# Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2019 Memo

> Grade 12 Sepedi FAL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2019, 11 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-nov-2019-memo/945e6177-a19c-4099-ad54-7da929bebc6c
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Sepedi FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sepedi
- Document type: Memorandum
- Year: 2019
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 11

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sepedi FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sepedi-fal) › [Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-nov-2019-memo/945e6177-a19c-4099-ad54-7da929bebc6c)

## About this document

Sepedi Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2019 · sepedi. Memorandum, 11 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Sepedi FAL P3 Nov 2019](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-nov-2019/5fd229dd-f81c-427c-bda5-b3cc6e852644) — QP · 2019 · Sepedi

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                         NATIONAL
                                    SENIOR CERTIFICATE

                                        KREITI YA 12

                      SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)

                                  LEPHEPHE LA BORARO (P3)

                                      DIBATSELA 2019

                                   TLHAHLO YA GO SWAYA

MEPUTSO: 100

                         Palomoka ya matlakala a tlhahlo ya go swaya ke 11.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                               Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3                 2                 DBE/Dibatsela 2019
                                           NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA A: DITAODIŠO

Ditaodišo tšeo di botšišitšwego.

1.1       Ge ke gopola tša letšatši leo …
          Ke taodišokanego/taodišokgadimo.
          Ke taodišokanego.
          Tlhalošo.
          Taodišokanego e laodiša tiragalo ye e fetilego. E ka ngwalwa go tšwa
          lehlakoreng le lengwe le le lengwe.
          Ke taodišokgadimo.
          Tlhalošo.
          Ka taodišokgadimo mongwadi o lebelela morago gomme a hlaloša tšeo di
          diregilego.
          Morutwana a ka tšweletša tše di latelago:
           Lefelo leo ba ilego ba iketla go lona.
           Ditiragalo tše botse/mpe tšeo di diragetšego letšatšing leo.
           Di hlotšwe ke eng.
           Tša felela kae.                                                                [50]

1.2       Bophelo bo sa tšwela pele.
          Ke taodišotlhalošo/tlhaloši
          Tlhalošo.
          Ka taodišotlhalošo, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
          go itemogela sona. Motho goba selo se sengwe a/se ka hlalošwa.
          Morutwana a ka tšweletša tše di latelago:
           Mathata a lehu.
           Go loba mošomo.
           Go hlokofalelwa.
           Go šitwa dithutong.
           Go hlalwa.
           Go tlošwa maemong a a itšeng.                                                  [50]

1.3       Ge nka ba …
          Ke taodišokakanywa.
          Tlhalošo.
          Ka taodišokakanywa mongwadi o akanya kgopolo gomme a tšweletša
          maikutlo a gagwe go ya ka fao a akanyago ka gona.
          Morutwana a ka tšweletša tše di latelago:
               Seo a dumago go ba sona.
               Lebaka la go rata go ba selo seo.
               Mohola wa sona bophelong bja gagwe.
               Mohola wa sona setšhabeng.
               Tlhohleletšo setšhabeng le go bafsa.                                       [50]

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                        Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3               3                      DBE/Dibatsela 2019
                                           NSC – Tlhahlo ya go swaya

        1.4 Bafsa le meaparo ya bona.
            Ke taodišokahlaahlo/taodišotlhalošo/tlhaloši.

              Taodišokahlaahlo.
              Tlhalošo.
              Ka taodišokahlaahlo mongwadi o tšweletša mahlakore a mabedi ka go
              lekana. Ga e na maikutlo a mongwadi. Mongwadi o hlokomela dintlha tša
              go fapana ka hlogo yeo a bolelago ka yona.

              Morutwana a ka tšweletša tše di latelago:

              Lehlakore le lebotse/Go hlompha serithi sa motho.

                  Ba kgona go kgetha diaparo tša mebele ya bona.
                  Ba nyalantšha diaparo go tloga hlogong go fihla maotong.
                  Ba apara go ya ka meletlo.

              Lehlakore la go befa/Go tlontlolla serithi sa motho.

                  Ba apara diaparo tša go tlogela mebele kgakala.
                  Ba apara diaparo tše kopana.
                  Ba apara tša go ba bala ditho.

              Taodišotlhalošo/tlhaloši.
              Tlhalošo.
              Ka taodišotlhalošo, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a
              kgone go itemogela sona. Motho goba selo se sengwe a/se ka hlalošwa.

