# Sepedi HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo

> Grade 12 Sepedi HL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2025, 7 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p1-may-june-2025-mg/24e7e49f-6ff0-4ed7-85d1-32645e145c62
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Sepedi HL
- Grade: Grade 12
- Language: Sepedi
- Document type: Memorandum
- Year: 2025
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 7

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sepedi HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sepedi-hl) › [Sepedi HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2025 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p1-may-june-2025-mg/24e7e49f-6ff0-4ed7-85d1-32645e145c62)

## About this document

Sepedi Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2025 · sepedi. Memorandum, 7 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Sepedi HL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p1-may-june-2025/61f9a3c7-7401-4d6e-9d74-e82f112debe9) — QP · 2025 · Sepedi

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
                NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                                  SEPEDI LELEME LA GAE (HL)

                                   LEPHEPHE LA PELE (P1)

                                    MOPITLO/PHUPU 2025

                                   TLHAHLO YA GO SWAYA

                                                                         MEPUTSO: 70

                     Palomoka ya matlakala a tlhahlo ya go swaya ke 7.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                 Phetla

### Page 2

Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1                     2                            DBE/Mopitlo/Phupu 2025
                                    SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO

Mekgwa ya go swaya tekatlhaloganyo

•     Ka lebaka la gore nepo e lebešitšwe go kwešišo, mopeleto le polelo tša go
      phošagala dikarabong ga tša swanela go šetšwa, ka ntle le ge fela diphošo tša
      mohuta woo di fetola tlhalošo. Diphošo di swanetše go bontšhwa. Ge molekwa a
      diriša mantšu a polelo yeo a sa lekwego ka yona, hlokomologa mantšu ao,
      gomme ge karabo e tšweletšwa gabotse, se mo fokoletše meputso. Le ge go le
      bjalo, ge lentšu la polelo ye nngwe le dirišwa mo sengwalong gomme le nepiša
      karabo, gona karabo yeo e tla amogelwa.
•     Mo go dipotšišopulego, ga go meputso ye e tlogo fiwa go dikarabo tša EE/AOWA
      goba KE A DUMELA/GA KE DUMELE. Moputso o fiwa lebaka la karabo yeo.
•     Ga go meputso ye e tlogo fiwa go dikarabo tša NNETE/MAAKA goba
      NTLHA/KGOPOLO. Moputso o fiwa lebaka la karabo yeo.
•     Ge go nyakega dikarabo tša lentšu le tee, gomme molekwa a fa lefoko ka moka,
      swaya karabo ya nnete ge fela lentšu la nnete/karabo le thaletšwe.
•     Ge dintlha tše pedi goba tše tharo di nyakega gomme gwa fiwa tše dintši, swaya
      fela tše pedi goba tše tharo.
•     Amogela mebolelwana.

POTŠIŠO YA 1

1.1       1.1.1        (a) '… go se fiwe ka mabjokong.'                                              (1)
                       (b) 'O be o tla bolotšwa ka nose.'                                            (1)

          1.1.2        •   Kgethologanyo ya semorafe.
                       •   Go rekwa dipuku.
                       •   Go ithutwa ka tlala.
                       •   Go sepelwa maeto a matelele ka maoto go ya dikolong.
                       •   Go hloka tšhelete.
                           (TŠE THARO fela.)                                                         (3)

          1.1.3        Go fedišwa ga thupa dikolong.
                       Go se sa lefela dithuto.
                       (E TEE fela)                                                                  (1)

          1.1.4        •   Thuto ka Afrika-Borwa ke kgapeletšo.
                       •   Ditlabakelo tša thuto di fiwa barutwana ntle le tefo.
                       •   Dikolo di ile tša kaonafatšwa.
                       •   Dikolo di ile tša šuthetšwa kgauswi le batho.
                       •   Dikolong go na le Lenaneo la phepo ya barutwana.
                           (TŠE PEDI fela.)                                                          (2)

          1.1.5        Mmušo wa temokrasi o thomile tirišo ya theknolotši dikolong tša
                       Bathobaso mola ka mmušo wa kgethologanyo theknolotši e be e
                       se gona ka dikolong tša Bathobaso.                                            (2)

          1.1.6        Seka: Go ingwaya ka lekomane ka magetleng.
                       • Se hlaloša bose bjo Bathobaso ba ilego ba bo kwa ka morago
                         ga ge theknolotši e thomile go dirišwa ka dikolong.
                                                                                                     (2)
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                             Phetla

### Page 3

Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1                    3                        DBE/Mopitlo/Phupu 2025
                                   SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

