# Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2017 Question Paper

> Grade 12 Sepedi FAL Paper 2 question paper from the NSC June Exam 2017, 14 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2017/e6f9d8b4-ea56-486f-8756-867d0d0c4d24
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Sepedi FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sepedi
- Document type: Question paper
- Year: 2017
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 14

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sepedi FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sepedi-fal) › [Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2017 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2017/e6f9d8b4-ea56-486f-8756-867d0d0c4d24)

## About this document

Sepedi Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2017 · sepedi. Question paper, 14 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Sepedi FAL P2 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2017-memo/abcf1883-76b3-4d2f-97cc-c665d9013136) — Memo · 2017 · Sepedi

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                    SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                    SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)

                                  LEPHEPHE LA BOBEDI (P2)

                                             2017

                                                                        MEPUTSO: 70

                                                                      NAKO: Diiri tše 2

                           Palomoka ya matlakala a dipotšišo ke 14.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                 Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2         2                            DBE/2017
                                                SCE

DITAELO LE TSHEDIMOŠO

1.        Badišiša ditaelo ka šedi pele o thoma go araba dipotšišo.

2.        O se ke wa leka go bala lephephe ka moka. Lebelela diteng letlakaleng le le
          latelago gomme o laetše dinomoro tša dipotšišo tša dingwalo tšeo o di
          badilego. Ka morago ga moo, bala dipotšišo gomme o kgethe tšeo o nyakago
          go di araba.

3.        Lephephe le arotšwe ka DIKAROLO TŠE NNE:

          KAROLO YA A:            Padi                 (35)
          KAROLO YA B:            Papadi/Terama        (35)
          KAROLO YA C:            Dikanegelokopana     (35)
          KAROLO YA D:            Theto                (35)

4.        Araba dipotšišo TŠE PEDI fela go tšwa DIKAROLONG TŠE PEDI.

          KAROLO YA A:            PADI
                                  Araba dipotšišo ka moka.

          KAROLO YA B:            PAPADI/TERAMA
                                  Araba dipotšišo ka moka.

          KAROLO YA C:            DIKANEGELOKOPANA
                                  Araba dipotšišo ka moka.

          KAROLO YA D:            THETO
                                  Araba dipotšišo ka moka.

5.        Diriša lenanetekolo.

6.        Latela ditaelo ka šedi go KAROLO YE NNGWE le YE NNGWE.

7.        Nomora dikarabo tša gago go swana thwii le ka fao dipotšišo di nomorilwego
          ka gona ka gare ga lephephe la dipotšišo.

8.        Thoma KAROLO YE NNGWE le YE NNGWE letlakaleng LE LEFSA.

9.        Kakanyo mabapi le taolo ya nako:
          Šomiša tekano ya metsotso ye e ka bago ye 60 KAROLONG YE NNGWE
          le YE NNGWE.

10.       Ngwala ka bothakga, ka mongwalo wa go balega.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                   Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2    3                 DBE/2017
                                           SCE

LENANETEKOLO

KAROLO YA A: PADI

Araba dipotšišo KA MOKA.
    NOMORO YA POTŠIŠO                       MEPUTSO   NOMORO YA
                                                      LETLAKALA
1.1 Kgati ya moditi                              18       5

1.2 Kgati ya moditi                              17       6

KAROLO YA B: PAPADI/TERAMA

Araba dipotšišo KA MOKA.
2.1 Di šitile Phaahla                            17       7

2.2 Di šitile Phaahla                            18       8

KAROLO YA C: DIKANEGELOKOPANA

Araba dipotšišo KA MOKA.
3.1 'O swere Jackpot'                            18      10

3.2 'Bošego ga bo rone nta'                      17      11

KAROLO YA D: THETO

Araba dipotšišo KA MOKA.
4.1 'Tebatšo'                                    17      12

4.2 'Moemedi'                                    18      13

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                   Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2        4                                 DBE/2017
                                               SCE

LENANETEKOLO/LENANEOTSHWAYOTSHWAYO

Dira leswao () go lenanetekolo le le latelago go kgonthišiša ge e ba o lateletše ditaelo
gabotse.

