# Sepedi HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2015 Memo

> Grade 12 Sepedi HL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2015, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p1-june-july-2015-memo/6a07d1dc-9b1d-4871-baf1-13ca14475ca2
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Sepedi HL
- Grade: Grade 12
- Language: Sepedi
- Document type: Memorandum
- Year: 2015
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 8

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sepedi HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sepedi-hl) › [Sepedi HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p1-june-july-2015-memo/6a07d1dc-9b1d-4871-baf1-13ca14475ca2)

## About this document

Sepedi Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2015 · sepedi. Memorandum, 8 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Sepedi HL P1 June July 2015](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p1-june-july-2015/26d1c1f8-e6ef-4c7a-8c48-cab8e395752a) — QP · 2015 · Sepedi

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                              GRAA

                     SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION

                                  SEPEDI LELEME LA GAE (HL)

                                   LEPHEPHE LA PELE (P1)

                                            2015

                                       MEMORANTAMO

                                                                    MEPUTSO: 70

                        Palomoka ya matlakala a memorantamo ke 7.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                           Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1                   2                                 DBE/2015
                                       SCE – Memorantamo

KAROLO YA A: TEKATLHAOLOGANYO
GO SWAYA TEKATLHAOLOGANYO
•     Ka lebaka la gore nepo e lebešitšwe go kwešišo, mopeleto le polelo tša go
      phošagala dikarabong ga tša swanela go otlwa, ka ntle le ge fela diphošo tša
      mohuta woo di fetola tlhalošo/kwešišo. (Diphošo di swanetše go bontšhwa). Ge
      molekwa a diriša mantšu a polelo yeo a sa lekwego ka yona, hlokomologa
      mantšu ao, gomme ge karabo e tšweletšwa gabotse, se mo otle. Le ge go le
      bjalo, ge lentšu la polelo ye nngwe le dirišwa mo sengwalong gomme le nepiša
      karabo, gona karabo yeo e tla amogelwa.
•     Mo go dipotšišopulego, ga go meputso ye e tlogo fiwa go dikarabo tša EE/AOWA
      goba Ke a dumela/Ga ke dumele. Go swanetše go fiwa lebaka la karabo yeo.
•     Ga go meputso ye e tlogo fiwa go dikarabo tša NNETE/MAAKA goba
      NTLHA/KGOPOLO. Go swanetše go fiwa lebaka la karabo yeo.
•     Ge go nyakega dikarabo tša lentšu le tee, gomme molekwa a fa lefoko ka moka,
      swaya karabo ya nnete ge fela lentšu la nnete/karabo le/e thaletšwe.
•     Ge dintlha tše pedi goba tše tharo di nyakega gomme gwa fiwa tše ntši, swaya
      fela tše pedi goba tše tharo.
•     Amogela mebolelwana.
POTŠIŠO YA 1
1.1       SETŠWELETŠWA SA A
          1.1.1        Šwalalantše.                                                           (1)
          1.1.2        Go nyakega thuto ye kgolo.                                             (1)
          1.1.3        Heroin, sebolayamagotlo, sebolayaditwatši le diokobatši tše
                       dingwe tša malwetši a go fapana.
                       (Tše pedi tša tše)                                                     (2)
          1.1.4        Temana ya bobedi, e re utollela theko ya seokobatši se. E laetša
                       gape le gore badiriši ba nyaope ba ka dira se sengwe le se sengwe
                       gore ba hwetše tšhelete ya go e reka mola temana ya boraro e
                       tšweletša Nkholo yo e lego lekgoba la nyaope ka lebaka la khuetšo
                       ya segwera. O kgotlelela ditlhohlo ka moka tšeo di tlišwago ke
                       nyaope go swana le go hlobaela bošego, letšhologo le lehlatšo.         (4)
          1.1.5         • Go hlamola > go bolela
                        • Ba nkgoga ka nko ka wela > go dira tšeo bagwera ba rego o di
                          dire/ba nkišeletša/ba nhlohleletša.
                        • Go botša serokaphatla > go bolela taba thwi.
                        • A inama sa mo tshela > go ineela.                                   (4)