          1.1.7        • Go fa barutwana mabokgoni a go šomiša theknolotši ka go dira
                         dinyakišišo dithutong tša bona.
                       • Go ikgokaganya le barutiši le barutwana ka bona.
                       • Go lokišetša barutwana lefase la mešomo.
                         (TŠE PEDI fela)                                                        (2)

          1.1.8        Karabo ya maleba e tla amogelwa.
                       Mohlala:
                       • Baithuti ba mohuta wo ba ka feleletša ba sa tšwelele dithutong,
                         bokamoso bja nyelela.
                       • Bao ba nago le thušo ya mašeleng ba ka tšeelwa thušo yeo.              (2)

          1.1.9        Ee,
                       Mehlala:
                       Barutwana ga ba na mabaka a go se ipetlele bokamoso ka go
                       tsena sekolo ka ge:
                       • Ba thušwa ka mašeleng a go lefela dithuto.
                       • Ba fiwa dithušathuto tša maleba.
                       • Ba fiwa dijo sekolong.
                       • Dikolo di le kgauswi le mo ba dulago.
                          (TŠE THARO fela.)                                                     (3)

          1.1.10       Ba kgotlelele go fihla mphatong wa senyane ba tle ba ye
                       dikholetšheng tša TVET go yo ithutela mošomo wa diatla.                  (1)

1.2       1.2.1        B/Morutišigadi le barutwana.                                             (1)

          1.2.2        Thapolete/Laptop/Sebaledi                                                (1)

          1.2.3        SETŠWELETŠWENG SA A TEMANENG YA 2 go bolelwa ka gore
                       barutwana ba Bathobaso le ba Bathobašweu matšatšing a lehono
                       ba amogela thuto ya go swana mola SETŠWELETŠWA SA B
                       seswantšhong sa 2 se bontšha morutišigadi wa Mothomošweu a
                       ruta morutwana wa Mothomoso le wa Mothomošweu.                           (2)

          1.2.4        • Setlabela sa ditsebeng se thuša barutwana go efoga lešata le
                         le ka bago gona/Gore tše di bolelwago di kwewe ke bona fela.
                       • Setlabela sa letsogong se thuša go sepetša khesa mo
                         khomphutheng.                                                          (2)

          1.2.5        Dikarabo tša maleba di tla amogelwa.

                       • Tiragalo ya seswantšho sa 2 e ka hlola botee le segwera
                         magareng ga merafe ya go fapana.
                       • E ka hlola tšhomišanommogo magareng ga merafe ya go
                         fapana.                                                                (2)

          1.2.6        Maikutlo a lethabo
                       • Ke thabišwa ke go bona bana ba rutwa tšhomišo ya
                         Laptop/Sebaledi go tloga bonnyaneng.                                   (2)

                                                         PALOMOKA YA KAROLO YA A:               30
Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                        Phetla

### Page 4

Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1                   4                         DBE/Mopitlo/Phupu 2025
                                  SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA B: KAKARETŠO

POTŠIŠO YA 2

Mokgwa wa go swaya kakaretšo:

Ge go swaiwa go tla hlokomelwa dintlha tše bohlokwa gomme gwa tlogelwa tša go
hloka mohola.

Kakaretšo e swanetše go swaiwa ka mokgwa wo o latelago:

• Kabo ya meputso:
  o Meputso ye šupa (7) e abelwa dintlha tše šupa (7) (Moputso o 1 go ntlhakgolo ye
    nngwe le ye nngwe)
  o Meputso ye meraro (3) e abelwa polelo
  o Palomoka ya meputso: (10)

• Kabo ya meputso ya polelo ge molekwa a sa tsopola go tšwa temaneng:
  o Moputso o 1 o abelwa dintlha tše 1–3
  o Meputso ye 2 e abelwa dintlha tše 4–5
  o Meputso ye 3 e abelwa dintlha tše 6–7

• Kabo ya meputso ya polelo ge molekwa a ngwalollotše dintlha:
  o Ngwalollo ya dintlha tše 6–7: se abe moputso wa polelo
  o Ngwalollo ya dintlha tše 1–5: aba moputso o 1 wa polelo

ELA HLOKO:

• Palo ya mantšu:
  o Baswai ba swanetše go kgonthišiša palo ya mantšu ao a ngwadilwego.
  o Molekwa ga se a swanela go fokoletšwa meputso ge a sa laetša palo ya mantšu
    goba ge a se a bala mantšu gabotse. Ge palo ya mantšu e feta ao a nyakegago,
    bala a mahlano ka morago ga ao a nyakegago gomme o hlokomologe ao a
    šetšego.

