# Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2023 Memo

> Grade 12 Sepedi FAL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2023, 10 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-nov-2023-mg/dbcb1cc0-1801-4132-b5cd-ecc1985acf2f
- Updated: 2026-10-29
- Subject: Sepedi FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sepedi
- Document type: Memorandum
- Year: 2023
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 10

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sepedi FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sepedi-fal) › [Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2023 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-nov-2023-mg/dbcb1cc0-1801-4132-b5cd-ecc1985acf2f)

## About this document

Sepedi Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2023 · sepedi. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Sepedi FAL P3 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-nov-2023/ade42960-623d-44db-a1d1-3817273bca8b) — QP · 2023 · Sepedi

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        GRADE 12

                                         NATIONAL
                                    SENIOR CERTIFICATE

                                       KREITI YA 12

                   SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)

                                  LEPHEPHE LA BORARO (P3)

                                      DIBATSELA 2023

                                   TLHAHLO YA GO SWAYA

MEPUTSO: 100

                      Palomoka ya matlakala a tlhahlo ya go swaya 10.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                         Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3           2                   DBE/Dibatsela 2023
                                       NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

KAROLO YA A: DITAODIŠO

POTŠIŠO YA 1

Ditaodišo tšeo di botšišitšwego.

1.1       Ke bolailwe ke seo ke se jelego. Ke taodišokanego.

          Tlhalošo ya taodišokanego.
          Taodišokanego e laodiša tiragalo ye e fetilego. E ka ngwalwa go tšwa
          lehlakoreng le lengwe le le lengwe.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
           Lebaka leo le hlotšego tiragalo.
           Lefelo la tiragalo.
           Titiragalo ya letšatši leo.
           O feletše kae?
                                                                                            [50]

1.2       Kgaotšo ya mohlagase! Ke taodišotlhaloši/taodišokanego.

          Tlhalošo ya taodišotlhaloši.
          Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
          go se bona ka leihlo la moya.

          Tlhalošo ya taodišokanego.
          Taodišokanego e laodiša tiragalo ye e fetilego. E ka ngwalwa go tšwa
          lehlakoreng le lengwe le le lengwe.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
           Tlhalošo ya kgaotšo ya mohlagase.
           Bosenyi bjo bo diregago leswiswing.
           Tshenyagalelo ya dijo le didirišwa tša mohlagase.
           Go amega gampe ga ekonomi ya naga.                                              [50]

1.3       Letšatši leo ke filwego selefouno la mathomo. Ke taodišokgadimo.

          Tlhalošo ya taodišokgadimo.
          Ka taodišokgadimo, mongwadi o eleletša tiragalo ye a ilego a e bona, a ekwa
          goba a bala ka yona gomme a laodiše go ya ka fao a e gopolago ka gona.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
           Lethabo le le ilego la mo aparela.
           Go lokela dinomoro le maina a bagwera le metswalle.
           Go lokela diwhatsApp le tša go amana le tšona.
           Go lokela dipapadišane.                                                         [50]

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                    Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3           3                      DBE/Dibatsela 2023
                                       NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

1.4       Go tšwelela ditlhahlobong             ke    maikarabelo   a   morutwana.    Ke
          taodišokahlaahlo.

          Tlhalošo ya taodišokahlaahlo.
          Taodišo ye ga e na maikutlo a mongwadi. Yona e leka go tšweletša
          mahlakore a mabedi a poledišano ka go lekana. Mongwadi o hlokomela
          dintlha tša go fapana tša hlogo ye gomme a hlagiša dikgopolo tša go fapana
          ntle le go tšea lehlakore. Mongwadi a ka ba le thumo ye e itšeng mafelelong a
          taodišo, eupša dintlha tša go thekga goba go ganetša di swanetše go
          lekalekana le go kwagala.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
           Maitapišo a morutwana a go itokišetša ditlhahlobo.
           Dilo tšeo a swanetšego go di dira gore a tšwelele.
           Tlhohleletšo yeo a e hwetšago go tšwa mahlakoreng ao a fapanego.                   [50]

1.5       Boetapele bo a tswalelwa. Ke taodišongangišano/taodišokahlaahlo.

          Tlhalošo ya taodišongangišano
          Ka taodišongangišano mongwadi o tšea lehlakore le le itšego goba ntlhakemo
          gomme a fa dintlha tša go fahlela goba go thekga maemo a gagwe.
          Mongwadi o swanetše go swarelela go ntlhakemo ya gagwe taodišong ka
          moka. Ka taodišo ye mongwadi o leka go kgodiša goba go fekeetša mmadi
          gore a kwane le kgopolo ya gagwe.