              Morutwana a ka tšweletša tše di latelago.
               Bafsa ba reka diaparo go ya ka kgetho ya bona.
               Ba lebeletše nako.
               Meaparo ya go ntšha matswele, mekhubo bjalobjalo.
               Ba reka tše telele, tše kopana le tša go ba tlimaretša.                       [50]

1.5           Na go bile bohlokwa go ya dikgethong tša 2019?
              Ke taodišongangišano.
              Tlhalošo.
              Ka taodišongangišano, mongwadi o na le kgopolo ye itšeng goba
              ntlhakemo. Ka yona a fe dintlha tša go fahlela goba go thekga maemo a
              gagwe. Kgopolo ya mongwadi e swanetše go kwešišega taodišong ka
              moka. Ka taodišo ye, mongwadi o leka go kgodiša goba go fekeetša
              mmadi gore a kwane le kgopolo ya gagwe.
              Morutwana a ka tšweletša tše di latelago:
                  Go bona diphetogo mmušong.
                  Ditirelo tša maleba.
                  Batho ba be le mešomo.
                  Ekonomi ya naga e bontšhe go kaonafala.
                  Thuto e be ya bohle.                                                      [50]

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                           Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3               4                    DBE/Dibatsela 2019
                                           NSC – Tlhahlo ya go swaya

1.6       Ke a leboga …

          Ke taodišokanego.
          Tlhalošo.
          Taodišokanego e laodiša tiragalo ye e fetilego. E ka ngwalwa go tšwa
          lehlakoreng le lengwe le le lengwe.

          Morutwana a ka tšweletša tše di latelago:

               Tiragalo yeo e bilego gona.
               Tše botse tšeo di bonagetšego.
               Maikutlo a gago ke a mohuta mang tiragalong yeo.
               Mokgwa wa go leboga.                                                         [50]

1.7       1.7.1        Ke taodišotlhalošo/taodišokanego.
                       Taodišotlhalošo/tlhaloši.
                       Tlhalošo.
                       Ka taodišotlhalošo, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore
                       mmadi a kgone go itemogela sona. Motho goba selo se sengwe a/
                       se ka hlalošwa.

                       Taodišokanego.
                       Tlhalošo.
                       Taodišokanego e laodiša tiragalo yeo e fetilego. E ka ngwalwa go
                       tšwa lehlakoreng le lengwe le le lengwe.

                       Morutwana a ka tšweletša tše di latelago:
                          Lefelo la Greenpoint Stadium go la Kapa.
                          Letšatši la papadi.
                          Dihlopha tšeo di bego di bapala.
                          Ditiragalo tša letšatši leo.
                          Papadi e fedile bjang.                                            [50]

          1.7.2        Ke taodišokanego/tlhalošo/tlhaloši.

                       Taodišokanego.
                       Tlhalošo.
                       Taodišokanego e laodiša tiragalo yeo e fetilego. E ka ngwalwa go
                       tšwa lehlakoreng le lengwe le le lengwe.

                       Morutwana a ka tšweletša tše di latelago:

                                 Mafelong a boikhutšo/MpumalangaThree Rondavels.
                                 Botse bja tlhago.
                                 Ka mo maikhutšo a amago ekonomi ka gona.
                                 Ka mo maikhutšo a fago motho mafolofolo ge a boela
                                  mošomong ka gona.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                           Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3               5               DBE/Dibatsela 2019
                                           NSC – Tlhahlo ya go swaya

Taodišotlhalošo/tlhaloši.

Tlhalošo.
Ka taodišotlhalošo, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
go itemogela sona. Motho goba selo se sengwe a/ se ka hlalošwa.                        [50]

KAROLO YA B: DITŠWELETŠWA TŠA TIRIŠANO TŠE TELELE

2.1       Lengwalo la segwera.

          Morutwana a tšweletše tše di latelago:
           Sebopego e be sa maleba- aterese ya mongwadi, madume/matseno,
             mafetšo a maleba.
           A bontšhe go tlwaelana le moamogedi.
           Maikemišetšo e be go hlohleletša le go homotša.
           Retšistara e be ya go amogelega.                                          [30]

2.2       Bophelo bja mohu.
          Morutwana a tšweletše tše di latelago:
           Tša matswalo - maina a mohu, o belegwe ke bomang, kae, a hlokofala
             neng.
           Tša dithuto - sekolo sa fase, sekolo se se phagamego, dithuto tša
             godimo.
           Tša mešomo- mafelo ao a šomilego go ona.
           Tša tirišano.
           Tša lenyalo.
           Seo se bakilego lehu.
           Bao a ba tlogetšego.
                                                                                      [30]

