# Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo

> Grade 12 Sepedi FAL Paper 1 memorandum from the November 2024 NSC, 9 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-nov-2024-mg/861a4a4c-e259-41fa-bc0a-f03d3b3a84be
- Updated: 2026-10-29
- Subject: Sepedi FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sepedi
- Document type: Memorandum
- Year: 2024
- Exam period: November 2024 NSC
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 9

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sepedi FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sepedi-fal) › [Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 November 2024 NSC Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-nov-2024-mg/861a4a4c-e259-41fa-bc0a-f03d3b3a84be)

## About this document

Sepedi Fal · Grade 12 · November 2024 NSC · 2024 · sepedi. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Sepedi FAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-nov-2024/84cce95f-2e5c-4d31-8e52-c725ca061e91) — QP · 2024 · Sepedi

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

GRADE 12

                                       NATIONAL
                                  SENIOR CERTIFICATE

                                     KREITI YA 12

                    SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)

                                  LEPHEPHE LA PELE (P1)

                                     DIBATSELA 2024

                                  TLHAHLO YA GO SWAYA

MEPUTSO: 80

                     Palomoka ya matlakala a tlhahlo ya go swaya ke 9.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                          Phetla

### Page 2

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           2                    DBE/Dibatsela 2024
                                       NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA A: TEKAKWEŠIŠO

POTŠIŠO YA 1

Tlhahlo ya go swaya tekakwešišo

•     Ka lebaka la gore šedi e letše go kwešišo, dikarabo tša mopeleto wo o
      fošagetšego le tša diphošo tša polelo di amogelwe, ntle le ge diphošwana tšeo di
      fetoša tlhalošo goba kwešišo. (Le ge go le bjalo, diphošo di swanetše go
      laetšwa).
•     Hlokomologa mantšu a molekwa ao a šomišitšego go tšwa malemeng a šele,
      gomme o se mo fokoletše meputso ge e le gore karabo e a kwagala. Le ge go le
      bjalo, lentšu leo le tšwago malemeng a šele gomme le šomišitšwe sengwalweng,
      ebile le nyakega karabong, le amogelwe.
•     Go dipotšišo tša boikgopolelo go se abje moputso go karabo ya EE/AOWA le KE
      A DUMELA/GA KE DUMELE. Lebaka goba ntlha ya go fahlela karabo ke yona e
      fiwago moputso.
•     Ga go moputso wo o abjago go NNETE/MAAKA goba NTLHA/KGOPOLO.
      Lebaka goba ntlha ya go fahlela ke yona e hlokomelwago.
•     Ge molekwa a ngwadile lefoko ka moka go karabo ya go nyaka lentšu le tee, aba
      moputso ge fela lentšu leo le thaletšwe.
•     Ge karabo e nyaka dintlha tše pedi goba tše tharo gomme molekwa a file tše ntši,
      swaya tše pedi/tharo tša mathomo fela.
•     Amogela polelo ya dimmotwana tša go fapana.
•     Go dipotšišo tša go kgetha karabo ya maleba, amogela tlhaka yeo e
      sepelelanago le karabo ya nnete LE/GOBA karabo ya go ngwalwa ka botlalo.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                    Phetla

### Page 3

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           3                      DBE/Dibatsela 2024
                                       NSC – Tlhahlo ya go swaya

1.1       1.1.1        • Go bewa ga magoši setulong sa bogoši.
                       • Go bulwa ga maswika a segopotšo.
                       • Go ntšhwa ga masolo.
                       • Go aloga ga dikoma.
                       • Manyalo
                       (TŠE NNE fela).                                                         (4)

          1.1.2        Mmampho le Monoshi.                                                     (2)

          1.1.3        Ntepa le lebole.                                                        (2)

          1.1.4        Ya makgarebe/basadi.                                                    (1)

          1.1.5        Lepatata/phalafala                                                      (1)

          1.1.6        Tlhompho/Honorifiki                                                     (1)

          1.1.7         •   Go tšea melao.
                        •   Go laetša tlhompho.                                                (2)

          1.1.8        (a) Ye mentši.
                       (b) E llela godimo.
                       (c) Batho ba a emaema/Batho ga ba khutše.                               (3)

          1.1.9        •    Batho ba seke ba nwa kudu gore ba se feleletše ba dira dilo
                            tša go se amogelege.                                               (1)

          1.1.10       • E ba thuša go tseba maina le direto tša bona tša setšo.
                       • E ba ruta melao ya setšo.
                       • E ba ruta tatelano ya bogolo bja kgoro.
                       • E ba ruta tlhompho.
                       (TŠE THARO fela).                                                       (3)

          1.1.11       Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa.
                       Kgopolo
                       • Ga se malapa ka moka ao a dumelago gore koma e na le
                           thuto baneng.                                                       (1)

          1.1.12       Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa.
                       •   E ka hlohleletša bafsa gore ba ye komeng gomme ba tle ba
                           direlwe meletlo ya mohuta wo.
                       •   E ka šia batswadi melatong ya mašeleng a mantši.
                       •   E hlohleletša batswadi gore ba iše bana komeng gore ba tle ba
                           lote setšo sa bona.                                                 (3)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                      Phetla

