# Sepedi HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Question Paper > Grade 12 Sepedi HL Paper 2 question paper from the NSC June Exam 2025, 27 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available. - Page: https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p2-may-june-2025/e152c8a6-c923-4ee8-b1dc-0b5d26c31662 - Updated: 2026-09-27 - Subject: Sepedi HL - Grade: Grade 12 - Language: Sepedi - Document type: Question paper - Year: 2025 - Exam period: NSC June Exam - Paper: 2 - Curriculum: CAPS - Pages: 27 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sepedi HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sepedi-hl) › [Sepedi HL Grade 12 Paper 2 NSC June 2025 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p2-may-june-2025/e152c8a6-c923-4ee8-b1dc-0b5d26c31662) ## About this document Sepedi Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2025 · sepedi. Question paper, 27 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Matching paper and memo - [Sepedi HL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p2-may-june-2025-mg/8de1c8ca-6ec0-4c3e-8a6f-601a6bff4495) — Memo · 2025 · Sepedi ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 Confidential SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS SEPEDI LELEME LA GAE (HL) LEPHEPHE LA BOBEDI (P2) MOPITLO/PHUPU 2025 MEPUTSO: 80 NAKO: Diiri tše 2½ Palomoka ya matlakala a dipotšišo ke 27. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 2 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 2 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential DITAELO LE TSHEDIMOŠO 1. Badišiša ditaelo tše ka šedi pele o thoma go araba dipotšišo. 2. O se ke wa leka go bala lephephe la dipotšišo ka moka. Lebelela diteng letlakaleng la bone gomme o laetše dinomoro tša dipotšišo tša dingwalo tšeo o ithutilego tšona lenyaga. Ka morago ga moo, bala dipotšišo tše gomme o kgethe tšeo o tlogo di araba. 3. Lephephe le le arotšwe ka DIKAROLO TŠE THARO: KAROLO YA A: Theto (30) KAROLO YA B: Padi/Dingwalotšhaba (25) KAROLO YA C: Papadi/Terama/Tiragatšo (25) 4. Araba dipotšišo TŠE TLHANO: TŠE THARO KAROLONG YA A, E TEE KAROLONG YA B le E TEE KAROLONG YA C ka tsela ye e latelago: • KAROLO YA A: THETO DIRETO TŠEO DI BONWEGO: Araba dipotšišo TŠE PEDI. SERETO SEO SE SA BONWAGO: Araba potšišo ya KGAPELETŠO. • KAROLO YA B: PADI/DINGWALOTŠHABA Araba potšišo E TEE ya padi goba E TEE ya dingwalotšhaba. • KAROLO YA C: PAPADI/TERAMA/TIRAGATŠO Araba potšišo E TEE. 5. KGETHO YA DIPOTŠIŠO GO KAROLO YA B (PADI/DINGWALOTŠHABA) LE KAROLONG YA C (PAPADI/TERAMA/TIRAGATŠO) • Araba dipotšišo ka dipuku tšeo o di badilego FELA. • Araba potšišo E TEE YE TELELE le E TEE YA SETSOPOLWA o Ge o araba potšišo ye telele KAROLONG YA B, o swanelwa ke go araba ya setsopolwa KARALONG YA C. o Ge o araba potšišo ya setsopolwa KAROLONG YA B, o swanelwa ke go araba ye telele KAROLONG YA C. o Šomiša lenanetekolo/lenanetshwayatshwayo go go hlahla. 6. BOTELELE BJA DIKARABO • Go potšišo ye telele ya karolo ya Theto, karabo e be mantšu a 250-300. • Go potšišo ye telele ya dikarolo tša Padi/Dingwalotšhaba le Papadi/Terama, karabo e be mantšu a 400-450. • Kabo ya meputso e tla šoma bjalo ka tlhahlo ya botelele bja karabo yeo e letetšwego go dipotšišo tša ditsopolwa. • Balekwa ba ikemišetše go fa karabothwii ka mokgwa wa maleba. 7. Latela ditaelo tšeo di hwetšwago mathomong a KAROLO YE NNGWE le YE NNGWE ka kelohloko. 2025 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 3 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 3 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential 8. Nomora dikarabo tša gago go swana thwii le ka fao dipotšišo di nomorilwego ka gona ka gare ga lephephe la dipotšišo. 9. Thoma KAROLO YE NNGWE le YE NNGWE letlakaleng LE LEFSA. 10. Nako yeo e ukangwago ya go araba dipotšišo: KAROLO YA A: Metsotso ye 40 KAROLO YA B: Metsotso ye 55 KAROLO YA C: Metsotso ye 55 11. Ngwala ka bothakga le ka mongwalo wa go balega. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 4 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 4 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential DITENG KAROLO YA A: THETO Direto tšeo di bonwego: Araba dipotšišo TŠE PEDI fela go tše di latelago. NOMORO YA POTŠIŠO POTŠIŠO MEPUTSO NOMORO YA LETLAKALA 1. 'O mmagobanake' Potšišo ye telele 10 6 2. 'Theka le a thunya' Potšišo ya setsopolwa 10 7 3. 'Ntlemolleng' Potšišo ya setsopolwa 10 8 4. 'Le ikgobošetšang?' Potšišo ya setsopolwa 10 9 LE Sereto seo se sa bonwago (Ke kgapeletšo). 5. 'Go kwena' Potšišo ya setsopolwa 10 10 ELA HLOKO: Mo KAROLONG YA B le YA C, araba potšišo E TEE ye telele le E TEE ya ditsopolwa. Ge o arabile potšišo ye telele KAROLONG YA B/C o swanetše go araba ya ditsopolwa go tšwa go KAROLO YA C/B. O swanetše go araba potšišo E TEE KAROLONG YA B le E TEE KAROLONG YA C. KAROLO YA B: PADI/DINGWALOTŠHABA PADI: Araba potšišo E TEE fela go tše di latelago. 6. Badimo ba boletše Potšišo ye telele 25 11 7. Badimo ba boletše Potšišo ya ditsopolwa 25 11 8. Kgalagalo tša setu Potšišo ye telele 25 13 9. Kgalagalo tša setu Potšišo ya ditsopolwa 25 13 GOBA DINGWALOTŠHABA: Araba potšišo E TEE fela go tše di latelago. 10. Todi ya batlogolo Potšišo ye telele 25 15 11. Todi ya batlogolo Potšišo ya ditsopolwa 25 17 KAROLO YA C: PAPADI/TERAMA/TIRAGATŠO Araba potšišo E TEE fela go tše di latelago. 12. O iphihletšeng? Potšišo ye telele 25 19 13. O iphihletšeng? Potšišo ya ditsopolwa 25 19 14. Naga ga di etelane Potšišo ye telele 25 22 15. Naga ga di etelane Potšišo ya ditsopolwa 25 22 16. Lehufa Potšišo ye telele 25 25 17. Lehufa Potšišo ya ditsopolwa 25 25 *ELA HLOKO: Mo KAROLONG YA B le YA C, araba potšišo E TEE ye telele le E TEE ya ditsopolwa. O se ke wa araba dipotšišo TŠE PEDI tše ditelele goba TŠE PEDI tša ditsopolwa. