# Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Memo

> Grade 12 Sepedi FAL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2025, 12 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2025-mg/eb83ae83-85f3-4ebb-b6e8-d35f11f32626
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Sepedi FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sepedi
- Document type: Memorandum
- Year: 2025
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 12

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sepedi FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sepedi-fal) › [Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2025 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2025-mg/eb83ae83-85f3-4ebb-b6e8-d35f11f32626)

## About this document

Sepedi Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2025 · sepedi. Memorandum, 12 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Sepedi FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2025/55ea752e-c036-48a6-b9a4-c6426dfb94cc) — QP · 2025 · Sepedi

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
          NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                    SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)

                                  LEPHEPHE LA BORARO (P3)

                                    MOPITLO/PHUPU 2025

                                   TLHAHLO YA GO SWAYA

                                                                         MEPUTSO: 100

                    Palomoka ya matlakala a tlhahlo ya go swaya ke 12.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                 Phetla

### Page 2

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3          2                 DBE/ Mopitlo/Phupu 2025
                                     SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

KAROLO YA A: DITAODIŠO

POTŠIŠO YA 1

Ditaodišo tšeo di botšišitšwego.

1.1       Ya tla ya na letšatši leo! (Ke taodišokanegelo/taodišotlhaloši).

          Tlhalošo ya taodišokanegelo.

          Taodišokanegelo e laodiša tiragalo ye e fetilego. E ka ngwalwa go tšwa
          lehlakoreng le lengwe le le lengwe.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
          • Nako ya letšatši la ditiragalo.
          • Ka mokgwa wo e nelego ka gona.
          • Tše di hlagilego ge e ena (botse/bobe).

          Tlhalošo ya taodišotlhaloši.

          Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
          go itemogela sona.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
          • Go diregile eng, kae.
          • Tše di hlagilego ge e ena.
          • Ditlamorago tša pula yeo ya go na.                                                [50]

1.2       Mo ke gahlanago le yena, bjang bo ka se mele. (Ke taodišokanegelo).

          Tlhalošo ya taodišokanegelo.

          Taodišokanegelo e laodiša tiragalo ye e fetilego. E ka ngwalwa go tšwa
          lehlakoreng le lengwe le le lengwe.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
          • Go diregile eng, kae.
          • Ditaragalo di mo hloletše eng yeo e mmefedišitšego.
          • Tšeo a tlogo go di dira.
          • Ditlamorago tšeo a mo dirilego tšona.                                             [50]

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                      Phetla

### Page 3

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3          3                 DBE/Mopitlo/Phupu 2025
                                     SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

1.3       Ge ke ngwala lephephe la mathomo la tlhahlobo ya Mphato wa Marematlou.
          (Ke taodišokgadimo/taodišotlhaloši).

          Tlhalošo ya taodišokgadimo.

          Ka taodišokgadimo, mongwadi o eleletša tiragalo yeo a kilego a e bona, a
          ekwa, goba a badile ka yona nakong ye e fetilego. A laodiše go ya ka fao a e
          gopolago ka gona. Go mohuta wo wa taodišo, go ka ba le tumo.

          Tlhalošo ya taodišotlhaloši.

          Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
          go itemogela sona.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
          • Maikutlo ao a go aparetšego.
          • Ditiragalo tša letšatši leo.                                                     [50]

1.4       Meepo ya dimenerale e tliša katlego ditšhabeng.
          (Ke taodišokahlaahlo).

          Tlhalošo ya taodišokahlaahlo.

          Taodišo ye ga e na maikutlo a mongwadi. Yona e leka go tšweletša
          mahlakore a mabedi a go fapana ka go lekana. Mongwadi o hlokomela
          dintlha tša go fapana tša hlogo ye gomme a hlagiša dikgopolo tša go fapana
          ntle le go tšea lehlakore. Mongwadi a ka ba le thumo ye e itšeng mafelelong a
          taodišo eupša dintlha tša go thekga goba go ganetša di swanetše go
          lekalekana le go kwagala.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
          • Dimenerale ke eng/Mehuta ya dimenerale.
          • Tše botse/mpe tšeo di tlišwago ke dimenerale.
          • Go holega ga naga ka dimenerale.
          • Tše botse/mpe tšeo di diragalago bašomi ba meepong.                              [50]

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                     Phetla

### Page 4

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3          4                 DBE/Mopitlo/Phupu 2025
                                     SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

1.5       Go kgethelwa molekane go phala go nyalwa ke motho fela.
          (Ke taodišongangišano).

          Tlhalošo ya taodišongangišano.

