# Sepedi FAL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2017 Question Paper

> Grade 12 Sepedi FAL Paper 2 question paper from the NSC Supplementary Exam 2017, 13 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-feb-march-2017/e98e5f12-681d-408e-9543-1f3b973370c7
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Sepedi FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sepedi
- Document type: Question paper
- Year: 2017
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 13

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sepedi FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sepedi-fal) › [Sepedi FAL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2017 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-feb-march-2017/e98e5f12-681d-408e-9543-1f3b973370c7)

## About this document

Sepedi Fal · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2017 · sepedi. Question paper, 13 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Sepedi FAL P2 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-feb-march-2017-memo/7926c57e-a96c-4a3e-aee3-030ba75e462a) — Memo · 2017 · Sepedi

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                         NATIONAL
                                    SENIOR CERTIFICATE

                                      KREITI YA 12

                  SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)

                                  LEPHEPHE LA BOBEDI (P2)

                                  DIBOKWANE/HLAKOLA 2017

MEPUTSO: 70

NAKO: Diiri tše 2

                           Palomoka ya matlakala a dipotšišo ke 13.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                       Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2        2                  DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                                NSC

DITAELO LE TSHEDIMOŠO

1.        Badišiša ditaelo ka šedi pele o thoma go araba dipotšišo.

2.        O se ke wa leka go bala lephephe ka moka. Lebelela diteng letlakaleng le le
          latelago gomme o laetše dinomoro tša dipotšišo tša dingwalo tšeo o di
          badilego. Ka morago ga moo, bala dipotšišo gomme o kgethe tšeo o nyakago
          go di araba.

3.        Lephephe le arotšwe ka DIKAROLO TŠE NNE:

          KAROLO YA A:            Padi                       (35)
          KAROLO YA B:            Papadi/Terama              (35)
          KAROLO YA C:            Dikanegelokopana           (35)
          KAROLO YA D:            Theto                      (35)

4.        Araba dipotšišo TŠE PEDI fela go tšwa DIKAROLONG TŠE PEDI.

          KAROLO YA A:            Padi
                                  Araba dipotšišo ka moka.

          KAROLO YA B:            Papadi/Terama
                                  Araba dipotšišo ka moka.

          KAROLO YA C:            Dikanegelokopana
                                  Araba dipotšišo ka moka.

          KAROLO YA D:            Theto
                                  Araba dipotšišo ka moka.

5.        Diriša lenaneotekolo.

6.        Latela ditaelo ka šedi go KAROLO YE NNGWE le YE NNGWE.

7.        Nomora dikarabo tša gago go swana thwii le ka fao dipotšišo di nomorilwego
          ka gona ka gare ga lephephe la dipotšišo.

8.        Thoma KAROLO YE NNGWE le YE NNGWE letlakaleng LE LEFSA.

9.        Kakanyo mabapi le taolo ya nako: Šomiša tekano ya metsotso ye e ka bago
          ye 60 KAROLONG YE NNGWE le YE NNGWE.

10.       Ngwala ka bothakga, ka mongwalo wa go balega.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                         Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2         3               DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                                 NSC

LENANEOTEKOLO

KAROLO YA A: PADI

Araba dipotšišo KA MOKA.
     NOMORO YA POTŠIŠO                             MEPUTSO            NOMORO YA
                                                                      LETLAKALA
1.1 Kgati ya moditi                                    18                 4

1.2 Kgati ya moditi                                    17                    5

KAROLO YA B: PAPADI/TERAMA

Araba dipotšišo KA MOKA.
2.1 Di šitile Phaahla                                  18                    6

2.2    Di šitile Phaahla                               17                    7

KAROLO YA C: DIKANEGELOKOPANA

Araba dipotšišo KA MOKA.
3.1 'Hallo Baby …!'                                    18                    9

3.2    'Mahlale ga se a thuto fela'                    17                   10

KAROLO YA D: THETO

Araba dipotšišo KA MOKA.
4.1 'La pitšana'                                       17                   11

4.2    'Tebatšo'                                       18                   12

LENANETEKOLO/LENANEOTSHWAYOTSHWAYO

•     Dira leswao () go lenaneotekolo le le latelago go kgonthišiša ge e ba o lateletše
      ditaelo gabotse.

