# Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2017 Memo

> Grade 12 Sepedi FAL Paper 2 memorandum from the NSC November Exam 2017, 13 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-nov-2017-memo/3daef618-8fb2-49b8-af25-2ac328ad5ed3
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Sepedi FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sepedi
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 13

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sepedi FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sepedi-fal) › [Sepedi FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-nov-2017-memo/3daef618-8fb2-49b8-af25-2ac328ad5ed3)

## About this document

Sepedi Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2017 · sepedi. Memorandum, 13 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        NATIONAL
                                   SENIOR CERTIFICATE

                                      KREITI YA 12

                     SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)

                                  LEPHEPHE LA BOBEDI (P2)

                                      DIBATSELA 2017

                                      MEMORANTAMO

MEPUTSO: 70

                        Palomoka ya matlakala a memorantamo ke 13.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                      Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2           2                   DBE/Dibatsela 2017
                                           NSC – Memorantamo

KAROLO YA A: PADI

POTŠIŠO YA 1: KGATI YA MODITI – OK Matsepe

1.1       SETSOPOLWA SA A

          1.1.1        Mongangapane.                                                        (1)

          1.1.2        Ya segologolo.
                       • Go bolelwa ka kgoši
                       • Go na le kgoro                                                     (3)

          1.1.3        O bogale/O na le nnete
                       • O fa kgoši taelo ya go re a se ke a emelela goba a tloga moo
                           kgorong
                       • O tshepiša go betha kgoši                                          (3)

          1.1.4        Kgoši Tetedi o biditše kgoro go tlo ahlaahla kgopelo ya
                       Mmatshepho ya go fiwa pheko ya koma ka ge ya gagwe e
                       utswitšwe.                                                           (1)

          1.1.5        Wa ntwa.
                       • Sefatamollo o baka bogoši bja rangwane wa gagwe
                       • Mmatshepho o nyaka go buša legatong la monna wa gagwe              (3)

          1.1.6        •    Ba tlo bolaya kgoši
                       •    Ba tlo fiša lapa la gagwe                                       (2)

          1.1.7         •  Kgoši a ka tšhoga a dula fase go theeletša dikgopolo tša
                           banna kgorong.
                       • Kgoši a ka raka seboledi nageng ya gagwe
                       • Kgoši a ka betha seboledi
                       • Kgoši a ka tšhaba
                       (E TEE fela)                                                         (1)

          1.1.8        Kgakgano/Thulano.
                       • Thulano ye e godiša bothata bjo Mmatshepho a lego ka gare
                          ga bjona                                                          (2)

          1.1.9        • Bogoši bo a tswalelwa
                       • Setšo ga se lahlwe
                       (Karabo ya maleba e tla amogelwa)                                    (2)

1.2       SETSOPOLWA SA B

          1.2.1        •    Kgoši Sefatamollo o tlabja ke ngwana wa lehwepe motseng
                            wa gagwe
                       •    Mahlatsemang o lemoša Sefatamollo gore ngwana yoo ke wa
                            motse wa gagwe ka ge mmagwe a nyetšwe fao
                       •    Mahlatsemang o ithaopa go tšea morwedi wa gagwe,
                            Thibathibetša fela                                              (3)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                    Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2           3                        DBE/Dibatsela 2017
                                           NSC – Memorantamo

          1.2.2         a) Lapa la boSefatamollo le nyetše morwedi wa Mahlatsemang
                           go tlo belega kgoši
                        b) Thibathibetša ke morwedi wa Mahlatsemang                              (2)

          1.2.3        •    Mongwadi o re botša ka dimelo tša baanegwa
                       •    O re hlalošetša ditiragalo                                           (2)

          1.2.4        •    Go gatelela kgopolo
                       •    Go tšweletša kgonthišišo                                             (2)

          1.2.5        •    Difoka tša go nyala mosadi di tšewa mošate
                       •    Sefatamollo, yo a ipotšago gore ke yena kgoši, ga a tsebe ge
                            difoka tša gagwe di nyetše Thibathibetša                             (2)