          Ka taodišongangišano mongwadi o na le kgopolo ye e itšego goba ntlhakemo
          gomme a fe dintlha tša go fahlela goba go thekga maemo a gagwe. Kgopolo
          ya mongwadi e swanetše go kwešišega taodišong ka moka. Ka taodišo ye
          mongwadi o leka go kgodiša goba go fekeetša mmadi gore a kwane le
          kgopolo ya gagwe.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
          Tša go kgethelwa.
          • Tlhokomelo ya gore ke motho yo ba mo tsebago.
          • Go boloka serithi sa batswadi.

          Tša motho fela.
          • Mokgonyana o begwa go batswadi ba gagwe.
          • Go nyenyefatša seriti sa batswadi.
          • Ditaba di tšwela pepeneneng.                                                     [50]

1.6       Dinaga tša Afrika! (Ke taodišotlhaloši).

          Tlhalošo ya taodišotlhaloši.

          Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
          go itemogela sona.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
          • Tlhalošo ya kontinente ya Afrika.
          • Dipolelo tša dinaga tšeo.
          • Ditšo tša go fapana.
          • Ekonomi ya dinaga tšeo.                                                          [50]

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                     Phetla

### Page 5

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3          5                 DBE/Mopitlo/Phupu 2025
                                     SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

1.7       Seswantšho sa A. (Ke taodišotlhaloši).

          Tlhalošo ya taodišotlhaloši.
          Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
          go itemogela sona.

          Molekwa a ka tšweletša tše di letelago:
          • Go swanetše go ba le kamano magareng ga tlhalošo le seswantšho.
          • Mohola wa sedirišwa.
          • Mafelo ao go ka hwetšwago sedirišwa.
          • Tsheketšo ye re e hwetšago.                                                      [50]

1.8       Seswantšho sa B. (Ke taodišokanego/taodišotlhaloši).

          Tlhalošo ya taodišokanego.
          Taodišokanego e laodiša tiragalo ye e fetilego. E ka ngwalwa go tšwa
          lehlakoreng le lengwe le le lengwe.

          Tlhalošo ya taodišotlhaloši.
          Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
          go itemogela sona.

          Molekwa a ka tšweletša tše di letelago:
          • Go swanetše go ba le kamano magareng ga tlhalošo le seswantšho.
          • Bolemirui
          • Mohola wa kgomo.
          • Mohola wa maswi.
          • Seo mogami a swanetšego go se dira.
          • Tlhohleletšo                                                                     50]

                                                          PALOMOKA YA KAROLO YA A:           50

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                     Phetla

### Page 6

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3          6                 DBE/Mopitlo/Phupu 2025
                                     SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

KAROLO YA B: DITŠWELETŠWA TŠA TIRIŠANO TŠE DITELELE

2.1       LENGWALO LA SEGWERA

          Dintlha tše di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa lengwalo la
          segwera:
          • Sebopego le botelele e be tša maleba.
          • Atrese e be e tee fela ya mongwadi/moromedi.
          • Letšatšikgwedi le ngwalwe ka tlase ga atrese.
          • Madume/Matseno e be a makopana a maleba, a segwera.
          • Diteng e be tša go eletša.
          • Retšistara le polelo e be tša segwera.
          • Tšhomišopolelo, tlotlontšu le maswaodikga e be tše di nepagetšego.
          • Mafelelo/Bofelo e be boitsebišo bja mongwadi ka mokgwa wa setlwaedi.
             Mohlala:
              Ke nna/Mogwera wa gago
                    Mokgadi
              Mongwadi wa lengwalo ga se a swanela go ngwala leina le sefane,
                eupša leina la gagwe fela goba sereto. Mohlala: Mahlako                      [30]

2.2       TŠA BOPHELO BJA MOHU

          Dintlha tše di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa tša bophelo
          bja mohu.
          • Leina le sefane sa mohu
          • Batswadi ba mohu
          • Lefelo leo mohu a belegetšwego go lona.
          • Letšatši la matswalo a mohu.
          • Dithuto tšeo mohu a di fihleletšego di laetšwe.
          • Go laetšwe mošomo wa gagwe.
          • Tša tirišano le setšhaba ka kakaretšo.
          • Maemo a lenyalo le bana ba gagwe.
          • Seo se hlotšego lehu.
          • Letšatši leo a hlokofetšego ka lona.
          • Meloko ya kgauswi yeo mohu a e tlogetšego.
          • Lefoko la taelano.