          Tlhalošo ya taodišokahlaahlo.
          Taodišo ye ga e na maikutlo a mongwadi. Yona e leka go tšweletša
          mahlakore a mabedi a poledišano ka go lekana. Mongwadi o hlokomela
          dintlha tša go fapana tša hlogo ye gomme a hlagiša dikgopolo tša go fapana
          ntle le go tšea lehlakore. Mongwadi a ka ba le thumo ye e itšeng mafelelong a
          taodišo, eupša dintlha tša go thekga goba go ganetša di swanetše go
          lekalekana le go kwagala.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
           Go ba le diponagalo tša boetapele ka tlhago.
           Dikeletšo e ba tša go aga.
           A bope botee setšhabeng ka go ba le lerato.

                                                 GOBA

               Go emaemela setšhaba ka tsebo ya thuto.
               Go šetša kudu ditseka go feta tšwelopele ya bao a ba etilego pele.
               Go šetša kudu go tuma go seo a se dirago.                                      [50]

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                       Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3           4                    DBE/Dibatsela 2023
                                       NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

1.6       Dihlare tšeo go ikepelwago tšona, ke tharollo ya malwetši a selehono. Ke
          taodišongangišano.

          Tlhalošo ya taodišongangišano.
          Ka taodišongangišano, mongwadi o tšea lehlakore le le itšego goba
          ntlhakemo gomme a fa dintlha tša go fahlela goba go thekga maemo a
          gagwe. Mongwadi o swanetše go swarelela go ntlhakemo ya gagwe
          taodišong ka moka.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
          Ke tharollo.
           Ga se tša fokotšwa maatla ka gore ga se tša tšhelwa selo.
           Di šomišwa e sa le semeetseng, di sa itekanetše.

          Ga se tharollo.
           Ga se tša lekanyetšwa ka kelo.
           Di tsenwa ke ditwatši bofefo ka ge di sa tswalelelwa.                            [50]
1.7       Seswantšho sa A. Ke taodišokanego/taodišotlhaloši.

          Tlhalošo ya taodišokanego.
          Taodišokanego e laodiša tiragalo ye e fetilego. E ka ngwalwa go tšwa
          lehlakoreng le lengwe le le lengwe.

          Tlhalošo ya taodišotlhaloši.
          Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
          go se bona ka leihlo la moya.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
           Seruiwaratwa se fiwa tlhokomelo ya maleba.
           Se laetša boiketlo le mong wa sona.
           Go laetša boipshino bja mong le seruiwaratwa se.
           Tlhohleletšo go setšhaba mabapi le go phela mmogo ga batho le
             diruiwaratwa.                                                                   [50]
1.8       Seswantšho sa B. Ke taodišokanego/taodišotlhaloši.

          Tlhalošo ya taodišokanego.
          Taodišokanego e laodiša tiragalo ye e fetilego. E ka ngwalwa go tšwa
          lehlakoreng le lengwe le le lengwe.

          Tlhalošo ya taodišotlhaloši
          Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
          go se bona ka leihlo la moya.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
           Mohola le bohlokwa bja kgwele ya maoto.                                          [50]
                                                          PALOMOKA YA KAROLO YA A:           50

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                     Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3           5                    DBE/Dibatsela 2023
                                       NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