          KAROLO                  NOMORO YA POTŠIŠO          PALO YA          LESWAO
                                                            DIPOTŠIŠO           ()
                                                             TŠEO DI
                                                            ARABJAGO
A: Padi                                    1.1–1.2              1

B: Papadi/Terama                           2.1–2.2                1

C: Dikanegelokopana                        3.1–3.2                1

D: Theto                                   4.1–4.2                1

HLOKOMELA: Kgonthišiša gore o arabile dipotšišo go tšwa dikarolong tše PEDI fela.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                      Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2      5                                 DBE/2017
                                             SCE

KAROLO YA A: PADI
POTŠIŠO YA 1: KGATI YA MODITI – OK Matsepe
Bala ditsopolwa tše ka šedi gore o tle o kgone go araba dipotšišo.
1.1       SETSOPOLWA SA A

          'Lekgotla, ditaba tše ke tše boima ka gore kwang tabakgolo ke gore barwa
          bakhwi ba Kgoši Ntweleng le bona ba ipakela ka noši gobane ge nkabe
          go se bjalo, nkabe ba sa dire ka mokgwa woo mmagosetšhaba a bolelago
          ka gona. Nnaena ke bona go se bokaone bjo bo phalago gore
          Mmatshepho a gatollele yo mongwe le yo mongwe dikobo, mo gongwe di 5
          ka mo tsogela.'
          'Ge di ka se mo tsogele?'
          'Ge di ka mo tsogela?'
          'Ke re na ge di ka se mo tsogele re tla fetša ka goreng?'
          'Ke re na ge di ka mo tsogela re tla fetša ka goreng?'                        10
          'O mphetola bjang mošaa?'
          'Mošaa ke lekgole leo la gago!'
          Ba ile ge ba rutlologa banna ba ba lesetša ka ge ba be ba tennwe ke go
          hlwa ba namola bona ka mehla, diphankga tša swarana tša lešana meriri
          tša thumana ka matolo gwa šala go dutladutla mookola go tshwewa 15
          le meno gobane go be go gahlane tša mpshikela.
          Basadi ba be ba duletše sello le go ratharathela gore ba namolwe,
          fela tšeo ya ba lefeela ka gore banna ba ile ba re a ba namolweng ke lena
          le ba šokelago ka gore renaena ba re topetše … gwa tla Mmatshepho ka
          noši, a ba rapela a re hle se lweng ka lebaka la ka bana ba sebatakgomo 20
          sa banna.
                                                                           [Letl. 14]

          1.1.1        Tikologo ya padi ye ke ya mohuta mang? Fahlela ka dintlha
                       TŠE PEDI.                                                             (3)
          1.1.2        Efa tswalano ya Mmatshepho le Kgoši Ntweleng.                         (1)
          1.1.3        Thulano ya setsopolwa se ke ya mohuta mang? Fahlela karabo
                       ya gago.                                                              (2)
          1.1.4        Efa semelo sa banna ba, go ya ka setsopolwa se.                       (1)
          1.1.5        Ka dintlha TŠE THARO efa mohola wa poledišano setsopolweng.           (3)
          1.1.6        Moya wo o fokago setsopolweng se ke wa mohuta mang? Fahlela.          (2)
          1.1.7        Go ya ka tsebo ya gago ya padi ye, molwantšhwa ke mang?
                       Fahlela.                                                              (2)
          1.1.8        Maikutlo a gago ke afe mabapi le polelo ya Mmatshepho lefokong
                       la mafelelo? Fahlela ka dintlha TŠE PEDI.                             (3)
                                             LE

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                     Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2        6                                  DBE/2017
                                               SCE

1.2       SETSOPOLWA SA B

          'O tla nkwa wa ba wa nkwešiša, wena Dianthona?'
          'Sebatakgomo.'
          'Morwedi wa gago e lego Kgabagare, go tloga lehono-a ke tloge ke re go
          tloga gonabjale, ke ketapele e sego tatedi ya Kwelapele, morwedi wa
          Tetedi o nkwe o be o nkwešiše, gomme e be e le gore o nkwetše sa ruri 5
          o bile o nkwešišeditše sa ruri.'