          Mohlala: Robala ka khutšo.
          • Mohu a ka laelwa ka sereto.
          • Retšistara le polelo e be tša go hlompha.
          • Tšhomišopolelo, tlotlontšu le maswaodikga e be tše di nepagetšego.
          • Go ngwalwe ka motho wa boraro, ka lebaka le le fetilego.                         [30]

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                     Phetla

### Page 7

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3          7                 DBE/Mopitlo/Phupu 2025
                                     SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

2.3       DITSHWAYATSHWAYO

          Dintlha tše di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa
          ditshwayatshwayo:
          • Sebopego le botelele e be tša maleba.
          • Ditshwayatshwayo di be mabapi le lefelo le leswa la bojelo.
          • Ngwala ka lebaka la bjale.
          • Go šomišwe mahlaodi le mantšu ao a tsošago maikutlo.
          • Go tšweletšwe maemo le ditšhišinyo mabapi le ditshwayatshwayo.
          • Dintlhakgolo di tšweletšwe ka boripana.
          • Ditaba di se anegwe ka moka, mmegelwa a šielwe go ikgopolela le go
              ikagela seswantšhokgopolo sa go mo hlohleletša go tšea magato.
          • Kanegelo e dire gore moanegelwa a kganyoge go etela lefelo leo.                  [30]

2.4       POTŠIŠOTHERIŠANO

          Dintlha tše di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa poledišano:
          • Go šomišwe dithekniki tša potšišotherišano.
          • Go be le mmotšiši le mmotšišwa.
          • Maina a diboledi e lego Mokwele le Sewelewele a be ka lehlakoreng la
             nngele la letlakala.
          • Maswao a kgorwana ka morago ga maina a diboledi.
          • Šomiša mothaladi wo mofsa go laetša seboledi se sengwe le se sengwe
             se sefsa.
          • Matseno a mmotšiši a tšweletše morero.
          • Ditaba di be lehlakoreng la tšona gomme di be mabapi le go thopa sefoka
             sa bongwadi.
          • Go be le kwešišano le kamogelano go hlola moya wa tshepano.
          • Mmotšiši a botšiše dipotšišo go tšwa go tša kakaretšo go iša go tša go
             ikgetha.
          • Go šomišwe polelo ya go hlamega; ya go laetša šedi le tlhohleletšo.              [30]

                                                          PALOMOKA YA KAROLO YA B:           30

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                     Phetla

### Page 8

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3          8                  DBE/Mopitlo/Phupu 2025
                                     SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

KAROLO YA C: DITŠWELETŠWA TŠA TIRIŠANO TŠE DIKOPANA
3.1       PAPATŠO
          Dintlha tše di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa papatšo:
          • E be ka gare ga lepokisana.
          • Thoma ka go ngwala hlogo ya papatšo.
          • Šomiša difonte tša go fapana.
          • Laetša gore go bapatšwa eng.
          • Efa tshedimošo ka botlalo ya sebapatšwa.
          • Bontšha gore papatšo e kwalakwatšwa kae.
          • Polelo e be ya maleba ya go goga šedi ya bareki.                                     [20]
3.2       PUKUTŠATŠI
          Dintlha tše di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa pukutšatši:
          • E be ka gare ga lepokisana.
          • Thoma ka go ngwala letšatšikgwedi le ngwaga.
          • Bontšha ditiragalo tša letšatši le lengwe le le lengwe.
          • Ngwala ka motho wa pele.
          • Polelo e be ya segwera.
          Mohlala wa karabo:
          Dintlha tše di ka tšweletšwago:
          • Ditiragalo tša letšatši ka letšatši tša nako yeo o e feditšego ga malome.            [20]
3.3       DITŠHUPETŠO
          Dintlha tše di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa ditšhupetšo:
          • A tšweletše bokgole bja go tloga mo a lego gona go fihla sekolong.
          • A tšweletše maswao ao a tlogo mo hlahla.
          • A tšweletše dilo tša tlhago.
          • A tšweletše tšeo e sego tša tlhago, bjalo ka meago ya dikereke, dikolo,
             maporogo.
          • A laetše monabo ka dikilometara goba dimetara.
          • A diriše khutlonne (mohlala, Bohlabela, Bodikela, Leboa le Borwa.
          • A šomiše retšistara ya maleba.
          Mohlala wa karabo:
          • Go tloga boemapese ka Leboa, mmileng wa Phuti, tšea tsela ya go leba
            Bohlabela.
          • Go dimetara tše e ka bago tše masometharo, o tla bona bobjalo bja
            mehlare, tšea ka la go ja o lebile Borwa.
          • Otlela dimetara tše e ka bago tše lekgolo o tla bona sediko pele ga
            lebenkele la bojelo le botshwelamare go la nngele.
          • Feta sediko o lebe Borwa.
          • Tšea ka mmila wa Phosa letsogong la go ja, o lebe Bodikela.
          • Feta meago ya badirelaleago ka letsogong la go ja le lepatlelo la dipapadi
            ka letsogong la nngele.
          • Morago ga dimetara tše masomehlano o tla bona sefero sa go tsena
            sekolong sa Sedibeng letsogong la nngele.                                            [20]
                                                          PALOMOKA YA KAROLO YA C:               20
                                                           PALOMOKA YA TLHAHLOBO:                100
Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                         Phetla

