# Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2021 Memo

> Grade 12 Sepedi FAL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2021, 11 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2021-mg/c7345389-73a6-4c99-9234-b6a3a9aceca9
- Updated: 2026-10-29
- Subject: Sepedi FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sepedi
- Document type: Memorandum
- Year: 2021
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 11

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sepedi FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sepedi-fal) › [Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2021 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2021-mg/c7345389-73a6-4c99-9234-b6a3a9aceca9)

## About this document

Sepedi Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2021 · sepedi. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Sepedi FAL P3 May June 2021](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2021/9808ee36-f04f-4893-a62a-6ebb4ccb718c) — QP · 2021 · Sepedi

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
          NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                    SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)

                                  LEPHEPHE LA BORARO (P3)

                                           2021

                                   TLHAHLO YA GO SWAYA

                                                                        MEPUTSO: 100

                      Palomoka ya matlakala a tlhahlo ya go swaya 11.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3           2                           DBE/2021
                                      SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA A: DITAODIŠO

POTŠIŠO YA 1

Ditaodišo tšeo di botšišitšwego.

1.1       Go solana ke tshenyo ya nako. (Ke taodišokanego/ taodišotlhaloši.)

          Tlhalošo ya taodišokanego.
          Ka taodišokanego go laodišwa tiragalo ye e fetilego. E ka ngwalwa go tšwa
          lehlakoreng le lengwe le le lengwe.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
           Tiragalo yeo a e bonego.
           Ditlamorago tša go solana.
           Maele/go ka dirwang.

          Tlhalošo ya taodišotlhaloši.
          Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
          go itemogela sona. Motho goba selo se sengwe a/se ka hlalošwa.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
           Tlhalošo ya go sola.
           Tiragalo yeo a e bonego.
           Ditlamorago tša go solana.
           Maele/go ka dirwang.                                                           [50]

1.2       Meetse ke bophelo. (Ke taodišotlhaloši.)

          Tlhalošo ya taodišotlhaloši.
          Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
          go itemogela sona. Motho goba selo se sengwe a/se ka hlalošwa.

          Molekwa a ka tšweletša tšeo di latelago:
           Ditiragalo tšeo a di bonego.
           Mohola wa meetse.
           Ditlamorago tša tlhokego ya meetse.                                            [50]

1.3       … e bile bagwera ba mmakgonthe. (Ke taodišokgadimo).

          Tlhalošo ya taodišokgadimo.

          Ka taodišokgadimo, mongwadi o eleletša tiragalo yeo a kilego a e bona, a e
          kwa goba a badile ka yona nakong ye e fetilego. A laodiše go ya ka fao a e
          gopolago ka gona. Go mohuta wo wa taodišo, go ka ba le tumo.

          Molekwa a ka tšweletša tšeo di latelago:
           Tlhalošo ya bogwera bja mmakgonthe.
           Ditiragalo tšeo di mo tšeišitšego sephetho se.
           Tlhohleletšo.                                                                  [50]

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                   Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3           3                            DBE/2021
                                      SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

1.4       Go bohlokwa go bala dikolong ka nako ya maikhutšo.
          (Ke taodišokahlaahlo/ taodišotlhaloši.).

          Tlhalošo ya taodišokahlaahlo.
          Taodišo ye ga e na maikutlo a mongwadi. Yona e leka go tšweletša
          mahlakore a mabedi a go fapana ka go lekana. Mongwadi o hlokomela
          dintlha tša go fapana tša hlogo ye gomme a hlagiša dikgopolo tša go fapana
          ntle le go tšea lehlakore. Mongwadi a ka ba le thumo ye e itšeng mafelelong a
          taodišo eupša dintlha tša go thekga goba go ganetša di swanetše go
          lekalekana le go kwagala.

          Tlhalošo ya taodišotlhaloši.
          Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
          go itemogela sona. Motho goba selo se sengwe a/se ka hlalošwa.

          Molekwa a ka tšweletša tšeo di latelago:
           Go tloša bana mafelong a go ba lebatša dipuku.
           Ngwana o hlohleletšega dithutong.
           Moya wa botee.
           Phišegelo/Maikarabelo.
           Go hloka maikemišetšo.
           Khuetšompe ya segwera.
           Tshenyo ya mašeleng.                                                             [50]

1.5       Diselefouno di na le mohola go hlabolla thuto go barutwana.
          (Ke taodišokahlaahlo/ taodišongangišano).
          Tlhalošo ya taodišokahlaahlo.
          Taodišo ye ga e na maikutlo a mongwadi. Yona e leka go tšweletša
          mahlakore a mabedi a go fapana ka go lekana. Mongwadi o hlokomela
          dintlha tša go fapana tša hlogo ye gomme a hlagiša dikgopolo tša go fapana
          ntle le go tšea lehlakore. Mongwadi a ka ba le thumo ye e itšeng mafelelong a
          taodišo eupša dintlha tša go thekga goba go ganetša di swanetše go
          lekalekana le go kwagala.