          … Go ile go sešo gwa fetša pelo, barongwa bale Kgoši Nkgotlelele a bego
          a ba romile ga Tetedi ba tla le tšohle tšeo di bego di nyakega, Kgoši
          Nkgotlelele a laela gore go gotšwe poo ya mollo wa mehwelere woo
          ditlhohletšwa tša ntshe e ilego ya ba metholwane ka ge yona e itukela 10
          ka pela.

          O ile mola o looditše hlaya tša go tla go ja nama ya mmešwa, kgoši a laela
          gore ditšohle tšela di tšwago go tšewa ga Sefatamollo di lahlelwe go wona,
          go tloge go thongwa ka letlalo la nkwe le pheta ya thaga gammogo le
          phate ya magoši e lego letlalotau. Phalafala ya koma gammogo le 15
          leparapatla la go bitša dipitšo le tšona di ile tša tšhungwa.

          … Mmatshehla ga a ka a tseba gore a ka dira eng bjang ka gore kgoši
          o mmoditše gore ka ge yena a ile a itlhohlora phatlalatša gore yena a ka se
          kgone go kgotlelela motho wa go swana le Nkgotlelele, … mmagosetšhaba
          ke Ntlogele!                                                                20

                                                                              [Letl.172]

          1.2.1        Efa lefelo la ditiragalo tša setsopolweng se.                            (1)

          1.2.2        Akaretša setsopolwa se ka dintlha TŠE THARO.                             (3)

          1.2.3        Setšweletšwa se se utolla semelo sa mohuta mang sa Kgoši
                       Nkgotlelele. Fahlela ka dintlha TŠE PEDI.                                (3)

          1.2.4        Setsopolwa se se tšweletša legato lefe la thulaganyo. Tiiša karabo
                       ya gago ka dintlha TŠE PEDI.                                             (3)

          1.2.5        Hlaloša tema ye e kgathwago ke moanegi setsopolweng se ka
                       dintlha TŠE PEDI.                                                        (2)

          1.2.6        Akanya molaetša wa setsopolwa se ka dintlha TŠE PEDI.                    (2)

          1.2.7        Thulano ya padi ye e utolla mafokodi afe a setšhaba ka kakaretšo.
                       Ntšha dintla TŠE PEDI.                                                   (2)

          1.2.8        Utolla bokamorago bja tiragalo ya temana ya mafelelo ya
                       setsopolwa ka dintlha TŠE PEDI.                                          (2)

                                                         PALOMOKA YA KAROLO YA A:               35

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                        Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2        7                                  DBE/2017
                                               SCE

KAROLO YA B: PAPADI/TERAMA

POTŠIŠO YA 2: DI ŠITILE PHAAHLA – SN Tseke

Bala ditsopolwa tše ka šedi gore o tle o kgone go araba dipotšišo.

2.1       SETSOPOLWA SA C

          (Ke mosegare wa sekgalela, Lehlanye, Thakgole le Botankane ba dutše
          kgorong, go bonala go batamela Morutiši Namele le Theepe.)

          THAKGOLE:           Re gona, re ka ra lena babinatau, re sa lebale go le botšiša
                              tša mešomong ya lena.

          THEEPE:             Re gona le ge re bina tlepane re le banna.

          THAKGOLE:           O bolela dife monna? O a re tšhoša ka gore matšatši a lefase
                              le eme ka maoto.                                             5

          LEHLANYE:           (O ba tsena ganong.) Monna Theepe, o ra gore ga o tsebe ge
                              lehono barutiši ba rongwa ke barutwana, ba laolwa ke bona
                              ba bile ba sa šie go ba iša diatla?

          BOTANKANE: Aowa monna Lehlanye! Efa bana ba gago nako ba re fe seo
                     ba se tletšego.                                         10

          THEEPE:             Ke a leboga Mokwena. Re romilwe ke hlogo ya sekolo go le
                              tsebiša gore morwa wa Lehlanye wa mafelelwana o šetše a
                              swere beke ya bobedi a sa bonale sekolong, gomme o nyaka
                              go kwa ge e ba motswadi o tseba eng ka ga ngwana yoo na?