          1.2.6        Sefatamollo ga a na motse, motse ke wa Mmatshepho.                        (1)

          1.2.7        Balekwa ba tla fa dikgopolo tša go fapana. Mohlala:
                       Ee.
                       • Mošemane ke wa kgoro ya boSefatamollo, ka gona o
                           swanetše go golela gagabo
                       • Ngwana wa gagwe ke Thibathibetša e sego mošemane yoo
                       Aowa.
                       • Ngwana ga se a swanela go arogana le motswadi wa gagwe
                       • Ngwana o godišwa gabotse ka diatleng tša mmagwe                         (2)

          1.2.8        Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana. Mohlala:

                       A manyami.
                       • Sefatamollo o na le kgethollo
                       • Sefatamollo ga a itshware segoši                                        (3)
                                                                                                 [35]

POTŠIŠO YA 2: DILO TŠELA KE BATHO – MC Mphahlele

Bala ditsopolwa tše ka šedi gore o tle o kgone go araba dipotšišo.

2.1       SETSOPOLWA SA C

          2.1.1        Mashudu Makhado.                                                          (1)

          2.1.2        Sebjalebjale
                       • Dintlo tša go ba le dikaratšhe
                       • Mebotoro
                       • Dinotlelo
                       • Kitšhi
                       • (TŠE PEDI fela)                                                         (3)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                         Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2           4                      DBE/Dibatsela 2017
                                           NSC – Memorantamo

          2.1.3        Balekwa ba tla tšweletša dimelo tša go fapana. Mohlala:

                       Ke mphenyašilo.
                       • O dira gore mosadi a mo letele le ge a boa mašego
                       • Ga a bule le go tswalela mabati gomme o lesa mosadi wa
                          gagwe gore e be yena a bulago le go tswalela                         (3)

          2.1.4        Mashudu e be e le lephodisa le lešoro kudu gomme a hlakiša lapa
                       la gagwe a le phediša bjalo ka makgoba kudu ka ge a šetše a na le
                       lekgarebe leo a le kaolago/a ratanago le lona.                          (1)

          2.1.5        Balekwa ba tla tšweletša dikarabo tša go fapana. Mohlala:

                       Wa boikgantšho.
                       • Mashudu ka ge e le monna ebile e le lephodisa o ipona a le
                          bohlokwa go feta mosadi wa gagwe
                       • O rata go reteletšwa le ge a fiwa dijo                                (3)

          2.1.6        •    Ga go motho yo a mo fetago
                       •    Diphetho ka moka di tšewa ke yena                                  (2)

          2.1.7         •   Mashudu le mosadi wa gagwe (Masindi) ba ka feleletša ba
                            hlalane
                        • Mashudu a ka fetoga a rata mosadi wa gagwe a tlogela Meisie
                        (E TEE fela)                                                           (1)

          2.1.8        Tšwetšopele.
                       • Ditaba di tšwela pele go raragana ge Mashudu a thoma go
                          ratana le mosadi wa Bammala/Lekhalate.                               (2)

          2.1.9        •   Ga se gantši monna a kgona go hlokomela malapa a mabedi
                           go swana
                       • Monna ga a kgotsofatšwe ke mosadi o tee
                       (Karabo ya maleba e tla amogelwa)                                       (2)

2.2       SETSOPOLWA SA D
          2.2.1         •   Rakgadi Maphefo o kgotsa katlego ya bana ba kgaetšedi ya
                            gagwe, Mashudu.
                        •   Lefuno o apara purapura ya bongaka bjoo Rakgadi Maphefo a
                            bego a sa kwane nabjo.
                        •   Mukhabudi o laetša thekgo go kgaetšedi'agwe ka go apara
                            purapura ya gagwe ya bongaka.                                      (3)
          2.2.2        (a) Mashudu ke tatago Lefuno/Lefuno ke morwedi wa Mashudu
                       (b) Maphefo ke rakgadi wa Lefuno/Lefuno ke motlogolo wa
                           Maphefo                                                             (2)

          2.2.3        •    Mongwadi o re botša ka dimelo tša baanegwa
                       •    O re hlalošetša ditiragalo                                         (2)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                       Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2           5                        DBE/Dibatsela 2017
                                           NSC – Memorantamo

