# Sesotho HL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2014 Question Paper

> Grade 12 Sesotho HL Paper 1 question paper from the Eastern Cape Mock Exam 2014, 11 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/seshl-p1-gr12-qp-sep-2014/d99ed095-087d-4ca8-af71-3c3ddf514bc0
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Sesotho HL
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2014
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 11

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sesotho HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sesotho-hl) › [Sesotho HL Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2014 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/seshl-p1-gr12-qp-sep-2014/d99ed095-087d-4ca8-af71-3c3ddf514bc0)

## About this document

Sesotho Hl · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2014. Question paper, 11 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                         NATIONAL
                    SENIOR CERTIFICATE

                         KEREITI YA 12

                         LOETSE 2014

   SESOTHO PUO YA LAPENG – PAMPIRI YA 1

MATSHWAO 70

NAKO:    dihora tse 2

                                 *SESHL1*

                        Pampiri ena e na le maqephe a 10.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                         SESOTHO PUO YA LAPENG - PAMPIRI YA 1                   (LOETSE 2014)

 DITAELO HO MOHLAHLOBUWA

 1.     Pampiri ena e rotswe DIKAROLO tse THARO, e leng:

        KAROLO YA A:           Tekokutlwisiso                     (30)
        KAROLO YA B:           Kgutsufatso                        (10)
        KAROLO YA C:           Thutapuo le tshebediso ya puo      (30)

 2.     Bala ditaelo TSOHLE ka hloko

 3.     Araba dipotso TSOHLE.

 4.     Qala karolo e NNGWE le e NNGWE leqepheng le LETJHA.

 5.     Seha mola qetellong ya karolo e NNGWE le e NNGWE.

 6.     Nomora dikarabo tsa hao jwalo ka ha di nomorilwe pampiring ya dipotso.

 7.     Tlola mola pakeng tsa dikarabo tsa hao.

 8.     Ngola ka mongolo o makgethe o balehang.

 9.     Tsepamisa maikutlo haholo mopeletong le popong ya dipolelo tse
        nepahetseng.

 10.    Araba dipotso TSOHLE ka Sesotho.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                              Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(LOETSE 2014)                   SESOTHO PUO YA LAPENG - PAMPIRI YA 1                        3

 KAROLO YA A: TEKOKUTLWISISO

 POTSO YA 1

 Potsong ena o nehilwe mefuta e mmedi ya ditema. Bala tema e nngwe le e nngwe
 ka hloko o nto araba dipotso tsohle tse hlahang tlasa yona.

 TEMA YA 1

 Bala tema e latelang mme ha o qetile o arabe dipotso tse e latelang.

                            MPHO E KGOLO HO FETA TSOHLE

 E se e le dilemo tse leshome Alina le Selemo Mahonko ba nyalane. Dilemong
 tsena tsohle, ba lekile matsapa ohle ho iphumanela ngwana ntle ho katleho.
 Lefatshe lena ba le tsamaile ka bophara ba theosa, ba nyolosa empa ho se molemo
 wa letho. Kajeno ho fihlile moo ba seng ba kgathala teng, kgohlano e se e le ngata
 hoo ba seng ba sa shebane hantle ka mahlong. E mong o qosa e mong, a re
 molato ke wa hae ba tingwang bana mme eo le yena a itshwasolle ka ho itseng.
 Dipuo tsena tsa bona ha di ba bebofaletse joko ena e boima ho hang hobane ka ho
 tjhaba ha letsatsi le leng le le leng, mathata a bona a fihla ka sekgahla se seholo.
 Bobedi ba bona ba se ba fetohile taba e ka sehlohong moqoqong wa batho ba
 motse, ba songwa ke bohle. Le tsipasehole e sa tsebeng ho fepa mpa ya yona, e na
 le hona ho ba nyenyefatsa, e bolela ka moo ba hlolehang ka teng.