KAROLO YA B: DITŠWELETŠWA TŠA TIRIŠANO TŠE DITELELE
2.1       LENGWALO LA SEGWERA
          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa lengwalo la
          segwera:
           Lengwalo le laetše tšeo di latelago:
               Sebopego le botelele bja maleba.
               Aterese ya mongwadi/moromedi.
               Madume/Matseno a segwera.
           Diteng tša lengwalo e be tša go mo lakaletša mahlatse a gore a fole.
           Retšistara, polelo le segalo e be tša segwera.
           Mafetšo a maleba bjalo ka, Wa lena/Ke nna/Motlogolo wa lena.
           Ngwala leina, go se ngwalwe sefane.                                              [30]
2.2       TŠA BOPHELO BJA MOHU
          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa tša bophelo
          bja mohu:
           Tša matswalo – maina a mohu, o belegwe ke bomang, o belegwe neng,
              kae, a hlokofala neng.
           Dithuto tša gagwe.
           Bophelo bja mohu bo laetše gore ke mooki.
           Tša mešomo ya gagwe.
           Tša tirišano le setšhaba ka kakaretšo.
           Maemo a lenyalo le bana ba gagwe.
           Seo se hlotšego lehu la gagwe.
           Meloko yeo a e tlogetšego.
           Lefoko la taelano bjalo ka ‘Robala ka khutšo’.                                   [30]
2.3       DITSHWAYATSHWAYO
          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa
          ditshwayatshwayo:
           Maitemogelo a mongwadi.
           Ngwala ka motho wa pele.
           Ngwala ka lebaka la bjale.
           Diteng e be tša mabapi le restorante.
           Go tšweletšwe dintlhakgolo ka boripana.
           Go se anegwe ka botlalo, mmegelwa a šielwe sebaka sa go ikgopolela.              [30]
2.4       POLEDIŠANO
          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa poledišano:
               Maina a diboledi a tšwelele letsogong la nngele.
               Go laetšwe leswao la kgorwana ka morago ga leina la seboledi.
               Go laetšwe ditšhupasefala ka tshwanelo.
               Go be le matseno a go goga šedi.
               Bakgathatema ba swarelele go sererwa.
               Retšistara ya polelo e be yeo e amogelwago.
               Mmadi a kgone go hwetša sererwa.
               Thumo e laetše gore o fetša poledišano.                                      [30]
                                                          PALOMOKA YA KAROLO YA B:           30
Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                     Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3           6                   DBE/Dibatsela 2023
                                       NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

KAROLO YA C: DITŠWELETŠWA TŠA TIRIŠANO TŠE DIKOPANA

3.1       PHOUSTARA

          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa phoustara:

               E be ka gare ga lepokisana.
               Hlogo e ngwalwe ka ditlhakakgolo.
               Molaetša o be pepeneneng.
               Retšistara e be ya maleba.                                                  [20]

3.2       MOLAETŠA WO MOKOPANA (WHATSAPP)

          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa molaetša wo
          mokopana (WhatsApp):

               Molaetša o be ka gare ga lepokisana.
               Morero o laolwe ke diteng.
               Tšhomišo ya dikhutšofatšo e be ya go amogelega.
               Retšistara e be ya segwera.                                                 [20]

3.3       DITAELO

          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa ditaelo:

               Ba lapa ba hlape diatla pele ba swara dijo.
               Ba bediše meetse pele ba a nwa.
               Ba se ralokele dinokeng.                                                    [20]

                                                          PALOMOKA YA KAROLO YA C:          20
                                                           PALOMOKA YA TLHAHLOBO:           100

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                    Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3                                                     7                                                                       DBE/Dibatsela 2023
                                                                                 NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

ELA HLOKO:
    Diriša rubriki ye ge o swaya ditaodišo (LEPHEPHE LA 3, KAROLO YA A).
    Meputso ya 0–50 e arotšwe ka magato a mahlano a ditlhalošo.
    Mo go diteng, polelo le setaele le legato le lengwe le le lengwe la magato a ditlhalošo a mahlano le arotšwe ka dikarolwana tše pedi, e lego legato la
     godimo le la fase go lebeletšwe kabo ya meputso le ditlhalošo.
    Sebopego ga se sa arolwa ka legato la godimo le la fase.

KAROLO YA A: RUBRIKI YA GO SWAYA DITAODIŠO TŠA SEPEDI LELEME TLALELETŠO LA PELE [MEPUTSO YE 50]

       Dinyakwa                               Bokgoni bja go ikgetha        Bokgoni bja maemo              Bokgoni bja             Bokgoni bja              Ga go bokgoni
                                                                                                            magareng                 motheo
DITENG LE                                               28–30                       22–24                    16–18                   10–12                        4–6
PEAKANYO                                      -Bokgoni bja go araba         -Potšišo e arabilwe        -Karabo e a              -Tlemagano ya            -Molekwa o tšwele
                                              potšišo ke bja maemo a        gabotsebotse.              kgotsofatša.             dikgopolo ga se ya       tseleng kudukudu.
                                              godimodimo go fetiša.         -Dikgopolo di kgahliša