          LEHLANYE:           Mafefo! O re hlogo ya sekolo o reng? Gape nna ke tseba ge 15
                              Tlhakolane a romilwe ke sekolo le dithaka tša gagwe
                              Tshwane go emela sekolo lekgotleng le legolo la Nanarisi.

          THEEPE:             (O thoma go sega, gomme o a homola, gomme o tšwela pele
                              ka polelo.) Ke therešo rragorena, ngwana yoo ga se yena fela
                              a sego sekolong. E tloge e le ba mmalwa.                     20
                                                                                    [Letl.6]

          2.1.1        Efa nako ya ditiragalo tša setsopolweng?                                (1)

          2.1.2        Tšweletša tikologo ya ditiragalo tša setsopolweng se. Fahlela ka
                       dintlha TŠE PEDI.                                                       (3)

          2.1.3        Na setsopolwa se se ka bapalega sefaleng? Tšweletša dintlha
                       TŠE THARO go gatelela karabo ya gago.                                   (3)

          2.1.4        Mantšu a ka mašakaneng a bitšwa eng? Ngwala mehola YE
                       MERARO ya mantšu a.                                                     (4)

          2.1.5        Ke thuto efe yeo e tšweletšwago ke polelo ya Theepe ya bobedi
                       setsopolweng se? Fahlela karabo ya gago ka dintlha TŠE PEDI.            (2)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                       Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2           8                                    DBE/2017
                                                  SCE

          2.1.6        Polelo ya mafelelo ya Lehlanye e utolla semelo sefe sa
                       Tlhakolane?                                                                   (1)

          2.1.7        Akanya maikutlo a Lehlanye ka morago ga polelo ya Theepe.
                       Efa dintlha TŠE PEDI.                                                         (3)

          2.1.8        Utolla kgopolokgolo ya Theepe yeo e tšweletšwago ke mantšu ao
                       a thaletšwego.                                                                (1)

                                                  LE

2.2       SETSOPOLWA SA D

          TLHAKOLANE:             O se lebale Serepelele yo a nwago le rena mabjala
                                  dišepining, a re fago le motšoko le matekwane.

          LEFAGWANA:              Ke a dumela gore le nna le tla ntumelela go bala bao ke
                                  ba tsebago le ge ke le ngwanenyana.

          NAMELE:                 Re nyaka ba go swana nago basadi gobane nako yela 5
                                  ya go re sa mosadi ke go dumela le go rongwa le ge a
                                  sa kwešiše e fetile le bagologolo. O dumeletšwe.

          LEFAGWANA:              Sa mathomo ke nyaka go tseba gore a ke nako mang.

          NAMELE:                 Ke bošego ka ge e šetše e feta iri ya seswai gonabjale.

          LEFAGWANA:              Ke a leboga mohlomphegi. A ka ge e le bošego a yo 10
                                  Namele yena o itokišetša neng tšeo a yago go di ruta
                                  bosasa? Nna ke bona e le tshwanelo go seba barutiši
                                  re se na yo mongwe wa bona ka gore re tlile go šia
                                  go bolela.

          TLHAKOLANE:             Aowa rakgadi, gape yo Namele ke maditsela wa rena 15
                                  dikopanong tše kgolo go tšona go nyakegago dirutegi.
                                  Ke ka lona lebaka leo o bonago a le mo le rena.

          LEFAGWANA:              A na le dumela gore le ka moso ge re le basadi le
                                  banna, re na le malapa a rena, Namele e be yena
                                  moemedi goba maditsela? A ke re go tla be le gona go 20
                                  nyakega bona ba go rutega?

