# Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC Supplementary 2017 Memo

> Grade 12 Sepedi FAL Paper 2 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2017, 9 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-feb-march-2017-memo/7926c57e-a96c-4a3e-aee3-030ba75e462a
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Sepedi FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sepedi
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 9

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sepedi FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sepedi-fal) › [Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC Supplementary 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-feb-march-2017-memo/7926c57e-a96c-4a3e-aee3-030ba75e462a)

## About this document

Sepedi Fal · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2017 · sepedi. Memorandum, 9 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Sepedi FAL P2 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-feb-march-2017/e98e5f12-681d-408e-9543-1f3b973370c7) — QP · 2017 · Sepedi

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                         NATIONAL
                                    SENIOR CERTIFICATE

                                      KREITI YA 12

                    SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)

                                  LEPHEPHE LA BOBEDI (P2)

                                  DIBOKWANE/HLAKOLA 2017

                                      MEMORANTAMO

MEPUTSO: 70

                         Palomoka ya matlakala a memorantamo ke 9.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                      Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2           2           DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                            NSC – Memorantamo

KAROLO YA A: PADI

POTŠIŠO YA 1: KGATI YA MODITI – OK Matsepe

1.1       SETSOPOLWA SA A

          1.1.1        Segologolo.
                        Melato e sekwa kgorong.
                        Go na le lapa.
                        Go buša kgoši.
                        Theelo ya maina a segologolo (Mongangapane).
                        Go dumelwa go Badimo.
                       (Tše pedi fela)                                                       (3)

          1.1.2        Bobedi ke banna ba kgoro.                                             (1)

          1.1.3            O re kgoši a homole/O thulana le kgoši thwii!
                           O laela Kutollo go tšwela pele ka polelo mola kgoši a re a
                            homole.
                           O tshepiša go betha kgoši.                                       (3)

          1.1.4        Ya ka ntle.
                        Kgoši le Mongangapane ba thulana ka mantšu, kgoši o re
                           Kutollo a dule fase a se bolele mola Mongangapane a re a
                           emelele a bolele.
                        Kgoši le Mongangapane ba baka taolo.
                       (Tše pedi fela)                                                       (2)

          1.1.5            E re utollela dimelo tša baanegwa.
                           Mohlala: Mongangapane o na le sebete ka ge a ngangišana le
                            kgoši thwii.
                           E hlaloša ditiragalo ka baanegwa ka bobona.
                            Mohlala: Kgoši o fetolana le Mongangapane.                       (2)

          1.1.6        Ke Mmatshepho.                                                        (1)

          1.1.7        Wa ntwa/Kgwabo.
                        Mongangapane o tshephiša kgoši dingwathameratha/lehu.               (2)

          1.1.8        Thuto ya
                        leago.
                        boitshwaro.                                                         (2)

          1.1.9        Pefelo/Lenyatšo.
                        O befedišwa ke setlwaedi sa kgoši sa go ngala ge a botšwa
                           nnete.                                                            (2)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                     Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2           3                DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                            NSC – Memorantamo

1.2       SETSOPOLWA SA B

          1.2.1        Ya segologolo.
                        Go tšwelela dingaka.
                        Go na le dikgoši.
                        Go reela maina: Dianthona.
                        Ditaola
                        Badimo
                       (Tše pedi fela)                                                            (3)

          1.2.2            Go hloka tšwelopele ya thari ga ngwetši ya Mmatshepho.
                           Ditaba tša moswari wa lapa (ngaka) la Mmatshepho.                     (2)

          1.2.3            O tshepa melaetša ya ngaka ya gagwe ka go khunamela
                            Mohumagadi Dianthona.
                           O be a tshepa gore ngwetši ya gagwe e tla belega mošemane
                            yo mokaone.                                                           (2)

          1.2.4            Go tšweletša dimelo tša baanegwa.
                            Mohlala: Mmatshepho o na le boikokobetšo. O tlile go
                            khunamela mohumagadi wa Kgoši Dianthona bjalo ka ge a
                            laetšwe ke ngaka ya gagwe.
                           Go kwa ditaba tša baanegwa ka beng ba tšona.
                            Mohlala: Mmatshepho o botša mohumagadi wa Dianthona seo
                            a se tletšego.                                                        (2)

          1.2.5        Wa boganka.
                        Ngwetši ya Mmatshepho e belega bana ba go se itekanele.
                        Mmatshepho o laetša boganka ka go latelela mosadi wa Kgoši
                          Dianthona.                                                              (3)

          1.2.6            O tshepa dingaka.
                            Ge tša lapa la gagwe di senyega, o ya go baphekodi go kwa
                            tša bophelo.                                                          (2)

          1.2.7            Motho o a hlokwa le ge e ka ba segole.                                (1)

          1.2.8        Balekwa ba tla fa dikgopolo tša go fapana.
                       Mohlala:
                        Kwelobohloko,
                           Ke kwela Mmatshepho bohloko bja go hlokofalelwa ke
                           ditlogolo.