### Page 9

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3                                                               9                                                       DBE/Mopitlo/Phupu 2025
                                                                                           SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

ELA HLOKO:
•    Diriša rubriki ye ge o swaya ditaodišo (LEPHEPHE LA 3, KAROLO YA A).
•    Meputso ya 0–50 e arotšwe ka magato a mahlano a ditlhalošo.
•    Mo go diteng, polelo le setaele le legato le lengwe le le lengwe la magato a ditlhalošo a mahlano le arotšwe ka dikarolwana tše pedi, e lego legato la
     godimo le la fase go lebeletšwe kabo ya meputso le ditlhalošo.
•    Sebopego ga se sa arolwa ka legato la godimo le la fase.

KAROLO YA A: RUBRIKI YA GO SWAYA DITAODIŠO TŠA SEPEDI LELEME TLALELETŠO LA PELE [MEPUTSO YE 50]

       Dinyakwa                               Bokgoni bja go ikgetha        Bokgoni bja maemo              Bokgoni bja             Bokgoni bja              Ga go bokgoni
                                                                                                            magareng                 motheo
DITENG LE                                               28–30                       22–24                    16–18                   10–12                        4–6
PEAKANYO                                      -Bokgoni bja go araba         -Potšišo e arabilwe        -Karabo e a              -Tlemagano ya            -Molekwa o tšwele
                                              potšišo ke bja maemo a        gabotsebotse.              kgotsofatša.             dikgopolo ga se ya       tseleng kudukudu.
(Go araba dipotšišo)                          godimodimo go fetiša.         -Dikgopolo di kgahliša     -Dikgopolo di            maleba.                  -Dikgopolo di

                           Legato la godimo
-Tatelano ya dikgopolo                        -Dikgopolo tše bohlale, tša   kudu ebile di sepelelana   tlemagane ebile di a     -Dikgopolo ga di         hlakahlakane ebile ga
ge go dirwa peakanyo.                         go hlohla mabjoko tšeo di     le hlogo/sererwa.          kgodiša.                 tšwelele gabotse ebile   di nepiše.
                                              tšwelego mahlalagading.       -Peakanyo le tlemagano     -Peakanyo le             ga di bontšhe            -Dikgopolo ga di nepiše
-Temogo ya morero,
                                              -Peakanyo le tlemagano ke     ya dikgopolo ke tše        tlemagano ya dikgopolo   boitlhamelo.             hlogo ebile di a
baamogedi ba                                  tšeo di ikgethilego go        botsebotse go akaretšwa    ke tše kaone go          -Tatelano le             ipoeletša.
tshedimošo le                                 akaretšwa matseno, mmele      matseno, mmele le          akaretšwa matseno,       tlemagano ya             -Ga go tatelano le
dikamano.                                     le mafetšo.                   mafetšo.                   mmele le mafetšo.        dikgopolo di tšwelela    tlemagano ya
                                                                                                                                gannyane.                dikgopolo.
MEPUTSO YE 30
                                                        25–27                       19–21                      13–15                    7–9                       0–3
Diteng = 25                                   -Bokgoni bja go araba         -Potšišo e arabilwe        -Potšišo e arabilwe ka   -Molekwa o tšwele        -Ga go bolelwe selo ka
                                              potšišo ke bja maemo a        gabotse.                   mo go kgotsofatšago      tseleng.                 hlogo yeo e filwego.
Peakanyo = 5                                  godimodimo.                   -Dikgopolo di a kgahliša   eupša ga se ya hlaka     -Dikgopolo di            -O tšwele tseleng
                                              -Dikgopolo tše bohlale tša    ebile di sepelelana le     gabotse.                 hlakahlakane.            kudukudu.