              KAROLO                        NOMORO          PALO YA              LESWAO
                                               YA       DIPOTŠIŠO TŠEO             ()
                                            POTŠIŠO      DI ARABJAGO
A: Padi                                      1.1–1.2           1

B: Papadi/Terama                             2.1–2.2          1

C: Dikanegelokopana                          3.1–3.2          1

D: Theto                                     4.1–4.2          1

HLOKOMELA: Kgonthišiša gore o arabile dipotšišo go tšwa dikarolong TŠE PEDI fela.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                       Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2     4                 DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                             NSC

KAROLO YA A: PADI

POTŠIŠO YA 1: KGATI YA MODITI – OK Matsepe

Bala ditsopolwa tše ka šedi gore o tle o kgone go araba dipotšišo.

1.1       SETSOPOLWA SA A

          'Homola, lefeela tena! Ke dilo mang tšona tšeo o di bolelago gomme o
          tlogetše tšeo ke le bileditšego tšona …?'
          'A go homole wena kgoši gobane felo fa o re bileditše go tla go bolela! O re a
          homole? Go homola moo ga se sona a llago ka sona ge a re o re biletša go
          tla go ba dimumu mo kgorong? Kgoši, lesetša Kutollo gore a ntšhe se se lego 5
          ka mafahleng a gagwe! Emelela o tšwele pele wena Kutollo, re ka tenwa ke
          bofšega bjale gona!'
          Mongangapane o ile go bolela ka mokgwa woo, kgoši a selekega moo a ilego
          a se tsebe gore a ka reng; ya re ge a ema ka dinao gore a ngale a ikele ka
          lapeng bjalo ka mehla a tlogelago banna kgorong ge a lebanywa le taba ya 10
          gagwe, Mongangapane a re: 'Lehono gona kgoši ge o ka etša ka mehla wa
          ngalela ka lapeng, ke gona o tlago go tseba gore ge ba re kgoro e ja mong
          wa yona ba šupa eng! Wena nke lehono o leke bjalo ka mehla re bone ge
          gonabjalebjale o ka se be o le difarong tša badimo mola lapa lela la gago le
          hlologaditšwe le ka mollo! Ga ke go ganetše, ke re wena leka fela!'          15
                                                                                 [Letl. 36]

          1.1.1        Ditiragalo tša setsopolwa se di tšweletša tikologo ya mohuta
                       mang? Fahlela ka dintlha TŠE PEDI.                                      (3)

          1.1.2        Tšweletša tswalano gare ga Kutollo le Mongangapane.                     (1)

          1.1.3        Mongangapane ke monna yo bogale. Fahlela ka dintlha TŠE
                       THARO.                                                                  (3)

          1.1.4        Ke thulano ya mohuta mang yeo e tšwelelago setsopolweng se?
                       Fahlela karabo ya gago ka lebaka.                                       (2)

          1.1.5        Mohola wa poledišano setsopolweng se ke ofe? Efa dintlha TŠE
                       PEDI.                                                                   (2)

          1.1.6        Na molwantšhwa go ya ka ditiragalo tša padi ye ke mang?                 (1)

          1.1.7        Setsopolwa se se tšweletša moya wa mohuta mang? Fahlela
                       karabo ya gago.                                                         (2)

          1.1.8        Mantšu a Mongangapane a tšweletša thuto efe? Efa dintlha TŠE
                       PEDI.                                                                   (2)

          1.1.9        Utolla maikutlo a Mongangapane setsopolweng se. Fahlela karabo
                       ya gago.                                                                (2)
                                             LE
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                       Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2      5                  DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                              NSC