2.3       Lenaneothero le metsotso.

          Morutwana a tšweletše tše di latelago:
          Lenaneothero.
          Letšatši la kopano, nako le lefelo.
          1. Pulo le kamogelo.
          2. Bao ba tlilego le bao ba kgopetšego tshwarelo.
          3. Palo ya metsotso le ditšwa metsotsong.
          4. Taba ya letšatši.
              4.1…
              4.2 …
          5. Tše dingwe.
              5.1 …
              5.2 …
          6. Letšatši la kopano yeo e latelago.
          7. Tswalelo.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                    Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3               6                      DBE/Dibatsela 2019
                                           NSC – Tlhahlo ya go swaya

          Metsotso.

          Letšatši la kopano, nako le lefelo.
          1.     Pulo le kamogelo.
          2.     Maloko ao a tlilego le ao a kgopetšego tshwarelo.
          3.     Palo le kamogelo ya metsotso ya kopano ya go feta.
                 3.1 Ditšwametsotsong.
          4.     Taba ya letšatši.
                 4.1…
                 4.2…
          5.     Tše dingwe.
                 5.1…
                 5.2…
          6.     Letšatši la kopano yeo e latelago.
          7.     Tswalelo.                                                                   [30]

2.4       Polelo.

          Matseno le mafetšo/thumo a goge šedi.
          Polelo e be ya go hlohleletša maikutlo a itšeng.
          Dintlha di nyalelane go be le kgopolokgolo.

          Morutwana a tšweletše tše di latelago:
           Matseno le boitsebišo.
           A ba hlalošetše ka thuto.
           Bohlokwa bja thuto.
           Tšhomišanommogo yeo e bilego gona magareng ga bona.
           Maitshwaro a bona ge ba eya dikolong tša godimo.
           Tše botse tšeo ba lakaletšwago tšona.                                            [30]

                                                              PALOMOKA YA KAROLO YA B:       30

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                           Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3               7                       DBE/Dibatsela 2019
                                           NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA C: DITŠWELETŠWA TŠA TIRIŠANO TŠE KOPANA

3.1       Papatšo.

          Morutwana a tšweletše tše di latelago:
           E be ka gare ga lepokisana.
           Hlogo ya papatšo.
           Fonte ya go fapana.
           Go bapatšwa eng.
           Tshedimošo ka botlalo mabapi le setšweletšwa.
           E kwalakwatšwa kae.
           Morero wa papatšo.
           Mmapatši a diriše polelo ya go goga šedi ya bareki/babadi.
           Polelo ya go jabetša.                                                             [20]

3.2       Poskarata.

          Morutwana a tšweletše tše di latelago:
          E be le lepokisana, le arolwe ka diripa tše pedi (ka pele le ka morago.)
          Ka pele.
           Lefelo/Tšhupabodulo.
          Bokamorago.
           Tšatšikgwedi.
           Nako.
           Morero.
           Retšistara le polelo e be tša go amogelega.
           Fonte ya maleba.                                                                  [20]

3.3       Ditaelo.

          Morutwana a tšweletše tše di latelago:
           Tša mo kae?
           Mabapi le eng?
           Di tšwelele ka mokgwa wa ntlha ka ntlha.
           E be tšeo di kgonagalago.
           E be tša malebana le lefelo, gammogo le baamogedi ba tshedimošo.
           A rekele selefouno mokotlana.
           A e rekele sešireletši.
           A se e sware ka meetse.
           A se e beye mohlagaseng nako ye telele.
           A se e beye letšatšing. bj.bj.                                                    [20]

                                                              PALOMOKA YA KAROLO YA C:        20
                                                               PALOMOKA YA TLHAHLOBO:         100

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                            Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3                              8                                        DBE/Dibatsela 2019
                                                          NSC – Tlhahlo ya go swaya

ELA HLOKO:
    Diriša rubriki ye ge o swaya ditaodišo (LEPHEPHE LA 3, KAROLO YA A).
    Meputso ya 0–50 e arotšwe ka magato a mahlano a ditlhalošo.
    Mo go diteng, polelo le setaele le legato le lengwe le le lengwe la magato a ditlhalošo a mahlano le
     arotšwe ka dikarolwana tše pedi, e lego legato la
     godimo le la fase go lebeletšwe kabo ya meputso le ditlhalošo.
    Sebopego ga se sa arolwa ka legato la godimo le la fase.