          2.2.4        • Go gatelela kgopolo
                       • Go laetša kgonthišišo
                       (E TEE fela)                                                              (2)

          2.2.5        •    Lentšu le 'senyega' le ra gore dilo di tlile go befa
                       •    Mongwadi ka lentšu le o ra gore dilo di tlo thabiša kudukudu/
                            botsefala                                                            (2)
          2.2.6        Ga a tsebe gore a reng gobane go direga seo a bego a se a se
                       nagana, e lego go atlega dithutong ga bana ba kgaetšedi wa
                       gagwe.                                                                    (1)
          2.2.7        Balekwa ba tla fa dikgopolo tša bona. Mohlala:
                       Ee.
                       • Rakgadi wa bona o be a ka ba hlokomela gabotse go phala
                           mosadi yo mongwe
                       • Mashudu bjalo ka monna o be a šitwa go godiša bana ka
                           boyena.
                       Aowa.
                       • Bana ba swanetše go godišwa ke motswadi wa bona ka lerato
                       • Bana ba nyaka borutho bja lapa la bobona gore ba gole ka
                           boitshepo
                       (E TEE fela)                                                              (2)

          2.2.8        A lethabo.
                       • Lefuno le Mukhabudi ba gotše ka bohlaki le bonyatšegi
                            gomme ba feleleditše e le ba bakaone bophelong
                       • Borakgadi ba hlokometše bana go fihla le dikapešong tša bona            (3)
                                                                                                 [35]

                                                          PALOMOKA YA KAROLO YA A:               35

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                         Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2           6                        DBE/Dibatsela 2017
                                           NSC – Memorantamo

KAROLO YA B: TIRAGATŠO/TERAMA

POTŠIŠO YA 3: DI ŠITILE PHAAHLA – SN Tseke

3.1       SETSOPOLWA SA E

          3.1.1        Balekwa ba tla tšweletša dikarabo tša go fapana. Mohlala:
                       Sebjalebjale.
                       • Go bolelwa ka sekolo

                       Segologolo.
                       • Go bolelwa ka kgoro ya Thulare                                          (2)

          3.1.2        •    Bjala bo mo tsena hlogong
                       •    O bolela pele ga Lehlanye gore Lehlanye o e gapile le
                            Namane                                                               (2)

          3.1.3        • Go tloša ditšhitišo
                       • Go tšweletša maikutlo
                       • Go hlahla babadi
                       • Go tšweletša semelo sa baanegwa
                       (TŠE PEDI fela)                                                           (2)

          3.1.4        Ke banna ba motse/kgoro.                                                  (1)

          3.1.5        •    Botankane o kodutla Lehlanye ka morwa wa gagwe yo e sego
                            wa madi
                       •    Sebakeng sa go befelwa, Lehlanye o amogela ditiro tša morwa
                            wa gagwe ka boleta                                                   (2)

          3.1.6        Moya wa kgakanego
                       • Lehlanye o gakantšhwa ke ditiro tšeo ba mmotšago tšona ka
                          morwa wa gagwe
                       • Thakgole o gakantšhwa ke dipolelo tša Botankane tša gore
                          Lehlanye o tšwa go e gapa le namane                                    (3)

          3.1.7        Ee,
                       • Baanegwa ga se ba bantši
                       • Ga go na ditšhitišo
                       • Poledišano e a phakiša
                       (TŠE PEDI fela)                                                           (2)

          3.1.8        •    Go ikgweranya le go bolela diphiri le barutwana go kotsi
                       •    Ditaba tšeo di diregago siphiring gantši di tšwelela nyanyeng        (2)

          3.1.9        Barutwana ba tla fa dikarabo tša go fapana. Mohlala:
                       Ee.
                       • Batho ba swanetše go tlogela go bolela ditaba tšeo di sego tša
                           ba swanela
                       • Batho ba thuba malapa a batho ka dipolelo tša go kodutla                (2)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                         Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2           7                    DBE/Dibatsela 2017
                                           NSC – Memorantamo