 Alina ke mooki sepetleleng se seholo kwana Kgauteng. Dingaka o di bona ka
 mefuta ya tsona, bongata ba tsona bo tseba tlokotsi eo a leng ka hara yona. Di
 lekile hohle ho matleng a tsona ho mo thusa empa ho fihlela letsatsi lena le hodimo,
 Alina ha a thabong ya ho tshwara ngwana eo e leng wa hae ka matsoho a hae.
 Selemo le yena o ile a feta dingakeng tse kgolo ka makgetlo a mangata empa ka
 mehla o ne a bolellwa ntho e le nngwe. Dingaka di ne di sa bone molato ho yena
 kapa mofumahadi, mme ka mehla o ne a bolellwa hore a se tate, ka tsatsi le leng o
 tla atleha. Ha dilemo di ntse di feta, le dinyefolo tsa batho di ntse di ata le ho feta,
 Selemo o ile a qetella e ba lekgoba la tahi. Ka mehla o ne a hlola a kgwapheditse
 botlolo ya letsina hara mokotlana oo a jarang dibuka tsa hae tsa mosebetsi ka
 wona. Moeka ha a ithetsa a le mong, o ne a ipolella hore batho ha ba tsebe seo a
 se etsang sephiring moo a leng mong teng empa boitshwaro ba motho bo a fetoha
 ha a jele mabele. Ka nako tse ding o ne a hlaha a leketlisitse kgama, e shebile
 kwana hole, dihempe di tswetse ka ntle ho borikgwe. Motho wa teng o ne a rutleha
 pelo kapelenyana, a lwana le ha ntho eo a e tsekang e sa tsebisahale.

 Le ho Alina ho ne ho le jwalo feela, le yena o ne a le bohale ba tau. Bakudi
 sepetlele ba ne ba hula ka thata. Alina o ne a sa tsamaelane le masawana. Hona ha
 motho a ka ithoma ka phoso ho ne ho sala hanyane hore a mo hobele ka phafa.
 Boitshwaro bona ba hae bo ne bo mo kenya dikgathatsong tse ngata mme ho
 bonahala hore hoja Mookamedi o ne a sa tseba dikgathatso tsa hae, Alina o ne a tla
 fellwa ke mosebetsi. Mookamedi o ne a leka ka hohle ho fana ka dikeletso tse tla
 kgothatsa Alina empa bophelo bo ne bo le thata. Ha e le Selemo yena, o ne a
 ikakgetse ka setotswana mosebetsing wa hae. Hoja e ne e se lehlena tjena, o ne a
 tla atleha haholo ho feta ka moo a sebetsang ka teng. E ne e le mmuelli lekgotleng
 la dinyewe.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                 Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                         SESOTHO PUO YA LAPENG - PAMPIRI YA 1                                (LOETSE 2014)

 Selemo o ne a sebetsa jwalo ka lekgoba, a sebetsa ho tloha hoseng ho fihlela
 mantsiboya ntle le phomolo, ntle le ha a ja dijo tsa motsheare. Manganga a ne a ba
 teng ha ho fihla nako ya hore a kgutlele lapeng, jwale bothata bo ne bo ba teng hoo a
 neng a iketsa eka o patelletswe ke mosebetsi athe o ntse a ja mabele a
 lomositsweng. Ha a tswa kantorong ya hae ka morao ho moo, o ne a tsamaya ka
 lekeke, mahlo a sa panye jwalo ka a motho ya foufetseng. Bophelo ba hae bo ne bo
 fokola ke hona, moeka o ne a kena lapeng ho se ho phirimile mme a kene diphateng
 ntle le ho thetsa dijo tseo mofumahadi a mo behetseng tsona. Jwale e be ka moso ho
 tla tsoha difaqane ha mofumahadi a hlokomela hore o phehetse lefeela. Dintwa tsena
 di ne di nyakalatsa batho ba hahisaneng le bona haholo hobane phoofolo ena e
 bitswang motho ha e rate ho bona e mong motho a phela ha monate.
 [E qotsitswe le ho lokisetswa tlhahlobo ho tswa ho: Ngatana ya patsi, BT Mokgomatha, 1988: p. 30–31]