1.2       SETSOPOLWA SA B

          Mohumagadi Mmatshepho o manyaming ao go sa tsebjego gore a ka
          lekanywa goba a bapetšwa le afe. Ngwetši o ile go tloša ngwana yola wa
          thagaletswalo letsweleng a se ke a diega go akgola yo mongwe yoo fela
          a tlišitšego manyami a a fetago a yola wa pele, gobane e le ge yena e be e se
          lehwepe eupša mošemane bjalo ka bašemane ka moka, go tla ga gagwe go 5
          ile gwa phalwa ke mola a se hlwe a itshwenya. Motho ya re mola a hlokwa
          bjalo ka aretse ya re e le yoo a tlile gwa thwe go phalwa ke mola a itesetše –
          e ka ba molato ke eng?
          Moragonyana ga go tla ga gagwe Mmatshepho o ile a thoma go lemoga gore
          go se iketle ga motse wa gagwe ke ka lebaka la mohumagadi wa Kgoši 10
          Dianthona …
          'Ke tlile go wena ge o mpona ke ilale, ke tlišitšwe ke go se iketle ga ka.'
          'Tlaa natšo.'
          'O tseba gabotse gore ke na le ngwetši, eupša tšwelopele ga e ntshe,
          baphekodi ba re ke tle ke go khunamele.'                                    15
          'Bjang mola ke se badimo?'
          'Bjang mola o se badimo e le ditaola tše di bolelago ka mokgwa woo? Ke
          tšona di rego go swanetše go ba ka mokgwa woo!'
          'Ke tša mang?'
          'Tša moswari wa lapa la ka.'                                                20
          'Yo e lego mang?'
          'O ka se mo tsebe.'
          'Ge nka se mo tsebe yena le tšona o kgonne bjang go ntseba?'
          'Ke mo ke sa swarego gabotse.'
                                                                                  [Letl. 51]

          1.2.1        Ditiragalo tša setsopolweng se di diragala tikologong efe? Fahlela
                       ka dintlha TŠE PEDI.                                                     (3)
          1.2.2        Thulano ya setsopolweng se e hlotšwe ke eng? Efa dintlha TŠE
                       PEDI.                                                                    (2)
          1.2.3        Tswalanya ditiragalo tša setsopolwa se le leina la Mohumagadi
                       Mmatshepho.                                                              (2)
          1.2.4        Na mohola wa poledišano ke ofe setsopolweng se? Efa dintlha
                       TŠE PEDI.                                                                (2)

          1.2.5        Hlaloša moya wo o fokago setsopolweng se o fahlele ka dintlha
                       TŠE PEDI.                                                                (3)
          1.2.6        Hlaloša semelo sa Mmatshepho ka ntlha E TEE o be o fe lebaka la
                       ntlha ya gago.                                                           (2)
          1.2.7        Tšweletša molaetša wo o tlišwago ke moanegi lefokong leo le
                       thaletšwego.                                                             (1)
          1.2.8        Go ya ka tsebo ya gago ya padi ye, efa maikutlo a gago mabapi le
                       seo se diragaletšego ngwana yo go bolelwago ka yena. Fahlela
                       karabo ya gago.                                                          (2)
                                                       PALOMOKA YA KAROLO YA A:                 35
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                        Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2       6                 DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                               NSC

KAROLO YA B: PAPADI/TERAMA

POTŠIŠO YA 2: DI ŠITILE PHAAHLA – SN Tseke

Bala ditsopolwa tše ka šedi gore o tle o kgone go araba dipotšišo.

2.1       SETSOPOLWA SA C

          LEHLANYE:         O ka no mpha ka botlalo ka ge ke le monna nka se botše
                            motho. Mohlomongwe nka phološa yo morwa wa ka.
          NAMELE:           A ke re o a kwa gore go ile tse! mo motseng? Taba e a
                            bolelwa. Ba re lehono le ga go iwe sekolong bjale ka mehleng.
                            Mogwanto wa go ya gona o thoma ka iri ya lesome mesong 5
                            yona ye.
          LEHLANYE:         Ke a kwa. Bjale go gwanta bomang, ba hubakiša eng, ba
                            gwantela mang?
          NAMELE:           Go gwantelwa hlogo ya sekolo le maloko a komiti ya sekolo ka
                            lebaka la ge ba re barutiši ga ba rute le gore ba ratana le 10
                            bannyana bao ba lobjago ka tšhelete le yona meputso ye
                            mentši melekong.
          LEHLANYE:         Hleng nke taba ye e tla ba nnete monna Namele? Gape
                            matšatši a re no bona lena barutiši le bannyana le
                            bašemanyana le sa fapane mo menyanyeng, mahung le gona 15
                            mekgobeng ya motse bošego le mosegare.
          NAMELE:           Ga se barutiši ka moka le bana ka moka. Bona ba tsebja ke
                            bana, ba tla ba bolela ka maina lehono.
          LEHLANYE:         E! Ba ka šupa wena ka ge o tsebega ka kudu mo baneng le go
                            rena batswadi?                                             20
          NAMELE:           Ba šupa nna! Nna bjang botala Namele! Rena re thibile difate,
                            re itia meetse, kwena tša lala madibeng.
                                                                                   [Letl. 9]