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 5 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 5 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential LENANETEKOLO/LENANETSHWAYATSHWAYO Dira leswao la () go lenanetekolo le le latelago go kgonthišiša ge e ba o latetše ditaelo gabotse. KAROLO NOMORO YA PALO YA DIPOTŠIŠO TSHWAYO DIPOTŠIŠO TŠEO DI ARABJAGO () A: Theto 1–4 2 (Direto tšeo di bonwego) A: Theto (Sereto seo se sa 5 1 bonwago) B: Padi (Potšišo ye telele 6–9 goba ya ditsopolwa) GOBA B: Dikanegelotšhaba 10–11 1 (Potšišo ye telele goba ya ditsopolwa) C: Papadi/Terama/Tiragatšo 12–17 (Potšišo ye telele goba ya 1 ditsopolwa) *ELA HLOKO: Mo KAROLONG YA B le C, hlokomela gore o arabile potšišo E TEE ye telele le E TEE ya ditsopolwa. O ka se arabe dipotšišo TŠE PEDI tše ditelele goba TŠE PEDI tša ditsopolwa. Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 6 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 6 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential KAROLO YA A: THETO MONTSHEPETŠABOŠEGO – M Mamabolo DIRETO TŠEO DI BONWEGO Araba dipotšišo TŠE PEDI fela. POTŠIŠO YA 1: POTŠIŠO YE TELELE Sekaseka moko wa sereto se sa ka tlase. Botelele bja karabo ya gago e be mantšu a 250–300. O MMAGOBANAKE – PM Mashilo 1 Ke go teile serokaphatla bokgarebeng 2 O le naledi ya go takuma mello, 3 O takuma tšhebelesane tša makgowa, 4 Ka go bona ka ihlo la leratorato. 5 O mmagobanake! 6 Ramasedi ke mo fa tebogo 7 Gobane ka wena ke filwe gauta, 8 Ke filwe tlapanahlokwa la Toitše, 9 Ke filwe kgagarakgolo ya bja ka bophelo. 10 O mmagobanake! 11 O mpeile pšheregehle ka fera seseka, 12 Wa mpea hubeng sa leratorato, 13 Wa mpea gaegae ga mahlaku 14 Lapeng la khutšo setukalethabo. 15 O mmagobanake! 16 O se hlahlaulwe ke tša badimo diphefo, 17 Tša go kutufanya motho monagano, 18 Wa dula bofefeaneng leubeng 19 Ka leleme wa ya le melodi ya makaba. 20 O mmagobanake! 21 Tla re se obaobe ditšitlanyalethabo 22 Gobane di iša motho boenyane, khutša senya Motseng, 23 Nyanyeng batho tša šia ka go ebaeba 24 Ba šareditšwe ke bophelo malapišabatho. 25 O mmagobanake! [Letl:132–133] [10] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 7 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 7 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential POTŠIŠO YA 2: POTŠIŠO YA SETSOPOLWA Bala ditemanatheto tše ka šedi gore o tle o kgone go araba dipotšišo tša go di latela. THEKA LE A THUNYA – M Mamabolo 1 Ke be ke tšerwe ke melodi ya makaba tšobana la ka, 2 Ke bone a bangwe mafuri pelo ya gana go kotopetša, 3 Momomono ra monana wa kgatsintsi ya lerato, 4 Bokoti ra neana bja rato nonnoti ya Bophelo, 5 Nankhono theka le a nkgalakela ke bakwa le badimo, 6 Sekhukhuni se bonwe ke sebataladi. 7 Bomphetakapejana ba nkotile ditshwaro, ke nkga sa sebodu lehono, 8 Therešo ba nkatošeditše sa yona sebatama, ke tshereane, 9 Tšhoolo ba thabalakile mmele wa ka ka ya go fiša sa leretha, 10 Lesego re dikile re tamolla ka tlhalalo ke go sema sephantha, 11 Nankhono ke emaemišwa le botšhupatšadigwere beng ba legola, 12 Letswele ke tahlane, le ntahletše magalagapeng a dihudušaphelo. 13 Ditšhidi le ditshemo tša matšhekge mahloko a ka a di pshirile 14 Gobane motšhaotšhele ke a ripitla, 15 Lerato le ila motlalo ka ntaka ya leihlo ke fahlogetše, 16 Ga le na mmala le bjalo ka ba bošego ke bone, 17 Buša pelo re thomolle bophelo fase hle! 18 Tlaa re boelantšhwe ke tšhimama mohlomongwe ke tla fola. [Letl. 98–99] 2.1 Tsopola tše di latelago temanathetong ya 1: 2.1.1 Poeletšothomi (1) 2.1.2 Poeletšogare (1) 2.2 Na ke dikgopolo dife tšeo di tšweletšwago ke methalotheto ya 5 le 6. (2) 2.3 Hlaloša ka mo sereti se dirišitšego mothofatšo temanathetong ya 3. (2) 2.4 Hlaloša sebopego sa ka ntle sa sereto o lebeletše ditemanatheto. (2) 2.5 Na moya wo o fokago seretong se ke wa mohuta mang? Fahlela karabo ya gago. (2) [10] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 8 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 8 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential POTŠIŠO YA 3: POTŠIŠO YA SETSOPOLWA Badišiša ditematheto tše ka tsenelelo le tsinkelo gore o kgone go araba dipotšišo tša go di latela. NTLEMOLLENG – PM Mashilo 1 Le mpelege ya lena melao ka latela, 2 Ka thari ya kgokong la nkhunela mameno, 3 Kgetleng tša lena bokatlou ka le golela, 4 Ka ba yo mongwe wa dirotholana faseng leno. 5 Mešomo lapeng ka šoma go ya ka makgethe, 6 Pušo ke theeleditše ya lena Mme mmelegi; 7 Eupša thuto ga le mphe le ntsene kgwethekgwethe, 8 Mahlatse le nkuna ona gore ke se be molemogi. 9 Ka nyalo le ntlemeletše ke a hlaka 10 Gobane ka yona ke rapeletša bophelo, 11 Ebile ka yona ke imelwa ke bophelo, 12 Ke phela bja majaditala, ganateng la sehlakahlaka. 13 Hlee … ntlemolleng ke tšweng ka difata! 14 Ke tšweleng ka ntle go ya go fatafata. [Letl.120–121] 3.1 Laetša morumokwano wo o tšwelelago temanathetong ya 1. (2) 3.2 Laetša ka mo sereti se šomišitšego tshwantšhokgopolo temanathetong ya 1. (2) 3.3 Hlaloša tirišo ya setlabelatheto temanathetong ya 3. (2) 3.4 Hlaloša kgetho le tirišo ya mantšu methalothetong ya 4 le 12. (2) 3.5 Akanya maikutlo a sereti go ya ka diteng tša sereto se. (2) [10] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 9 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 9 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential POTŠIŠO YA 4: POTŠIŠO YA SETSOPOLWA Badišiša ditemanatheto tše gore o kgone go araba dipotšišo tša go di latela. LE IKGOBOŠETŠANG? – MJ Tauatsoala 1 Le ikgobošetšang kgobošo ya bogoboga makgarebemethepa? 