          Tlhalošo ya taodišongangišano.
          Ka taodišongangišano, mongwadi o na le kgopolo ye e itšeng goba
          ntlhakemo gomme a fe dintlha tša go fahlela goba go thekga maemo a
          gagwe. Kgopolo ya mongwadi e swanetše go kwešišega. Ka taodišo ye
          mongwadi o leka go fekeetša mmadi gore a kwane le kgopolo ya gagwe.
          Molekwa a ka tšweletša tšeo di latelago:
          Lehlakore le lebotse.
           Koketšo ya tsebo.
           Go ruta bana go ikemela.
           Go ba thuša go kgokagana le batho ba mohola.
           Maele go tšhomišo ya selefouno.
          Lehlakore le lebe.
           Selefouno e hlokiša bana nako ya go tšea dikgang le go raloka.
           E ruta bana tšeo ba sa swanelago go di tseba pele ga nako.
           E dira gore bana ba se theeletše ge morutiši a ruta.                             [50]

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                     Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3           4                             DBE/2021
                                      SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

1.6       Ge o thabile bagwera ke ba bantši … (Ke taodišotlhaloši/ taodišokanego.)

          Tlhalošo ya taodišotlhaloši.
          Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
          go itemogela sona. Motho goba selo se sengwe a/se ka hlalošwa.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
           Tlhalošo ya hlogo.
           Tšweletšo ya ditiragalo tše di itšeng.
           Seo a ithutilego sona ditiragalong tšeo.
           Maele go bao ba sego ba wela ka gare ga tiragalo ya mohuta wo.

          Tlhalošo ya taodišokanego.
          Ka taodišokanego go laodišwa tiragalo ye e fetilego. E ka ngwalwa go tšwa
          lehlakoreng le lengwe le le lengwe.
          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
           Tšweletšo ya tiragalo ye e itšeng.
           Seo a ithutilego sona tiragalong yeo.
           Maele go bao ba sego ba wela ka gare ga tiragalo yeo.                             [50]

1.7       1.7.1        Seswantšho sa A
                       (Ke taodišokanego/ taodišotlhaloši.)

                       Tlhalošo ya taodišokanego.
                       Ka taodišokanego go laodišwa tiragalo ye e fetilego. E ka ngwalwa
                       go tšwa lehlakoreng le lengwe le le lengwe. Kanegelo e be le
                       maatlakgogedi gomme e kgodiše.
                       Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
                        Go swanetše go ba le kamano magareng ga tlhalošo le
                          seswantšho.
                        Tša boeti/boiketlo.
                        Lefelo leo le tšwelelago seswantšhong.
                        Mohola wa tša boeti/boiketlo..
                        Tlhohleletšo.

                       Tlhalošo ya taodišotlhaloši.
                       Go mohuta wo wa taodišo, mongwadi a ka hlaloša selo, seemo
                       goba tiragalo ye e itšeng.
                       Tša boeti.

                       Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
                        Go swanetše go ba le kamano magareng ga tlhalošo le
                          seswantšho.
                        Tša boeti/boiketlo.
                        Lefelo leo le tšwelelago seswantšhong.
                        Mohola wa tša boeti/boiketlo..
                        Tlhohleletšo.                                                        [50]

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                      Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3           5                                  DBE/2021
                                      SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

          1.7.2        Seswantšho sa          B    Seyalemoya.       (Ke   ditaodišotlhaloši/
                       taodišokanego.)
                       Tlhalošo ya taodišotlhaloši.
                       Go mohuta wo wa taodišo, mongwadi a ka hlaloša selo, seemo
                       goba tiragalo ye e itšeng.
                       Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
                        Go swanetše go ba le kamano magareng ga tlhalošo le
                          seswantšho.
                        Tlhalošo ya seo a se bonago.
                        Mohola wa sona bophelong.
                        Tlhohleletšo.                                                             [50]
                                                           PALOMOKA YA KAROLO YA A:                50

Tlhalošo ya taodišokanego.
Ka taodišokanego go laodišwa tiragalo ye e fetilego. E ka ngwalwa go tšwa lehlakoreng le
lengwe le le lengwe.

Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
 Go swanetše go ba le kamano magareng ga tlhalošo le seswantšho.
 Tlhohleletšo.

KAROLO YA B: DITŠWELETŠWA TŠA TIRIŠANO TŠE TELELE
2.1       LENGWALO LA SEGWERA
          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa lengwalo la
          segwera:
           Sebopego e be sa maleba – aterese ya mongwadi, madume/matseno,
              mafetšo a maleba.
           Moanegi a bontšhe go tlwaelana le moamogedi.
           Maikemišetšo e be a go hlohleletša.
           Retšistara e be ya go amogelega.                                                       [30]
2.2       TŠA BOPHELO BJA MOHU
          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa tša bophelo
          bja mohu:
           Bo be ka gare ga lepokisana.
           Tša matswalo – maina a mohu.
           Mohu o belegwe ke bomang, kae, a hlokofala neng?
           Dithuto tša gagwe – sekolo sa fase, se se phagamego, dithuto tša
              godimo.
           Tša mešomo ya gagwe – mafelo ao a šomilego go ona.
           Tša tirišano.
           Maemo a lenyalo le bana ba gagwe.
           Bao a ba tlogetšego morago.                                                            [30]

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                           Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3           6                          DBE/2021
                                      SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

2.3       DITSHWAYOTSHWAYO
          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa
          ditswayatshwayo:
           Maitemogelo a mongwadi.
           Ngwala ka motho wa pele.
           Ngwala ka lebaka la bjale.
           Diteng e be tša maleba.
           Go tšweletšwe dintlhakgolo ka boripana.
           Go se anegwe ka botlalo, mmegelwa a šielwe sebaka sa go ikgopolela.
           Go anegwe ka tsela yeo e ka dirago gore moanegelwa a dume go ba yo
              mongwe wa bao ba bego ba le gona lenyalong leo.                             [30]
2.4       POTŠIŠOTHERIŠANO
          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa
          potšišotherišano:
           Go šomišwe dithekniki tša potšišotherišano.
           Go be le mmotšiši le mmotšišwa.
           Go ngwalwe maina a diboledi ka lehlakoreng la nngele la letlakala.
           Go šomišwe mothaladi wo mofsa go laetša seboledi se sengwe le se
              sengwe se sefsa.
           Matseno e lego boitlhalošo a tšweletše morero.
           Kwešišano le kamogelano e le go hlola moya wa go tshepana.
           Mmotšiši a botšiše dipotšišo tša go ikgetha tša maleba.
           Mmotšišwa a arabe ka bokgwari go laetša tsebo.
           Mmotšišwa a lebogwe gomme go laelanwe.                                        [30]
                                                           PALOMOKA YA KAROLO YA B:       30

KAROLO YA C: DITŠWELETŠWA TŠA TIRIŠANO TŠE KOPANA

3.1       PHOUSTARA

          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa phoustara:
           E be ka gare ga lepokisana.
           Hlogo e ngwalwe ka ditlhakakgolo.
           Molaetša o be ka mokgwa wa dintlha, o tšwelele thwii.
           Retšistara e be ya maleba.                                                    [20]

3.2       POSKARATA

          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa poskarata:
           E be ka gare ga lepokisana leo le arotšwego ka dikarolo tše pedi.
           Tšatšikgwedi.
           Nako.
           Lefelo.
           Morero.
           Retšistara le polelo e be tša go amogelega.
           Fonte e be ya maleba.                                                         [20]

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                  Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3           7                          DBE/2021
                                      SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

3.3       DITAELO

          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa ditaelo
          mabapi le potšišo ye:
           Ge o tsoga, alola malao.
           Beakanya diaparo le dieta tša sekolo.
           Hlapa meno.
           Tšhela meetse, o hlape.
           Tlola mmele ka moka.
           Apara diaparo.
           Kama moriri.
           E ja difihlolo.
           Rwala mokotla wa dipuku o wele tsela.                                         [20]

                                                           PALOMOKA YA KAROLO YA C:       20
                                                            PALOMOKA YA TLHAHLOBO:        100

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                  Phetla

### Page 8

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3
                                                     Downloaded from hlayiso.com                      8                                                                           DBE/2021
                                                                                            SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

ELA HLOKO:
    Diriša rubriki ye ge o swaya ditaodišo (LEPHEPHE LA 3, KAROLO YA A).
    Meputso ya 0–50 e arotšwe ka magato a mahlano a ditlhalošo.
    Mo go diteng, polelo le setaele le legato le lengwe le le lengwe la magato a ditlhalošo a mahlano le arotšwe ka dikarolwana tše pedi, e lego legato la
     godimo le la fase go lebeletšwe kabo ya meputso le ditlhalošo.
    Sebopego ga se sa arolwa ka legato la godimo le la fase.