                           Manyami,
                            Ke nyamišwa ke mokgwa wo ngwana a hlokofetšego ka gona.
                            Wa go jewa ke noga. (E tee fela)                                      (2)

                                                        PALOMOKA YA KAROLO YA A:                  35

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                          Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2           4            DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                            NSC – Memorantamo

KAROLO YA B: PAPADI/TERAMA

POTŠIŠO YA 2: DI ŠITILE PHAAHLA – SN Tseke

2.1       SETSOPOLWA SA C

          2.1.1        Sebjalebjale
                        mogwanto
                        dikolo
                        Hlogo ya sekolo
                        Barutiši
                        Komiti ya sekolo
                        Tšhelete
                       (Tše pedi fela)                                                        (3)

          2.1.2          Go tšweletša dimelo tša baanegwa.
                         Go tšweletša maikutlo a baanegwa.
                         Baanegwa ba hlaloša ditiragalo ka bobona.
                        (Tše pedi fela)                                                       (2)

          2.1.3            Go se rute ga barutiši.
                           Go ratana ga barutiši le bannyana.                                (2)

          2.1.4        Ke moradia.
                        O dira dilo tša go se loke a tshepile gore o tla reka batho ka
                           tšhelete.                                                          (2)

          2.1.5         Babapadi ga se ba bantši.
                        Poledišano ya bona ke ye kopana.
                        Ga go na ditšhitišo.
                       (Tše pedi fela)                                                        (2)

          2.1.6        Wa letšhogo.                                                           (1)

          2.1.7            Maitshwaro a barutiši ga a fapane le a bannyana le
                            bašemanyana.
                           Mekgwa le mesepelo ya barutiši ga e nyalelane le maemo a
                            bona                                                              (2)

          2.1.8        Boikgantšho.
                        Gore yena o kgona go šomiša tsogo le kobong.                         (2)

          2.1.9        Kalotaba.
                        Tiragalo ya mogwanto e tšweletša thulano ya barutwana le
                           barutiši.                                                          (2)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                      Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2           5               DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                            NSC – Memorantamo

2.2       SETSOPOLWA SA D

          2.2.1        Ditšhupasefala.
                        Go hlaloša seo se diregago sefaleng.
                        Go tšweletša semelo sa moanegwa/baanegwa.
                        Go tšweletša maikutlo.                                                  (3)
                       (Tše pedi fela)

          2.2.2            Motho ke go ikgethela lekgarebe leo a le ratago.
                           Lesogana le ipolelela/loša lekgarebe leo a le kgethilego.            (2)

          2.2.3        Ya sebjalebjale.
                        Go bolelwa ka dikolo/Kgoro ya Thuto

                       Ya segologolo.
                        Tshepedišo ya lenyalo
                        Tšhomišo ya dika le diema
                       (Tikologo e tee fela le mohlala wa yona)                                  (2)

          2.2.4         Baanegwa ga se ba bantši.
                        Poledišano ke ye kopana.
                        Lefelo ke leo le kgonegago sefaleng.
                        Ga go na ditšhitišo.
                       (Tše tharo fela)                                                          (3)

          2.2.5        Lethabo.
                        Ba thabišwa ke ge Mohwiti a sepedišitše ditaba tša Theepe tša
                           magadi gabotse.                                                       (2)

          2.2.6           Boitshwaro.
                          Barutiši ga ba swanela go loša bana ba sekolo.
                          Kgoro ya Thuto e beile melao ya go laetša tswalano gare ga
                           barutiši le bana ba sekolo.
                       (Tše pedi fela)                                                           (2)

          2.2.7        Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana.
                       Mohlala:
                        Go se sa tšwelapele ka go kgopela sego sa meetse.
                        Go ipotša gore a ka se sa dira dilo ntle le therišano le ba lapa.
                       (E tee)                                                                   (1)

          2.2.8        Pefelo.
                        O befedišwa ke gore Mohwiti o tšwa go kgopelela Theepe
                           sego sa meetse ntle le go mo reriša.                                  (2)

                                                         PALOMOKA YA KAROLO YA B:                35

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                         Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2           6                  DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                            NSC – Memorantamo

KAROLO YA C: DIKANEGELOKOPANA

TŠA LEFASE GA DI FELE – MFC Matshela le ba bangwe

POTŠIŠO YA 3

'HALLO BABY LE MAHLALE GA SE A THUTO FELA'