### Page 4

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           4                     DBE/Dibatsela 2024
                                       NSC – Tlhahlo ya go swaya

1.2       1.2.1        D/Nonyana e fepa mafotwana.
                       • Re bona ge mafotwana a ahlame mmago ona a a leša.                    (2)

          1.2.2        •    Sehlaga
                       •    Mabjang/matlakala/dikotana tša mehlare                            (2)

          1.2.3        •    Nonyana ye e agetše mafotwana sehlaga.
                       •    Nonyana ye ke yona e ba nyakelago dijo.                           (2)

                                                           PALOMOKA YA KAROLO YA A:           30

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                     Phetla

### Page 5

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           5                 DBE/Dibatsela 2024
                                       NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA B: KAKARETŠO

POTŠIŠO YA 2

Mokgwa wa go swaya kakaretšo:
Ge go swaiwa go tla hlokomelwa dintlha tše bohlokwa gomme gwa tlogelwa tša go
hloka mohola.
Kakaretšo e swanetše go swaiwa ka mokgwa wo o latelago:

Tlhahlo ya go swaya kakaretšo.
•   Kabo ya meputso
    o Dintlha = 7
    o Polelo = 3
    o Palomoka=10
•   Kabo ya meputso ya polelo ge balekwa ba šomišitše mantšu a bona.
    o 1–3 ya dintlha – moputso 1
    o 4–5 ya dintlha – meputso 2
    o 6–7 ya dintlha – meputso 3

•     Kabo ya meputso ya polelo ge balekwa ba tsopotše.
      o Ge molekwa a tsopotše dintlha tše 6 go iša go tše 7 ga a abelwe moputso wa
         polelo.
      o Ge molekwa a tsopotše dintlha tše 4 go iša go tše 5, o abelwa moputso o tee
         wa polelo.
      o Ge molekwa a tsopotše dintlha tše 2 go iša go tše 3 o abelwa meputso ye
         mabedi ya polelo.

HLOKOMELA:

Palo ya mantšu

•     Baswai ba kgonthišiše palo ya mantšu ao a šomišitšwego.
•     O se fokotše meputso ge molekwa a se a bontšha palo ya mantšu goba ge a
      bontšhitše palo yeo e sego ya maleba.
•     Ge molekwa a fetile palo yeo e beilwego ya mantšu, bala go fihla go a mahlano
      fela ka godimo ga palo yeo e beilwego gomme o hlokomologe seripa seo se
      šetšego sa kakaretšo.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                 Phetla

### Page 6

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           6                          DBE/Dibatsela 2024
                                       NSC – Tlhahlo ya go swaya

Hlokomela: Amogela dintlha ka moka tšeo di tšwago temaneng tše di tšweletšago
           bohlokwa bja mošomi wa ka lapeng.

              DITSOPOLWA                                       MANTŠU A TLHALOŠO
1      'A ka šoma go šireletša legae ge        1     O šireletša legae.
       mongmošomo a ile mošomong'.
2      'O thuša go hlokomela bana,             2     O tšea maikarabelo a go hlokomela lapa.
       batšofe le thoto ka lapeng'.
3      'Mošomo wo mongwe wo a o                3     O a apea.
       phethagatšago ke go apea'.
4      'O lebana le go hlwekiša ka gae'.       4     O a hlwekiša ka gae.
5      'Mošomi yo o hlatswa diaparo, a         5     O hlatswa diaparo, le go di bea ka
       di šidolla gomme a di phutha                  tshwanelo.
       gabotse.'
6      'O fela a hlapiša bana mesong le        6     O hlapiša bana.
       mantšiboa'.
7      'A ka thuša go felegetša bana ba        7     O thuša go felegetša bana sekolong.
       mephatong ya fase dikolong tša
       kgauswi'.

                                                         PALOMOKA YA KAROLO YA B:                  10

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                           Phetla

### Page 7

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           7                   DBE/Dibatsela 2024
                                       NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA C: DIBOPEGO LE MELAO YA TŠHOMIŠO YA POLELO

POTŠIŠO YA 3

Tlhahlo ya go swaya karolo ya C.

•     Mopeleto
      o Dikarabo tša lentšu le tee di swanetše go fiwa moputso le ge mopeleto
          o fošagetše, ntle le ge phošo yeo e fetoša tlhalošo ya lentšu.
      o Go dikarabo tša go nyaka lefoko ka botlalo, mopeleto wo o fošagetšego
          o swanetše go šetšwa ge e le gore phošo yeo e tšwelela ka sebopego sa
          polelo yeo e lekwago.
      o Mo go lekwago khutsofatšo, karabo e be le maswaodikga a maleba.
•     Sebopego sa mafoko se nepagale gomme se fiwe ka mafoko a a feletšego go ya
      le ka taelo.
•     Go dipotšišo tša go kgetha karabo ya maleba, amogela tlhaka yeo e sepelelanago
      le karabo ya nnete LE/GOBA karabo ya go ngwalwa ka botlalo.