          2.1.1        Ke tikologo ya mohuta mang yeo e tšweletšwago ke setsopolwa
                       se? Fahlela ka mehlala YE MEBEDI.                                        (3)
          2.1.2        Efa mohola wa poledišano ya Lehlanye le Namele go tšwa
                       setsopolweng se ka dintlha TŠE PEDI.                                     (2)
          2.1.3        Polelo ya Namele ya boraro e tšweletša dintlha tšeo di hlolago
                       thulano. Efa TŠE PEDI.                                                   (2)
          2.1.4        Efa semelo sa Namele go ya ka polelo ya gagwe ya mafelelo.
                       Fahlela karabo ya gago.                                                  (2)
          2.1.5        Na setsopolwa se se ka bapalega sefaleng? Tiiša ntlha ya gago ka
                       mabaka A MABEDI.                                                         (2)
          2.1.6        Ke moya wa mohuta mang wo o tšweletšwago ke polelo ya
                       Namele ya mathomo?                                                       (1)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                        Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2        7                 DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                                NSC

          2.1.7        Hlaloša kgopolokgolo yeo e tšweletšwago ke polelo ya boraro ya
                       Lehlanye. Efa dintlha TŠE PEDI.                                            (2)

          2.1.8        Ke maikutlo afe ao a tšweletšwago ke polelo ya mafelelo ya
                       Namele? A hlaloše ka ntlha E TEE.                                          (2)

          2.1.9        Go ya ka tsebo ya gago ya puku ye, setsopolwa se se tšweletša
                       legato lefe la thulaganyo? Fahlela.                                        (2)
                                                LE
2.2       SETSOPOLWA SA D

          (Theepe o na le Mohwiti, Thedimogane le Dipherefere, rangwane wa gagwe
          ka ntlong, gomme Mohwiti o ba fa ka moo a sepetšego ka gona ka tša sego
          sa meetse.)
          MOHWITI:                Ke sepetše gabotsebotse mo go sa belaetšego le gatee.
          DIPHEREFERE:            Motho ge bjala bo setše mpeng ya gagwe o bolela bjalo
                                  ka wena. Nke o a gafa. O be o sepela o eya kae?
          MOHWITI:                Ke tagilwe ke lethabo. Ke tšea tše nkego o be o le gona
                                  maloba ge yo morwago a nthoma go yo mo phopholeletša 5
                                  segameetse kua go ba ga Maotoaphoka, ke ra Ngwato.
          DIPHEREFERE:            Ke go bone gore o bina pele ga moropa. Thoma gape
                                  moo o bego o swanetše go thoma gona.
          THEDIMOGANE:            Aowa, a ke re le mo tsene ganong beng ba ka. Yo
                                  morwago o ile mohlang wola o ile Bobididi a ya go yo 10
                                  Mohwiti go mo kgopela gore a ye go mo kgopelela mosadi
                                  ga Maotoaphoka. Bjale o re fa ditaba maloka le mesepelo
                                  ya gagwe. Ke be ke re mo fe nako a re alele tšona.
          DIPHEREFERE:            Ke kwele, se se nnyamišago ke ge yo, morwake a sa
                                  roma motho mola bafsa ba re mmapelo o ja serati, 15
                                  sekgethelwa ga a se rate. Kgane o swele ka ganong
                                  moisa yo?
          MOHWITI:                Aowa ga se semuma mong wa ka, eupša o ripša
                                  molomo wa go ka loša ngwanenyana wa sekolo ke
                                  melao ya Kgoro ya Thuto.                      20
                                                                                [Letl. 68–69]