KAROLO YA A: RUBRIKI YA GO SWAYA DITAODIŠO TŠA SEPEDI LELEME TLALELETŠO LA PELE
[MEPUTSO YE 50]

   Dinyakwa                           Bokgoni bja go        Bokgoni bja         Bokgoni bja        Bokgoni bja           Ga go
                                         ikgetha              maemo              magareng            motheo             bokgoni
DITENG LE                                 28–30               22–24               16–18              10–12                4–6
PEAKANYO                              -Bokgoni bja go      -Potšišo e          -Karabo e a         -Tlemagano ya     -Molekwa o
                                      araba potšišo ke     arabilwe            kgotsofatša.        dikgopolo ga se   tšwele tseleng
(Go araba                             bja maemo a          gabotsebotse        -Dikgopolo di       ya maleba         kudukudu
dipotšišo)                            godimodimo go        -Dikgopolo di       tlemagane ebile     -Dikgopolo ga     -Dikgopolo di
                                      fetiša               kgahliša kudu       di a kgodiša        di tšwelele

                   Legato la godimo
-Tatelano ya                                                                                                         hlakahlakane
                                      -Dikgopolo tše       ebile di            -Peakanyo le        gabotse ebile     ebile ga di
dikgopolo ge go
                                      bohlale, tša go      sepelelana le       tlemagano ya        ga di bontšhe     nepiše hlogo
dirwa peakanyo                        hlohla mabjoko       hlogo/sererwa       dikgopolo ke tše    boitlhamelo.      -Dikgopolo ga di
-Temogo ya                            tšeo di tšwelego     -Peakanyo le        kaone go            -Tatelano le      nepiše hlogo
morero,                               mahlalagading        tlemagano ya        akaretšwa           tlemagano ya      ebile di a
baamogedi ba                          -Peakanyo le         dikgopolo ke tše    matseno, mmele      dikgopolo di      ipoeletša
tshedimošo le                         tlemagano ke tšeo    botsebotse go       le mafetšo          tšwelela          -Ga go tatelano
dikamano                              di ikgethilego go    akaretšwa                               gannyane          le tlemagano ya
                                      akaretšwa            matseno, mmele                                            dikgopolo
MEPUTSO YE                            matseno, mmele       le
                                      le mafetšo           mafetšo
30
                                           25–27                19–21               13–15               7–9                0–3
Diteng = 25                           -Bokgoni bja go      -Potšišo e          -Potšišo e          -Molekwa o        -Ga go bolelwe
                                      araba potšišo ke     arabilwe gabotse    arabilwe ka mo      tšwele tseleng    selo ka hlogo
                                      bja maemo a          -Dikgopolo di a     go                  -Dikgopolo di     yeo e filwego
Peakanyo = 5
                                      godimodimo           kgahliša ebile di   kgotsofatšago       hlakahlakane      -O tšwele
                                      -Dikgopolo tše       sepelelana le       eupša ga se ya      -Ga go            tseleng
                                      bohlale tša go

                   Legato la fase
                                                           hlogo/sererwa       hlaka gabotse       peakanyo goba     kudukudu
                                      tšwa                 -Peakanyo le        -Tlemagano ya       tlemagano ya      -Diteng ga di
                                      mahlalagading        tlemagano ya        dikgopolo e a       dikgopolo yeo e   nepiše ebile di
                                      -Bokgoni bja         dikgopolo ke tše    kgotsofatša ebile   tšwelelago        hlakahlakane
                                      maemo a godimo       botse go            e a kgodiša
                                      bja go beakanya      akaretšwa           -Peakanyo le
                                      le go tlemaganya     matseno, mmele      tlemagano ya
                                      dikgopolo go         le                  dikgopolo di a
                                      akaretšwa            mafetšo             kgotsofatša go
                                      matseno, mmele                           akaretšwa
                                      le mafetšo                               matseno, mmele
                                                                               le mafetšo

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                                                               Phetla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3                                9                                              DBE/Dibatsela 2019
                                                            NSC – Tlhahlo ya go swaya