                           Legato la fase
                                              go tšwa mahlalagading.        hlogo/sererwa.             -Tlemagano ya            -Ga go peakanyo          -Diteng ga di nepiše
                                              -Bokgoni bja maemo a          -Peakanyo le tlemagano     dikgopolo e a            goba tlemagano ya        ebile di hlakahlakane.
                                              godimo bja go beakanya le     ya dikgopolo ke tše        kgotsofatša ebile e a    dikgopolo yeo e
                                              go tlemaganya dikgopolo       botse go akaretšwa         kgodiša.                 tšwelelago.
                                              go akaretšwa matseno,         matseno, mmele le          -Peakanyo le
                                              mmele le mafetšo.             mafetšo.                   tlemagano ya dikgopolo
                                                                                                       di a kgotsofatša go
                                                                                                       akaretšwa matseno,
                                                                                                       mmele le mafetšo.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                                                                                                                    Phetla

### Page 10

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3                                                                    10                                                           DBE/Mopitlo/Phupu 2025
                                                                                                SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

POLELO, MONGWALELO                                            14–15                          11–12                        8–9                        5–6                        0–3
  LE PALOBOHLATSE                                   -Segalo, retšistara, setaele   -Segalo, retšistara,         -Segalo, retšistara,       -Segalo, retšistara,       -Polelo ga e
                                                    le tlotlontšu di sepelelana    setaele le tlotlontšu di     setaele le tlotlontšu di   setaele le tlotlontšu di   kwešišagale.
-Segalo, retšistara,                                kudukudu le morero,            sepelelana gabotsebotse      sepelelana gabotse le      sepelelana gannyane        -Segalo, retšistara,
mongwalelo, tlotlontšu ya                           baamogedi le dikamano.         le morero, baamogedi le      morero, baamogedi le       le morero, baamogedi       setaele le tlotlontšu ga
                                                    -Polelo ke ya boitshepo, ya    dikamano.                    dikamano.                  le dikamano.               di sepelelane le

                                 Legato la godimo
maleba ya morero le
                                                    go nona, ya maatlakgogedi.     -Polelo e na le maatla, ya   -Tirišo ya maleba ya       -Tirišo ya polelo ke ya    morero, baamogedi le
dikamano.                                           -Polelo e na le segalo sa go   segalo sa maleba.            polelo e dira gore         motheo.                    dikamano.
-Kgetho ya mantšu                                   ba le maatlakgogedi ebile e    -Diphošo tša popopolelo      molaetša o kwagale.        -Segalo le mošito ga       -Tlotlontšu ke ye
Tirišo ya polelo le                                 nonne ka mebolelwana ya        le mopeleto ga se tše        -Segalo ke sa maleba.      se tša maleba.             nnyane kudukudu moo
melawana, maswao,                                   go kgahliša.                   kae.                         -Mebolelwana e             -Tlotlontšu ke ye          e lego gore e dira gore
popopolelo le mopeleto.                             -Ga go na le ge e ka ba        -Polelo e beakantšwe         dirišitšwe go godiša       nnyane kudu.               ditaba di se
                                                    phošwana e tee ya              gabotsebotse.                boleng bja diteng.                                    kwešišagale.
     MEPUTSO YE 15                                  popopolelo le mopeleto.
                                                    -Polelo e beakantšwe ka
                                                    bokgwari bja maemo a
                                                    godimodimo.
Polelo = 10                                                      13                            10                           7                         4
Mongwalelo = 3                                      -Polelo ya maemo a             -Polelo ke ya maemo a        -Tirišo ya polelo e a      -Polelo ga e
Palobohlatse = 2                                    godimodimo ya go ba le         godimo ya go ba le           kgotsofatša eupša e na     kgotsofatše.

                              Legato la fase
                                                    segalo se maatla.              maatlakgogedi.               le diphošo.                -Ga go phapantšho ya
                                                    -Ga go na le ge e ka ba        -Segalo ke sa maleba sa      -Segalo se a               mafoko.
                                                    phošwana e tee ya              go ba le maatlakgogedi.      kgotsofatša eupša          -Tlotlontšu ga se ye
                                                    popopolelo goba mopeleto.      -Diphošwana tše nnyane       mebolelwana ga se ya       kaalo.
                                                    -Polelo e beakantšwe ka        tša popopolelo le            dirišwa o kaalo.
                                                    bokgwari.                      mopeleto.
                                                                                   -Polelo e beakantšwe
                                                                                   gabotse.
       SEBOPEGO                                                  5                              4                           3                         2                         0–1
                                                    -Tšwetšopele ya sererwa ke     -Tatelano ye botse ya        -Dintlha tša maleba di     -Dintlha tša maleba ga     -Dintlha tša maleba ga
Dinyakwa/Dipharologantšho                           ya maemo a godimodimo.         tšwetšopele ya dintlha.      tšweleditšwe.              se tše kae.                di gona.
      tša setšweletšwa.                             -Tlhalošo ya dikgopolo ke      -Tlemagano ye botse ya       -Mafoko le ditemana di     -Mafoko le ditemana        -Mafoko le ditemana di
 -Tšwetšopele ya ditemana                           ya maemo a godimodimo.         dintlha le dikgopolo.        hlamegile gabotse.         di na le diphošo.          fošagetše.
                                                    -Tlhamo ya mafoko le           -Mafoko le ditemana di       -Taodišo e a kwagala.      -Taodišo e a kwagala       -Taodišo ga e kwagale.
    le tlhamo ya mafoko.
                                                    ditemana ke ya go ikgetha,     beakantšwe ka                                           eupša e na le
                                                    ya maemo a godimodimo.         makgethe.                                               mafokodi.
     MEPUTSO YE 5