3.1       SETSOPOLWA SA E

          3.1.1        Ya sebjalebjale.
                        Go tšwelela sefatanaga sa Corolla.
                        Go nwewa mabjala a sebjalebjale (Mohl. Cider)
                        Mantšu a sekgowa (Mohl. Chicken murder)
                        Sephokophoko                                                               (3)

          3.1.2        Ya ka ntle.
                        Palesa o thulana le Thabo ka ge Thabo a ratana le Sewela.                  (2)

          3.1.3        O boleta.
                        O kgopela Palesa gore ba boledišane ditaba tša bona ka
                           boleta le setho.                                                         (2)

          3.1.4        Palesa.
                        O lwantšha bobe bjo bo dirwago ke Thabo ka go ratana le
                           Sewela, ngwanenyana yo monnyane.                                         (2)

          3.1.5        Pefelo/Ntwa.
                        Palesa o befedišitšwe ke ditiro tša Thabo.                                 (2)

          3.1.6            E tšweletša dimelo tša baanegwa.
                           E tšweletša maikutlo.
                           Ditiragalo di tšwelela ka beng ba tšona.                                (3)

          3.1.7        Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana.
                       Mohlala:
                        Go se tshepagalele molekane wa gago go tliša mathata ka
                            lapeng/dintwa ka lapeng.
                        Ga go sephiri seo se sa tšwelelego nyanyeng. (Le ge o ka e
                            buela leopeng magokobu a a go bona.)
                       (E tee fela)                                                                 (1)

          3.1.8        Ee, mongwadi o fegile mmadi ka ge a se a utolla tša bophelo bja
                       bona morago ga toro ya Thabo.                                                (1)

          3.1.9        Balekwa ba tla tšweletša dikarabo tša go fapana. Mohlala:
                       A manyami.
                        Ditiro tša Thabo di a nyamiša ka ge e le monna wa lapa.

                       A pefelo.
                        Go befedišwa ke ditiro tše mpe tša Thabo.                                  (2)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                            Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2           7               DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                            NSC – Memorantamo

'MAHLALE GA SE A THUTO FELA'

3.2       SETSOPOLWA SA F

          3.2.1        Selina ke motlabo wa Satšene/Ke lekgeswa la mošomo la
                       Satšene.                                                                  (1)

          3.2.2        Ke sehwirihwiri/moradia.
                        O tšea tšhelete ya Selina ka tshepišo ya go mo nyala ka
                           morago a se ke a phethagatša tshepišo yeo.
                        O bolela gore Selina o na le bana ba bantši mola a mo
                           tshepišitše lenyalo a tseba ka bana bao.                              (3)

          3.2.3        Thulano ya ka ntle.
                        Satšene o raka Selina e bile o mo tshepiša go mo thunya.                (2)

          3.2.4        Taba ya tšhelete e tla ba sephiri sa bona.                                (1)

          3.2.5            Goga maoto – Satšene o thoma go se sa etela Selina gabotse.
                           Mokganya phatleng – Go lebelela ka kholofelo ya gore
                            satšene o tla tla.                                                   (2)

          3.2.6        Moya wa boradia/bohwirihwiri.
                        Satšene o tshepiša Selina go mo nyala eupša go se bjalo.
                        Satšene o tšhošetša Selina ka sethunya e le gore nnete a ka
                          se mo thuntšhe.                                                        (3)

          3.2.7        Molaetša wa boitshwaro.
                        Mosadi a se fe banna tšhelete gore ba mo nyale.
                        Monna a se tšeele basadi tšhelete ka bohwirihwiri.                      (2)

          3.2.8        Manyami.
                        Selina o lobile tšhelete ka ge a rata go nyalwa.
                        Selina o a itlontlolla ka go ya gasatšene.
                        Selina o tshwenywa ke moya wa bofetwa.
                       (Tše pedi fela)                                                           (3)

                                                        PALOMOKA YA KAROLO YA C:                 35

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                         Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2           8              DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                            NSC – Memorantamo

KAROLO YA D: THETO

DIRETO TŠA SESOTHO SA LEBOA – Prof. DM Kgobe

POTŠIŠO YA 4

4.1       'La pitšana' – LP Thoka

          4.1.1        Ba-
                       Ba-
                        Go gatelela kgopolo ya gore maitshwaro a banna ba ga a
                            amogelege.
                        Go tlemaganya dikgopolo.
                        Go gatelela le go tlemaganya dikgopolo.
                       (E tee fela)                                                             (2)

          4.1.2            Ditemanatheto ke tše tharo, ya mathomo e na le methalotheto
                            ye 12, ya bobedi methalotheto ye 6, ya boraro methalotheto
                            ye 10.
                         Methalotheto ke ya magareng.
                         Methalotheto ye 28.
                         Go na le morumokwano wo o se nago patrone ye e tillego.
                        (Tše tharo fela)                                                        (3)