POLELO, MONGWALELO                                       14–15               11–12              8–9              5–6             0–3
  LE PALOBOHLATSE                                    -Segalo,           -Segalo,           -Segalo,          -Segalo,        -Polelo ga e
                                                     retšistara,        retšistara,        retšistara,       retšistara,     kwešišagale
                                                     setaele le         setaele le         setaele le        setaele le      -Segalo,
-Segalo, retšistara,                                 tlotlontšu di      tlotlontšu di      tlotlontšu di     tlotlontšu di   retšistara,
                                                     sepelelana         sepelelana         sepelelana        sepelelana      setaele le
mongwalelo, tlotlontšu ya
                                                     kudukudu le        gabotsebotse le    gabotse le        gannyane le     tlotlontšu ga
maleba ya morero le                                  morero,            morero,            morero,           morero,         di sepelelane
dikamano                                             baamogedi le       baamogedi le       baamogedi le      baamogedi       le morero,
-Kgetho ya mantšu                                    dikamano           dikamano           dikamano          le dikamano     baamogedi le
-Tirišo ya polelo le                                 -Polelo ke ya      -Polelo e na le    -Tirišo ya        -Tirišo ya      dikamano
melawana, maswao,                                    boitshepo, ya go   maatla, ya         maleba ya         polelo ke ya    -Tlotlontšu ke

                                  Legato la godimo
popopolelo le mopeleto                               nona, ya           segalo sa          polelo e dira     motheo          ye nnyane
                                                     maatlakgogedi      maleba.            gore molaetša     -Segalo le      kudukudu
     MEPUTSO YE 15                                   -Polelo e na le    -Diphošo tša       o kwagale         mošito ga se    moo e lego
                                                     segalo sa go ba    popopolelo le      -Segalo ke sa     tša maleba      gore e dira
                                                     le                 mopeleto ga se     maleba            -Tlotlontšu     gore ditaba di
                                                     maatlakgogedi      tše kae            -Mebolelwana      ke ye           se
                                                     ebile e nonne ka   -Polelo e          e dirišitšwe go   nnyane kudu     kwešišagale
Polelo = 10
                                                     mebolelwana ya     beakantšwe         godiša boleng
Mongwalelo = 3
                                                     go kgahliša        gabotsebotse       bja diteng
Padišišobohlatse = 2
                                                     -Ga go na le ge
                                                     e ka ba
                                                     phošwana e tee
                                                     ya popopolelo le
                                                     mopeleto
                                                     -Polelo e
                                                     beakantšwe ka
                                                     bokgwari bja
                                                     maemo a
                                                     godimodimo
                                                           13                  10                 7                4
                                                     -Polelo ya         -Polelo ke ya      -Tirišo ya        -Polelo ga e
                                                     maemo a            maemo a            polelo e a        kgotsofatše
                                                     godimodimo ya      godimo ya go ba    kgotsofatša       -Ga go
                                                     go ba le segalo    le                 eupša e na le     phapantšho
                                                     se maatla          maatlakgogedi      diphošo           ya mafoko

                                  Legato la fase
                                                     -Ga go na le ge    -Segalo ke sa      -Segalo se a      -Tlotlontšu
                                                     e ka ba            maleba sa go ba    kgotsofatša       ga se ye
                                                     phošwana e tee     le                 eupša             kaalo
                                                     ya popopolelo      maatlakgogedi.     mebolelwana
                                                     goba mopeleto      -Diphošwana tše    ga se ya
                                                     -Polelo e          nnyane tša         dirišwa o
                                                     beakantšwe ka      popopolelo le      kaalo
                                                     bokgwari           mopeleto
                                                                        -Polelo e
                                                                        beakantšwe
                                                                        gabotse.
       SEBOPEGO                                             5                   4                 3                2             0–1
                                                     -Tšwetšopele ya    -Tatelano ye       -Dintlha tša      -Dintlha tša    -Dintlha tša
Dinyakwa/Dipharologantšho                            sererwa ke ya      botse ya           maleba di         maleba ga       maleba ga di
     tša setšweletšwa.                               maemo a            tšwetšopele ya     tšweleditšwe      se tše kae      gona
Tšwetšopele ya ditemana le                           godimodimo         dintlha.           -Mafoko le        -Mafoko le      -Mafoko le
                                                     -Tlhalošo ya       -Tlemagano ye      ditemana di       ditemana di     ditemana di
    tlhamo ya mafoko.
                                                     dikgopolo ke ya    botse ya dintlha   hlamegile         na le           fošagetše
                                                     maemo a            le dikgopolo.      gabotse.          diphošo         -Taodišo ga e
     MEPUTSO YE 5                                    godimodimo         -Mafoko le         -Taodišo e a      -Taodišo e a    kwagale
                                                     -Tlhamo ya         ditemana di        kwagala           kwagala
                                                     mafoko le          beakantšwe ka                        eupša e na
                                                     ditemana ke ya     makgethe                             le mafokodi
                                                     go ikgetha, ya
                                                     maemo a
                                                     godimodimo