          DITSHERE:               Ke yo monnyane eupša nna ke kwa yo Lefagwana a sa
                                  bolele selo a bile a senya nako.
                                                                                   [Letl. 12]

          2.2.1        Tšweletša semelo sa Serepelele go ya ka polelo ya mathomo ya
                       Tlhakolane. Fahlela ka dintlha TŠE PEDI.                                      (3)

          2.2.2        Efa dintlha TŠE PEDI tšeo di laetšago katlego ya papadi ye.                   (2)

          2.2.3        Efa mohuta wa thulano ya setsopolwa se gomme o fahlele ka
                       lebaka.                                                                       (2)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                             Phetla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2      9                                     DBE/2017
                                             SCE

          2.2.4        Na mohola wa poledišano ya setsopolwa se ke ofe? Fahlela ka
                       dintlha TŠE THARO.                                                       (3)

          2.2.5        Tšweletša molaetša wa papadi ye ka dintlha TŠE PEDI.                     (2)

          2.2.6        Hlaloša kgwekgwe ya setsopolwa se ka dintlha TŠE PEDI.                   (2)

          2.2.7        Efa kgegeo yeo e tšweletšwago ke polelo yeo e thaletšwego.               (1)

          2.2.8        Akanya ponelopele ya gago mabapi le ditiragalo tša mo
                       setsopolweng. Efa dintlha TŠE PEDI.                                      (2)

                                                      PALOMOKA YA KAROLO YA B:                  35

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                        Phetla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2        10                                     DBE/2017
                                               SCE

KAROLO YA C: DIKANEGELOKOPANA

TŠA LEFASE GA DI FELE – MFC Matshela le ba bangwe

POTŠIŠO YA 3

3.1       'O SWERE JACKPOT'

          SETSOPOLWA SA E

          Gona fao Megabaru a re tširo! Mologadi a makatšwa ke go bona mogwera
          wa gagwe a thoma go tšhoga, kudumela le yona e tlala sefahlegong eka
          motho a nelwa ke pula. O ile ge a bula molomo a re: 'Mologadi, o na le
          molomo wa go go feta. Ntšwele motse pele ke go dira kotsi.' Ke nnete,
          Mologadi a no bona gore go tloga ka madi ga go botse, le yena a itota ka 5
          go tšwa ntle le go laela.

          Mantšiboa a lona letšatši leo Mologadi a go tšwa ka ga Megabaru le
          morago a sa lebelele, go ile gwa lala go diregile taba. Ka boiri ya senyane
          Megabaru o ile a ya gagaboMologadi. Ge a fihla a hwetša Mologadi a no
          ba a nnoši ke moka ba nama ba dula fase ba thoma tšela tša mosegare. 10
          Go ile gwa fihla fao Megabaru a rego, 'Mogwera o tla ntshwarela, ga ke
          tsebe gore mosegare ke be ke tsenwe ke eng. Ge o mpona ke tlile fa,
          ke tlile go go kgopela gore o se di iše hlogong ebile o se di botše motho.'
          … Ka morago Megabaru a kgopela difata mme Mologadi a mo felegetša.

          ... Ba no re go tšwa ka jarata ya gaboMologadi, Mologadi a no makala 15
          monna tsoko a mo šupile ka selo tsoko se setelele, yonayona AK47 a re,
          Se ga se mmago!
                                                                                   [Letl.19]

          3.1.1        Efa nako le lefelo tša ditiragalo tša mo setsopolweng se.                    (2)

          3.1.2        Tsopola sekapolelo sa pheteletšo lefokong la mathomo go laetša
                       maemo ao Megabaru a bego a le go ona.                                        (1)

          3.1.3        Temana ya mathomo e tšweletša thulano, efa mohuta wa thulano
                       gomme o fahlele ka mabaka A MABEDI.                                          (3)

          3.1.4        Akaretša temana ya mathomo ka lefoko LE TEE.                                 (1)

          3.1.5        Tšweletša tema yeo e kgathwago ke moanegi ka dintlha TŠE
                       THARO.                                                                       (3)

          3.1.6        Go ya ka setsopolwa se utolla semelo sa Megabaru ka dintlha TŠE
                       PEDI gomme o di fahlele.                                                     (4)