                           Legato la godimo
(Go araba dipotšišo)                                                                                   -Dikgopolo di            maleba.                  -Dikgopolo di
-Tatelano ya dikgopolo                        -Dikgopolo tše bohlale, tša   kudu ebile di sepelelana   tlemagane ebile di a     -Dikgopolo ga di         hlakahlakane ebile ga
ge go dirwa peakanyo.                         go hlohla mabjoko tšeo di     le hlogo/sererwa.          kgodiša.                 tšwelele gabotse ebile   di nepiše.
                                              tšwelego mahlalagading.       -Peakanyo le tlemagano     -Peakanyo le             ga di bontšhe            -Dikgopolo ga di nepiše
-Temogo ya morero,
                                              -Peakanyo le tlemagano ke     ya dikgopolo ke tše        tlemagano ya dikgopolo   boitlhamelo.             hlogo ebile di a
baamogedi ba                                  tšeo di ikgethilego go        botsebotse go akaretšwa    ke tše kaone go          -Tatelano le             ipoeletša.
tshedimošo le                                 akaretšwa matseno, mmele      matseno, mmele le          akaretšwa matseno,       tlemagano ya             -Ga go tatelano le
dikamano.                                     le mafetšo.                   mafetšo.                   mmele le mafetšo.        dikgopolo di tšwelela    tlemagano ya
                                                                                                                                gannyane.                dikgopolo.
MEPUTSO YE 30
                                                        25–27                       19–21                      13–15                    7–9                       0–3
Diteng = 25                                   -Bokgoni bja go araba         -Potšišo e arabilwe        -Potšišo e arabilwe ka   -Molekwa o tšwele        -Ga go bolelwe selo ka
Peakanyo = 5                                  potšišo ke bja maemo a        gabotse.                   mo go kgotsofatšago      tseleng.                 hlogo yeo e filwego.
                                              godimodimo.                   -Dikgopolo di a kgahliša   eupša ga se ya hlaka     -Dikgopolo di            -O tšwele tseleng
                                              -Dikgopolo tše bohlale tša

                           Legato la fase
                                                                            ebile di sepelelana le     gabotse.                 hlakahlakane.            kudukudu.
                                              go tšwa mahlalagading.        hlogo/sererwa.             -Tlemagano ya            -Ga go peakanyo          -Diteng ga di nepiše
                                              -Bokgoni bja maemo a          -Peakanyo le tlemagano     dikgopolo e a            goba tlemagano ya        ebile di hlakahlakane.
                                              godimo bja go beakanya le     ya dikgopolo ke tše        kgotsofatša ebile e a    dikgopolo yeo e
                                              go tlemaganya dikgopolo.      botse go akaretšwa         kgodiša.                 tšwelelago.
                                              go akaretšwa matseno,         matseno, mmele le          -Peakanyo le
                                              mmele le mafetšo.             Mafetšo.                   tlemagano ya dikgopolo
                                                                                                       di a kgotsofatša go
                                                                                                       akaretšwa matseno,
                                                                                                       mmele le mafetšo.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                                                                                                                    Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3                                                           8                                                                            DBE/Dibatsela 2023
                                                                                       NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

POLELO, MONGWALELO                                             14–15                          11–12                         8–9                       5–6                        0–3
  LE PALOBOHLATSE                                    -Segalo, retšistara, setaele   -Segalo, retšistara,         -Segalo, retšistara,       -Segalo, retšistara,       -Polelo ga e
                                                     le tlotlontšu di sepelelana    setaele le tlotlontšu di     setaele le tlotlontšu di   setaele le tlotlontšu di   kwešišagale.
-Segalo, retšistara,                                 kudukudu le morero,            sepelelana gabotsebotse      sepelelana gabotse le      sepelelana gannyane        -Segalo, retšistara,
mongwalelo, tlotlontšu ya                            baamogedi le dikamano.         le morero, baamogedi le      morero, baamogedi le       le morero, baamogedi       setaele le tlotlontšu ga