          1.1.6        Balekwa ba tla tšweletša diponelopele tša go fapana. Mohlala:
                       • Kabelo e tlo ba segwahla bophelong (molwetši).
                       • Ka ge tirišo ya nyaope e le kgahlanong le molao, Kabelo a ka
                           swarwa a ya kgolegong.
                       • A ka fetoga lehodu go ya go ile.
                       • A ka fetoga go ba lekgoba la nyaope bophelong bja gagwe ka
                           moka.
                       • A ka feleletša a hwile.
                       (Kgetha tše pedi fela)                                                 (2)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                      Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1                   3                                   DBE/2015
                                       SCE – Memorantamo

          1.1.7        Balekwa ba tla tšweletša dikarabo tša go fapana. Mohlala:
                       • E humiša barekiši ba yona.
                       • Go na le nyakego ye ntši ya nyaope gare ga bafsa.
                       • Go hloka maikarabelo ga bafsa.
                       • Go gapša ke mogofe ga bafsa, le tše dingwe.
                       • Go tšea tsogolekobong ga maphodisa a mangwe.
                       (Tše pedi tša tše)                                                     (2)

          1.1.8        Balekwa ba tla tšweletša dikarabo tša go fapana. Mohlala:
                       • Dithutotlhahlo tše di fiwago bafsa ba go diriša nyaope di ba
                           thuša go tlogela le go hloya nyaope.
                       • Go hwetša thekgo ya go ya go ile.
                       • Go kgaogana le bagwera bao a bego a phela le bona.
                       • Ba bangwe ba badiriši ba nyaope le ge ba išitšwe mafelong a
                           tshokollo ya monagano ba boa e sa le makgoba a nyaope.
                       • Go se hwetše thekgo ya go ya go ile.
                       • Go se kgaogane le bagwera bao a bego a phela le bona.                (2)

          1.1.9        Balekwa ba tla tšweletša maikutlo a go fapana. Mohlala:
                       • Maikutlo a go nyama: motswadi o nyamišwa ke ngwana yo a
                           dirišago nyaope ka go tseba gore ga a na bokamoso.
                       • Maikutlo a pefelo: motswadi o befedišwa ke ngwana yo a
                           dirišago nyaope etšwe a godišitšwe gabotse.
                       • Maikutlo a kwelobohloko: motswadi o kwela ngwana bohloko
                           ka go tseba gore ge a diriša nyaope ga a na bokamoso.
                       • Maikutlo a kgakanego, le tše dingwe.                                 (2)

1.2       SETŠWELETŠWA SA B

          1.2.1        B/Bafsa bao ba dirišago diokobatši.                                    (1)

          1.2.2        •    Ditšweletšwa ka bobedi bja tšona di mabapi le tirišo ya
                            diokobatši.
                       •    Setšweletšweng sa A temaneng ya 3 go laetšwa ka mokgwa
                            woo dipalopalo tša bafsa bao ba šomišago diokobatši di
                            golelago godimo ka gona, mola setšweletšwa sa B se bontšha
                            bontši bja bafsa bao ba šomišago diokobatši.
                       •    Ditšweletšwa di bontšha khuetšo ya segwera tirišong ya
                            diokobatši.                                                       (3)

          1.2.3        Seswantšho se laetša:
                       • Bafsa bao ba tšhabilego sekolong gomme ba duletše go
                          kgoga diokobatši.
                       • Mola ba bangwe ba bafsa ba lehono le bona ba diriša
                          diokobatši ka nako ya sekolo.                                       (2)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                      Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1                  4                                 DBE/2015
                                      SCE – Memorantamo

          1.2.4        •   Kgarebe foreiming ya B e robetše molaleng ka lebaka la go
                           tagwa ke diokobatši/dinotagi.
                       • Go laetša go hloka maikarabelo.
                       • Go se ithate.
                       (Tše pedi fela)                                                      (2)

          1.2.5        Balekwa ba tla tšweletša dikarabo tša go fapana. Mohlala:
                       Ee, go kgoga diokobatši le go tsena sekolo ga di sepelelane, ka
                       gona di ka se dirwe ka nako e tee tša kgonagala.