3.2       SETSOPOLWA SA F

          3.2.1        Ke nako ya ge sekolo se tšwele go iwa gae/mathapama/ka meriti.        (1)

          3.2.2        (a) Monawa le Motšhatšha ke barutwana ba sekolo se tee/maloko
                           a lekgotlakemedi la barutwana
                       (b) Namele ke morutiši wa Tlhakolane                                  (2)

          3.2.3        •    O lwa le morutwana mola e le morutiši
                       •    O swara dikopano tša sephiri le barutwana                        (2)

          3.2.4        • E tšweletša/utolla semelo sa baanegwa
                       • Poledišano e tšweletša maikutlo a baraloki/babapadi
                       • E tšwetša magato a thulaganyo pele
                       (TŠE PEDI fela)                                                       (2)

          3.2.5        Thulano ya ka ntle.
                       • Namele le Tlhakolane ba ruthana ka matswele/ba nkgišetšana
                           mahwafa
                       • Tlhakolane o fapana le barutwana ba bangwe ka mantšu ka
                           lebaka la maitshwaro a Namele                                     (3)

          3.2.6        •  Morutiši wa go hloka maitshwaro
                       •  Morutiši wa go nkgišetšana mahwafa le barutwana
                       •  Ga a rute bana ka tshwanelo gobane ga a itokišetše
                          dithutwana tša gagwe
                       • Segwera sa gagwe le barutwana ga se seo se amogelegago
                       (TŠE PEDI fela)                                                       (2)

          3.2.7        Namele.
                       • Ditiragalo tša puku di dikologa godimo ga gagwe
                       • Namele o thoma le ditiragalo tša puku mathomong go fihla
                           mafelelong
                       (E TEE fela)                                                          (2)

          3.2.8        •    Go se tshepagalele mošomo wa gago go na le ditlamorago tše
                            bohloko
                       •    Go gwerana le barutwana go fetiša tekano go hlola lenyatšo       (2)

          3.2.9        Monawa o rata khutšo.                                                 (1)
                                                                                             [35]

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                     Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2           8                        DBE/Dibatsela 2017
                                           NSC – Memorantamo

POTŠIŠO YA 4: GA LE BATSWADI BA SELO – Phillip Mothupi
4.1       SETSOPOLWA SA G
          4.1.1        Ya sebjalebjale.
                       • Basadi ba nwa bjala le banna
                       • Go bolelwa ka mmino wa Sejahlapi
                       • Go bolelwa ka karatšhe
                       • Go bolelwa ka dipolastiki
                       (E TEE fela)                                                              (2)

          4.1.2        •    O rekiša bjala ka lapeng la gagwe
                       •    O bina le basadi ba ditagwa                                          (2)
          4.1.3        • Go tloša ditšhitišo
                       • Go tšweletša maikutlo
                       • Go hlahla mmadi
                       • Go tšweletša semelo sa baanegwa
                       (TŠE PEDI fela)                                                           (2)
          4.1.4        Setongwane ke monna wa Nkareng.                                           (1)

          4.1.5        •    Setongwane o tšea šunya/pipamolomo ya tšhelete sebakeng
                            sa go swariša Phafana ka ge a katile morwedi wa gagwe
                       •    Nkareng o be a nagana gore go tlo swarwa Phafana eupša
                            gwa swarwa yena le monna wa gagwe, Setongwane                        (2)

          4.1.6        Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana. Mohlala:

                       Wa kgakanego.
                       • Setongwane o gakantšhwa ke go bona mosadi wa gagwe a
                          tsena gae ka nako yeo e sa tlwaelegago
                       • O gakantšhwa ke gore o tlo hlaloša bjang gore se mosadi a se
                          bonego ga se seo se diragalago                                         (3)

          4.1.7        Ee,
                       • Poledišano ke ye kopana
                       • Baanegwa ga se ba bantši
                       • Ga e na ditšhitišo
                       (TŠE PEDI fela)                                                           (2)

          4.1.8        •    Go bohlokwa go boledišana ka mehla mabapi le merero ya
                            lapa
                       •    Go kotsi go ba le kgwebo ya madila ka gae                            (2)

          4.1.9        Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana. Mohlala:

                       Letšhogo.
                       • O tšhošwa ke gore Setongwane o bina le mosadi yo mongwe
                           mola a sa bone mosadi wa gagwe
                       • Go bona Nkareng a tsena ka nako yeo ba sego ba mo emela                 (2)
                           ka yona
                       (E TEE fela)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                         Phetla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2           9                        DBE/Dibatsela 2017
                                           NSC – Memorantamo

4.2       SETSOPOLWA SA H

          4.2.1        Mesong                                                                    (1)

          4.2.2        (a) Pulane ke ngwana wa Nkareng
                       (b) Phafana ke mogwera wa tatagoPulane                                    (2)

          4.2.3         •   O a tširoga
                        •   O tsorotla kudumela ebile o a lla ge Pulane a mmotša gore o
                            imišitšwe ke Phafana                                                 (2)

          4.2.4        • E tšweletša/utolla semelo sa baanegwa
                       • Poledišano e tšweletša maikutlo a baraloki/babapadi
                       • E tšwetša magato a thulaganyo pele
                       (TŠE PEDI fela)                                                           (2)

          4.2.5        Ya ka ntle.
                       • Pulane o thulana le mmagwe ge a sa mmotše gore o imišitšwe
                           ke mang
                       • Nkareng o nagana gore Pulane o imišitšwe ke tatagwe,
                           Setongwane                                                            (3)

          4.2.6        •    Mosadi wa go palelwa ke go šireletša dikgahlego tša thuto ya
                            morwedi wa gagwe
                       •    O paletšwe ke go swariša Phafana morago ga gore a kate
                            morwedi wa gagwe                                                     (2)

          4.2.7        Pulane.
                       • Ditiragalo tša puku di dikologa godimo ga gagwe
                       • Pulane o thoma le ditiragalo tša puku mathomong go fihla
                           mafelelong
                       (E TEE fela)                                                              (2)

          4.2.8        Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana. Mohlala:

                       •  Motswadi o swanetše go ba le šedi seemong sa ngwana wa
                          gagwe
                       • Ngwana a lokologe ge a bolela le motswadi gore a tle a
                          thušege
                       • Taba ga e lale
                       (TŠE PEDI fela)                                                           (2)

          4.2.9        Balekwa ba tla fa dikgopolo tša go fapana. Mohlala:
                       • Batswadi ba Pulane ga ba na maikarabelo a botswadi.                     (1)
                                                                                                 [35]

                                                          PALOMOKA YA KAROLO YA B:               35

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                         Phetla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2          10                         DBE/Dibatsela 2017
                                           NSC – Memorantamo

KAROLO YA C: KANEGELOKOPANA

POTŠIŠO YA 5: KHUPAMARAMA – Mamphoku Mamabolo

5.1       'MOHLOMONGWE KE TLHABOLOGO' – JRL Rafapa

          SETSOPOLWA SA I

          5.1.1        Mesong/ka mahwibi a banna.
                       • Tibang o a edimola le go ikotlolla
                       • Mosadi wa Tibang o sa le ka malaong                                      (3)

          5.1.2        •    Moswananoši ke mogolwago Tibang
                       •    Moswananoši ke monna wa Ekwang                                        (2)

          5.1.3        • Bothata bja kanegelokopana bo tšweleditšwe matsenong
                       • Molwantšhwa o tšwelela mathomong
                       • Matseno ke a makopana a go ba le maatlakgogedi
                       (TŠE PEDI fela)                                                            (2)

          5.1.4        Moswananoši
                       • Ditiragalo tša kanegelokopana ka moka di dikologa godimo ga
                           gagwe
                       • O tšwelela mathomong a kanegelokopana go fihlelela
                           mafelelong a yona
                       (E TEE fela)                                                               (2)

          5.1.5        Ya ka gare
                       • Morwa wa Moswananoši o tšhaba go botša mmagwe taba yeo
                           a e tsebago ka ge a kwešiša gore e ka mo kweša bohloko
                           kudu                                                                   (2)

          5.1.6        •    O laodiša seemo sa ditaba
                       •    O utolla dimelo tša baanegwa
                       •    O hlaloša nako ya ditiragalo                                          (3)

          5.1.7        •    Dilo tšeo di direlwago sephiring di feleletša di tšwela nyanyeng
                       •    Batswadi ba swanetše go hlompha bana ba bona                          (2)