 1.1    Selemo le Alina ba ne ba sebetsa mesebetsi ya bohlokwa haholo setjhabeng.
        Bolela mesebetsi eo ba neng ba e sebetsa?                                                        (2)
 1.2    Ke eng e ileng ya etsa hore ho be teng kgohlano pakeng tsa Alina le Selemo
        lenyalong la bona?                                                                               (1)
 1.3    Kgetha karabo e nepahetseng ho tsena tse latelang. Ngola tlhaku (A–D) e
        bapileng le karabo eo o e kgethileng. Lebitso le le leng le yeng le sebediswe
        bakeng sa mosadi ya sa fumaneng bana ke …
        A       lethisa
        B       mabotswa
        C       lefetwa
        D       nyopa                                                                                    (1)
 1.4    Ke nako e kae Selemo le Alina ba ntse ba leka ho fumana tharollo ya tlokotsi
        eo ba leng ka hara yona ntle le ho atleha?                                                       (1)
 1.5    Ha Selemo le Alina ba ntse ba theosa ba nyolosa ba eya dingakeng, ho ile ha
        fumaneha hore bothata ba bona ke eng?                                                            (1)
 1.6    Ho thwe ‘Le tsipasehole e sa tsebeng ho fepa mpa ya yona e na le hona ho
        ba nyenyefatsa’. Hlalosa hore tsipasehole ke eng.                                                (2)
 1.7    Tlokotsi eo Selemo le Alina ba neng ba tjamelane le yona e ile ya tlisa
        ditlamorao dife ho Selemo haholo ha a utlwa dinyefolo tsa batho di ntse di ata?                  (2)
 1.8    Maemo a sa thabiseng ao motho a yeng a tobane le ona ka lapeng a ye a
        qetelle a ama le batho ba se nang molato. Ke bofe boitshwaro bo sa
        kgahliseng bo ileng ba hlahella ho Selemo le Alina mesebetsing ya bona ka ho
        fapana ka lebaka la maemo a bona a ka lapeng?                                                    (4)
 1.9    Ho ye ho thwe: ‘Ha ho ntho e mpe e se nang molemo; le ha maemo ao
        Selemo a neng a tobane le ona lapeng la hae a le mabe ha kaalo, ho teng
        botle boo re ka bo qollang ho yena mabapi le mosebetsi wa hae, bo ileng ba
        bakwa ke maemo ao a ka lapeng? Ke bofe botle boo? Bo hlalose.                                    (2)
 1.10   Na ho nepahetse hore ha batho ba kopana le maemo a tjee malapeng a bona
        ba nne ba supane ka menwana? Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka le
        utlwahalang.                                                                                     (2)
 1.11   Ha e ne e le wena ya tobaneng le maemo a mofuta oo lapeng la hao, o ne o tla
        a rarolla ha jwang?                                                                              (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                             Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(LOETSE 2014)                   SESOTHO PUO YA LAPENG - PAMPIRI YA 1                                  5

 TEMA YA 2

 Boha setshwantsho sena se latelang mme ha o qetile o arabe dipotso tse se
 latelang.

                                           [Se qotsitswe bukeng ya Sediba, CT Musa et.al. 2013: 13]

 1.12    Ha o sheba setshwantsho se ka hodimo o ka re batho ba ba ho sona ba
         amana jwang?                                                                                 (1)

 1.13    Kgetha karabo e nepahetseng ho tsena tse latelang. Ngola tlhaku (A–D) e
         bapileng le karabo eo o e kgethileng.
         Motho wa ntate ha a ntse a bonwa a pepa bana ho ye ho thwe o…

         A      rata bana haholo.
         B      jele phehla.
         C      fokollwa ke kelello.
         D      pelo e ntle haholo.                                                                   (1)

 1.14    Bolela hore na polelo e latelang ke nnete kapa ke mafosisa, o be o
         tshehetse karabo ya hao ka lebaka o itshetlehile ka seo o se bonang
         setshwantshong.
         Lelapa lena le bonahala e le lelapa le thabileng kamehla.                                    (2)

 1.15    Ho ya ka setshwantsho se ka hodimo o ka re bophelo ba lelapa lena bo
         fapane jwang le ba lelapa la Selemo le hlahisitsweng temeng ya pele.                         (2)