2 Le ipoulelang bapoulegi la fetoga bona nyanyeng? 3 Le ikgobošitše le gobogile bogoboga ka a lena maina methepa, 4 Le thankgeditše kgoro ya bosešane ka nyefolo pepeneneng, 5 Meaparo ke ya sebjalebjale diaparo le ikapere, 6 Dirope kgakala di tamiša mofetikatsela masogana a bogela, 7 Masogana a bogela a loketše diatla potleng. 8 A masogana mahlo a tsepeletše faroborutho go phadima leboelela, 9 Le tsatsanka le mebila mebele le rekiša dikata di iphe, 10 Le hlwe le hidinya llo sa ge ba iphile kganthe le ba gokile. 11 Batswadi malapeng ge ba kgalema makgalemele le itire dimpšhe, 12 Batswadi ka a go bola mae le ba gaše ka mebinikaparo. 13 Le lengwe la matšatši masogana a tla le upa bokaboraga, 14 Ka malapeng le gorošitše tlogolwana di se na borragotšona. [Letl. 76–77] 4.1 Laetša potšišoretoriki temanathetong ya 1 o be o fe le tirišo ya yona. (2) 4.2 Laetša tirišo le mohola wa kgokanyi/tlemanyi methalothetong ya 6 le 7. (2) 4.3 Hlaloša ka mo sereti se dirišitšego tshwantšhokgopolo mothalothetong wa 6. Fahlela karabo ya gago. (2) 4.4 Hlaloša sebopego sa ka ntle sa sereto se o lebeletše ditemanatheto. (2) 4.5 Re alele maikutlo a gago mabapi le diteng tša sereto se. (2) [10] LE Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 10 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 10 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential SERETO SEO SE SA BONWAGO (KE KGAPELETŠO) DIRETO TŠA SESOTHO SA LEBOWA – MD Kgobe POTŠIŠO YA 5: POTŠIŠO YA SETSOPOLWA Bala ditemanatheto tše ka tlhokomelo gore o kgone go araba dipotšišo tša go di latela. GO KWENA – OK Matsepe 1 Ka meetseng se o se boifago wena ke eng 2 Ge dihlapi o di bolotša ka nose? 3 Ka ntle se o se boifago wena ke eng 4 Ge le bana ba ditlou o sa ba noše a mabose? 5 Komelelo e iphile maatla, meetse ke madibana, 6 Fao ke mo o bunago o sa tshwenyege. 7 Ge ka ona o gana le ka a segwana – 8 Re nwe eng gore bophelo re bo thekge? 9 Bojato bja gago bo swana le bja lewatle 10 Le hupilego diphiri le ganago go di utolla, 11 Mereba ya gago e swana le ya dithaba ga e kgahle, 12 Gobane di gana ka ditsela ge re di bula. 13 Mohla dinoka le madiba di pšhela sa ruri, 14 Tlala e hloka kwelobohloko di tla go bolaela sa ruri. [Letl. 40] 5.1 Laetša paterone ya morumokwano methalothetong ye 4 ya mathomo. (2) 5.2 Efa dikgopolo tše di tšweletšwago ke methalotheto ya 2 le 10. (2) 5.3 Laetša ka mo sereti se dirišitšego tshwantšho le tirišo seretong se. (2) 5.4 Na sereto se ke sa mohuta mang? Fahlela ka ntlha E TEE. (2) 5.5 Re alele thuto ye re e hwetšago seretong se. (2) [10] PALOMOKA YA KAROLO YA A: 30 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 11 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 11 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential KAROLO YA B: PADI/DINGWALOTŠHABA Araba potšišo YE TELELE goba YA SETSOPOLWA. Ge o kgetha ditsopolwa KAROLONG ye gona araba ye telele KAROLONG YA C. Ge o kgetha ye telele KAROLONG ye gona araba ya ditsopolwa KAROLONG YA C. Botelele bja karabo ye telele e be mantšu a 400–450. POTŠIŠO YA 6: POTŠIŠO YE TELELE BADIMO BA BOLETŠE – MJ Mpepele Sekaseka tikologo ya padi ye. [25] POTŠIŠO YA 7: POTŠIŠO YA DITSOPOLWA BADIMO BA BOLETŠE – MJ Mpepele Badišiša ditsopolwa tše gore o tle o kgone go araba dipotšišo tša go di latela. SETSOPOLWA SA A Ee, rena ga re gane gore motho a fiwe molao, eupša ngwana phoša dira ga a bolawe mmolao wa noga. Ee ga a kgatlwe hlogo ba gešo. Tšela tša go dirwa ke Mabote letšatšing lela gona, e be e le tšona tša go fehla kgoro. Batsebi ge ba di hlopholla ba re yola mosadi wa batho o rile go jewa ke bodutu a bona go se bokaone bja go phala bja go ikutswa le monna yola Mahlephiša ka ge monna wa 5 gagwe Mabote a be a mo fetošitše mohlologadi a dutše a phela. O be a tloga a mo tshediša mahlo mo go sa tšeelwego kgang. Ba go se tšhabe go šelema tšhidi ge ba di hlatsela ba re e be e re swahlana ge e sa thoma go tšeatšea, Mabote a tšwe ka lesoro la motse wa gagwe e be e le gona ge a ile go fihla ge la ka moswane le itahla Bohlabela. Ke fela mosadi yo a šetšego a nothile yo ruri a bego a ka šwapetša thetho 10 gwa kgonega. Kgoši Manamela yena o rile go di topatopa bjalo ka dithorwana tša mabele, pele a ka rema molato a kgopela megopolo ka moka yeo e rwelwego ke magata ao a bego a bothane fao kgorong go tshwa la bošiwana. Ba išane kua le kua ka tšona ka gona go tšhaba go hloiwa le go šupša ka menwana e se bona baji ba mahlakore, gwa re yena 15 kgoši Manamela ka sebele a iša molato selepeng. 'O nyefotše sešane sa basadi, wena Mabote.' 'Ge ke dira eng bjale mong'aka?' 'Tlogela go mpheroša dibete Mabote, kgane re bolela ka eng felo fa?' [Letl. 64–65] 7.1 Efa tswalano ya Mahlephiša le Mabote. (1) 7.2 Laetša gore ditiro tša Mabote di mo tšweletša e le motho wa mohuta mang setsopolweng se. Efa mehlala YE MEBEDI. (3) 7.3 Bontšha boithekgo bja diteng tša setsopolwa se. (1) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 12 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 12 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential 7.4 Hlaloša mošomo wo o tšweletšwago ke poledišano ya kgoši Manamela le Mabote setsopolweng se. Fahlela karabo ya gago. (2) 7.5 Hlatholla ka mo leina la padi ye le nyalelanago le diteng tša yona ka gona. (2) 7.6 Na maikutlo a gago ke afe mabapi le maitshwaro a Mabote pading ye? Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (3) LE SETSOPOLWA SA B 'Go direga eng?' 'Badimo ba a ntatola, ba swana le yena. Le bona ba sa emere sekgopi.' 