                                  Legato la godimo
                                                     -Polelo ke ya boitshepo, ya    dikamano.                    dikamano.                  le dikamano.               di sepelelane le
maleba ya morero le
                                                     go nona, ya maatlakgogedi.     -Polelo e na le maatla, ya   -Tirišo ya maleba ya       -Tirišo ya polelo ke ya    morero, baamogedi le
dikamano.                                            -Polelo e na le segalo sa go   segalo sa maleba.            polelo e dira gore         motheo.                    dikamano.
-Kgetho ya mantšu                                    ba le maatlakgogedi ebile e    -Diphošo tša popopolelo      molaetša o kwagale.        -Segalo le mošito ga       -Tlotlontšu ke ye
-Tirišo ya polelo le                                 nonne ka mebolelwana ya        le mopeleto ga se tše kae    -Segalo ke sa maleba       se tša maleba.             nnyane kudukudu moo
melawana, maswao,                                    go kgahliša.                   -Polelo e beakantšwe         -Mebolelwana e             -Tlotlontšu ke ye          e lego gore e dira gore
popopolelo le mopeleto.                              -Ga go na le ge e ka ba        gabotsebotse.                dirišitšwe go godiša       nnyane kudu.               ditaba di se
                                                     phošwana e tee ya                                           boleng bja diteng.                                    kwešišagale.
     MEPUTSO YE 15                                   popopolelo le mopeleto.
                                                     -Polelo e beakantšwe ka
                                                     bokgwari bja maemo a
                                                     godimodimo.
Polelo = 10                                                       13                            10                           7                         4
Mongwalelo = 3                                       -Polelo ya maemo a             -Polelo ke ya maemo a        -Tirišo ya polelo e a      -Polelo ga e
Palobohlatse = 2                                     godimodimo ya go ba le         godimo ya go ba le           kgotsofatša eupša e na     kgotsofatše.

                                  Legato la fase
                                                     segalo se maatla.              maatlakgogedi.               le diphošo.                -Ga go phapantšho ya
                                                     -Ga go na le ge e ka ba        -Segalo ke sa maleba sa      -Segalo se a               mafoko.
                                                     phošwana e tee ya              go ba le maatlakgogedi.      kgotsofatša eupša          -Tlotlontšu ga se ye
                                                     popopolelo goba mopeleto.      -Diphošwana tše nnyane       mebolelwana ga se ya       kaalo.
                                                     -Polelo e beakantšwe ka        tša popopolelo le            dirišwa o kaalo.
                                                     bokgwari.                      mopeleto.
                                                                                    -Polelo e beakantšwe
                                                                                    gabotse.
       SEBOPEGO                                                   5                             4                            3                         2                         0–1
                                                     -Tšwetšopele ya sererwa ke     -Tatelano ye botse ya        -Dintlha tša maleba di     -Dintlha tša maleba ga     -Dintlha tša maleba ga
-Dinyakwa/                                           ya maemo a godimodimo.         tšwetšopele ya dintlha.      tšweleditšwe.              se tše kae.                di gona.
Dipharologantšho tša                                 -Tlhalošo ya dikgopolo ke      -Tlemagano ye botse ya       -Mafoko le ditemana di     -Mafoko le ditemana        -Mafoko le ditemana di
setšweletšwa.                                        ya maemo a godimodimo.         dintlha le dikgopolo.        hlamegile gabotse.         di na le diphošo.          fošagetše.
                                                     -Tlhamo ya mafoko le           -Mafoko le ditemana di       -Taodišo e a kwagala.      -Taodišo e a kwagala       -Taodišo ga e kwagale.
-Tšwetšopele ya ditemana
                                                     ditemana ke ya go ikgetha,     beakantšwe ka                                           eupša e na le
le tlhamo ya mafoko.                                 ya maemo a godimodimo.         makgethe.                                               mafokodi.