 1.16    O nahana hore setshwantsho se se fetisa molaetsa ofe setjhabeng?                             (2)

 1.17    Na wena o ka kgothaletsa batho ba bontate hore ba ka pepa bana ba bona?
         Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka.                                                           (2)

                                                     MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A:                     30

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                           Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                         SESOTHO PUO YA LAPENG - PAMPIRI YA 1                            (LOETSE 2014)

 KAROLO YA B: KGUTSUFATSO
 POTSO YA 2
 Bala ditaba tsa tema e latelang. E bua ka mabaka a etsang hore dikotsi di be ngata
 mebileng, haholoholo ka nako ya diphomolo tsa mafelo a selemo.
 ELA HLOKO:
 O lebelletswe ho etsa tse latelang:

 1.    Kgutsufatsa ka ho qolla mabaka a bakang dikotsi mebileng ka mantswe a ka
       bang 80–90.
 2.    Dintlha e be tse supileng tse jereng mohopolo wa sehlooho.
 3.    Ngola ka mokgwa wa seratswana se momahaneng.
 4.    Bontsha palo ya mantswe ao o a sebedisitseng qetellong ya kgutsufatso ya hao.

                        MABAKA A BAKANG DIKOTSI MEBILENG
 Nako ya diphomolo tsa mafelo a selemo e se e le haufi, ho se ho tla phethesela
 mebileng ya rona ho lejwa dibakeng ka ho fapana. Qobang palo tse hodimo tsa mafu
 ka ho hlokomela maemo a bakang dikotsi mebileng. Ho kganna o kgathetse ho kotsi
 ho wena le ho ba bang ba tsamayang mmileng. Lefapha la Dipalangwang le fumane
 hore mokgathala le ho otsela ho bakganni di bakwa ke ho kganna ka nako eo ba
 lokelang ebe ba robetse. Mokganni o kgothaletswa ho emisa koloi ka thoko mme a
 phomole. Qeto e bowatla ya ho seha tsebe e kotsi e ka fella ka ho tjhaisa hampe.
 Mokganni o lokela ho dula ho le letshehadi le ho seha tsebe ha feela ho sireletsehile.
 Ho kganna ka lebelo le hodimo ke sesosa se seholo sa dikotsi tse mpe le mafu ha
 dikoloi di tjhaisana. Ho molemo ho kganna ka lebelo le tlase, le ha ho hlaha kotsi e tla
 ba nyane.
 Ho kganna koloi e sa lokelang tsela ho ka eketsa dikotsi mmileng. Koloi ya hao e
 tlameha ho lokela tsela. O ka itlhahlobela yona kapa wa e isa moo ho lokiswang
 dikoloi pele o nka leeto. Maemo a lehodimo le ona a nka karolo ntlheng ena.
 Mokganni o lokela ho sebetsa tlasa maemo ohle a lehodimo. Ha o kganna puleng
 kgantsha mabone a matla hore bakganni ba bang ba o bone. Theola lebelo o kganne
 o iketlile ka tsela e dumellanang le maemo a tsela. Bohale mmileng ke mokgwa o
 kotsi kaha mokganni ya phehang kgang o tlosa mahlo mmileng mme a ka bolaya
 motho ya mo halefisang. O hopola Tebogo wa Mafikizolo? Ho qoba sena, se
 qholotswe ke diphoso tsa bakganni ba bang, o shebane le tsela ya hao ya ho kganna.
 Ho kganna o le tlasa tshusumetso ya tahi ke kotsi e kgolo ka ho fetisisa. Ho
 kgothalletswa hore ha o tla nka leeto o le mokganni o kgaohane hohang le dinotahi
 kaha sena se ka ama bophelo ba hao le maphelo a batho ba bang. Ho kganna
 naheng esele ho ka fana ka mathata. Ha o ya naheng esele ka koloi o kgothalletswa
 ho fumana International Driving Permit (IDP). Ho hlokomela tsena tsohle le tse ding
 mebileng ya naha ho ka fokotsa dipalopalo tse hodimo tsa dikotsi le mafu mebileng
 haholoholo nakong ya diphomolo tsa mafelo a selemo.
                 [E qotsitswe le ho lokiswa botjha ho tswa makasineng wa Bona,Pudungwana 2013:78]

                                                      MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B: 10

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                         Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(LOETSE 2014)                   SESOTHO PUO YA LAPENG - PAMPIRI YA 1                              7

 KAROLO YA C: THUTAPUO LE TSHEBEDISO YA PUO

 POTSO YA 3: PAPATSO

 Boha papatso ena e latelang ebe o araba dipotso tse thehilweng hodima yona.