                       (Karabo ye e abelwe meputso ye 2)                                    (2)

                                                      PALOMOKA YA KAROLO YA A:              30

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                    Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1                5                                     DBE/2015
                                    SCE – Memorantamo

KAROLO YA B: KAKARETŠO

POTŠIŠO YA 2

Mokgwa wa go swaya kakaretšo:

Kabo ya meputso:

D = Dintlha

P = Polelo

M = Mantšu

D = Dintlha tše šupa (7) tše di tšweleditšwego = meputso ye šupa (7)

P = Polelo = (3)
Palomoka ya meputso: (10)

Kabo ya meputso ya polelo

•     Moputso o 1 o abelwa dintlha tše 1–3.
•     Meputso ye 2 e abelwa dintlha tše 4–5.
•     Meputso ye 3 e abelwa dintlha tše 6–7.

Kabo ya meputso ya polelo ge molekwa a ngwalolotše dintlha:
•   0 ge a ngwalolotše dintlha tše 6–7.
•   Moputso o 1 ge a ngwalolotše dintlha tše 1–5.

ELA HLOKO:

Palo ya mantšu:

•      Baswai ba swanetše go kgonthišiša palo ya mantšu ao a ngwadilwego.
•      Molekwa ga se a swanela go fokoletšwa meputso ge a sa laetša palo ya mantšu
       goba ge a sa bala mantšu gabotse.
       Ge palo ya mantšu e feta ao a nyakegago, bala a mahlano ka morago ga ao a
       nyakegago gomme o hlokomologe ao a šetšego.

Mohlala wa karabo:

Bakgathatema ba bohlokwa thutong ke motswadi, morutiši le morutwana. Motswadi o
hlohleletša morutwana go ba le maikemišetšo bophelong bja gagwe. Motswadi o na le
maikarabelo a go fa ngwana thekgo ya maleba. Morutwana o na le maikarabelo a go
obamela melao ka moka ya sekolo. Morutwana o na le maikarabelo a go efoga tšohle
tše mpe tšeo di ka mo šitišago go ithuta. Maikarabelo a morutiši ke go hlompha seriti le
ditokelo tša barutwana. Maikarabelo a morutiši ke go dira mošomo wa gagwe ka
tshwanelo.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                     Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1                  6                                  DBE/2015
                                      SCE – Memorantamo

            DINTLHA KA MOKGWA WA GO                     DINTLHA KA        MANTŠU      A
            NGWALOLLA                                   MOLEKWA

    1       'Motswadi, morutiši le morutwana       A    Bakgathatema ba bohlokwa
            ke bakgathatema ba bohlokwa                 thutong ke motswadi, morutiši le
            thutong.'                                   morutwana.
    2       'Mmagwe o be a fela a mmotša ka        B    Motswadi      o     hlohleletša
            bohlokwa      bja    go    ba     le        morutwana      go     ba      le
            maikemišetšo le go fihlelela                maikemišetšo bophelong bja
            maikemišetšo ao.'                           gagwe.
    3       'Motswadi o na le maikarabelo a        C    Motswadi o na le maikarabelo a
            go fa ngwana thekgo yeo a e                 go fa ngwana thekgo ya maleba.
            hlokago ka go mo hlolela legae leo
            le loketšego go ithuta.'
    4       'Morutwana o na le maikarabelo a       D    Morutwana o na le maikarabelo
            go obamela molao wa sekolo, go              a go obamela melao ka moka ya
            ithuta, go theeletša le go hlompha          sekolo.
            barutiši, go dira mešomo ya
            gagwe,       go     kgatha     tema
            dipapading.'
    5       'Morutwana o na le maikarabelo a       E    Morutwana o na le maikarabelo
            go široga tšohle tšeo di šitišago           a go efoga tšohle tše mpe tšeo
            tshepedišo ya go ithuta.'                   di ka mo šitišago go ithuta.
    6       'Morutiši yena o na le maikarabelo     F    Maikarabelo a morutiši ke go
            a go hlompha seriti le ditokelo tša         hlompha seriti le ditokelo tša
            barutwana.'                                 barutwana.
    7       'Maikarabelo a morutiši ke go fihla    G    Maikarabelo a morutiši ke go
            mošomong ka nako gomme o                    dira mošomo wa gagwe ka
            šetša gore nako ya morutwana ga             tshwanelo.
            e senyege fela. O itokišetša dithuto
            gabotse. O tseba bokgoni le
            mafokodi a barutwana gomme
            maitshwaro a gagwe ke a maleba.'                                                  [10]