     MEPUTSO YE 5

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                                                                                                                                   Phetla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3                                       9                                                                          DBE/Dibatsela 2023
                                                                   NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

KAROLO YA B: RUBRIKI YA GO SWAYA DITŠWELETŠWA TŠE TELELE TŠA TIRIŠANO TŠA SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE [MEPUTSO YE 30]

Dinyakwa                           Bokgoni bja go ikgetha          Bokgoni bja maemo                  Bokgoni bja             Bokgoni bja motheo              Ga go bokgoni
                                                                                                       magareng
DITENG, PEAKANYO LE                          15–18                          11–14                        8–10                           5–7                          0–4
SEBOPEGO                          -Bokgoni bja go araba potšišo   -Bokgoni bjo bobotsebotse     -Bokgoni bja go               -Bokgoni bja motheo bja     Karabo ga e laetše tsebo
                                  ke bja maemo a godimodimo       bja go araba potšišo bjoo     kgotsofatša bja go araba      go araba potšišo bja go     le ye nnyane ya mohuta
(Go araba dipotšišo le            go fetiša.                      bo laetšago tsebo ye          potšišo bja go laetša tsebo   laetša tsebo ye nnyane      wa setšweletšwa.
dikgopolo)                        -Dikgopolo ke tše bohlale tša   botse ya mohuta wa            ya mohuta wa                  ya dinyakwa tša mohuta      -Molaetša ga o tšwelele
                                  go tšwa mahlalagading.          setšweletšwa.                 setšweletšwa.                 wa setšweletšwa.            gabotse ka ge molekwa a
-Tatelanyo le peakanyo ya
                                  -Tsebo ye e tseneletšego ya     -Ditaba di nepiša             -Go na le nepišo eupša go     -Go na le nepišo ye         tšwele tseleng kudukudu.
dikgopolo.                        dinyakwa tša mohuta wa          setšweletšwa.                 na le go tšwa tseleng         nnyane ya setšweletšwa      -Ga go tlemagano ya
-Morero, baamogedi,               setšweletšwa.                   -Molekwa ga se a tšwa         gannyane.                     eupša go na le go tšwa      diteng le dikgopolo
dinyakwa/dipharologantšho le      -Ditaba di nepiša               tseleng.                      -Tlemagano ya dikgopolo       tseleng.                    -Ditaba di hlalošwa
dikamano.                         setšweletšwa thwi.              -Tlemagano ya diteng le       le dikamano e a               -Tlemagano ya diteng le     gannyane.
                                  -Tlemagano ya diteng le         dikgopolo ke ye botse.        kgotsofatša.                  dikgopolo ga se ye          -Sebopego sa
                                  dikgopolo ke ya maemo a         -Tlhalošo ya ditaba ke ye     -Tlhalošo ya ditaba e a       kaalo.                      setšweletšwa ga se sona.
MEPUTSO YE 18                     godimo.                         botse ebile e thekga          kgotsofatša ebile e thekga    -Tlhalošo ya ditaba ke
                                  -Tlhalošo ya ditaba ke ya       sererwa.                      sererwa.                      ya motheo ebile e
Diteng = 14                       maemo a godimo ebile e          -Sebopego ke sa maleba        -Sebopego ke sa maleba        thekga sererwa
Peakanyo = 2                      thekga sererwa.                 eupša se na le                eupša se na le diphošo        gannyane.
Sebopego = 2                      -Sebopego ke sa maleba sa       diphošwana di se kae.         tše dintšinyana.              -Ga se a šomiša melao
(Lengwalo =Sebopego =4)           go sepelelana le                                                                            ya sebopego ka
                                  setšweletšwa.                                                                               tshwanelo.
                                                                                                                              -Go tlogetšwe dintlha tše
                                                                                                                              bohlokwa.
POLELO, MONGWALELO LE                        10–12                           8–9                           6–7                          4–5                          0–3
PALOBOHLATSE                      -Segalo, retšistara,            -Segalo, retšistara,          -Segalo, retšistara,          -Segalo, retšistara,        -Segalo, retšistara,
-Segalo, retšistara,              mongwalelo le tlotlontšu di     mongwalelo le tlotlontšu di   mongwalelo le tlotlontšu di   mongwalelo le tlotlontšu    mongwalelo le tlotlontšu
mongwalelo, morero,               sepelelana gabotsebotse le      sepelelana gabotse le         sepelelana le morero,         ga di sepelelane            ga di sepelelane le
baamogedi le dikamano.            morero, baamogedi le            morero, baamogedi le          baamogedi le dikamano.        gabotse le morero,          morero, baamogedi le
-Tirišo ya polelo le melawana     dikamano.                       dikamano.                     -Diphošo tša popopolelo       baamogedi le dikamano.      dikamano.
                                  -Polelo e nepagetše ebile e     -Polelo ga e na diphošo       ga se tše ntši.               -Popopolelo ga se yeo e     -Sengwalo se tletše ka
kgetho ya mantšu.
                                  hlamegile gabotse.              tša popopolelo ebile e        -Tlotlontšu ke yeo e          nepagetšego ebile e         diphošo ebile se
-Maswao le mopeleto.              -Ga go na le ge e ka ba phošo   hlamegile gabotse.            lekanetšego.                  tletše ka diphošo.          hlakahlakane.
                                  e tee.                          -Tlotlontšu ke ye ntši.       -Diphošwana tšeo di lego      -Tlotlontšu ga se ye ntši   -Tlotlontšu yeo e lego
MEPUTSO YE 12                                                     -Gantši ga go diphošo.        gona ga di fetoše             -Molaetša o a tšwelela      gona ga e sepelelane le
Polelo = 8
                                                                                                molaetša.                     eupša o arošitšwe.          morero le ga nnyane.
Mongwalelo = 2
                                                                                                                                                          -Molaetša ga o tšwelele le
Palobohlatse = 2
                                                                                                                                                          ga nnyane.
(Lengwalo= Mongwalelo=1
Palobohlatse =1)