          5.1.8         •   E tšweletša dimelo tša baanegwa
                        •   E utolla maikutlo a baanegwa                                          (2)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                          Phetla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2          11                      DBE/Dibatsela 2017
                                           NSC – Memorantamo

5.2       LEGOKOLODI LA MAREGA – MS Madiba

          SETSOPOLWA SA J
          5.2.1        Sebjalebjale
                       • Go bolelwa ka sinema
                       • Lebenkele la Kentucky
                       • Go bolelwa ka dino tša go swana le Cross-Bow Cider
                       • Go bolelwa ka bookelo
                       • Go bolelwa ka mabenkele
                       • Go bolelwa ka boPhelindaba
                       (TŠE THARO fela)                                                        (4)
          5.2.2        •    Sefatanaga se phethogile gararo
                       •    Bagwera ba gagwe le makgarebe ba hlokofetše
                       •    Pano le lekgarebe ba išitšwe bookelong                             (3)
          5.2.3        Dikarabo tša maleba di tla amogelwa. Mohlala:
                       Wa boipshino.
                       • Pano le bagwera ba gagwe ba ipshina ka Kentucky le mabjala
                           a sebjalebjale
                       • Ba ipshina ka go etela disinema
                       • Pano o ipshina le lekgarebe ka phapošing ya go lefelwa
                       (TŠE PEDI fela)
                       Wa manyami.
                       • Sefatanaga sa boPano se phethogile
                       • Bagwera ba Pano ba hlokofetše
                       • Pano le lekgarebe ba išitšwe bookelong
                       (TŠE PEDI fela)                                                         (3)
          5.2.4        Balekwa ba tla tšweletša dimelo tša go fapana. Mohlala:
                       O na le sephiri.
                       • O utswitše sethunya sa tatagwe a se botše bagwera ba
                           gagwe
                       • O kwa dihlabi fela ga a botše bagwera ba gagwe                        (3)

          5.2.5        Pano o paletšwe ke go šomiša maemo a lapa la gabo ka
                       tshwanelo go kaonafatša bophelo bja gagwe.                              (1)

          5.2.6        •  Batho ba se otlele difatanaga ba tagilwe goba ba swerwe ke
                          boroko
                       • Masogana a tlogele go robalana le makgarebe ao ba a
                          topilego tseleng
                       • Go hlohleletša maitshwaro a mabotse
                       • Bohlokwa bja go kgetha bagwera ba maleba
                       (TŠE PEDI fela)                                                         (2)

          5.2.7        Aowa.
                       Mongwadi ga se a fega mmadi mafelelong a kanegelokopana ye,
                       eupša o laodišitše gore Pano ga a sa kgona go dira selo ka
                       bophelo bja gagwe.                                                      (1)

                                                          PALOMOKA YA KAROLO YA C:             35
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                       Phetla

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2          12                        DBE/Dibatsela 2017
                                           NSC – Memorantamo

KAROLO YA D: THETO

DIRETO TŠA SESOTHO SA LEBOA – Prof. DM Kgobe

POTŠIŠO YA 6

6.1       La pitšana – LP Thoka

          6.1.1        Thetonyefolo
                       Moreti o nyefola ditiro tša banna ba go hloka maitshwaro go tša
                       thobalano.                                                                (2)

          6.1.2        Ba –
                       Ba/Ba re–
                       Ba/Ba re–
                       Ba/Ba re–
                       Ba/Ba re–
                       • Go tšweletša mošito
                       • Go tlemaganya le go gatelela dikgopolo
                       (E TEE fela)                                                              (2)

          6.1.3        Ba re nka ja mo/nka nona
                       • Go kgaoganya mothalotheto ka dikgopolo tše pedi
                       • Go senya polelo ya moreti/metara                                        (3)

          6.1.4        Pheteletšo
                       • Go godiša/oketša ditaba
                       • Go tšweletša mooko wa ditaba/morero
                       Seema
                       • Go nontšha polelo
                       • Go godiša maatlakgogedi
                       (E TEE fela)                                                              (3)