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                                                                    Phetla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3                                       10                                                                         DBE/Dibatsela 2019
                                                                    NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA B: RUBRIKI YA GO SWAYA DITŠWELETŠWA TŠE TELELE TŠA TIRIŠANO TŠA SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE [MEPUTSO YE 30]

Dinyakwa                           Bokgoni bja go ikgetha          Bokgoni bja maemo            Bokgoni bja                   Bokgoni bja motheo              Ga go bokgoni
                                                                                                magareng
DITENG, PEAKANYO LE                          15–18                          11–14                       8–10                            5–7                          0–4
SEBOPEGO                          -Bokgoni bja go araba potšišo   -Bokgoni bjo bobotsebotse     -Bokgoni bja go               -Bokgoni bja motheo bja     -Karabo ga e laetše tsebo
                                  ke bja maemo a godimodimo       bja go araba potšišo bjoo     kgotsofatša bja go araba      go araba potšišo bja go     le ye nnyane ya mohuta
(Go araba dipotšišo le            go fetiša                       bo laetšago tsebo ye          potšišo bja go laetša tsebo   laetša tsebo ye nnyane      wa setšweletšwa
dikgopolo)                        -Dikgopolo ke tše bohlale tša   botse ya mohuta wa            ya mohuta wa                  ya dinyakwa tša mohuta      -Molaetša ga o tšwelele
                                  go tšwa mahlalagading           setšweletšwa                  setšweletšwa                  wa setšweletšwa             gabotse ka ge molekwa a
-Tatelanyo le peakanyo ya
                                  -Tsebo ye e tseneletšego ya     -Ditaba di nepiša             -Go na le nepišo eupša go     -Go na le nepišo ye         tšwele tseleng kudukudu.
dikgopolo                         dinyakwa tša mohuta wa          setšweletšwa                  na le go tšwa tseleng         nnyane ya setšweletšwa      -Ga go tlemagano ya
-Morero, baamogedi,               setšweletšwa                    -Molekwa ga se a tšwa         gannyane                      eupša go na le go tšwa      diteng le dikgopolo
dinyakwa/dipharologantšho le      -Ditaba di nepiša               tseleng                       -Tlemagano ya dikgopolo       tseleng                     -Ditaba di hlalošwa ga
dikamano                          setšweletšwa thwi               -Tlemagano ya diteng le       le dikamano e a               -Tlemagano ya diteng le     nnyane.
                                  -Tlemagano ya diteng le         dikgopolo ke ye botse         kgotsofatša                   dikgopolo ga se ye kaalo    -Sebopego sa
                                  dikgopolo ke ya maemo a         -Tlhalošo ya ditaba ke ye     -Tlhalošo ya ditaba e a       -Tlhalošo ya ditaba ke      setšweletšwa ga se sona
MEPUTSO YE 18                     godimo                          botse ebile e thekga          kgotsofatša ebile e thekga    ya motheo ebile e
                                  -Tlhalošo ya ditaba ke ya       sererwa                       sererwa                       thekga sererwa
Diteng = 14                       maemo a godimo ebile e          -Sebopego ke sa maleba        -Sebopego ke sa maleba        gannyane
Peakanyo = 2                      thekga sererwa                  eupša se na le                eupša se na le diphošo        -Ga se a šomiša melao
Sebopego = 2                      -Sebopego ke sa maleba sa       diphošwana di se kae          tše dintšinyana               ya sebopego ka
                                  go sepelelana le setšweletšwa                                                               tshwanelo
(Lengwalo =Sebopego =4)                                                                                                       -Go tlogetšwe dintlha tše
                                                                                                                              bohlokwa
POLELO, MONGWALELO LE                        10–12                           8–9                           6–7                          4–5                          0–3
PALOBOHLATSE                      -Segalo, retšistara,            -Segalo, retšistara,          -Segalo, retšistara,          -Segalo, retšistara,        -Segalo, retšistara,
-Segalo, retšistara,              mongwalelo le tlotlontšu di     mongwalelo le tlotlontšu di   mongwalelo le tlotlontšu di   mongwalelo le tlotlontšu    mongwalelo le tlotlontšu
mongwalelo, morero,               sepelelana gabotsebotse le      sepelelana gabotse le         sepelelana le morero,         ga di sepelelane            ga di sepelelane le
baamogedi le dikamano             morero, baamogedi le            morero, baamogedi le          baamogedi le dikamano         gabotse le morero,          morero, baamogedi le
-Tirišo ya polelo le melawana     dikamano                        dikamano                      -Diphošo tša popopolelo       baamogedi le dikamano       dikamano
                                  -Polelo e nepagetše ebile e     -Polelo ga e na diphošo       ga se tše ntši                -Popopolelo ga se yeo e     -Sengwalo se tletše ka
kgetho ya mantšu
                                  hlamegile gabotse               tša popopolelo ebile e        -Tlotlontšu ke yeo e          nepagetšego ebile e         diphošo ebile se
-Maswao le mopeleto               -Ga go na le ge e ka ba phošo   hlamegile gabotse             lekanetšego                   tletše ka diphošo           hlakahlakane
                                  e tee                           -Tlotlontšu ke ye ntši        -Diphošwana tšeo di lego      -Tlotlontšu ga se ye ntši   -Tlotlontšu yeo e lego
MEPUTSO YE 12                                                     -Gantši ga go diphošo         gona ga di fetoše             -Molaetša o a tšwelela      gona ga e sepelelane le
Polelo = 8
                                                                                                molaetša                      eupša o arošitšwe           morero le gannyane
Mongwalelo = 2
                                                                                                                                                          -Molaetša ga o tšwelele le
Padišišobohlatse = 2
                                                                                                                                                          gannyane
(Lengwalo= Mongwalelo=1
       Padišišobohlatse =1)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                                                                                                            Phetla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3                                        11                                                                        DBE/Dibatsela 2019
                                                                     NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA C: RUBRIKI YA GO SWAYA DITŠWELETŠWA TŠE KOPANA TŠA TIRIŠANO TŠA SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE [MEPUTSO YE 20]