          2.2.1        Ke thekniki efe yeo mongwadi a e šomišitšego go hlahla babadi?
                       Efa mehola YE MEBEDI ya thekniki yeo.                                      (3)

          2.2.2        Akaretša kgopolo yeo e rwelwego ke polelo ya Dipherefere ya
                       mafelelo ka dintlha TŠE PEDI.                                              (2)

          2.2.3        Efa tikologo go ya ka ditiragalo tša setsopolweng se. Fahlela ka
                       ntlha E TEE.                                                               (2)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                          Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2     8                  DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                             NSC

          2.2.4        Ke eng seo se ka dirago gore setsopolwa se se bapalege?
                       Efa dintlha TŠE THARO.                                                 (3)

          2.2.5        Tšweletša moya wo o fokago setsopolweng se. Fahlela karabo
                       ya gago.                                                               (2)

          2.2.6        Ke thuto efe yeo e tšweletšwago ke lefoko leo le kotofaditšwego?
                       Fahlela ka dintlha TŠE PEDI.                                           (2)

          2.2.7        Akanya sephetho sa Mohwiti morago ga polelo ya bobedi ya
                       Dipherefere.                                                           (1)

          2.2.8        Utolla maikutlo a Dipherefere polelong ya gagwe ya mathomo.
                       Fahlela.                                                               (2)

                                                      PALOMOKA YA KAROLO YA B:                35

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                      Phetla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2    9                  DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                            NSC

KAROLO YA C: DIKANEGELOKOPANA

TŠA LEFASE GA DI FELE – MFC Matshela le ba bangwe

POTŠIŠO YA 3

'HALLO BABY…!'

3.1       SETSOPOLWA SA E

          'O ka mpotšiša potšišo yeo o nago le karabo ya yona? A o sephokophoko sa
          mohuta mang o palelwago ke go ikhweletša karabo ka noši?' Palesa a realo
          a šutša bjalo ka tau ya tswetši e tšeetšwe tawana.
          'Ke re tlogela mahlapa, re šogišane nngalaba ye ka boleta le setho.'
          Ke Thabo ka boleta.                                                   5
          'E sego Sewela, ngwanenyana yo monyenyane bjale. A tloga a re o alela
          wena?
          Seo o se dirago ke Chicken Murder. Aowa, e sego Sewela. Ke a sola.'
          'Ke re o kwele mang?'
          'Ngwanenyana wa ntshe le yena … O tsefelwa ke marei a Corolla?'       10
          Palesa o ile a kgatla metswiri ya be ge a furaletše Thabo.
          Thabo o ile a tšwa ka dikobong ditsebe tša gagwe di tswikinya metswiri ya go
          kgatlwa ke Palesa. O rile go fihla ka khitšhing a hwanyolla Cider ka
          setšidifatšing, a itiela kotikoti yeo hlogong. O rile go itiela yeo ya mathomo
          hlogong, tše tlhano tša e šala nthago di lebile lebitleng leo le bitšwago mpa. 15
          E be e le iri ya pele mesong ge Thabo a thoma go lora. Ai! Go lora o
          hlabošitše lentšu le gona … A hleng eke ke sebe? Toro yeo ya Thabo e
          balega ka tsela ye:
          'Hallo baby … Sewela, Sewela o wa ka! O yo botse. O phala le … le …
          Palesa … malehufana.'                                                20
                                                                               [Letl. 87]

          3.1.1        Ditiragalo tša setsopolwa se ke tša tikologo ya mohuta mang?
                       Fahlela karabo ya gago ka dintlha TŠE PEDI.                            (3)

          3.1.2        Ke thulano ya mohuta ofe ye e tšwelelago mo setsopolweng se?
                       Fahlela karabo ya gago.                                                (2)