'Leka go thibela yo malome, ge e le badimo bona re tla ya go khunama phupung tša bona ka ye tšhwaana pudi.' Ditau le Ngwetšana ba ile ba leka gape go di dudiša ka a mabedi, gomme morago ga 5 fao yola Ngwetšana a olela ditaola tsela tša gagwe a tlogela Ditau yo ruri a bego a tsene tlhakahlakanong ya monagano. Kgokolo le yena o rile go fihla gae a hlola mo a felago a okamela gona ge a botšiša tša masa. Aowa, tša gagwe le yena di ile tša se mo kune selo tša fetša ka gona go mo loma tsebe. Di rile mola ge di eme ka leoto le tee bjalo, Kgokolo a ipetha sehuba ka 10 lona leo le rego yena ga se mošemanyana wa go tšwala lekgeswa. Aowa, ka leo letšatši lona digwaba di be di gahlane ka gore ngaka Ngwetšana le yena o tlogile go Ditau a ikana ka leo le rego khwephane e tlo kgeba ka mafuri a yona gomme madupa a yona a tamiša kgole le kgauswi. Ngwetšana o be a sa gane seo badimo ba bego ba se belaela. Seo se be se tsebja ke yena ka noši gore badimo ba Ditau ga ba dumele, 15 eupša o tshephišitše Ditau gore ba swanetše go leka ka gore nnete gona go leka noka ga se go wela. Seo se bego se mmefediša kudu ke maleatlala ao a bego a dirilwe ke Kgokolo malome'agwe. [Letl.134–135] 7.7 Efa molwantšhwa le molwantšhi go ya ka diteng tša setsopolwa se. (2) 7.8 Na mantšu a Ngwetšana a gore 'khwephane e tlo kgeba ka mafuri a yona gomme madupa a yona a tamiša kgole le kgauswi' a ka hlola thulano ya mohuta mang? Fahlela karabo ya gago. (2) 7.9 Ka dintlha TŠE PEDI hlaloša tebelelo ya mongwadi setsopolweng se. (2) 7.10 Ka dintlha TŠE THARO hlaloša ponelopele ya gago mabapi le kamano ya Ditau le Kgokolo ge a fetša go kwa gore ke Kgokolo yo a mo potilego ka maweng. (3) 7.11 Hlatholla ka mo mongwadi a tšweleditšego thekniki ya tekolapejana pading ye. (2) 7.12 Ka dintlha TŠE PEDI ahlaahla ka mo mongwadi a tšweleditšego molaetša wa padi ye. (2) [25] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 13 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 13 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential POTŠIŠO YA 8: POTŠIŠO YE TELELE KGALAGALO TŠA SETU – MS Machitela Sekaseka tikologo ya padi ye. Botelele bja karabo e be mantšu a 400–450. [25] POTŠIŠO YA 9: POTŠIŠO YA DITSOPOLWA KGALAGALO TŠA SETU – MS Machitela Lekodišiša ditsopolwa tše gore o kgone go araba dipotšišo tša go di latela. SETSOPOLWA SA C Go boeleng ga Molatelo gae a phuthetše lethabo leo ka lepayana, go ile gwa tsoga sesasedi. E be e se sesasedi sa go tshwenya ka gore e be e le sa lethabo, bakgekolo le basadi ba phepela ka maswielo le magogwa mola bakgalabje ba kgarama bjalo ka maamane e le ge ba itia dikati. Morwa yoo wa Mojagobedi le Molatelo o ile a thewa la Matome ka ge le be le mo lebane. Gape ke sona segagaborena bana ba thaka 5 'rakgoloake. Ngwana ga a re go belegwa a fo thewa leina go ya ka mmala wa gagwe goba sebopego e se kgomo goba pudi. 'O bona go ka ba bjang ge re ka ya go aga thoko?' 'O ra gore re tloge ka mo gae?' 'Ee, kgane wena o bona bjang?' 10 'Ke a go kwa, eupša taba ye kaa o tšwa go e tšea kae? Gape ge e le gore go na le yo a go tshwentšego o mpotše ke bonane le yena.' 'Wena a ke re ga o hlwe ka mo gae.' 'Molatelo, etšwa ka taba o tlogele go gata dirite.' 'Gona a re di tlogele.' 15 'Ra di tlogela bjang? O ka se thome taba ye kaa, ka re ge ke re o e thomišwa ke eng wa re re di tlogele.' 'Dikgaetšedi tša gago o a tseba le wena gore di bjang Mojagobedi.' 'Ga ke tsebe. O reng o sa mpotše?' 'O a tseba gore batho bao ga ba nyake go mpona ka leihlo. Ge e le Mmakoma yena ga 20 ke sa bolela.' [Letl. 27] 9.1 Efa tswalano ya Molatelo le Mmakoma. (1) 9.2 Laetša gore ditiro tša Molatelo di mo tšweletša e le motho wa mohuta mang setsopolweng se. Efa mehlala YE MEBEDI. (3) 9.3 Bontšha boithekgo bja diteng tša setsopolwa se. (1) 9.4 Hlaloša mošomo wo o tšweletšwago ke poledišano ya Mojagobedi le Molatelo setsopolweng se. Fahlela karabo ya gago. (2) 9.5 Hlatholla ka mo leina la padi ye le nyalelanago le diteng tša yona ka gona. (2) 9.6 Na maikutlo a gago ke afe mabapi le maitshwaro a Molatelo go monna wa gagwe? Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (3) LE Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 14 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 14 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential SETSOPOLWA SA D 'Wena o hloma bjang? Kgane Molatelonyana yoo wa gago o na le eng yeo nna ke se nago nayo?' 'Se bolele bjalo ka mosadi wa ka.' 'Mosadi wa gago? Ge nkabe o tseba tše nna ke di tsebago ka yena o be o ka se bolele bjalo.' 5 'O bolela ka eng?' 'O nkwele. Goba o nyaka gore ke bolele gape? Ke re ge nkabe o tseba tše nna ke di tsebago ka yena o be o ka se bolele bjalo.' 'Wena motho wa batho, ntšwele motse!' 'Ke boele GaMaupa e le bošego bjalo? Ke tla sepela ka eng? Gape dithekisi di fedile.' 10 'Wena ge o etla mo o be o gopotše bjang?' 'Ke be ke sa gopola bjang, ke be ke gopotše wena. Ke itire eng nna ge ke go rata?' 'Bona, emelela ke go iše gae.' 'O reng o sa re ke robale ka phapošing ya baeng ke tla tsoga ke tloga gosasa?' 'Yeo taba o ka se e bone. Ke go iša gae gona bjale. Emelela … A re ye!' 15 Mphapantšhi o ile a hlahlawetšwa a ntšhwa ka fao ngwakong a yo nametšwa sefatanaga ka lehlahlarietšane. Taba ye botse e ile ya ba gore e be e le bošego, gomme baagišane ba sa bone gore eng ke eng. Gape nkabe ba bone gore eng ke eng ba be ba tlo tšama ba kgopelana motšoko le diphafana goba matswai le maupi ka tšona. Batho re bjalo, ga se gore ke baagišane ba Mojagobedi fela bao ba bego ba ka 20 dira ka mokgwa woo. [Letl. 111–112] 9.7 Efa molwantšhwa le molwantšhi go ya ka diteng tša setsopolwa se. (2) 9.8 Laetša mohuta wa thulano ye e tšwelelago setsopolweng se. Fahlela karabo ya gago. (2) 9.9 Ka dintlha TŠE PEDI hlaloša tebelelo ya mongwadi setsopolweng se. (2) 9.10 Ka dintlha TŠE THARO hlaloša ponelopele ya gago mabapi le go etela Mojagobedi ga Mphapantšhi. (3) 9.11 Hlatholla ka mo mongwadi a tšweleditšego thekniki ya tekolapejana pading ye. (2) 9.12 Ka dintlha TŠE PEDI ahlaahla ka mo mongwadi a tšweleditšego molaetša wa padi ye. (2) [25] GOBA Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 15 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 15 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential DINGWALOTŠHABA Araba potšišo YE TELELE goba YA DITSOPOLWA. POTŠIŠO YA 10: POTŠIŠO YE TELELE TODI YA BATLOGOLO – M Makgopa, BMT Makobe le AP Nkadimeng Sekaseka sebopego sa dikanegelotšhaba tše di latelago: 1. Nonwane – 'Tšhwene ke motho, ga e bolawe!' 