          4.1.3            Ga ba na tlhompho go bana le basadi.
                           Ba phaya theto ka kgang.                                            (2)

          4.1.4        Potšišoretoriki
                        E gatelela kgopolo ya gore tšeo banna ba di dirago ga di
                            amogelege.
                        Go sola bosenyi.
                       (E tee fela)                                                             (2)

          4.1.5            Moreti o duma gore maphodisa a sware balatofatšwa.
                           O duma go bona maphodisa a šoma ka maatla go fediša
                            bošoro bja go hloriša bana le basadi.                               (2)

          4.1.6        Wa letšhogo le poifo.
                        Ba tšhošwa ke gore bašomiši ba diokobatši le ge ba swarwa
                           ga ba tšee lebaka le le telele kgolegong.
                        Ba tšhošwa ke gore bana ba bona ga ba sa bolokegile ge ba
                           šetše ba nnoši.                                                      (3)

          4.1.7        Pefelo.
                        O befedišwa ke maitshwarompe a bašomiši ba diokobatši.
                        O befedišwa ke maphodisa ao a lokollago dikebekwa le ge di
                           sentše                                                               (3)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                        Phetla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2           9            DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                            NSC – Memorantamo

4.2       'Tebatšo' – Dr. MA Makgopa

          4.2.1         Poeletšo ya lebopi 'ke' e bušeleditšwe gararo.
                        E gatelela go kgahlega ga moreti ka moratiwa wa gagwe.
                        E tšweletša molodi le mošito.
                       (Tše pedi fela)                                                        (2)

          4.2.2            E ke o katse e iketletše go sepela.
                           Go bapetša mosepelo wa boiketlo wa lekgarebe le wa katse.         (2)

          4.2.3        a
                       b
                       a
                       c
                       c
                       c
                       c
                       Go tlemaganya methalotheto/dikgopolo.                                  (2)

          4.2.4        O be a nyakwa ke masogana ka lebaka la botse bja gagwe.                (1)

          4.2.5        'Ganong go tšwa gauta' moreti o laetša gore mosadi yo o bolela
                       ditaba tše dibose/botse/tša go agiša                                   (2)

          4.2.6        Lethabo.
                        O thabišwa ke gore Tebatšo o mo ntšhitše bošuaneng.
                        Tebatšo o mo file tshepo ya bophelo.                                 (3)

          4.2.7        O nkagile/
                       O nthekgile ka gohle//
                        Dikhuetšo ga di lekane. Ya mathomo ke ye nnyane, ya
                           mafelelo ke ye kgolo.                                              (2)

          4.2.8        Motho yo a go ntšhitšego mathateng/yo a go thušitšego ga nke o
                       mo lebala.                                                             (1)

          4.2.9        Kgotsofalo.
                        O kgotsofaditšwe ke gore o hweditše mosadi yo e lego kgale a
                           mo nyaka.
                        O re Tebatšo o mo file khutšo bophelong.                             (3)

                                                        PALOMOKA YA KAROLO YA D:              35
                                                         PALOMOKA YA TLHAHLOBO:               70

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

## Related documents

- [Sepedi FAL P1 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-feb-march-2017-memo/0669de98-cb7c-4491-b50c-7e0cf08e49f6) — Sepedi FAL · Memo · 2017 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2017-memo/abcf1883-76b3-4d2f-97cc-c665d9013136) — Sepedi FAL · Memo · 2017 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-nov-2017-memo/3daef618-8fb2-49b8-af25-2ac328ad5ed3) — Sepedi FAL · Memo · 2017 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Feb March 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-feb-march-2018-memo/f2f8174e-914f-456d-929d-f96b97a4b7fd) — Sepedi FAL · Memo · 2018 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Feb March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-feb-march-2015-memo/0552409c-560c-40ab-bbda-157f5d4b8eef) — Sepedi FAL · Memo · 2015 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-feb-march-2017/cfa3b810-7f64-4003-acd4-a14ffbd83ecb) — Sepedi FAL · QP · 2017 · Sepedi

## More from Grade 12 Sepedi FAL

- [Gr 12 Sepedi FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sepedi-fal-atp-2023-24/aa66bf3c-3748-497a-b1fc-b406f4fd3e4b) — ATP
- [Sepedi FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2025/08f424d8-1b48-4f9e-bb82-959950021868) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2025/65621468-8891-4de8-b6e5-e2d680e16a0a) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2025/55ea752e-c036-48a6-b9a4-c6426dfb94cc) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-sepedi/37e1eb3b-ded2-44c4-80f5-161fab63087e) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-memorandum-paper-3-sepedi/bd4f1038-210b-4392-b9e1-ab823cb5a1e5) — Memo · 2025 · Sepedi

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