 JA TLHAPI, THUSA BOKO

 Tlhapi e na le Omega-3 fatty acids tse molemong wa kgolo ya boko, tshebetso ya
 boko le masole a mmele. Ho ja tlhapi habedi kapa hararo ka beke, ke ho ja ka tsela
 e nang le phepo mme ho ka boela ha fokotsa
                              kotsi ya lefu la pelo.
                              JOHN WEST PILCHARDS
                              (R14,99 ho reka 425g) e ntjha
                              e tla o fa melemo ena dijong.
                              E fumaneha mabenkeleng
                              a pele.

                                        [E qotsitswe makasineng wa BONA, Pudungwana, 2013: 83]

 3.1     Bolela lebitso le letjha la sehlahiswa sena sa tlhapi?                                   (1)

 3.2     Bolela mawa a mabedi ao mongodi a a sebedisitseng ho bapatsa sehlahiswa
         sena.                                                                                    (2)

 3.3     Kgetha karabo e nepahetseng ka ho fetisisa ho tse latelang. Ngola feela
         tlhaku (A–D) e bapileng le karabo eo o e kgethileng.
         Ke eng e ka etsang hore batho bohle ba be le bokgoni ba ho iphumanela
         sehlahiswa se?

         A      Se monate haholo.
         B      Se kgahla mahlo.
         C      Se theko e tlase.
         D      Se nontsha haholo.                                                                (1)

 3.4     Bolela melemo e mmedi e fumanehang mofuteng ona wa tlhapi.                               (2)

 3.5     Papatsong ho thwe sehlahiswa sena se fumaneha mabenkeleng a pele. Ho
         ya ka kutlwisiso ya hao, mabenkele a pele ke a jwang?                                    (2)

 3.6     Na o a kgolwa hore sehlahiswa se sa tlhapi se ka thusa boko? Tshehetsa
         karabo ya hao ka lebaka.                                                                 (2)
                                                                                                 [10]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                      Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                         SESOTHO PUO YA LAPENG - PAMPIRI YA 1                                    (LOETSE 2014)

 POTSO YA 4: KHATHUNU

 Boha khathunu e latelang ebe o araba dipotso tse theilweng hodima yona.

    NTHABI LE
    METSWALLE
    Helang metswalle,                                                         Metsi a etsa hore
    kajeno re ithuta                                                           motjheso wa
    ka melemo ya ho                          Mme o re ho nwa                   mmele e be o
    nwa metsi.                                metsi ho fodisa                  lekaneng ho
                              Metsi ho
    Mabaka a                                 hlooho e opang le                bolelang hore o
                           fokotsa boima
    mangata a etsang                            bohloko ba                       tla dula o
                            ba mmele a
    hore metsi a be                            mokokotlo bo                   matlafetse ha o
                              thusa ho
    molemo.                                     bakwang ke                       ikwetlisa.
                               tlhotla
                                              kgaello ya metsi
                               mafura.
                                                 mmeleng.