                                                       PALOMOKA YA KAROLO YA B:               10

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                      Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1                 7                                 DBE/2015
                                     SCE – Memorantamo

KAROLO YA C: THUTAPOLELO LE TŠHOMIŠOPOLELO

GO SWAYA KAROLO YA C

•     Mopeleto:

      o     Dikarabo tša lentšu le tee di swaiwe go ba tše di nepagetšego le ge
            mopeleto o phošagetše, ka ntle le ge phošo e fetola tlhalošo ya lentšu.
      o     Dikarabong tša lefoko le le phethagetšego, mopeleto wo o phošagetšego o
            tlo otlwa ge phošo e tšwelela mo go sebopepo sa polelo ye go lekwago ka
            yona.
      o     Ge go lekwa kopafatšo, karabo e swanetše go bontšhwa ka nepagalo.
•     Dibopego tša polelo di swanetše go nepiša popopolelo, di be di tšweletšwe ka
      botlalo mafoko go ya ka taelo.
•     Mabapi le dipotšišokopana tša go fapafapana tša go kgethwa, amogela BOBEDI
      tlhaka ya go nyalelana le karabo ya go nepagala LE/GOBA karabo ya go
      nepagala ya go ngwolwa ka botlalo.

POTŠIŠO YA 3

3.1       C/Bolao bja mabusebuse.                                                          (1)

3.2       Tliša bolao bja kgale re go fe bjo o bo bonago mo ka R1 500 fela.                (1)

3.3       • Poeletšo ya leina le 'BOLAO' e gatelela gore lebenkele le rekiša malao
            fela.
          • Mmapatši o gwaletša/goketša bareki.                                            (2)

3.4       Seswantšho sa bolao/tirišo ya fonte ye kgolo/polelo ya go goketša/polelo ya
          go jabetša/Go iketla ga kgarebe bolaong.
          (Tše pedi tša tše)                                                               (2)

3.5       • Gore bareki bao ba nago le kgahlego ba kgone go ikopanya le yena ka
            mogala.
          • Go fihlelela bareki gabonolo.                                                  (2)

3.6       Maikutlo a kgotsofalo/boiketlo/lethabo. Sefahlego se edile ebile o a
          myemyela.                                                                        (2)
                                                                                           [10]

POTŠIŠO YA 4

4.1       A/Lethabo la batswadi le morwa ge a tšweletše dithutong.                         (1)

4.2       Monareng.                                                                        (1)

4.3       Sefahlego sa sealoga se bontšha makalo mola sa tatagwe se bontšha
          lethabo. Morwa o makatšwa ke gore ke kgale ba tsebile ka katlego ya gagwe.       (2)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                   Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1                 8                                  DBE/2015
                                     SCE – Memorantamo

4.4       Pudula ya monagano, e laetša seo se gopolwago ntle le go bolelwa ka go
          hlaboša lentšu.                                                                  (2)

4.5       O šomile senna > Mmagosealoga o lebogiša sealoga ge se šomile gabotse
          kudu dithutong.                                                                  (2)