Mohlala wa karabo:

Motho a hlokomele boima bja mmele wa gagwe. Tlogela go ja dijo tša makhura le
swikiri ye ntši. Leka ka maatla go ja dijo tše di nago le phepo. Netefatša gore ka
letšatši o nwa tekano ya digalase tše seswai tša meetse. Batho ba be le nako ya go
ikhutša le go robala diiri tše seswai tšatši ka tšatši. Go bohlokwa go itšhidolla ka ge se
se thuša kelelo ya madi le tšhilego ya dijo mmeleng. Batho ba bee maikutlo a bona ka
fase ga taolo gore ba kgone go lebana le maemo afe kapa afe a bophelo.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                         Phetla

### Page 5

Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1                   5                      DBE/Mopitlo/Phupu 2025
                                  SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

      DINTLHA KA MOKGWA WA GO                           DINTLHA KA MANTŠU A
                NGWALOLLA                                       MOLEKWA
1. 'Go bohlokwa gore batho ba efoge            1. Motho a hlokomele boima bja mmele
boima bja mmele wa bona...'                       wa gagwe.
2. 'Se sengwe gape ke gore motho o             2. Tlogela go ja dijo tša makhura le
lokela go efoga dijo tše di nago le               swikiri ye ntši.
makhura le swikiri ye ntši.'
3. 'Motho a leke ka mešogofela go ja dijo   3. Leka ka maatla go ja dijo tše di nago
   tša phepo...'                               le phepo.
4. 'Sebakeng sa go nwa dinotšididi le       4. Netefatša gore ka letšatši o nwa
dinotagi enwa meetse a a ka lekanago           tekano ya digalase tše seswai tša
digalase tše seswai ka letšatši.'              meetse.
5. 'Motho a ikhutše ka go robala tekano ya  5. Batho ba be le nako ya go ikhutša le
   diiri tše seswai.'                          go robala diiri tše seswai tšatši ka
                                               tšatši.
6. 'Go itšhidolla le gona go bohlokwa ka ge 6. Go bohlokwa go itšhidolla ka ge se
go dira gore madi a sepele gabotse             se thuša kelelo ya madi le tšhilego ya
mmeleng le go thuša tšhilego ya dijo.'         dijo mmeleng.

7. 'Se sengwe gape ke gore motho a 7. Batho ba bee maikutlo a bona ka
ithute go laola maikutlo a gagwe gore a fase ga taolo gore ba kgone go
kgone go phela ka fase ga maemo a       lebana le maemo afe kapa afe a
mangwe le a mangwe a bophelo.'          bophelo.

                                                        PALOMOKA YA KAROLO YA B:             10

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                     Phetla

### Page 6

Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1                   6                         DBE/Mopitlo/Phupu 2025
                                  SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA C: DIBOPEGO LE MELAO YA TŠHOMIŠO YA POLELO

Mekgwa ya go swaya KAROLO YA C

• Mopeleto:
   o Dikarabo tša lentšu le tee di swaiwe go ba tše di nepagetšego le ge mopeleto
     o phošagetše, ka ntle le ge phošo e fetola tlhalošo ya lentšu.
   o Dikarabong tša lefoko le le phethagetšego, mopeleto wo o phošagetšego o tlo
     lahlegelwa ke meputso ge phošo e tšwelela mo go sebopego sa polelo ye go
     lekwago ka yona.
   o Ge go lekwa kopafatšo, karabo e swanetše go bontšhwa ka nepagalo.
• Dibopego tša polelo di swanetše go nepiša popopolelo, di be di tšweletšwe ka
  botlalo mafokong go ya ka taelo.
• Mabapi le dipotšišokopana tša go fapafapana tša go kgethwa, amogela BOBEDI
  tlhaka ya go nyalelana le karabo ya go nepagala LE/GOBA karabo ya go nepagala
  ya go ngwalwa ka botlalo.

POTŠIŠO YA 3

3.1       C/Batho bohle                                                                         (1)

3.2       'Reka pakana e tee ka R2.50 fela o hwetše e tee mahalahala!'                          (1)

3.3       • Fonte ye kgolo e tšweletša leina la sebapatšwa/Fonte ye kgolo e goga šedi
            ya bareki mola fonte ye nnyane e tlaleletša molaetša wa
            papatšo/gokagoketša bareki.                                                         (2)

3.4       Sekotlelo - sekotlelwana                                                              (2)

3.5       • Leswao la tlogelo le laetša gore kgopolo ya gore motho ge a lle go tla
            direga eng ga se ya felela.
          • Leswao la tlabego/makalo le gatelela kgopolo ya gore Maggi noodles di
            thabiša batho ka moka ebile di bose/ le laela bareki gore ge ba reka
            pakana e tee ya Maggi noodles ba tla hwetša e tee mahala.                           (2)