KAROLO YA A: RUBRIKI YA GO SWAYA DITAODIŠO TŠA SEPEDI LELEME TLALELETŠO LA PELE [MEPUTSO YE 50]

       Dinyakwa                               Bokgoni bja go ikgetha        Bokgoni bja maemo              Bokgoni bja             Bokgoni bja              Ga go bokgoni
                                                                                                            magareng                 motheo
DITENG LE                                               28–30                       22–24                    16–18                   10–12                        4–6
PEAKANYO                                      -Bokgoni bja go araba         -Potšišo e arabilwe        -Karabo e a              -Tlemagano ya            -Molekwa o tšwele
                                              potšišo ke bja maemo a        gabotsebotse               kgotsofatša.             dikgopolo ga se ya       tseleng kudukudu
                                              godimodimo go fetiša          -Dikgopolo di kgahliša

                           Legato la godimo
(Go araba dipotšišo)                                                                                   -Dikgopolo di            maleba                   -Dikgopolo di
-Tatelano ya dikgopolo                        -Dikgopolo tše bohlale, tša   kudu ebile di sepelelana   tlemagane ebile di a     -Dikgopolo ga di         hlakahlakane ebile ga
ge go dirwa peakanyo                          go hlohla mabjoko tšeo di     le hlogo/sererwa           kgodiša                  tšwelele gabotse ebile   di nepiše
                                              tšwelego mahlalagading        -Peakanyo le tlemagano     -Peakanyo le             ga di bontšhe            -Dikgopolo ga di nepiše
-Temogo ya morero,
                                              -Peakanyo le tlemagano ke     ya dikgopolo ke tše        tlemagano ya dikgopolo   boitlhamelo              hlogo ebile di a
baamogedi ba                                  tšeo di ikgethilego go        botsebotse go akaretšwa    ke tše kaone go          -Tatelano le             ipoeletša
tshedimošo le dikamano                        akaretšwa matseno, mmele      matseno, mmele le          akaretšwa matseno,       tlemagano ya             -Ga go tatelano le
                                              le mafetšo                    mafetšo                    mmele le mafetšo         dikgopolo di tšwelela    tlemagano ya dikgopolo
MEPUTSO YE 30                                                                                                                   gannyane

Diteng = 25                                             25–27                       19–21                      13–15                    7–9                       0–3
                                              -Bokgoni bja go araba         -Potšišo e arabilwe        -Potšišo e arabilwe ka   -Molekwa o tšwele        -Ga go bolelwe selo ka
Peakanyo = 5                                  potšišo ke bja maemo a        gabotse                    mo go kgotsofatšago      tseleng                  hlogo yeo e filwego
                                              godimodimo                    -Dikgopolo di a kgahliša   eupša ga se ya hlaka     -Dikgopolo di            -O tšwele tseleng
                                              -Dikgopolo tše bohlale tša

                           Legato la fase
                                                                            ebile di sepelelana le     gabotse                  hlakahlakane             kudukudu
                                              go tšwa mahlalagading         hlogo/sererwa              -Tlemagano ya            -Ga go peakanyo          -Diteng ga di nepiše
                                              -Bokgoni bja maemo a          -Peakanyo le tlemagano     dikgopolo e a            goba tlemagano ya        ebile di hlakahlakane
                                              godimo bja go beakanya le     ya dikgopolo ke tše        kgotsofatša ebile e a    dikgopolo yeo e
                                              go tlemaganya dikgopolo       botse go akaretšwa         kgodiša                  tšwelelago
                                              go akaretšwa matseno,         matseno, mmele le          -Peakanyo le
                                              mmele le mafetšo              mafetšo                    tlemagano ya dikgopolo
                                                                                                       di a kgotsofatša go
                                                                                                       akaretšwa matseno,
                                                                                                       mmele le mafetšo

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                                                                                                                      Phetla