          3.1.3        Polelo ya Thabo ya mathomo e tšweletša semelo sa mohuta mang
                       sa gagwe? Fahlela karabo ya gago.                                      (2)

          3.1.4        Molwantšhi wa kanegelokopana ye ke mang? Fahlela karabo
                       ya gago.                                                               (2)

          3.1.5        Ke moya ofe wo o fokago setsopolweng se? Fahlela karabo
                       ya gago.                                                               (2)

          3.1.6        Kanegelokopana ye e theilwe godimo ga poledišano. Efa mehola
                       YE MERARO ya poledišano setsopolweng se.                               (3)
          3.1.7        Ke thuto efe yeo mongwadi a ratago go ruta mmadi ka
                       kanegelokopana ye?                                                     (1)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                      Phetla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2      10                  DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                              NSC

          3.1.8        Go ya ka tsebo ya gago ya kanegelokopana ye na mongwadi o
                       atlegile go thumo ya gagwe? Fahlela.                                           (1)
          3.1.9        Efa maikutlo a gago mabapi le ditiro tša Thabo.                                (2)
                                              LE
'MAHLALE GA SE A THUTO FELA'
3.2       SETSOPOLWA SA F

          … Monna wa molao o swanetše go ntšha magadi a e gape le mabotlana ka
          ge a ile a fora Selina mola ba latswana maleme. Re bona satšene a thoma
          go goga maoto. Ga a sa na le mafolofolo, Satšene o ile a re ga a na tšhelete
          ya go nyala. Fao a tla botse gobane Selina o rile: 'Don't worry' ka tšhelete ya
          go nnyala. Ke tla go fa 'five thousand' wena o tla roma bommaditsela. 5
          Batswadi ba ka se tsebe selo.
          Satšene a amogela matsebetsebe a loka potleng. Selina o ile a ba a bea
          mokganya phatleng go se nko ye e tšwago lemina. A be a ipotša gore o tla
          ya go inyadiša ka swele.
          Selina o rile ge a tsena ka pherwana ya bosatšene, a thuntšhetšwa lerole 10
          ke kgarebjana yeo e bego e swiela lebala. Sepshinyetšakgole seo sa fo
          mo tomolela mahlo sa se mo tamiše go laetša gore o latile noga moleteng.
          O rile ge a tsena ka fale ntlong ya be eke semamathane se šetše se lomile
          satšene tsebe gore se tseleng. Satšene o ile a tšwa a swere raborolo a re:
          'Ngwanenyana towe! Ntšwele motse pele ke go thwathwanya hlogo ye ka 15
          selwana se. O ra gore ke mang yo a ka nyalago motho le khwaere ya bana?
          Dula le go rutega fao ga gago.'
                                                                                  [Letl. 49–50]

          3.2.1        Naa satšene o tswalana bjang le Selina?                                        (1)
          3.2.2        Efa semelo sa satšene. Fahlela ka dintlha TŠE PEDI go tšwa
                       setsopolweng.                                                                  (3)
          3.2.3        Efa mohuta wa thulano wo o tšwelelago setsopolweng se. Fahlela
                       karabo ya gago.                                                                (2)
          3.2.4        Akaretša kgopolo     yeo     e   tšweletšwago     ke   lefoko   leo    le
                       sekamišitšwego.                                                                (1)
          3.2.5        Ke kgopolokgolo efe yeo e tšweletšwago ke dikafoko tšeo di
                       kotofaditšwego?                                                                (2)
          3.2.6        Ke moya wa mohuta mang wo o tšwelelago setsopolweng se?
                       Fahlela ka dintlha TŠE PEDI.                                                   (3)
          3.2.7        Ke molaetša ofe wo o tšweletšwago ke setsopolwa se? Fahlela ka
                       dintlha TŠE PEDI.                                                              (2)
          3.2.8        Re utollele maikutlo a gago mabapi le ditiro tša Selina. Fahlela ka
                       dintlha TŠE PEDI.                                                              (3)
                                                         PALOMOKA YA KAROLO YA C:                     35

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                              Phetla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2       11                 DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                               NSC

KAROLO YA D: THETO
DIRETO TŠA SESOTHO SA LEBOA – Prof. DM Kgobe
POTŠIŠO YA 4
Araba dipotšišo TŠE PEDI.
4.1       Bala sereto sa ka tlase gomme o arabe dipotšišo tša go se latela.