2. Sereto – 'Kgoši Malebogo' 3. Koša – 'Basadi ba mo ke baloi' Botelele bja karabo e be mantšu a 400–450. NONWANE TŠHWENE KE MOTHO, GA E BOLAWE! Nonwane, Nonwane! Keleketla! Kgalekgale go be go na le monna yo mongwe kua nageng ya Mapulaneng. Lapa la gagwe e be e se lapa fela ka ge le be le rareditšwe ka mafata a makoto le mehlare yeo a bego a e bjetše. Go leka go hlodimela ka gare ga legora leo, e be e dio ba go 5 kopana le leswiswi la poo. Yena o be a dula le bana ba bantši bao a bego a ba bitša gore ke ditlogolwana tša gagwe felafela. Mokgekolo wa gagwe o be a se a ka a bonwa ke motho le ka letšatši le tee. Bontši bja baagi ba be ba feditše ka la go re ga a na mokgekolo. Seo se bego se makatša ke go re o be a na le tšhetšherane ye ntšintši ya bana. E be e tloga e le moretha wa mašumane, ba iphelela ka go lelekišana, go 10 namela mehlare le go šiašiana, re sa lebale le go gola ditšie. Mokgalabje yena o be a iphelela ka go tsoma diphoofolo lešokeng. O be a tloga ka masa gomme a boe ka dinako tša go bulela dikgomo … Mpho! Sa mosela senkota! [Letl. 57] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 16 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 16 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential SERETO KGOŠI MALEBOHO – BMT Makobe 1 Ke Mohananwa wa Mmatšhwene a Lebula, 2 Tšhwene senaiwammele 3 Mola ka makopong e sa naiwe; 4 Ke setlogolo sa Batswana, 5 Basarwa batho ba boKgama le boMmangwato 6 Ngwato a' Mphela le Hlabirwa; 7 Ke tšhwene ya Mašialegare, thaka tša go šia go gobolwa, 8 Ke motho wa boSeiphi sa boRahlapi a bodiba 9 Ke Ratšhatšha Mashilo morwarre wa Magoboko, 10 Madireng ke ya ke le noši 11 Ga ke romeletše masogana. 12 Bana le bommabo ba ile ba ntshega go bopega, 13 Nna phoofolo sešikalethaba le mawa, 14 Ka hwa ka disego 15 Ka be ka nyaka go fegologa Mohlatsweng, 16 Ka re ke fetola ka re ga se lekopo ke dikepisi tša masogana tše! 17 Ba re mosela wa ntšokotšoko šoo o lekeletše, 18 Ka re ga se moselasela, 19 Ke dirotwane tša masogana. 20 Boya bjona ka gana nnang gore ke bjona, 21 Ka re ga se boya ke dipaki tša masogana! [Letl. 114–115] KOŠA BASADI BA MO KE BALOI – BMT Makobe Basadi ba mo, ke baloi! Ba hloka …! Ba hloka le mekgolokwane! Mmalo! Mmalo! Mmalo! Mmalo! Mmalo! Mmalo! Mmalo! Mmalo! Mmalo! Mmalo! [Letl. 149] [25] GOBA Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 17 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 17 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential POTŠIŠO YA 11: POTŠIŠO YA SETSOPOLWA TODI YA BATLOGOLO – M Makgopa, BMT Makobe le AP Nkadimeng Bala ditsopolwa tše ka tsenelelo le tsinkelo gore o tle o kgone go araba dipotšišo tša go di latela. SETSOPOLWA SA E KGOMO E TSOGILE BAHUNG – AP Nkadimeng Nonwane, Nonwane! Keleketla! Kgalekgale mehleng ya bogologolo go be go na le monna yo mongwe yo a bego a tsebega ka leina la Rahodu. Yena o be a dula motseng wa Soweto. Monna yo o be a hlola tlhakahlakano baduding ba motse wa Soweto, batho ba sa ipshine ka yena. O be 5 a ruile dikgomo le dipudi le dinku gomme a sa rate batho ba bangwe ba rua bjalo ka yena. Rahodu o be a se a tuma ka lebaka la leruo la gagwe fela, eupša o be a tumile ka go utswetša batho maruo a bona gore go hume yena a nnoši. O be a tsebega kgole le kgauswi metseng ya makheišeneng. O be a thakga manyalo le dipulo tša maswika ka 10 dikgomo tšeo a bego a ba tlišetša tšona gore ba hlabele mediro ya bona. Dikgomo tša gagwe di be di rekega kudu, ke ka moo monna yo a bego a tsebega kgole le kgauswi. Gabotsebotse, Rahodu o be a belegetšwe motseng wa Leribe kua nageng ya Lesotho. Ka go realo, o be a na le metse ye mebedi. Motse wo mongwe o be o le kua Leribe, nageng ya Lesotho mola wo mongwe o le Soweto go la Gauteng. Rahodu o be a na le 15 leruo kua gagabo Leribe mola a na le lengwe mo Gauteng motsengmogolo wa Soweto. Le gona kua gagabo o be a hloilwe ke batho ka lebaka la mekgwa ya gagwe ya bophelo. Mo Soweto le gona o be a sa ratwe ke batho ka lebaka la yona mekgwa yeo ya gagwe ya bophelo. Rahodu o be a se a hloiwa ke batho bohle bao a phelago le bona. O be a hloilwe ke balemi goba barui ba dikgomo, dipudi le dinku ka ge a be a ba 20 utswetša leruo la bona. O be a utswa leruo la Gauteng a iše Lesotho gomme ge a boa Gauteng go tšwa Lesotho o be a gogola leruo la fao gomme a tle nalo Gauteng. Ka letšatši le lengwe batho ba ile ba ya lapeng la Rahodu go yo reka kgomo ya monyanya. Lapa la Kelahlile le be le thabetše go hwetša kgomo ka pela ntle le bothata. Rahodu o ile a utswa 25 kgomo ya motho yo mongwe a e iša moo monyanyeng. Kgomo e ile ya gapša ya išwa gabomonyanya. Rahodu o rile go fihla monyanyeng a leka gore o tlemaganya kgomo le mohlare. Ge ba tlema kgomo go wona, mohlare o ile wa tomoga ka medu. Ba rile ba sa kgotsa, mohlare wa opela wa re: … [Letl. 83–84] 11.1 Efa mohuta wa nonwane ye. (1) 11.2 Efa mehlala YE MEBEDI go tšwa setsopolweng se go laetša gore tikologo ye e tšwelelago mo ke ya sebjalebjale. (2) 11.3 Ka dintlha TŠE PEDI efa ponelopele ya gago mabapi le ditiro tša Rahodu tša bohodu. (2) 11.4 Ka dintlha TŠE THARO hlaloša tšweletšo ya bothata le tharollo ya bjona nonwaneng ye. (3) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 18 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 18 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential 11.5 Na leina la nonwane ye le nyalelana bjang le diteng tša yona? Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (3) 11.6 Sekaseka morero wa nonwane ye. Efa dintlha TŠE THARO. (3) LE SETSOPOLWA SA F KGOŠIGADI MODJADJI (KGOŠIGADI YA GO NEŠA PULA) – BMT Makobe 1 Re Balobedu, re boologa bohlabatšatši bja Zimbabwe, 2 Re ditlogolo tša Kgošikgolo Dzugudini 3 SebušaBakaranga banešapula tša mokhora, 4 Ba rego ge e duma e a tšhologana, 5 Ra tla ra ja maraka le dinyoba, 6 Ditlogolokhukhukhukhu tša Kgošikgolo Monomotapa 7 Baagibagolo ba leboto monepenepeswika la marope a Zimbabwe … 8 Re šikatee le Bavenda le Baphalaborwa ba Malatji 9 Moo ba rego tshoganatlogelang go hubakela Borwa, 10 Ka ge mo go phala Borwa ebile go lla noto. 11 Re hlompšha le ke Mazulu, tlogolwana tša Kgoši Tšhaka, 12 Le leina ba reetše Mabelemane, 13 Ka go leboga mokhora wa pula tša matlorotloro lefaseng re tlišago. 14 Re dikgošikgolo manešapula tša medupi, pula tša matlorotloro, 15 Re buša tšatši le hlabile! 16 Bošego re šuthelela batho ba bošego sebaka, 17 Re banwi ba meetsetlhweka a noka tša boMolototsi, 18 Magageng a thokgwa tša boDaja, 19 Diphororong tša boDebegeni, 20 Moo go fokago meoya ya badimo baletasetšhaba, 21 Mola bogoši bo ikadile Khetlhakone 22 Moo šaka la bogoši le hlomphilwego ngwageng wa 1936 23 Go ba bohwa bja naga ya Afrika-Borwa. 24 Ka gaborena ga re nyalwe, re a nyala, 25 Bane re swere mphodikgolo, mpho tša badimo le Modimo, 26 Re swere naka la pula maphedišaditšhabatšhaba, 27 Re swere todi tša magodimo madidimetša go tšwa kgole magodimodimong, 28 Re tšhaba go tswaka meeta le pitša tša badimo ka diaila ditlalemeso! [Letl. 112] 11.7 Laetša poeletšo yeo e tšwelelago methalothetong ya 1 le 2, 26 le 27. (2) 11.8 Ngwala dibokantšu TŠE PEDI tšeo di gatelelago kgopolo ya botšo bja Balobedu go tšwa methalothetong ya 1-3. (2) 11.9 Hlaloša ka mo sereti se dirišitšego kgetho le tirišo ya mantšu methalothetong ya 8, 9 le 17. (3) 11.10 Hlatholla tirišo ya setlabelatheto se se tšwelelago methalothetong ya 21–23. (2) 11.11 Re alele maikutlo a sereti seretong se. Fahlela karabo ya gago. (2) [25] PALOMOKA YA KAROLO YA B: 25 Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 19 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 19 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential KAROLO YA C: PAPADI/TERAMA/TIRAGATŠO Araba potšišo YE TELELE goba YA DITSOPOLWA. Ge o kgethile ditsopolwa KAROLONG YA B gona araba ye telele KAROLONG ye. Ge o kgethile ye telele KAROLONG YA B gona kgetha ya ditsopolwa mo go KAROLO ye. Botelele bja karabo ye telele e be mantšu a 400 – 450. POTŠIŠO YA 12: POTŠIŠO YE TELELE O IPHIHLETŠENG? – LT Maphoso Sekaseka Morero wa papadi ye. Botelele bja karabo e be mantšu a 400–450. [25] POTŠIŠO YA 13: POTŠIŠO YA DITSOPOLWA O IPHIHLETŠENG?– LT Maphoso Bala ditsopolwa tše ka tsenelelo le tsinkelo gore o tle o kgone go araba dipotšišo tša go di latela. SETSOPOLWA SA G (Ka gare Bošego ngwakong) SARINKI: (O bolela ka sellathekeng) Nna ke tla be ke eja eng? (Go a kokotwa) Go lokile, motho o mongwe o a tsena. (Go tloga segodišantšung.) Tsena! BENJAMENE: (O a goroga) Hleng o tima sellathekeng ge ke kokota? SARINKI: Na o reng o no tsena le go ntšhekiša, Benjamene? O tagilwe bjang? 5 BENJAMENE: Ngwana o šetše a robetše? SARINKI: A ke re nka be o mmona mo? Matšatši a ona ke re o a nkgopola. BENJAMENE: Ke mmoditše le Monyaku gore le ge nka tagwa bjang goba bjang, mosadi wa ka ke a mo gopola. Bjale o a bona ke tlile, rato. Wena o no mpotša gore ngwana o šota eng nna ka mo phethela. 10 SARINKI: E le gore o tšea kae tšhelete matšatši a wena? BENJAMENE: Tša gore ke e tšea kae ga di nyake wena. Wena hleng ga senke o no mpotša gore tšhelete o be o e tšea kae. SARINKI: Afa ga o rekiše dikgomo tša tatago, wena Benjamene? BENJAMENE: Le ge nka di rekiša, a ke re ke tša tate. 15 SARINKI: O a di rekiša? BENJAMENE: A re tlogele tšeo rato. Ke na le kgopelo ye ke nyakago go e dira gonabjale. SARINKI: Dikgopelo di dirwa mola megopolo ya batho e re tsweetswee! BENJAMENE: Ke nyaka go go nyala kgwedi ye e tlago. 20 SARINKI: Afa ke go kwele gabotse, Benjamene? O re o nyaka go nnyala? BENJAMENE: Ee, kganthe ke semaka ge motho a nyalwa ke nna? SARINKI: Mokgwa ga se nke ke no emela mantšu a mohuta wo go tšwa molomong wa gago. BENJAMENE: Ke holofetše Sarinki. Kgwedi ye e tlago ke romela bagešo go tlo 25 kgopela sego sa meetse. Mminorathwana [Letl. 77–78] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 20 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 20 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential 13.1 Ka dintlha TŠE PEDI tsopola dipolelo tša Sarinki tše di laetšago moya wa ntwa. (2) 13.2 Bontšha bokamorago bja diteng tša setsopolwa se. (1) 13.3 Efa bohlokwa bja ditšhupasefala setsopolweng se. (1) 13.4 Bapetša mminoratho le mminorathwana go ya le ka fao di dirišitšwego ka gona papading ye. (2) 13.5 Ka dintlha TŠE THARO hlaloša ka mo mongwadi a tlemollotšego lehuto la papadi ye. (3) 13.6 Na maikutlo a gago ke afe mabapi le maitshwaro a Sarinki papading ye? Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (3) LE SETSOPOLWA SA H (Ka ntle Bošego Kgorwaneng) Go kwagala motho a epa REBONE: Tate, ke neng o le mo botshwelomare? MAHUNELA: (O a epa) Ke a nyaka, ngwanaka. REBONE: O nyaka eng? Bona gore o fatolotše mantle ebile a nkga bjang. JEMINA: Tatago ga a sa itira, Rebone. Motho a ka dio thankgolla matšhila a a ka botshwelomare a re ke a nyaka. O nyaka eng Mahunela? 