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                                                                                                                                  Phetla

### Page 11

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3                                                 11                                                           DBE/Mopitlo/Phupu 2025
                                                                             SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

KAROLO YA B: RUBRIKI YA GO SWAYA DITŠWELETŠWA TŠE TELELE TŠA TIRIŠANO TŠA SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE [MEPUTSO YE 30]

Dinyakwa                           Bokgoni bja go ikgetha          Bokgoni bja maemo                  Bokgoni bja             Bokgoni bja motheo               Ga go bokgoni
                                                                                                       magareng
DITENG, PEAKANYO LE                          15–18                          11–14                        8–10                            5–7                          0–4
SEBOPEGO                          -Bokgoni bja go araba potšišo   -Bokgoni bjo bobotsebotse     -Bokgoni bja go               -Bokgoni bja motheo bja      Karabo ga e laetše tsebo
                                  ke bja maemo a godimodimo       bja go araba potšišo bjoo     kgotsofatša bja go araba      go araba potšišo bja go      le ye nnyane ya mohuta
(Go araba dipotšišo le            go fetiša.                      bo laetšago tsebo ye          potšišo bja go laetša tsebo   laetša tsebo ye nnyane       wa setšweletšwa.
dikgopolo)                        -Dikgopolo ke tše bohlale tša   botse ya mohuta wa            ya mohuta wa                  ya dinyakwa tša mohuta       -Molaetša ga o tšwelele
                                  go tšwa mahlalagading.          setšweletšwa.                 setšweletšwa.                 wa setšweletšwa.             gabotse ka ge molekwa a
-Tatelanyo le peakanyo ya
                                  -Tsebo ye e tseneletšego ya     -Ditaba di nepiša             -Go na le nepišo eupša go     -Go na le nepišo ye          tšwele tseleng kudukudu.
dikgopolo                         dinyakwa tša mohuta wa          setšweletšwa.                 na le go tšwa tseleng         nnyane ya setšweletšwa       -Ga go tlemagano ya
-Morero, baamogedi,               setšweletšwa.                   -Molekwa ga se a tšwa         gannyane.                     eupša go na le go tšwa       diteng le dikgopolo.
dinyakwa/dipharologantšho le      -Ditaba di nepiša               tseleng.                      -Tlemagano ya dikgopolo       tseleng.                     -Ditaba di hlalošwa
dikamano.                         setšweletšwa thwi.              -Tlemagano ya diteng le       le dikamano e a               -Tlemagano ya diteng le      gannyane.
                                  -Tlemagano ya diteng le         dikgopolo ke ye botse.        kgotsofatša.                  dikgopolo ga se ye           -Sebopego sa
                                  dikgopolo ke ya maemo a         -Tlhalošo ya ditaba ke ye     -Tlhalošo ya ditaba e a       kaalo.                       setšweletšwa ga se sona.
MEPUTSO YE 18                     godimo.                         botse ebile e thekga          kgotsofatša ebile e thekga    -Tlhalošo ya ditaba ke
                                  -Tlhalošo ya ditaba ke ya       sererwa.                      sererwa.                      ya motheo ebile e
Diteng = 14                       maemo a godimo ebile e          -Sebopego ke sa maleba        -Sebopego ke sa maleba        thekga sererwa
Peakanyo = 2                      thekga sererwa.                 eupša se na le                eupša se na le diphošo        gannyane.
Sebopego = 2                      -Sebopego ke sa maleba sa       diphošwana di se kae.         tše dintšinyana.              -Ga se a šomiša melao
                                  go sepelelana le                                                                            ya sebopego ka
(Lengwalo =Sebopego =4)           setšweletšwa.                                                                               tshwanelo.
                                                                                                                              -Go tlogetšwe dintlha tše
                                                                                                                              bohlokwa.
POLELO, MONGWALELO LE                        10–12                           8–9                           6–7                           4–5                          0–3
PALOBOHLATSE                      -Segalo, retšistara,            -Segalo, retšistara,          -Segalo, retšistara,          -Segalo, retšistara,         -Segalo, retšistara,
-Segalo, retšistara,              mongwalelo le tlotlontšu di     mongwalelo le tlotlontšu di   mongwalelo le tlotlontšu di   mongwalelo le tlotlontšu     mongwalelo le tlotlontšu
mongwalelo, morero,               sepelelana gabotsebotse le      sepelelana gabotse le         sepelelana le morero,         ga di sepelelane             ga di sepelelane le
baamogedi le dikamano.            morero, baamogedi le            morero, baamogedi le          baamogedi le dikamano.        gabotse le morero,           morero, baamogedi le
-Tirišo ya polelo le melawana     dikamano.                       dikamano.                     -Diphošo tša popopolelo       baamogedi le dikamano.       dikamano.
                                  -Polelo e nepagetše ebile e     -Polelo ga e na diphošo       ga se tše ntši.               -Popopolelo ga se yeo e      -Sengwalo se tletše ka
kgetho ya mantšu.
                                  hlamegile gabotse.              tša popopolelo ebile e        -Tlotlontšu ke yeo e          nepagetšego ebile e          diphošo ebile se
-Maswao le mopeleto.              -Ga go na le ge e ka ba phošo   hlamegile gabotse.            lekanetšego.                  tletše ka diphošo.           hlakahlakane.
                                  e tee.                          -Tlotlontšu ke ye ntši.       -Diphošwana tšeo di lego      -Tlotlontšu ga se ye ntši.   -Tlotlontšu yeo e lego
MEPUTSO YE 12                                                     -Gantši ga go diphošo.        gona ga di fetoše             -Molaetša o a tšwelela       gona ga e sepelelane le
Polelo = 8                                                                                      molaetša.                     eupša o arošitšwe.           morero le ga nnyane.
Mongwalelo = 2                                                                                                                                             -Molaetša ga o tšwelele le
Palobohlatse = 2                                                                                                                                           ga nnyane.
(Lengwalo= Mongwalelo=1
Palobohlatse =1)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                                                                                                             Phetla