          3.1.7        Maikutlo a gago ke afe mabapi le maitshwaro a Megabaru?
                       Fahlela.                                                                     (2)

          3.1.8        Hlatholla molaetša wo o tšweletšwago ke lefoko la go thalelwa.               (1)

                                               LE
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                            Phetla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2       11                                  DBE/2017
                                              SCE

3.2       'BOŠEGO GA BO RONE NTA'

          SETSOPOLWA SA F

          Motlelebeng o ile a topa mankgeretla, a a phathakga ka lehwafeng mola
          dieta di le ka seatleng sa nngele. Diaparo tšeo di no olelwa le semeetseng
          ka gare ga leswiswi. Seetšana se senyenyane seo se bego se bonala, e be
          e le sa thelebišene ya mmala. Lobisa o be a sa tšhuma lebone ge a
          notlollela monna wa gagwe, Thaere. Lebati le no re go bulega, Motlelebeng 5
          a thula Thaere wa batho ka lebelo la kolo. Thaere o ile a šala a elwa le go
          tsoga mola Motlelebeng a šetše a fihlile lebatong la tlase ka lefithi. Gore o
          tšamile a ikapeša bjang ga go tsebe motho.
          Motlelebeng ge a tshela mmila wa Banket a lebile mokutwaneng wa gagwe
          Hing Point, e be eke ke mpšhe yeo e tšeetšwego mae.                   10
          O ile a fihla foleteng ya gagwe a hlakahlakane, a bile a itaetša gore o
          phonyokgile leganong la sebata. O be a hlobaetše eke ke segaswi sa
          Damara.

          Motlelebeng o ile a hlobola gore a kgone go ikhutša a le ka dikobong.
          Aowi! Fao gona Mpho o ile a tlalwa dimpa ge a bona monna wa gagwe a 15
          hlobola motšwarelo wa mosadi.
          Gatee fela khumagadi yeo ya ga thobela, ya re go sekotamaledu: 'Aowi!
          Wena Motlelebeng, motšwarelo wo o aperego ke wa mosadi goba morwedi
          wa mang?'
                                                                               [Letl.80]

          3.2.1        Efa tikologo ya ditiragalo tša setsopolweng se. Fahlela ka dintlha
                       TŠE PEDI go tšwa temaneng ya mathomo.                                    (3)

          3.2.2        Laetša ka mokgwa woo baanegwa ba: Lobisa, Thaere le
                       Motlelebeng ba tswalanago ka gona.                                       (2)

          3.2.3        Tsopola mafoko A MABEDI ao a laetšago moya wa letšhogo go
                       Motlelebeng.                                                             (2)

          3.2.4        Setsopolwa se se tšweletša Motlelebeng bjalo ka motho wa
                       mohuta mang? Fahlela ka dintlha TŠE PEDI.                                (4)

          3.2.5        Na moanegwathwadi wa setsopolwa se ke mang? Fahlela karabo
                       ya gago.                                                                 (2)

          3.2.6        Go ya ka dinyakwa tša kanegelokopana na mongwadi o atlegile go
                       thumo ya gagwe?                                                          (1)

          3.2.7        Polelo ya mosadi wa Motlelebeng e tšweletša maikutlo afe?
                       Fahlela karabo ya gago.                                                  (2)

          3.2.8        Tšweletša thuto yeo e utollwago ke mongwadi ka polelo ya Mpho.
                       Fahlela ka dintlha TŠE PEDI.                                             (2)

                                                       PALOMOKA YA KAROLO YA C:                 35
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                        Phetla

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2      12                                  DBE/2017
                                             SCE