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                                                                                                            Phetla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3                                        10                                                                        DBE/Dibatsela 2023
                                                                    NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

KAROLO YA C: RUBRIKI YA GO SWAYA DITŠWELETŠWA TŠE KOPANA TŠA TIRIŠANO TŠA SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE [MEPUTSO YE 20]

Dinyakwa                           Bokgoni bja go ikgetha          Bokgoni bja maemo          Bokgoni bja magareng           Bokgoni bja motheo               Ga go bokgoni
DITENG, PEAKANYO LE                       10–12                           8–9                         6–7                           4–5                            0–3
SEBOPEGO                          -Bokgoni bja go araba potšišo   -Bokgoni bjo                -Bokgoni bja go               -Bokgoni bja motheo bja go    -Karabo ga e laetše tsebo
                                  ke bja maemo a godimodimo       bobotsebotse bja go         kgotsofatša bja go araba      araba potšišo bja go laetša   le ye nnyane ya mohuta
(Go araba dipotšišo le            go fetiša.                      araba potšišo bjoo bo       potšišo bja go laetša tsebo   tsebo ye nnyane ya            wa setšweletšwa.
dikgopolo)                        -Dikgopolo ke tše bohlale tša   laetšago tsebo ye botse     ya mohuta wa                  dinyakwa tša mohuta wa        -Molaetša ga o tšwelele
                                  go tšwa mahlalagading.          ya mohuta wa                setšweletšwa.                 setšweletšwa.                 gabotse ka ge molekwa a
-Tatelano le peakanyo ya
                                  -Tsebo ye e tseneletšego ya     setšweletšwa.               -Go na le nepišo eupša go     -Go na le nepišo ye           tšwele tseleng kudukudu.
dikgopolo.                        dinyakwa tša mohuta wa          -Ditaba di nepiša           na le go tšwa tseleng         nnyane ya setšweletšwa
-Morero, baamogedi,               setšweletšwa.                   setšweletšwa.               gannyane.                     eupša go na le go tšwa        -Ga go tlemagano ya
dinyakwa/dipharologantšho le      -Ditaba di nepiša               -Molekwa ga se a tšwa       -Tlemagano ya dikgopolo       tseleng.                      diteng le dikgopolo.
dikamano.                         setšweletšwa thwi.              tseleng.                    le dikamano e a               -Tlemagano ya diteng le       -Ditaba di hlalošwa
                                  -Tlemagano ya diteng le         -Tlemagano ya diteng le     kgotsofatša.                  dikgopolo ga se ye kaalo.     gannyane.
MEPUTSO YE 12                     dikgopolo ke ya maemo a         dikgopolo ke ye botse.      -Tlhalošo ya ditaba e a       -Tlhalošo ya ditaba ke ya     -Sebopego sa
                                  godimo.                         -Tlhalošo ya ditaba ke ye   kgotsofatša ebile e thekga    motheo ebile e thekga         setšweletšwa ga se sona.
Diteng = 8                        -Tlhalošo ya ditaba ke ya       botse ebile e thekga        sererwa.                      sererwa gannyane.
Peakanyo = 2                      maemo a godimo ebile e          sererwa.                    -Sebopego ke sa maleba        -Ga se a šomiša melao ya
Sebopego = 2                      thekga sererwa.                 -Sebopego ke sa maleba      eupša se na le diphošo tše    sebopego ka tshwanelo
                                  -Sebopego ke sa maleba sa       eupša se na le              dintšinyana.                  -Go tlogetšwe dintlha tše
                                  go sepelelana le                diphošwana di se kae.                                     bohlokwa.
                                  setšweletšwa.
POLELO, MONGWALELO                            7–8                           5–6                            4                            3                           0–2
LE PALOBOHLATSE                   Segalo, retšistara,             -Segalo, retšistara,        Segalo, retšistara,           -Segalo, retšistara,          -Segalo, retšistara,
                                  mongwalelo le tlotlontšu di     mongwalelo le tlotlontšu    mongwalelo le tlotlontšu di   mongwalelo le tlotlontšu ga   mongwalelo le tlotlontšu
-Segalo, retšistara,              sepelelana gabotsebotse le      di sepelelana gabotse le    sepelelana le morero,         di sepelelane gabotse le      ga di sepelelane le
mongwalelo, morero,               morero, baamogedi le            morero, baamogedi le        baamogedi le dikamano.        morero, baamogedi le          morero, baamogedi le
baamogedi le dikamano.            dikamano.                       dikamano.                   -Diphošo tša popopolelo       dikamano.                     dikamano.
-Tirišo ya polelo le melawana.    -Polelo e nepagetše ebile e     -Polelo ga e na diphošo     ga se tše ntši.               -Popopolelo ga se yeo e       -Sengwalo se tletše ka
-Kgetho ya mantšu.                hlamegile gabotse.              tša popopolelo ebile e      -Tlotlontšu ke yeo e          nepagetšego ebile e tletše    diphošo ebile se
                                  -Ga go na le ge e ka ba         hlamegile gabotse.          lekanetšego.                  ka diphošo.                   hlakahlakane.
-Maswao le mopeleto.
                                  phošo e tee.                    -Tlotlontšu ke ye ntši.     -Diphošwana tšeo di lego      -Tlotlontšu ga se ye ntši.    -Tlotlontšu yeo e lego
                                                                  -Gantši ga go diphošo.      gona ga di fetoše             -Molaetša o a tšwelela        gona ga e sepelelane le
MEPUTSO YE 8                                                                                  molaetša.                     eupša o arošitšwe.            morero le ga nnyane.
                                                                                                                                                          -Molaetša ga o tšwelele
Polelo = 4                                                                                                                                                le ga nnyane.
Mongwalelo = 2
Palobohlatse = 2