                          [E qotsitswe le ho fetolelwa ho tswa ho Move, 6 Pudungwana 2013: leq. 66]

 4.1      Ha re qolla mantswe a reng ‘ Ho nwa metsi ho thusa ho fokotsa boima ba
          mmele’ o ka re a lebisitswe ho bomang?                                                           (1)
 4.2      Fana ka molemo o le mong wa metsi ntle le ho a nwa.                                              (1)

 4.3      Bolela mathata a mabedi feela a bakwang ke kgaello ya metsi mmeleng ho
          ya ka khathunu.                                                                                  (2)

 4.4      O nahana hore ha motho a ikwetlisa empa a sa nwe metsi ho ka etsahalang
          bophelong ba hae?                                                                                (2)

 4.5      Thuto ha e fumanehe sekolong feela. Qolla polelo e netefatsang sena
          khathunung.                                                                                      (2)

 4.6      Bohlokwa ba khathunu ee ke bofe?                                                                 (2)
                                                                                                          [10]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                               Phetla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(LOETSE 2014)                   SESOTHO PUO YA LAPENG - PAMPIRI YA 1                               9

 POTSO YA 5: TEMA E NGOTSWENG

 Bala tema ena ebe o araba dipotso tsa thutapuo le tshebediso ya puo tse e latelang.

 Teboho o ntse a kolota Molefi tjhelete e hlileng e leng ngatanyana eo a neng a e nke
 ngwaholakola. Teboho ke motho ya sa itshwenyeng ka dilemo, haholo haeba di
 ahlola maikutlo a hae. Ho yena e ntse eka dikgwedi feela. Ha utlwahala hore ho
 yena dikgwedi ke matsatsi mme matsatsi ke dihora. Ha ho makatse he ha le kajeno
 Molefi a ntse a tsamaela sa hae, mme mafelong a kgwedi e nngwe le e nngwe e ka
 kgona Molefi a emele ‘tsatsi le hlahlamang’ Molefi le yena ke ngwana ‘setsoha le
 pelo ya maobane’, mme le ha a e hloka haholo, o tloha ho Teboho a ntse a tsheha
 letsheho la setswalle, a ntse a tshepa hore ka moso e tla tla.

 O ile a fumana Teboho a sa le mosebetsing, mme Teboho a romela hore Molefi a
 eme ho fihlela a qeta. Molefi a hla a tshepa a bona hore tjhe kajeno o tla fumana
 ruri. Empa le ha a sa ka a bontsha Teboho, pelo ya hae e ile ya tetebela ha Teboho,
 ka mora ho mo emisa hoo ho hokalo, a boela a itatola hape. O kgutlile mangwele a
 hae a bile a kgwehla, eka a ka rwala matsoho hloohong a lla ha a hopola se mo
 emetseng hae. Hoseng o siile mofumahadi wa hae a lla ka mahlaba. Bosiu bohle
 Molefi o ne a letse a leka hona le hwane, a tshasa setlolo sena le sane seo a
 hlolang a utlwa hore se na le molemo. Qetellong a ba a nahana hore a ke a mo ise
 ngakeng. Empa monahano wa ho ya ngakeng o ne o sa mo thabise haholo ka ha a
 ne a tseba hore ke ho atisa melato feela. Ke ka baka lena ntlo ya hae e seng e ka
 kemisi tjena. O leka ka matla ho thibela ngaka. Empa kajeno o bile madimabe
 hobane mahlaba e ne e le a nnete (e se a mona a hlahang mohla kgomoatsana e sa
 thabang haholo.
                                   [E qotsitswe bukeng ya Leetong. S.Machabe Mofokeng, 1983: 79]

 5.1     Polelong ena … ‘O ile a fumana Teboho a le mosebetsing.’ Lentswe le
         ntshofaditsweng ke lehlalosi la sebaka. Ipopele polelo e nang le lehlalosi la
         sebaka o be o le sehelle.                                                                  (1)
 5.2     Kgetha karabo e nepahetseng ka ho fetisisa ho tse latelang. Ngola feela
         tlhaku (A–D) e bapileng le karabo eo o e kgethileng.
         Ha hothwe … ‘Molefi le yena ke ngwana setsoha le pelo ya maobane’ ho
         bolelwa hore …
         A      ha a robetse pelo e le bohloko, o tsoha e ntse e le bohloko.
         B      ha a robetse haholo ka la maobane o tsoha a opelwa ke pelo.
         C      ha a kgenne e ka kgona a robale a tle a tsohe pelo e le betere.
         D      ha se motho ya leqhoko o pelo e ntle ka nako tsohle.                                (1)
 5.3     ‘Bosiu bohle Molefi o letse a leka hona le hwane.’ Lentswe le
         ntshofaditsweng ke leakaretsi. Ipopele polelo ya hao e nang le leakaretsi le
         latelang: tsohle                                                                           (1)