### Page 9

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3
                                                         Downloaded from hlayiso.com                          9                                                                             DBE/2021
                                                                                                    SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

POLELO, MONGWALELO                                             14–15                          11–12                         8–9                       5–6                        0–3
  LE PALOBOHLATSE                                    -Segalo, retšistara, setaele   -Segalo, retšistara,         -Segalo, retšistara,       -Segalo, retšistara,       -Polelo ga e
                                                     le tlotlontšu di sepelelana    setaele le tlotlontšu di     setaele le tlotlontšu di   setaele le tlotlontšu di   kwešišagale
Segalo, retšistara,                                  kudukudu le morero,            sepelelana gabotsebotse      sepelelana gabotse le      sepelelana gannyane        -Segalo, retšistara,
mongwalelo, tlotlontšu ya                            baamogedi le dikamano          le morero, baamogedi le      morero, baamogedi le       le morero, baamogedi       setaele le tlotlontšu ga

                                  Legato la godimo
                                                     -Polelo ke ya boitshepo, ya    dikamano                     dikamano                   le dikamano                di sepelelane le
maleba ya morero le
                                                     go nona, ya maatlakgogedi      -Polelo e na le maatla, ya   -Tirišo ya maleba ya       -Tirišo ya polelo ke ya    morero, baamogedi le
dikamano                                             -Polelo e na le segalo sa go   segalo sa maleba.            polelo e dira gore         motheo                     dikamano
Kgetho ya mantšu                                     ba le maatlakgogedi ebile e    -Diphošo tša popopolelo      molaetša o kwagale         -Segalo le mošito ga       -Tlotlontšu ke ye
Tirišo ya polelo le                                  nonne ka mebolelwana ya        le mopeleto ga se tše kae    -Segalo ke sa maleba       se tša maleba              nnyane kudukudu moo
melawana, maswao,                                    go kgahliša                    -Polelo e beakantšwe         -Mebolelwana e             -Tlotlontšu ke ye          e lego gore e dira gore
popopolelo le mopeleto                               -Ga go na le ge e ka ba        gabotsebotse                 dirišitšwe go godiša       nnyane kudu                ditaba di se
                                                     phošwana e tee ya                                           boleng bja diteng                                     kwešišagale
     MEPUTSO YE 15                                   popopolelo le mopeleto
                                                     -Polelo e beakantšwe ka
                                                     bokgwari bja maemo a
                                                     godimodimo
Polelo = 10                                                       13                            10                           7                         4
Mongwalelo = 3                                       -Polelo ya maemo a             -Polelo ke ya maemo a        -Tirišo ya polelo e a      -Polelo ga e
Padišišobohlatse = 2                                 godimodimo ya go ba le         godimo ya go ba le           kgotsofatša eupša e na     kgotsofatše

                                  Legato la fase
                                                     segalo se maatla               maatlakgogedi                le diphošo                 -Ga go phapantšho ya
                                                     -Ga go na le ge e ka ba        -Segalo ke sa maleba sa      -Segalo se a               mafoko
                                                     phošwana e tee ya              go ba le maatlakgogedi.      kgotsofatša eupša          -Tlotlontšu ga se ye
                                                     popopolelo goba mopeleto       -Diphošwana tše nnyane       mebolelwana ga se ya       kaalo
                                                     -Polelo e beakantšwe ka        tša popopolelo le            dirišwa o kaalo
                                                     bokgwari                       mopeleto
                                                                                    -Polelo e beakantšwe
                                                                                    gabotse.
       SEBOPEGO                                                   5                             4                            3                         2                         0–1
                                                     -Tšwetšopele ya sererwa ke     -Tatelano ye botse ya        -Dintlha tša maleba di     -Dintlha tša maleba ga     -Dintlha tša maleba ga
Dinyakwa/Dipharologantšho                            ya maemo a godimodimo          tšwetšopele ya dintlha.      tšweleditšwe               se tše kae                 di gona
     tša setšweletšwa.                               -Tlhalošo ya dikgopolo ke      -Tlemagano ye botse ya       -Mafoko le ditemana di     -Mafoko le ditemana        -Mafoko le ditemana di
Tšwetšopele ya ditemana le                           ya maemo a godimodimo          dintlha le dikgopolo.        hlamegile gabotse.         di na le diphošo           fošagetše
                                                     -Tlhamo ya mafoko le           -Mafoko le ditemana di       -Taodišo e a kwagala       -Taodišo e a kwagala       -Taodišo ga e kwagale
     tlhamo ya mafoko
                                                     ditemana ke ya go ikgetha,     beakantšwe ka makgethe                                  eupša e na le
                                                     ya maemo a godimodimo                                                                  mafokodi
     MEPUTSO YE 5