Dinyakwa                           Bokgoni bja go ikgetha          Bokgoni bja maemo          Bokgoni bja magareng           Bokgoni bja motheo               Ga go bokgoni
DITENG, PEAKANYO LE                       10–12                           8–9                         6–7                           4–5                            0–3
SEBOPEGO                          -Bokgoni bja go araba potšišo   Bokgoni bjo bobotsebotse    -Bokgoni bja go               -Bokgoni bja motheo bja go    -Karabo ga e laetše tsebo
                                  ke bja maemo a godimodimo       bja go araba potšišo bjoo   kgotsofatša bja go araba      araba potšišo bja go laetša   le ye nnyane ya mohuta
(Go araba dipotšišo le            go fetiša                       bo laetšago tsebo ye        potšišo bja go laetša tsebo   tsebo ye nnyane ya            wa setšweletšwa
dikgopolo)                        -Dikgopolo ke tše bohlale tša   botse ya mohuta wa          ya mohuta wa                  dinyakwa tša mohuta wa        -Molaetša ga o tšwelele
                                  go tšwa mahlalagading           setšweletšwa                setšweletšwa                  setšweletšwa                  gabotse ka ge molekwa a
-Tatelano le peakanyo ya
                                  -Tsebo ye e tseneletšego ya     -Ditaba di nepiša           -Go na le nepišo eupša go     -Go na le nepišo ye           tšwele tseleng kudukudu
dikgopolo                         dinyakwa tša mohuta wa          setšweletšwa                na le go tšwa tseleng         nnyane ya setšweletšwa
-Morero, baamogedi,               setšweletšwa                    -Molekwa ga se a tšwa       gannyane                      eupša go na le go tšwa        -Ga go tlemagano ya
dinyakwa/dipharologantšho le      -Ditaba di nepiša               tseleng                     -Tlemagano ya dikgopolo       tseleng                       diteng le dikgopolo.
dikamano                          setšweletšwa thwi               -Tlemagano ya diteng le     le dikamano e a               -Tlemagano ya diteng le       -Ditaba di hlalošwa
                                  -Tlemagano ya diteng le         dikgopolo ke ye botse.      kgotsofatša                   dikgopolo ga se ye kaalo.     gannyane
MEPUTSO YE 12                     dikgopolo ke ya maemo a         -Tlhalošo ya ditaba ke ye   -Tlhalošo ya ditaba e a       -Tlhalošo ya ditaba ke ya     -Sebopego sa
                                  godimo                          botse ebile e thekga        kgotsofatša ebile e thekga    motheo ebile e thekga         setšweletšwa ga se sona
Diteng = 8                        -Tlhalošo ya ditaba ke ya       sererwa                     sererwa                       sererwa gannyane
Peakanyo = 2                      maemo a godimo ebile e          -Sebopego ke sa maleba      -Sebopego ke sa maleba        -Ga se a šomiša melao ya
Sebopego = 2                      thekga sererwa                  eupša se na le              eupša se na le diphošo tše    sebopego ka tshwanelo
                                  -Sebopego ke sa maleba sa       diphošwana di se kae        dintšinyana                   -Go tlogetšwe dintlha tše
                                  go sepelelana le                                                                          bohlokwa
                                  setšweletšwa
POLELO, MONGWALELO                            7–8                           5–6                           4                             3                           0–2
LE PALOBOHLATSE                   -Segalo, retšistara,            -Segalo, retšistara,        -Segalo, retšistara,          -Segalo, retšistara,          -Segalo, retšistara,
-Segalo, retšistara,              mongwalelo le tlotlontšu di     mongwalelo le tlotlontšu    mongwalelo le tlotlontšu di   mongwalelo le tlotlontšu ga   mongwalelo le tlotlontšu
mongwalelo, morero,               sepelelana gabotsebotse le      di sepelelana gabotse le    sepelelana le morero,         di sepelelane gabotse le      ga di sepelelane le
baamogedi le dikamano             morero, baamogedi le            morero, baamogedi le        baamogedi le dikamano.        morero, baamogedi le          morero, baamogedi le
                                  dikamano                        dikamano                    -Diphošo tša popopolelo       dikamano                      dikamano
-Tirišo ya polelo le melawana
                                  -Polelo e nepagetše ebile e     -Polelo ga e na diphošo     ga se tše ntši                -Popopolelo ga se yeo e       -Sengwalo se tletše ka
-Kgetho ya mantšu                 hlamegile gabotse               tša popopolelo ebile e      -Tlotlontšu ke yeo e          nepagetšego ebile e tletše    diphošo ebile se
-Maswao le mopeleto               -Ga go na le ge e ka ba         hlamegile gabotse           lekanetšego                   ka diphošo                    hlakahlakane
                                  phošo e tee                     -Tlotlontšu ke ye ntši.     -Diphošwana tšeo di lego      -Tlotlontšu ga se ye ntši     -Tlotlontšu yeo e lego
MEPUTSO YE 8                                                      -Gantši ga go diphošo       gona ga di fetoše molaetša    -Molaetša o a tšwelela        gona ga e sepelelane le
                                                                                                                            eupša o arošitšwe             morero le gannyane
                                                                                                                                                          -Molaetša ga o tšwelele
                                                                                                                                                          le gannyane