4.6       •    Ke maikutlo a lethabo/boikgantšho, batswadi ba thabišitšwe ke ge morwa
               wa bona a alogile dithutong. Batswadi ba bonala ba thabile, ba sega.
          •    Maikutlo a makalo. Morwa o makatšwa ke gore batswadi ba thabišitšwe
               ke eng ka tsela ye e le kgale ba tseba ditaba tše. Sefahlego sa sealoga
               se laetša makalo.                                                           (2)
                                                                                           [10]

POTŠIŠO YA 5

5.1       Ikgantšha                                                                        (1)

5.2       Go laetša bonnyane.                                                              (1)

5.3       Mošomong e laetša lefelo moo kgethologanyo e diregago gona.
          Gabotse e hlaloša mokgwa.                                                        (2)

5.4       Diparonimi ke mantšu ao a tšwago modung o tee. Mohlala:
          Fapana/Phapano/Fapanego.                                                         (2)

5.5       Barutwana ba bona dipoelo tša molekwana.
          Tate o bona gore o tla fihla lehono.
          Bana ba bona ba tšweletše ka moka.
          (A mabedi fela)                                                                  (2)

5.6       Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana go ya ka dikgopolo tša bona.
          Mohlala:
          Ee, modudi yo mongwe le yo mongwe ka mo nageng o šireleditšwe ke
          molaotheo wa naga/Mehlobo ya go fapana ka mo nageng e phedišana
          mmogo ntle le kgethologanyo ya ditšo.
          Aowa, batho ba bangwe ba sa kgetholla ba bangwe go ya ka semorafe.
          Mešomong kgethollo e sa le gona.
          (Karabo ya maleba e tla amogelwa)                                                (2)
                                                                                           [10]

                                                     PALOMOKA YA KAROLO YA C:              30
                                                      PALOMOKA YA TLHAHLOBO:               70

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

## Related documents

- [Sepedi HL P2 June July 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p2-june-july-2015-memo/13bc1dcd-ee12-4da3-8824-f45c2665cafd) — Sepedi HL · Memo · 2015 · Sepedi
- [Sepedi HL P3 June July 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p3-june-july-2015-memo/b2377626-c3f9-4c49-87c4-d35c597dd055) — Sepedi HL · Memo · 2015 · Sepedi
- [Sepedi HL P1 Feb March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p1-feb-march-2015-memo/027b6920-6cf1-43bb-9bdb-bb02039ff45d) — Sepedi HL · Memo · 2015 · Sepedi
- [Sepedi HL P1 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-hl-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-sepedi/c158522a-4a22-42f2-93c9-91abba93fe95) — Sepedi HL · Memo · 2024 · Sepedi
- [Sepedi HL P1 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p1-may-june-2023-mg/b1723311-5b51-4166-9e07-e4020330f774) — Sepedi HL · Memo · 2023 · Sepedi
- [Sepedi HL P1 May June 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p1-may-june-2018-memo/ce530cdf-b618-4f89-ad0e-38cc62db758f) — Sepedi HL · Memo · 2018 · Sepedi

## More from Grade 12 Sepedi HL

- [Gr 12 Sepedi HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sepedi-hl-atp-2023-24/1d473445-7b9b-4f2f-bcf4-e68f07348426) — ATP
- [Sepedi P1 (HL) June 2025 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-p1-hl-june-2025-question-paper/fa2cf2ff-8300-45a4-8a8c-acdb5b17d9ef) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi HL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p1-may-june-2025/61f9a3c7-7401-4d6e-9d74-e82f112debe9) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi HL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p2-may-june-2025/e152c8a6-c923-4ee8-b1dc-0b5d26c31662) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi HL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p3-may-june-2025/32522579-8f9b-43e7-a81d-a91d253d42ee) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi HL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-hl-2025-nsc-november-exam-memorandum-paper-2-sepedi/febe2313-2a97-4a6a-9bdb-f1b936a9e648) — Memo · 2025 · Sepedi

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