5 MAHUNELA: Nna ke a tseba. JEMINA: Ke re ge nka be o re o tsoša botshwelomare bjo ke be ke tla go kwa. MAHUNELA: (Ka kholofelo ya maswabi) Ao, gape ga e gona. E kae yona? JEMINA: (O thoma go befelwa) Eng, motho wa Modimo? MAHUNELA: E tšerwe ke mang, Rebone? Mola ntlwana ye ya wago o ile wa tla mo? 10 REBONE: Aowa. E sa le e no wa, nna ke šomiša botshwelomare bja ka baagišaneng. MAHUNELA: Le wena Mogadibo ga sešo o no tla mo? JEMINA: Kganthe ke dula ka mo gabolena? MAHUNELA: Bjale e tšerwe ke mang? 15 JEMINA: Re re na eng motho wa Modimo? (Go lla mogala) Na mogala wo o llago ga se wa Rebone? REBONE: Ke wona. E re ke o arabe. Hallo. HLOGI: (Filthara) Rebone mogwera, na hleng o ile tuu? Tatago o sa timeletše? REBONE: Aowa, o boile. Šo yena. Nna tša gešo mogwera ga di bolelwe. 20 HLOGI: Kganthe go diregang? REBONE: Gape botshwelamare bja ka mo gae bo wele gomme tate o gare le go bo fatolla, o re o a nyaka. HLOGI: O nyakang? REBONE: Ga a re botše selo. Bjale Mahlogonolo, ke be ke rata gore lehono gona 25 o dio mpotša nnete. HLOGI: Ke go botša nnete ya eng? REBONE: Ke wena o nthušitšego a ke re? HLOGI: Ka eng na mogwera? REBONE: Ka puku yela ya ... 30 Mminorathwana [Letl. 101–102] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 21 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 21 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential 13.7 Laetša tswalano gare ga: 13.7.1 Jemina le Rebone (1) 13.7.2 Hlogi le Rebone (1) 13.8 Na molwantšhwa wa papadi ye ke mang? Fahlela karabo ya gago ka dintlha TŠE PEDI. (3) 13.9 Laetša mohola wa Pulamadibogo papading ye. (1) 13.10 Hlaloša ditiro TŠE THARO tšeo di laetšago semelo sa Mahunela sa bongame papading ye. (3) 13.11 Na mongwadi o kgonne go tšweletša thekniki ya kgegeophethogi papading ye? Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (2) 13.12 Ka dintlha TŠE PEDI ahlaahla ka moo mongwadi a dirišitšego polelonoši ya Mahunela morago ga go wa ga botshwelamare bja gagwe. (2) [25] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 22 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 22 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential POTŠIŠO YA 14: POTŠIŠO YE TELELE NAGA GA DI ETELANE – MS Serudu Sekaseka Morero wa papadi ye. Botelele bja karabo e be mantšu a 400–450. [25] POTŠIŠO YA 15: POTŠIŠO YA DITSOPOLWA NAGA GA DI ETELANE – MS Serudu Badišiša ditsopolwa tše gore o tle o kgone go araba dipotšišo tša go di latela. SETSOPOLWA SA I MPHAKA: (O a nwa.) A … aa … a. Bo tloga bo sepediša madi a mmele. TOKARI: Le gona bo tonya gabotse. MPHAKA: Bo tloga bo sa tšwa ka setšidifatšing. ROLA: (Bo šetše bo mo swere.) Ke ra mokgomana wa moeng. MPHAKA: Mong wa ka. 5 ROLA: Dithuto le di phethile Bodikela na? MPHAKA: (O senya sefahlego.) Ao, na Bodikela ke gona fela moo motho a ka rutwago dithuto tše kgolo gona? ROLA: Ke be ke botšiša fela monna. MPHAKA: O reng o sa re o rutilwe Bokgalaka goba Tswapo? 10 ROLA: Go lokile o se ntshenye mogopolo, ke be ke botšiša fela. KALA: Le na le yunibesithi Bonwatau moo o tšwago? MPHAKA: (O thomile go tšea mahlo a tšhipa.) Ke tloga ke le moditi wa gona. Ga ke sa le sealogane. Ke batametše go ba rabadia. ROLA: Nkane re ekwa gore ba sa ntše ba le bapotše ka dikokwane, ba le 15 nyokolanyokola ka mongangapane? MPHAKA: Tšeo ga di thibele motho go tšwetša dithuto tša gagwe pele. KALA: Go bouta go na le go bouta Bonwatau moo ga gago? MPHAKA: (O fela pelo o ba tsena ganong.) Se nkahlameleng. Ga le kgone go bolela ka go šielana ditlatla tenang? 20 MPHAKA: O re re eng? TOKARI: Tlogelang go hlaba lešata baisa te! KALA: Moisa yo o a re roga. Ga o mo kwe wena gore o reng? MPHAKA: Ke re ditlatla. O kile wa bona banna ba bolela ka nako e tee bjalo ka basadi? Ke disoso dilo tše! 25 ROLA: (O a ema a befetšwe.) O a mo kwa o sa boeletša. Rena ga re lwe le yena re mmotšiša fela dipotšišo ka ga naga yeo ya gabo. Ge a rata go lwa le gona go lokile. [Letl.26–27] 15.1 Ka dintlha TŠE PEDI tsopola dipolelo tša Mphaka tše di laetšago moya wa ntwa. (2) 15.2 Bontšha bokamorago bja diteng tša setsopolwa se. (1) 15.3 Efa bohlokwa bja ditšhupasefala setsopolweng se. (1) 15.4 Na thulano ye e tšwelelago setsopolweng se ke ya mohuta mang? Fahlela. (2) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 23 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 23 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential 15.5 Ka dintlha TŠE THARO hlaloša ka mo mongwadi a tlemollotšego lehuto la papadi ye. (3) 15.6 Na maikutlo a gago ke afe mabapi le go se dumelelwe ga bafaladi go swara maemo a godimo mešomong ka dinagengdišele? Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (3) LE SETSOPOLWA SA J MPHAKA: Ke kwa gore Letsota ke yena a hlohleletšago Ntlhore gore a re bintšhe tselewane. HUNADI: Ga a ye kua, moradia yo. Ge e le yena o tsebang. Tša lapa la gagwe šedile di a šišimiša. MPHAKA: O tsebe gore lešilo ge le ka hlalefa le a fetišiša. Le nape le ntšhe le bošilo 5 bjo bja lona. Fela ga ke ba bone molato, naga ke ya bona, a ba dire se ba se ratago. HUNADI: Ge a ka se ke a mo hlokomela le go kgena leleme la gagwe o tla ikhwetša a mo nyepotše, morero wa bona wa folotša. MPHAKA: Ke kelelagobedi moisa yo. O a tšea o a iša. Le boiseise bo mo swanetše. 10 HUNADI: Ke lona. O sa re bo mo swanetše. MPHAKA: Bo ka se mmušetše selo. (Mphaka o ile a sa iketlile le mosadi gwa tšwelela Morena Nkono.) MPHAKA: Di reng tša masa monnagešo? NKONO: Di sa sasametša. Ke dimeseneke ga di hlathwe ke motho. 