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                                                                                                                                   Phetla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3                                                 10                                                                           DBE/2021
                                                                               SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA B: RUBRIKI YA GO SWAYA DITŠWELETŠWA TŠE TELELE TŠA TIRIŠANO TŠA SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE [MEPUTSO YE 30]

Dinyakwa                           Bokgoni bja go ikgetha          Bokgoni bja maemo                  Bokgoni bja             Bokgoni bja motheo              Ga go bokgoni
                                                                                                       magareng
DITENG, PEAKANYO LE                          15–18                          11–14                        8–10                           5–7                          0–4
SEBOPEGO                          -Bokgoni bja go araba potšišo   -Bokgoni bjo bobotsebotse     -Bokgoni bja go               -Bokgoni bja motheo bja     Karabo ga e laetše tsebo
                                  ke bja maemo a godimodimo       bja go araba potšišo bjoo     kgotsofatša bja go araba      go araba potšišo bja go     le ye nnyane ya mohuta
(Go araba dipotšišo le            go fetiša                       bo laetšago tsebo ye          potšišo bja go laetša tsebo   laetša tsebo ye nnyane      wa setšweletšwa
dikgopolo)                        -Dikgopolo ke tše bohlale tša   botse ya mohuta wa            ya mohuta wa                  ya dinyakwa tša mohuta      -Molaetša ga o tšwelele
                                  go tšwa mahlalagading           setšweletšwa                  setšweletšwa                  wa setšweletšwa             gabotse ka ge molekwa a
-Tatelanyo le peakanyo ya
                                  -Tsebo ye e tseneletšego ya     -Ditaba di nepiša             -Go na le nepišo eupša go     -Go na le nepišo ye         tšwele tseleng kudukudu.
dikgopolo                         dinyakwa tša mohuta wa          setšweletšwa                  na le go tšwa tseleng         nnyane ya setšweletšwa      -Ga go tlemagano ya
-Morero, baamogedi,               setšweletšwa                    -Molekwa ga se a tšwa         gannyane                      eupša go na le go tšwa      diteng le dikgopolo
dinyakwa/dipharologantšho le      -Ditaba di nepiša               tseleng                       -Tlemagano ya dikgopolo       tseleng                     -Ditaba di hlalošwa
dikamano                          setšweletšwa thwi               -Tlemagano ya diteng le       le dikamano e a               -Tlemagano ya diteng le     gannyan.
                                  -Tlemagano ya diteng le         dikgopolo ke ye botse         kgotsofatša                   dikgopolo ga se ye kaalo    -Sebopego sa
                                  dikgopolo ke ya maemo a         -Tlhalošo ya ditaba ke ye     -Tlhalošo ya ditaba e a       -Tlhalošo ya ditaba ke      setšweletšwa ga se sona
MEPUTSO YE 18                     godimo                          botse ebile e thekga          kgotsofatša ebile e thekga    ya motheo ebile e
                                  -Tlhalošo ya ditaba ke ya       sererwa                       sererwa                       thekga sererwa
Diteng = 14                       maemo a godimo ebile e          -Sebopego ke sa maleba        -Sebopego ke sa maleba        gannyane
Peakanyo = 2                      thekga sererwa                  eupša se na le                eupša se na le diphošo        -Ga se a šomiša melao
Sebopego = 2                      -Sebopego ke sa maleba sa       diphošwana di se kae          tše dintšinyana               ya sebopego ka
                                  go sepelelana le setšweletšwa                                                               tshwanelo
(Lengwalo =Sebopego =4)                                                                                                       -Go tlogetšwe dintlha tše
                                                                                                                              bohlokwa
POLELO, MONGWALELO LE                        10–12                           8–9                           6–7                          4–5                          0–3
PALOBOHLATSE                      -Segalo, retšistara,            -Segalo, retšistara,          -Segalo, retšistara,          -Segalo, retšistara,        -Segalo, retšistara,
-Segalo, retšistara,mongwalelo,   mongwalelo le tlotlontšu di     mongwalelo le tlotlontšu di   mongwalelo le tlotlontšu di   mongwalelo le tlotlontšu    mongwalelo le tlotlontšu
morero, baamogedi le              sepelelana gabotsebotse le      sepelelana gabotse le         sepelelana le morero,         ga di sepelelane            ga di sepelelane le
dikamano                          morero, baamogedi le            morero, baamogedi le          baamogedi le dikamano         gabotse le morero,          morero, baamogedi le
-Tirišo ya polelo le melawana     dikamano                        dikamano                      -Diphošo tša popopolelo       baamogedi le dikamano       dikamano
                                  -Polelo e nepagetše ebile e     -Polelo ga e na diphošo       ga se tše ntši                -Popopolelo ga se yeo e     -Sengwalo se tletše ka
kgetho ya mantšu
                                  hlamegile gabotse               tša popopolelo ebile e        -Tlotlontšu ke yeo e          nepagetšego ebile e         diphošo ebile se
-Maswao le mopeleto               -Ga go na le ge e ka ba phošo   hlamegile gabotse             lekanetšego                   tletše ka diphošo           hlakahlakane
                                  e tee                           -Tlotlontšu ke ye ntši        -Diphošwana tšeo di lego      -Tlotlontšu ga se ye ntši   -Tlotlontšu yeo e lego
MEPUTSO YE 12                                                     -Gantši ga go diphošo         gona ga di fetoše             -Molaetša o a tšwelela      gona ga e sepelelane le
Polelo = 8
                                                                                                molaetša                      eupša o arošitšwe           morero le ga nnyane
Mongwalelo = 2
                                                                                                                                                          -Molaetša ga o tšwelele le
Padišišobohlatse = 2
                                                                                                                                                          ga nnyane
(Lengwalo= Mongwalelo=1
       Padišišobohlatse =1)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                                                                                                            Phetla