          La pitšana – LP Thoka
          1         Ge e le lehu re hwile la pitšana,
          2         Gobane la sego lona le ka rokwa,
          3         Afrika-Borwa ruri e tsenetšwe ke sera,
          4         Boramaledu ba iphetošitše dipoo tša marurušo,
          5         Ba iphetošitše mekoko ruri ba a kopa,
          6         Ba iphetošitše dikgotho ruri ba a kgotha,
          7         Ba itirela boithatelo ka bana le basadi,
          8         Ba šomiša mmušo wa mokoko,
          9         Ke bo sekopa le matswiana;
          10        Matheka ba ithinyolla ka digotlane tša ditlolamelora
          11        Bangwe merogo ba ikgela diphoofolong,
          12        Ba re ba fodiša tšhitadingaka ka madimahlweka.
          13        Ba ithekgile ka diema tša batala,
          14        Ba re nka ja mo nka nona,
          15        Ba re mosadi ke kgano o gola …
          16        Ba re mosadi ke tloo o gola …
          17        Ba re o bone molete wa tšhošwane mabala,
          18        Beng ba tsena ka merwalo, ba rwaleletše.
          19        Le reng le tlaiša baapei le barwedi ba lena?
          20        Le reng le iphile diokobatši le madila.
          21        E ka ba ke bogaswi goba madirwakaboomo?
          22        E ka ba ke dinotagi goba ke malwetši?
          23        Dirang diteko tša monagano lena dingaka,
          24        Dirang mošomo wa lena boradikepisana,
          25        Bokata le bobolai ke bogole bja letšatši Afrika-Borwa,
          26        Ba swarwa lehono ka moswana ba sepela mmileng,
          27        Basadi ga ba sa ya mahung le melatong,
          28        Di ka šala di itšhebetša ka ba ditlolamelora.
                                                                                   [Letl. 78]

          4.1.1        Tsopola mohlala wa poeletšo temanathetong ya mathomo o be o
                       laetše mohola wa tirišo ya yona mo seretong se.                            (2)

          4.1.2        Laetša sebopego sa ka ntle sa sereto se ka dintlha TŠE THARO.              (3)

          4.1.3        Akaretša methalotheto ya 6 le 7 ka mantšu a gago.                          (2)

          4.1.4        Ke thekniki efe yeo moreti a e šomišitšego methalothetong ya 21
                       le 22? Efa mohola wa yona.                                                 (2)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                          Phetla

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2     12                DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                             NSC

          4.1.5        Ke kgopolokgolo efe yeo e tšweletšwago ke mothalotheto wo o
                       kotofaditšwego? Fahlela karabo ya gago ka dintlha TŠE PEDI.                 (2)

          4.1.6        Ke moya ofe wo o tšweletšwago ke methalotheto ya 26, 27 le 28?
                       Fahlela karabo ya gago ka dintlha TŠE PEDI.                                 (3)

          4.1.7        Utolla maikutlo a moreti temanathetong ya mafelelo. Fahlela ka
                       dintlha TŠE PEDI.                                                           (3)
                                             LE
4.2       Bala sereto sa ka tlase gomme o arabe dipotšišo tša go se latela.