KAROLO YA D: THETO
DIRETO TŠA SESOTHO SA LEBOA – Prof. DM Kgobe
POTŠIŠO YA 4
Araba dipotšišo TŠE PEDI.
4.1       Bala sereto sa ka tlase gomme o arabe dipotšišo tša go se latela.
          TEBATŠO – Dr MA Makgopa
          1            O nkgahlile ngwan' a Serogole
          2            O nkgahlile ka dilo ka moka tša gago,
          3            Tšatši la mathomo ngwana' Serogole,
          4            Ke rile ke go bona ka kwa ke kgahlega,
          5            Ke rile go go bona o sepela,
          6            Ka bona o sepela ka go nanabetša,
          7            E ke o katse e iketletše go sepela.
          8            Kgarebe sebakwa ke masogana,
          9            Kgarebe ya nko ya lenono,
          10           Nko ya go etša ya boramošweu.
          11           Ngwan'a Serogole ge o bolela,
          12           Ka ganong go tšwa gauta.
          13           Ke be ke ipotša gore mo ke lego gona,
          14           Ke bofelong bja bophelo.
          15           Ke rile go go bona,
          16           Ka thobologa pelo,
          17           Ka tloga bošuaneng bja ka,
          18           Ka lebaka la gago ngwan'a Serogole,
          19           Wa nthoba pelo bokathoba ya Makgowa,
          20           Ka bona bophelo go nna bo le gona
          21           Wa ntebatša mahloko le mašuana Tebatšo.
          22           Ke leboga bošego le mosegare,
          23           Gobane ke kgale ke gerema le lefase,
          24           Motho wa go swana le wena ga a gona.
          25           O nkagile,o nthekgile ka gohle,
          26           Ke tla go leboga bošego le mosegare.
          27           Tebatšo, moswana o boletše a re;
          28           'Montshepetšabošego ke mo leboga bo sele.'
          29           Go nna go pala kae Tebatšo,
          30           Gore ke leboge bo sele,
          31           Ga go pale ngwan'a Serogole,
          32           Gobane ke phela ka wena,
          33           Bophelo ntle le wena ga bo gona.
          34           O nkagile ka ba motho ka wena,
          35           Ka phadima ka wena Tebatšo.
                                                                              [Letl.65–66]

          4.1.1        Sereto se ke sa mohuta mang? Fahlela.                                   (2)
          4.1.2        Tsopola mehlala YE MEBEDI ya poeletšo temathetong ya
                       mathomo gomme o tšweletše mohola wa yona.                               (3)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                       Phetla

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2       13                                    DBE/2017
                                              SCE

          4.1.3        Akaretša tematheto ya bobedi ka dintlha TŠE PEDI.                          (2)
          4.1.4        Efa moya wo o fokago seretong se. Fahlela ka dintlha TŠE PEDI.             (3)
          4.1.5        Hlaloša mošomo wa fegelwana mothalothetong wa 25 ka dintlha
                       TŠE PEDI.                                                                  (2)
          4.1.6        Hlaloša kgopolo yeo e tšweletšwago ke seema sa mothalothetong
                       wa 28 ge se šomišitšwe ka tsela ye mo seretong.                            (2)
          4.1.7        Tšweletša maikutlo a moreti go ya ka tematheto ya mafelelo.                (2)
          4.1.8        Efa mohuta wa sekapolelo mothalothetong wa 12 gomme o
                       ahlaahle mohola wa sona.                                                   (2)
                                              LE
4.2       Bala sereto sa ka tlase gomme o arabe dipotšišo tša go se latela.
          MOEMEDI – RM Madiga
          1            Mehleng yela ya kgale o be o le kae?
          2            O be o le kae wena Moemedi?
          3            O be o le kae ke tshwenyega
          4            Ke tshwenywa ke baloi le dingaka?
          5            Ge e le Sathane yena ga ke sa bolela,
          6            Ke be ke sehlefetše bjalo ka mobu,
          7            Ke foforega boyana ke sa kgahle motho
          8            E le ge Sathane a ntseneletše.
          9            Tsela ya gago go e tseba nkhokho!
          10           Ke be ke fahlilwe ke sa tsebe botse le bobe,
          11           Ke gakilwe wa meetsemagakwa tlhokaboelelo,
          12           Ke se na bodulo ke le fela tshwaamare
          13           Ke sengwa lešilwana la lešilapuleng.
          14           Moemedi moemela šabana la bommamotho
          15           O gorogile go nna wa senakangwedi swiswing
          16           Ka lebana le Wena bošego le mosegare serokaphatla
          17           O tumotše wa pelolebje, o gohlomeditšepelomoya.
          18           Ke kgale ke hubaka le bomatšhekge,
          19           Ke kgale ke phuphura dirokolo le makokoro,
          20           Ke kgale ke galampela merelewa le mereselewe
          21           Ke sa tsebe ge o le gona moemedi
          22           Ke sa tsebe ge o phediša tšohle diphedi.
          23           Maribiši le maribišana a bošego
          24           Hleng moloi o be a raloka ka nna?
          25           Tlhakeng ya ntlo ya ka o ralokile:
          26           Dilotsoko di fofa godimo ga ntlo,
          27           Dikokotitsoko di kokotile go la ka lebatingwako,
          28           Dilotsoko di nkokotela lebating,
          29           Anthe ke dirongwarongwana tša bona baloi,
          30           Ke rile go fihla tseleng ya gago Moemedi,
          31           Moloi wa mokgalabje nankhono ke mošemanyana,
          32           Moloi wa mokgekolo mamohla ke ngwanenyana,
          33           Moemedi, kae kapa kae o nketela pele.
                                                                                     [Letl.63]