### Page 11

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3
                                        Downloaded from hlayiso.com                      11                                                                         DBE/2021
                                                                               SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA C: RUBRIKI YA GO SWAYA DITŠWELETŠWA TŠE KOPANA TŠA TIRIŠANO TŠA SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE [MEPUTSO YE 20]

Dinyakwa                           Bokgoni bja go ikgetha          Bokgoni bja maemo          Bokgoni bja magareng           Bokgoni bja motheo               Ga go bokgoni
DITENG, PEAKANYO LE                       10–12                           8–9                         6–7                           4–5                            0–3
SEBOPEGO                          -Bokgoni bja go araba potšišo   Bokgoni bjo bobotsebotse    -Bokgoni bja go               -Bokgoni bja motheo bja go    -Karabo ga e laetše tsebo
                                  ke bja maemo a godimodimo       bja go araba potšišo bjoo   kgotsofatša bja go araba      araba potšišo bja go laetša   le ye nnyane ya mohuta
(Go araba dipotšišo le            go fetiša                       bo laetšago tsebo ye        potšišo bja go laetša tsebo   tsebo ye nnyane ya            wa setšweletšwa
dikgopolo)                        -Dikgopolo ke tše bohlale tša   botse ya mohuta wa          ya mohuta wa                  dinyakwa tša mohuta wa        -Molaetša ga o tšwelele
                                  go tšwa mahlalagading           setšweletšwa                setšweletšwa                  setšweletšwa                  gabotse ka ge molekwa a
-Tatelano le peakanyo ya
                                  -Tsebo ye e tseneletšego ya     -Ditaba di nepiša           -Go na le nepišo eupša go     -Go na le nepišo ye           tšwele tseleng kudukudu
dikgopolo                         dinyakwa tša mohuta wa          setšweletšwa                na le go tšwa tseleng         nnyane ya setšweletšwa
-Morero, baamogedi,               setšweletšwa                    -Molekwa ga se a tšwa       gannyane                      eupša go na le go tšwa        -Ga go tlemagano ya
dinyakwa/dipharologantšho le      -Ditaba di nepiša               tseleng                     -Tlemagano ya dikgopolo       tseleng                       diteng le dikgopolo.
dikamano                          setšweletšwa thwi               -Tlemagano ya diteng le     le dikamano e a               -Tlemagano ya diteng le       -Ditaba di hlalošwa
                                  -Tlemagano ya diteng le         dikgopolo ke ye botse.      kgotsofatša                   dikgopolo ga se ye kaalo.     gannyane
MEPUTSO YE 12                     dikgopolo ke ya maemo a         -Tlhalošo ya ditaba ke ye   -Tlhalošo ya ditaba e a       -Tlhalošo ya ditaba ke ya     -Sebopego sa
                                  godimo                          botse ebile e thekga        kgotsofatša ebile e thekga    motheo ebile e thekga         setšweletšwa ga se sona
Polelo = 8                        -Tlhalošo ya ditaba ke ya       sererwa                     sererwa                       sererwa gannyane
Mongwalelo = 2                    maemo a godimo ebile e          -Sebopego ke sa maleba      -Sebopego ke sa maleba        -Ga se a šomiša melao ya
Padišišobohlatse = 2              thekga sererwa                  eupša se na le              eupša se na le diphošo tše    sebopego ka tshwanelo
                                  -Sebopego ke sa maleba sa       diphošwana di se kae        dintšinyana                   -Go tlogetšwe dintlha tše
                                  go sepelelana le                                                                          bohlokwa
                                  setšweletšwa
POLELO, MONGWALELO                            7–8                           5–6                           4                             3                           0–2