15 MPHAKA: O reng wa re ke dimeseneke? NKONO: Ke reng bjale warra, go lla kgati ya moditi fela. Re kokonelwa ke naga e le ya gaborena. MPHAKA: Mola re le duma ge le le ka gae, wa tla wa ntšhoša ka tsela ye? NKONO: Rathuto yo moswa o a re huduwa. O re tsentšhitše letšatši. 20 MPHAKA: Nna ke be ke re kgotelele e dutšwe ke batšwabotšo ba go swana le rena. NKONO: Le go rena go bjalo. Ke sa tšo tsebišwa gore go tloga išago ke tla swanela ke go tlogela sekolo sa ka. MPHAKA: Ao, lebaka keng? NKONO: Ke tša mmetlašapo la tlala warra. 25 MPHAKA: Bjale ba tla go fa se sengwe? [Letl. 96] 15.7 Laetša tswalano gare ga: 15.7.1 Mphaka le Nkono (1) 15.7.2 Mphaka le Hunadi (1) 15.8 Na molwantšhwa wa papadi ye ke mang? Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (3) 15.9 Efa molaetša wa setsopolwa se. (1) 15.10 Hlaloša ditiro TŠE THARO tšeo di laetšago semelo sa Mphaka o lebeletše bogale bja gagwe papading ye. (3) Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 24 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 24 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential 15.11 Na mongwadi o kgonne go tšweletša thekniki ya kgegeophethogi papading ye? Fahlela ka dintlha TŠE PEDI. (2) 15.12 Ka dintlha TŠE PEDI ahlaahla ka moo mongwadi a dirišitšego polelonoši ya Mphaka morago ga go lora mmagwe a re a tliše bana gae. (2) [25] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla ### Page 25 Sepedi Leleme la Gae (HL)/P2 25 DBE/Mopitlo/Phupu 2025 SC/NSC Confidential POTŠIŠO YA 16: POTŠIŠO YE TELELE LEHUFA – P Mothupi Sekaseka Morero wa papadi ye. Botelele bja karabo e be mantšu a 400–450. [25] POTŠIŠO YA 17: POTŠIŠO YA DITSOPOLWA LEHUFA – P Mothupi Bala ditsopolwa tše ka go kitimiša mahlo, tsenelelo le tsinkelo gore o tle o kgone go araba dipotšišo tša go di latela. SETSOPOLWA SA K (Ke Motetema lapeng la Ntshepe) (Mantšiboa a mabotse. Ge seširo se bulega re bona Ntshepe a dutše tafoleng a bala kuranta. Ntlogeleng o tšwa ka phapošing ya go robala a swere paki ka letsogo.) NTSHEPE: (O bala kuranta) NTLOGELENG: (O tšwa ka phapošeng ya bona a swere paki ka letsogo) Hee, wena Ntshepe! Ke dinomoro tša mang tše? 5 NTSHEPE: (O tsoša hlogo) O ra dinomoro dife bjale, mogatšaka? NTLOGELENG: (Ka bogale) Ke bolela ka tše o di fihlilego ka mo morabeng wa paki! NTSHEPE: (Ka go iketla) Nke o di tliše mo ke di bone. NTLOGELENG: O di bona ge di dira eng? A ke re o a di tseba. NTSHEPE: (O homola sebakanyana a beile monwana molomong) 10 NTLOGELENG: Bjale o homoletše eng? A o sa nagana go tlo mpotša maaka? NTSHEPE: Aowa, mogatšaka, dinomoro tše o bolelago ka tšona ke tša Lerato. O nneile tšona mesong ge … NTLOGELENG: (O mo tsena ganong ka bogale) Ga o na dihlong, monna tena! Kgane ebile o a di tseba gore ke tša mang? 15 NTSHEPE: Ke sa di tsebe ke itšeng mola di neilwe nna? NTLOGELENG: Ke kgale ke go bona gore o na le mathaithai, Ntshepe. E sa le gore re tle mo Motetema ga o sa swarega. NTSHEPE: Aowa, mmagwe, dinomoro tšeo ke tša Lerato yo ke ilego ka mo ruta kua Diepkloof. 20 NTLOGELENG: Bjale ge o ile wa mo ruta, o go neelang dinomoro tša mogala? NTSHEPE: Mogatšaka, Lerato o šoma lebenkeleng la diphahlo kua Groblersdal. O nneile dinomoro tše gore ke fele ke mo leletša ge ke … NTLOGELENG: Tlogela kua! O re o dira mang setlaela sa gago? NTSHEPE: Wena o tshwenya ka go ntsena ganong ke sa bolela. 25 NTLOGELENG: A ke re ke a kwa gore o thoma maaka a matala. NTSHEPE: Gomme ke go botša nnete, mogatšaka, dinomoro tšeo ke di tšere go Lerato gore ge ke nyaka se sengwe lebenkeleng la bona ke kgone go mo leletša. [Letl. 4] Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe Phetla Text truncated here. Open the document page to read the rest. ## Related documents - [Sepedi HL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-hl-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-sepedi/de634f35-2acc-45e8-a31f-c54e8c3845cb) — Sepedi HL · QP · 2024 · Sepedi - [Sepedi HL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p2-may-june-2023/58f251d6-df35-4e12-bdb6-a5d4a69be422) — Sepedi HL · QP · 2023 · Sepedi - [Sepedi HL P2 May June 2021](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p2-may-june-2021/d1060592-4b05-4dab-95ec-0fd68cd5dff7) — Sepedi HL · QP · 2021 · Sepedi - [Sepedi HL P2 May June 2021](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p2-may-june-2021-1/2113f664-80a9-42ad-9190-d33f18e9df30) — Sepedi HL · QP · 2021 · Sepedi - [Sepedi HL P2 May June 2018](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p2-may-june-2018/451abade-aaa8-45b7-9242-a4570c4b221f) — Sepedi HL · QP · 2018 · Sepedi - [Sepedi HL P2 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p2-may-june-2017/53df9b0b-53f5-4803-9b75-265792e79ae0) — Sepedi HL · QP · 2017 · Sepedi ## More from Grade 12 Sepedi HL - [Gr 12 Sepedi HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sepedi-hl-atp-2023-24/1d473445-7b9b-4f2f-bcf4-e68f07348426) — ATP - [Sepedi (HL) June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-june-2025-possible-answers/b62e3e2c-c7f8-4660-b96f-bd9ab7e48039) — Memo · 2025 · Sepedi - [Sepedi HL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p1-may-june-2025-mg/24e7e49f-6ff0-4ed7-85d1-32645e145c62) — Memo · 2025 · Sepedi - [Sepedi HL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-hl-p3-may-june-2025-mg/55af0e4f-fc29-4491-bf04-fcec9e0e05d4) — Memo · 2025 · Sepedi - [Sepedi HL P1 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-hl-2025-nsc-november-exam-memorandum-paper-1-sepedi/63741d50-f994-4b99-b545-caebbee9c356) — Memo · 2025 · Sepedi - [Sepedi HL P1 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-sepedi/13519b8e-62d0-4aca-8393-8c41472296c3) — Memo · 2025 · Sepedi ## Collection - [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.