          6.1.5        •    Boramaledu: Go šupa bannatia
                       •    Dipoo tša marurušo: Go šupa gore ba imiša basetsana                  (4)

          6.1.6        Go ba kgahlanong le bosenyi.                                              (1)

          6.1.7        Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana. Mohlala:

                       Letšhogo/Poifo/manyami.
                       • Basenyi ba ge ba swerwe ga ba dule nako ye telele kgolegong
                       • Batswadi ba tšhaba le go ya melatong le mahung gore ba
                           šireletše barwedi ba bona
                       • Ba nyamišwa ke go swariša batho bao ba sa dulego
                           kgolegong                                                             (3)

                                                 LE

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                         Phetla

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P2          13                     DBE/Dibatsela 2017
                                           NSC – Memorantamo

6.2       Le tlabja ke tše – Tauatsoala et al

          6.2.1        Go boeleditšwe:
                       • Ge lehodu le ...
                       • Na ditokelo ke ...
                       • Ba kae bo ...
                       • Ditokelo ke tša ...
                       (TŠE THARO fela)                                                       (3)

          6.2.2        •  Ditematheto tše 6
                       •  Temanatheto ye nngwe le ye nngwe e na le methalotheto ye 4
                       •  Methalotheto ke 24
                       •  Se na le methalotheto ye mekopana le o tee o moteletšana wa
                          12
                       (TŠE THARO fela)                                                       (3)

          6.2.3        Batho bohle ba na le ditokelo.                                         (1)

          6.2.4        Moreti o hlaloša gore batho bao ba bego ba dira dilo tša go tšwa
                       tseleng ba bona e le tshwanelo ka ge ba re ke ditokelo tša bona,
                       lehono ba feleleditše ba bolailwe ke ditokelo tšeo.                    (1)

          6.2.5        •    Mothalotheto wa 1 o tšweletša kgopolo ya gore motho o a
                            senya
                       •    Mothalotheto wa 5 o tšweletša gore ga se a swanela go senya
                            a re o na le ditokelo                                             (2)

          6.2.6        Monna
                       gagwe
                       monna
                       gagwe

                       patrone ya poeletšo ya monna le gagwe/ a,b,a,b                         (4)

          6.2.7        Potšišoretoriki/Makgethepolelo
                       • E gatelela kgopolo ya moreti
                       • Go tiiša molaetša wa sereto
                       (E TEE fela)                                                           (2)

          6.2.8        Go hlompha ditokelo.                                                   (1)

                                                          PALOMOKA YA KAROLO YA D:            35
                                                           PALOMOKA YA TLHAHLOBO:             70

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

## Related documents

- [Sepedi FAL P1 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-nov-2017-memo/482c4984-4c62-4b44-a4c6-c4ab55f85428) — Sepedi FAL · Memo · 2017 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-nov-2017-memo/e3b36453-4d2b-469c-9e9d-f7f306d3ef39) — Sepedi FAL · Memo · 2017 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2017-memo/abcf1883-76b3-4d2f-97cc-c665d9013136) — Sepedi FAL · Memo · 2017 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-feb-march-2017-memo/7926c57e-a96c-4a3e-aee3-030ba75e462a) — Sepedi FAL · Memo · 2017 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-sepedi/37e1eb3b-ded2-44c4-80f5-161fab63087e) — Sepedi FAL · Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Nov 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-nov-2023-mg/7ff56aa0-40ef-4386-b119-e321ed33b549) — Sepedi FAL · Memo · 2023 · Sepedi

## More from Grade 12 Sepedi FAL

- [Gr 12 Sepedi FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sepedi-fal-atp-2023-24/aa66bf3c-3748-497a-b1fc-b406f4fd3e4b) — ATP
- [Sepedi FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2025/08f424d8-1b48-4f9e-bb82-959950021868) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2025/65621468-8891-4de8-b6e5-e2d680e16a0a) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2025/55ea752e-c036-48a6-b9a4-c6426dfb94cc) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-memorandum-paper-3-sepedi/bd4f1038-210b-4392-b9e1-ab823cb5a1e5) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-sepedi/9514d658-597a-44e1-9293-81af6a068aa2) — Memo · 2025 · Sepedi

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