          Tebatšo – Dr. MA Makgopa

          1         O nkgahlile ngwana' Serogole
          2         O nkgahlile ka dilo ka moka tša gago,
          3         Tšatši la mathomo ngwana' Serogole,
          4         Ke rile ke go bona ka kwa ke kgahlega,
          5         Ke rile go go bona o sepela,
          6         Ka bona o sepela ka go nanabetša,
          7         Eke o katse e iketletše go sepela.
          8         Kgarebe sebakwa ke masogana,
          9         Kgarebe ya nko ya lenono,
          10        Nko ya go etša ya boramošweu.
          11        Ngwana' Serogole ge o bolela,
          12        Ka ganong go tšwa gauta.
          13        Ke be ke ipotša gore mo ke lego gona,
          14        Ke bofelong bja bophelo.
          15        Ke rile go go bona,
          16        Ka thobologa pelo,
          17        Ka tloga bošuwaneng bja ka,
          18        Ka lebaka la gago ngwana' Serogole,
          19        Wa nthoba pelo bokathoba ya Makgowa
          20        Ka bona bophelo go nna bo le gona
          21        Wa ntebatša mahloko le mašuana Tebatšo.
          22        Ke leboga bošego le mosegare,
          23        Gobane ke kgale ke gerema le lefase,
          24        Motho wa go swana le wena ga a gona.
          25        O nkagile, o nthekgile ka gohle,
          26        Ke tla go leboga bošego le mosegare.
          27        Tebatšo, moswana o boletše a re:
          28        Montshepetšabošego ke mo leboga bo sele.
                                                                              [Letl. 65–66]

          4.2.1        Tsopola poeletšo mothalothetong wa 4 o be o fe le mošomo
                       wa yona.                                                                    (2)

          4.2.2        Tsopola sekapolelo temanathetong ya mathomo o be o fe mošomo
                       wa sona bjale ka ge se dirišitšwe seretong se.                              (2)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                           Phetla

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FA L)/P2     13                DBE/Dibokwane–Hlakola 2017
                                             NSC

          4.2.3        Laetša morumokwano mo temanathetong ya mathomo o be o fe
                       mohola wa wona.                                                       (2)

          4.2.4        Ka ntlha E TEE akaretša mothalotheto wa 8.                            (1)

          4.2.5        Laetša ka mo kgethontšu e dirišitšwego ka gona mothalothetong
                       wa 12.                                                                (2)

          4.2.6        Ke moya ofe wo o tšweletšwago ke methalotheto ya 17, 18 le 19?
                       Fahlela ka dintlha TŠE PEDI.                                          (3)

          4.2.7        Aroganya mothalotheto wa 25 go ya ka dikarolometara.                  (2)

          4.2.8        Akanya molaetša wo o tšweletšwago ke seema mothalothetong
                       wa 28.                                                                (1)

          4.2.9        Re alele maikutlo a moreti ka methalotheto yeo e kotofaditšwego.
                       Fahlela ka dintlha TŠE PEDI.                                          (3)

                                                      PALOMOKA YA KAROLO YA D:               35
                                                       PALOMOKA YA TLHAHLOBO:                70

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

## Related documents

- [Sepedi FAL P1 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-feb-march-2017/cfa3b810-7f64-4003-acd4-a14ffbd83ecb) — Sepedi FAL · QP · 2017 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2017/e6f9d8b4-ea56-486f-8756-867d0d0c4d24) — Sepedi FAL · QP · 2017 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Feb March 2018](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-feb-march-2018/2cd807af-ee80-442c-b047-55da0e23345f) — Sepedi FAL · QP · 2018 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Feb March 2015](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-feb-march-2015/1f2617df-f2e4-4fc2-8845-098ba74361ef) — Sepedi FAL · QP · 2015 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-feb-march-2017-memo/0669de98-cb7c-4491-b50c-7e0cf08e49f6) — Sepedi FAL · Memo · 2017 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2017-memo/abcf1883-76b3-4d2f-97cc-c665d9013136) — Sepedi FAL · Memo · 2017 · Sepedi

## More from Grade 12 Sepedi FAL

- [Gr 12 Sepedi FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sepedi-fal-atp-2023-24/aa66bf3c-3748-497a-b1fc-b406f4fd3e4b) — ATP
- [Sepedi FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2025-mg/d76ab8d2-14f0-4322-9896-51180e3fda90) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2025-mg/487242e3-1260-489f-8d91-5b201b9dfbca) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2025-mg/eb83ae83-85f3-4ebb-b6e8-d35f11f32626) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-memorandum-paper-1-sepedi/806eaadc-1d1b-4333-860a-f230e185fdd3) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-sepedi/bcece954-738e-42ad-928b-b5411db789f3) — Memo · 2025 · Sepedi

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