3.1       C/Sesepe                                                                          (1)

3.2       Bouylife                                                                          (1)

3.3       Setlošamabadi                                                                     (1)

3.4        Moreki a ka bona diphetogo ka morago ga matšatši a mabedi fela.                  (1)

3.5       •     Mmapatši o šomišitše fonte ye kgolo/tlhakakgolo.
          •     Seswantšho sa letlalo le boreletšana.                                       (2)

3.6       •    Ke kgethologanyo ya bong, ka ge gothwe se swanetše basadi ba go
               ithata.
          •    E kgetholla basadi ba go ithata go ba mašaedi.
              (E TEE fela).                                                                 (1)

3.7       Sesepe se ke se sešweu twaa! Se dira gore letlalo e be le boreletšana go
          etša molaetša wa papatšo ge e le 'go hlwekiša letlalo'.                           (1)

3.8       Itlhwekiša
          Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa.
          • Matome ge a fetša go itlhwekiša o leba mošomong.                                (2)
                                                                                            [10]

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                   Phetla

### Page 8

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           8                 DBE/Dibatsela 2024
                                       NSC – Tlhahlo ya go swaya

POTŠIŠO YA 4

4.1       Lefelo la boeti/lefelo la go laetša botse bja tlhago.                           (2)
          • Go na le diphororo/mehlare/maswika.

4.2       Lethabo
          • Sefahlego sa gagwe se edile/se laetša go myemyela.                            (2)

4.3       Le fodiša monagano wa monna.                                                    (1)

4.4       Go pudula ya 1 monna o a nagana mola go pudula ya 2 mosadi a bolela.            (2)

4.5       • Go lapološa mogopolo.
          • Go hlohleletša tša boeti.
          (E TEE fela).                                                                   (1)

4.6       •     Mmosana e hlaola modumo.
          •     Mmosana e tšere hlogo ya leina e lego modumo.                             (2)
                                                                                          [10]

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                  Phetla

### Page 9

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           9                       DBE/Dibatsela 2024
                                       NSC – Tlhahlo ya go swaya

POTŠIŠO YA 5

5.1       5.1.1        Mohumagadi                                                               (1)

          5.1.2        C/Hlapa                                                                  (1)

          5.1.3        Tšona
                       Diaparo                                                                  (2)

          5.1.4        •     Kgopolo ya go netefatša.
                       •     Kgopolo ya go lokišetša.                                           (2)

          5.1.5        •     Wa seroto.                                                         (1)
                       •     Ke leamanyiina.                                                    (1)

          5.1.6        Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa.
                       • Lapa la mošate ga le bapalelwe.
                       • Ge ke šoma kudu ke a lapa.                                             (2)

          5.1.7        (a) Phaahla o ile a se amogele.
                       (b) Phaahla o a amogela.                                                 (2)

          5.1.8        Fetša
                       • Ka lebaka la gore ga le kgone go ikemela ka bolona.
                       • Le thuša lediri šidolla.
                       (E TEE fela).                                                            (2)

5.2       5.2.1        B/Lefelo                                                                 (1)

          5.2.2        •     Belega/pepula
                       •     Sega                                                               (2)

          5.2.3        Aga                                                                      (1)

          5.2.4         •    Ke ikwa ke lapologile kudu ka go etela mo lewatleng.               (2)
                                                                                                [20]

                                                           PALOMOKA YA KAROLO YA C:             40
                                                            PALOMOKA YA TLHAHLOBO:              80

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

## Related documents

- [Sepedi FAL P2 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-nov-2024-mg/f57fc578-44de-4661-80bd-eee0c4b24c32) — Sepedi FAL · Memo · 2024 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-nov-2024-mg/27a622a9-a35a-4585-a52f-14ae9b755c88) — Sepedi FAL · Memo · 2024 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-sepedi/e86d6dfa-6cee-407c-adb9-4cd28023e6a7) — Sepedi FAL · Memo · 2024 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-nov-2024/784e53b5-6a6b-4b3b-9d1c-b10bf6fffaf3) — Sepedi FAL · QP · 2024 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-nov-2024/77c45862-1717-4d84-981b-e5ab3e2014a8) — Sepedi FAL · QP · 2024 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-sepedi/3116bf7b-984d-4d63-9536-f68969fb9921) — Sepedi FAL · QP · 2024 · Sepedi

## More from Grade 12 Sepedi FAL

- [Gr 12 Sepedi FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sepedi-fal-atp-2023-24/aa66bf3c-3748-497a-b1fc-b406f4fd3e4b) — ATP
- [Sepedi FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2025/08f424d8-1b48-4f9e-bb82-959950021868) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2025/65621468-8891-4de8-b6e5-e2d680e16a0a) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2025/55ea752e-c036-48a6-b9a4-c6426dfb94cc) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-sepedi/37e1eb3b-ded2-44c4-80f5-161fab63087e) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-memorandum-paper-3-sepedi/bd4f1038-210b-4392-b9e1-ab823cb5a1e5) — Memo · 2025 · Sepedi

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