### Page 12

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3                                                  12                                                        DBE/Mopitlo/Phupu 2025
                                                                              SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

KAROLO YA C: RUBRIKI YA GO SWAYA DITŠWELETŠWA TŠE KOPANA TŠA TIRIŠANO TŠA SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE [MEPUTSO YE 20]

Dinyakwa                           Bokgoni bja go ikgetha          Bokgoni bja maemo          Bokgoni bja magareng           Bokgoni bja motheo               Ga go bokgoni
DITENG, PEAKANYO LE                       10–12                           8–9                         6–7                           4–5                            0–3
SEBOPEGO                          -Bokgoni bja go araba potšišo   -Bokgoni bjo                -Bokgoni bja go               -Bokgoni bja motheo bja go    -Karabo ga e laetše tsebo
                                  ke bja maemo a godimodimo       bobotsebotse bja go         kgotsofatša bja go araba      araba potšišo bja go laetša   le ye nnyane ya mohuta
(Go araba dipotšišo le            go fetiša.                      araba potšišo bjoo bo       potšišo bja go laetša tsebo   tsebo ye nnyane ya            wa setšweletšwa.
dikgopolo)                        -Dikgopolo ke tše bohlale tša   laetšago tsebo ye botse     ya mohuta wa                  dinyakwa tša mohuta wa        -Molaetša ga o tšwelele
                                  go tšwa mahlalagading.          ya mohuta wa                setšweletšwa.                 setšweletšwa.                 gabotse ka ge molekwa a
-Tatelano le peakanyo ya
                                  -Tsebo ye e tseneletšego ya     setšweletšwa.               -Go na le nepišo eupša go     -Go na le nepišo ye           tšwele tseleng kudukudu.
dikgopolo.                        dinyakwa tša mohuta wa          -Ditaba di nepiša           na le go tšwa tseleng         nnyane ya setšweletšwa        -Ga go tlemagano ya
-Morero, baamogedi,               setšweletšwa.                   setšweletšwa.               gannyane.                     eupša go na le go tšwa        diteng le dikgopolo.
dinyakwa/dipharologantšho le      -Ditaba di nepiša               -Molekwa ga se a tšwa       -Tlemagano ya dikgopolo       tseleng.                      -Ditaba di hlalošwa
dikamano.                         setšweletšwa thwi.              tseleng.                    le dikamano e a               -Tlemagano ya diteng le       gannyane.
                                  -Tlemagano ya diteng le         -Tlemagano ya diteng le     kgotsofatša.                  dikgopolo ga se ye kaalo.     -Sebopego sa
MEPUTSO YE 12                     dikgopolo ke ya maemo a         dikgopolo ke ye botse.      -Tlhalošo ya ditaba e a       -Tlhalošo ya ditaba ke ya     setšweletšwa ga se sona.
                                  godimo.                         -Tlhalošo ya ditaba ke ye   kgotsofatša ebile e thekga    motheo ebile e thekga
Diteng = 8                        -Tlhalošo ya ditaba ke ya       botse ebile e thekga        sererwa.                      sererwa gannyane.
Peakanyo = 2                      maemo a godimo ebile e          sererwa.                    -Sebopego ke sa maleba        -Ga se a šomiša melao ya
Sebopego = 2                      thekga sererwa.                 -Sebopego ke sa maleba      eupša se na le diphošo tše    sebopego ka tshwanelo
                                  -Sebopego ke sa maleba sa       eupša se na le              dintšinyana.                  -Go tlogetšwe dintlha tše
                                  go sepelelana le                diphošwana di se kae.                                     bohlokwa.
                                  setšweletšwa.
POLELO, MONGWALELO                            7–8                           5–6                            4                            3                           0–2