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

## Related documents

- [Sepedi FAL P1 Nov 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-nov-2019-memo/4dc7e231-b7f6-48d4-aeca-4b7b34a3a48e) — Sepedi FAL · Memo · 2019 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2019-memo/d6c63462-6ec9-4ebd-b4d4-9e81a6f990ce) — Sepedi FAL · Memo · 2019 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-memorandum-paper-3-sepedi/bd4f1038-210b-4392-b9e1-ab823cb5a1e5) — Sepedi FAL · Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-sepedi/9514d658-597a-44e1-9293-81af6a068aa2) — Sepedi FAL · Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-nov-2023-mg/dbcb1cc0-1801-4132-b5cd-ecc1985acf2f) — Sepedi FAL · Memo · 2023 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2022 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-nov-2022-mg/e930eec4-7d4c-4071-95c7-f84d239f70fe) — Sepedi FAL · Memo · 2022 · Sepedi

## More from Grade 12 Sepedi FAL

- [Gr 12 Sepedi FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sepedi-fal-atp-2023-24/aa66bf3c-3748-497a-b1fc-b406f4fd3e4b) — ATP
- [Sepedi FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2025/08f424d8-1b48-4f9e-bb82-959950021868) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2025/65621468-8891-4de8-b6e5-e2d680e16a0a) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2025/55ea752e-c036-48a6-b9a4-c6426dfb94cc) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-sepedi/37e1eb3b-ded2-44c4-80f5-161fab63087e) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-sepedi/207b1a1b-c50d-4b34-8b08-e46fa67bf378) — QP · 2025 · Sepedi

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