3.6       Balekwa ba tla fa dikarabo tša go fapana.
          Mohlala:
          Ee,
          • Mmolelwana wo o na le mantšu a go se fete a šupa.
          • O gatelela mohola wa sebapatšwa.
          • O dira gore bareki ba se lebale sebapatšwa.
            (TŠE PEDI fela.)                                                                    (2)
                                                                                                [10]

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                        Phetla

### Page 7

Sepedi Leleme la Gae (HL)/P1                    7                      DBE/Mopitlo/Phupu 2025
                                   SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

POTŠIŠO YA 4: KHATHUNE

4.1       A/Ntle                                                                           (1)

4.2       Ipshina/thakgetše.                                                               (1)

4.3       Pudula ya 1 ke ya go bolela mola ya 2 e le ya go nagana.                         (2)

4.4       4.4.1        Belege/Athile/Beputše (lephethi)                                    (1)

          4.4.2        Kepisi (leina)                                                      (1)

4.5       Go a fiša/Letšatši le hlabile/Leratadima le hlakile.
          • Go aperwe diaparo tša selemo.
          • Go nwewa dino/lewa dijo tša go fodiša mmele.
            (E TEE fela.)                                                                  (2)

4.6       Maikutlo a lethabo
          • Ke thabišwa ke go bona ba lapa ba le mmogo ba thabile.                         (2)
                                                                                           [10]

POTŠIŠO YA 5

5.1       • 'na le'
          • Leba la na le/Leba la tswalano.                                                (2)

5.2       • Fihla/Khutiša
          • Matome o fihla/khutiša tšhelete ya gagwe.                                      (2)

5.3       • -ng mo go mahlong ke moselana wa go laetša lefelo leo diphošo tše
            dingwe di direlwago gona.
          • -ng mo go itshwareleng e dirišeditšwe go laela batho ba bantši gore ba
            itshwarele.                                                                    (2)

5.4       • Tšona – E emetše mafokodi le diphošo tše di dirwago ke batho.
          • Bona – E emetše batho ba ba re ratago ebile ba re fa thekgo.                   (2)

5.5       • Ka – Le bontšha kgonagalo ya kaonafalo ya dikamano gare ga batho.
          • i – E laetša gore mošomo wa go swarela o dirwa godimo ga sediri
            ke sediri.                                                                     (2)
                                                                                           [10]

                                                          PALOMOKA YA KAROLO YA C:         30
                                                           PALOMOKA YA TLHAHLOBO:          70

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

## Related documents

- [Sepedi HL P1 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-hl-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-sepedi/c158522a-4a22-42f2-93c9-91abba93fe95) — Sepedi HL · Memo · 2024 · Sepedi
- [Sepedi HL P1 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p1-may-june-2023-mg/b1723311-5b51-4166-9e07-e4020330f774) — Sepedi HL · Memo · 2023 · Sepedi
- [Sepedi HL P1 May June 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p1-may-june-2018-memo/ce530cdf-b618-4f89-ad0e-38cc62db758f) — Sepedi HL · Memo · 2018 · Sepedi
- [Sepedi HL P1 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p1-may-june-2017-memo/e3b3c314-1f07-4be5-9c44-039a706a15f1) — Sepedi HL · Memo · 2017 · Sepedi
- [Sepedi HL P1 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p1-may-june-2016-memo/fe6f9efb-ebe1-47c8-bcac-86a1deb67d8c) — Sepedi HL · Memo · 2016 · Sepedi
- [Sepedi HL P1 June July 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p1-june-july-2015-memo/6a07d1dc-9b1d-4871-baf1-13ca14475ca2) — Sepedi HL · Memo · 2015 · Sepedi

## More from Grade 12 Sepedi HL

- [Gr 12 Sepedi HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sepedi-hl-atp-2023-24/1d473445-7b9b-4f2f-bcf4-e68f07348426) — ATP
- [Sepedi P1 (HL) June 2025 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-p1-hl-june-2025-question-paper/fa2cf2ff-8300-45a4-8a8c-acdb5b17d9ef) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi HL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p2-may-june-2025/e152c8a6-c923-4ee8-b1dc-0b5d26c31662) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi HL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p3-may-june-2025/32522579-8f9b-43e7-a81d-a91d253d42ee) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi HL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-hl-2025-nsc-november-exam-memorandum-paper-3-sepedi/f71b50bf-1152-41cf-9225-618078e26499) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi HL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-sepedi/3f237b0d-df26-49a7-a1f3-64f04051bb5a) — QP · 2025 · Sepedi

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