LE PALOBOHLATSE                   Segalo, retšistara,             -Segalo, retšistara,        Segalo, retšistara,           -Segalo, retšistara,          -Segalo, retšistara,
-Segalo, retšistara,              mongwalelo le tlotlontšu di     mongwalelo le tlotlontšu    mongwalelo le tlotlontšu di   mongwalelo le tlotlontšu ga   mongwalelo le tlotlontšu
mongwalelo, morero,               sepelelana gabotsebotse le      di sepelelana gabotse le    sepelelana le morero,         di sepelelane gabotse le      ga di sepelelane le
baamogedi le dikamano.            morero, baamogedi le            morero, baamogedi le        baamogedi le dikamano.        morero, baamogedi le          morero, baamogedi le
-Tirišo ya polelo le melawana     dikamano.                       dikamano.                   -Diphošo tša popopolelo       dikamano.                     dikamano.
-Kgetho ya mantšu.                -Polelo e nepagetše ebile e     -Polelo ga e na diphošo     ga se tše ntši.               -Popopolelo ga se yeo e       -Sengwalo se tletše ka
-Maswao le mopeleto.              hlamegile gabotse.              tša popopolelo ebile e      -Tlotlontšu ke yeo e          nepagetšego ebile e tletše    diphošo ebile se
                                  -Ga go na le ge e ka ba         hlamegile gabotse.          lekanetšego.                  ka diphošo.                   hlakahlakane.
                                  phošo e tee.                    -Tlotlontšu ke ye ntši.     -Diphošwana tšeo di lego      -Tlotlontšu ga se ye ntši     -Tlotlontšu yeo e lego
MEPUTSO YE 8                                                      -Gantši ga go diphošo.      gona ga di fetoše             -Molaetša o a tšwelela        gona ga e sepelelane le
Polelo = 4                                                                                    molaetša.                     eupša o arošitšwe.            morero le ga nnyane.
Mongwalelo = 2                                                                                                                                            -Molaetša ga o tšwelele
Palobohlatse = 2                                                                                                                                          le ga nnyane.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

## Related documents

- [Sepedi FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-memorandum-paper-3-sepedi/bd4f1038-210b-4392-b9e1-ab823cb5a1e5) — Sepedi FAL · Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-sepedi/9514d658-597a-44e1-9293-81af6a068aa2) — Sepedi FAL · Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-3-sepedi/fba3d642-2462-4a87-9a69-379e2379ad69) — Sepedi FAL · Memo · 2024 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2023-mg/cd327e25-de4c-4aa7-9260-f7e37cd04b9c) — Sepedi FAL · Memo · 2023 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May June 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2021-mg/c7345389-73a6-4c99-9234-b6a3a9aceca9) — Sepedi FAL · Memo · 2021 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2019-memo/d6c63462-6ec9-4ebd-b4d4-9e81a6f990ce) — Sepedi FAL · Memo · 2019 · Sepedi

## More from Grade 12 Sepedi FAL

- [Gr 12 Sepedi FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sepedi-fal-atp-2023-24/aa66bf3c-3748-497a-b1fc-b406f4fd3e4b) — ATP
- [Sepedi FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2025/08f424d8-1b48-4f9e-bb82-959950021868) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2025/65621468-8891-4de8-b6e5-e2d680e16a0a) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-sepedi/207b1a1b-c50d-4b34-8b08-e46fa67bf378) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-sepedi/ded44828-f597-4798-9a44-6891622a1a9d) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-sepedi/77b6a0bd-dc66-4495-8c5c-85a8ae98c422) — QP · 2025 · Sepedi

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