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                          Phetla

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2       14                               DBE/2017
                                              SCE

          4.2.1        Efa sebopego sa ka ntle sa sereto se ka dintlha TŠE THARO.          (3)

          4.2.2        Tsopola kelelothalo o be o fe le mohola wa yona temathetong
                       ya mathomo.                                                         (2)

          4.2.3        Tsopola mohlala wa potšišorethoriki temathetong ya mathomo o be
                       o fe le mošomo wa yona.                                             (2)

          4.2.4        Ka dintlha TŠE PEDI hlaloša mošomo wa sešura go ya le ka mo se
                       šomišitšwego ka gona mothalothetong wa 17.                          (2)

          4.2.5        Laetša ka fao kgethontšu mothalothetong wa 18 e tšweletšago
                       tlhalošo ka gona. Efa dintlha TŠE PEDI.                             (4)

          4.2.6        Hlogo ya sereto se ke sekai. Hlaloša gore e kaya eng.               (1)

          4.2.7        Ka dintlha TŠE PEDI laetša thuto yeo e tšweletšwago ke
                       methalotheto 15 le 16.                                              (2)

          4.2.8        Tšweletša maikutlo a moreti methalothetong ya 30–33.                (2)

                                                       PALOMOKA YA KAROLO YA D:            35
                                                        PALOMOKA YA TLHAHLOBO:             70

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

## Related documents

- [Sepedi FAL P1 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2017/739fcf2b-ac89-46b2-bc3b-cd3550031073) — Sepedi FAL · QP · 2017 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2017/016d055a-9c3c-41a0-a4ef-2d852f035db2) — Sepedi FAL · QP · 2017 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-feb-march-2017/e98e5f12-681d-408e-9543-1f3b973370c7) — Sepedi FAL · QP · 2017 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-sepedi/8dc18233-f34c-481f-8cf0-60a677aa8a31) — Sepedi FAL · QP · 2024 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2023/5c1e795d-dc16-429c-b3bf-30459735af72) — Sepedi FAL · QP · 2023 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May June 2021](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2021/d1b0553c-6f53-4d46-9c4d-1be5bec2ed58) — Sepedi FAL · QP · 2021 · Sepedi

## More from Grade 12 Sepedi FAL

- [Gr 12 Sepedi FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sepedi-fal-atp-2023-24/aa66bf3c-3748-497a-b1fc-b406f4fd3e4b) — ATP
- [Sepedi FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2025-mg/d76ab8d2-14f0-4322-9896-51180e3fda90) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2025-mg/487242e3-1260-489f-8d91-5b201b9dfbca) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2025-mg/eb83ae83-85f3-4ebb-b6e8-d35f11f32626) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-memorandum-paper-1-sepedi/806eaadc-1d1b-4333-860a-f230e185fdd3) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-sepedi/bcece954-738e-42ad-928b-b5411db789f3) — Memo · 2025 · Sepedi

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