LE PALOBOHLATSE                   Segalo, retšistara,             -Segalo, retšistara,        Segalo, retšistara,           -Segalo, retšistara,          -Segalo, retšistara,
-Segalo, retšistara,              mongwalelo le tlotlontšu di     mongwalelo le tlotlontšu    mongwalelo le tlotlontšu di   mongwalelo le tlotlontšu ga   mongwalelo le tlotlontšu
mongwalelo, morero,               sepelelana gabotsebotse le      di sepelelana gabotse le    sepelelana le morero,         di sepelelane gabotse le      ga di sepelelane le
baamogedi le dikamano             morero, baamogedi le            morero, baamogedi le        baamogedi le dikamano.        morero, baamogedi le          morero, baamogedi le
-Tirišo ya polelo le melawana     dikamano                        dikamano                    -Diphošo tša popopolelo       dikamano                      dikamano
-Kgetho ya mantšu                 -Polelo e nepagetše ebile e     -Polelo ga e na diphošo     ga se tše ntši                -Popopolelo ga se yeo e       -Sengwalo se tletše ka
-Maswao le mopeleto               hlamegile gabotse               tša popopolelo ebile e      -Tlotlontšu ke yeo e          nepagetšego ebile e tletše    diphošo ebile se
                                  -Ga go na le ge e ka ba         hlamegile gabotse           lekanetšego                   ka diphošo                    hlakahlakane
                                  phošo e tee                     -Tlotlontšu ke ye ntši.     -Diphošwana tšeo di lego      -Tlotlontšu ga se ye ntši     -Tlotlontšu yeo e lego
MEPUTSO YE 8                                                      -Gantši ga go diphošo       gona ga di fetoše molaetša    -Molaetša o a tšwelela        gona ga e sepelelane le
                                                                                                                            eupša o arošitšwe             morero le ga nnyane
                                                                                                                                                          -Molaetša ga o tšwelele
                                                                                                                                                          le ga nnyane

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

## Related documents

- [Sepedi FAL P1 May June 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2021-mg/9bb246ca-4cf6-4770-bcbf-a8db55829a1b) — Sepedi FAL · Memo · 2021 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May June 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2021-mg/cc672640-3ff7-48ef-b2a5-e15739dd02bd) — Sepedi FAL · Memo · 2021 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-nov-2021-mg/85f33840-8dc0-420f-a86b-f7a6ab0ec155) — Sepedi FAL · Memo · 2021 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-3-sepedi/fba3d642-2462-4a87-9a69-379e2379ad69) — Sepedi FAL · Memo · 2024 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2023-mg/cd327e25-de4c-4aa7-9260-f7e37cd04b9c) — Sepedi FAL · Memo · 2023 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2019-memo/d6c63462-6ec9-4ebd-b4d4-9e81a6f990ce) — Sepedi FAL · Memo · 2019 · Sepedi

## More from Grade 12 Sepedi FAL

- [Gr 12 Sepedi FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sepedi-fal-atp-2023-24/aa66bf3c-3748-497a-b1fc-b406f4fd3e4b) — ATP
- [Sepedi FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2025/08f424d8-1b48-4f9e-bb82-959950021868) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2025/65621468-8891-4de8-b6e5-e2d680e16a0a) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2025/55ea752e-c036-48a6-b9a4-c6426dfb94cc) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-sepedi/37e1eb3b-ded2-44c4-80f5-161fab63087e) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-memorandum-paper-3-sepedi/bd4f1038-210b-4392-b9e1-ab823cb5a1e5) — Memo · 2025 · Sepedi

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