 5.4     Polelo ena … ‘Empa monahano wa ho ya ngakeng o ne o sa mo thabise
         haholo’ e bonngweng. E ngole hape mme o fetolele lentswe le
         ntshofaditsweng bongateng.                                                                 (1)
 5.5     Teboho o kolota Molefi tjhelete e ngatanyana eo a neng a e nke
         ngwaholakola. Ngwaholakola ke neng?                                                        (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                        Phetla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                        SESOTHO PUO YA LAPENG - PAMPIRI YA 1                 (LOETSE 2014)

 5.6     Empa kajeno o bile madimabe hobane mahlaba e ne e le a nnete.
         Lebitso le ntshofaditsweng ke lebitsohokwa le bopilweng ka
         lebitso (madi) + kutu ya lekgethi (-be)
         Bontsha popo ya lebitsohokwa le latelang:

                 Sejamonna                                                              (2)

 5.7     Ngola polelo ena botjha, mme o lokise diphoso tse ho yona. Sehella mola
         moo o lokisitseng teng.
         Kguedi e nngwe le e nngwe o ntse a etsamaela.                                  (2)
                                                                                       [10]

                                                     MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C:        30
                                                      MATSHWAO OHLE A PAMPIRI ENA:       70

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                            Phetla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com

## Related documents

- [SESOTHO HL P3 GR12 QP SEPT2014](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p3-gr12-qp-sept2014/b8e8ee62-b0a8-48c2-96aa-da2f583a0372) — Sesotho HL · QP · 2014 · Sesotho
- [Sesotho HL P1 Nov 2014](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p1-nov-2014/113d57b7-313e-469b-af23-ed16dd5a253e) — Sesotho HL · QP · 2014 · Sesotho
- [SESOTHO HL P1 GR12 QP SEPT2023](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p1-gr12-qp-sept2023/5ef1d636-72bb-472a-884e-e18572fda143) — Sesotho HL · QP · 2023 · Sesotho
- [SESOTHO HL P1 GR12 QP SEPT2022](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p1-gr12-qp-sept2022/8ede6c83-6a59-4d26-bd0f-41758a9e9cb6) — Sesotho HL · QP · 2022 · Sesotho
- [SESOTHO HL P1 GR12 QP SEPT2020](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p1-gr12-qp-sept2020/55326892-75f3-4c24-b4fe-13b5a5b94fa3) — Sesotho HL · QP · 2020 · Sesotho
- [SESHL P1 GR12 QP SEPT2016](https://www.hlayiso.com/library/seshl-p1-gr12-qp-sept2016/acaeea3e-be2d-449b-a2c4-4b7f217d8512) — Sesotho HL · QP · 2016

## More from Grade 12 Sesotho HL

- [Sesotho June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-june-2025-possible-answers/f420d4f4-c2e4-43f4-a628-a1d9422de76e) — Memo · 2025 · Sesotho
- [SESOTHO HL P1 GR12 MEMO SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p1-gr12-memo-sept2024/ec881273-217a-4ca9-9b2e-027d76a83d3e) — Memo · 2024 · Sesotho
- [SESOTHO HL P2 GR12 MEMO SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p2-gr12-memo-sept-2024/a306e495-e28e-4c10-ac07-0c827cf7f734) — Memo · 2024 · Sesotho
- [SESOTHO HL P3 MEMO GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p3-memo-gr12-sept-2024/6479756f-df2a-4e2e-906b-a1984991cd3e) — Memo · 2024 · Sesotho
- [Sesotho HL P1 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-hl-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-sesotho/75b2a758-7b32-4682-9627-f44a63126988) — Memo · 2024 · Sesotho
- [Sesotho HL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-hl-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-sesotho/373f0429-3833-44e2-9ecc-decdf530b9f4) — QP · 2024 · Sesotho

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