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

## Related documents

- [Sepedi FAL P1 Nov 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-nov-2023-mg/33353ad4-915d-49bb-a2a4-7aa87fe93eeb) — Sepedi FAL · Memo · 2023 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Nov 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-nov-2023-mg/7ff56aa0-40ef-4386-b119-e321ed33b549) — Sepedi FAL · Memo · 2023 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2023-mg/cd327e25-de4c-4aa7-9260-f7e37cd04b9c) — Sepedi FAL · Memo · 2023 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-memorandum-paper-3-sepedi/bd4f1038-210b-4392-b9e1-ab823cb5a1e5) — Sepedi FAL · Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-sepedi/9514d658-597a-44e1-9293-81af6a068aa2) — Sepedi FAL · Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2022 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-nov-2022-mg/e930eec4-7d4c-4071-95c7-f84d239f70fe) — Sepedi FAL · Memo · 2022 · Sepedi

## More from Grade 12 Sepedi FAL

- [Gr 12 Sepedi FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sepedi-fal-atp-2023-24/aa66bf3c-3748-497a-b1fc-b406f4fd3e4b) — ATP
- [Sepedi FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2025/08f424d8-1b48-4f9e-bb82-959950021868) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2025/65621468-8891-4de8-b6e5-e2d680e16a0a) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2025/55ea752e-c036-48a6-b9a4-c6426dfb94cc) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-sepedi/37e1eb3b-ded2-44c4-80f5-161fab63087e) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-sepedi/207b1a1b-c50d-4b34-8b08-e46fa67bf378) — QP · 2025 · Sepedi

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
