# Sesotho HL Grade 12 P3 Eastern Cape Mock 2013 Question Paper

> Grade 12 Sesotho HL Paper 3 question paper from the Eastern Cape Mock Exam 2013, 7 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/seshl-p3-qp-sep-2013/ab433d2b-a833-4f2d-a84c-fe41e32359f4
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Sesotho HL
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2013
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 7

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sesotho HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sesotho-hl) › [Sesotho HL Grade 12 P3 Eastern Cape Mock 2013 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/seshl-p3-qp-sep-2013/ab433d2b-a833-4f2d-a84c-fe41e32359f4)

## About this document

Sesotho Hl · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2013. Question paper, 7 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com
             Province of the
             EASTERN CAPE
             EDUCATION

                           NATIONAL
                      SENIOR CERTIFICATE

                         KEREITI YA 12

                         LOETSE 2013

SESOTHO PUO YA LAPENG-PAMPIRI YA BORARO

MATSHWAO: 100

NAKO: DIHORA TSE 2½

                               *SESHL3*

                      Pampiri ena e na le maqephe a 7.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                      SESOTHO PUO YA LAPENG – P3                           (LOETSE 2013)

DITAELO HO MOHLAHLOBUWA

1.    Pampiri ena e arotswe DIKAROLO tse THARO, e leng:

      KAROLO YA A: Moqoqo                                        (50)
      KAROLO YA B: Ditema tsa kgokahano tse telele               (30)
      KAROLO YA C: Ditema tsa kgokahano tse kgutshwane           (20)

2.    Bala ditaelo TSOHLE ka tlhoko.

3.    Araba potso e le NNGWE karolong e nngwe le e nngwe.

4.    Qala ka karolo ka NNGWE leqepheng le LETJHA, mme o sehe mola qetellong ya
      karolo ka nngwe.

5.    Etsa moralo wa ho ngola(ka ho iketsetsa mmapa wa monahano, dayakeremo,
      tjhate e bontshang tatellano ya mehopolo kapa ho etsa feela lenane la dintlha
      tseo a tlang ho ngola ka tsona), mme a be a lekole botjha mosebetsi wa hae ka
      ho bala hape, ho nahanisisa, ho hlaola diphoso, le ho nehelana ka sehlahiswa se
      phethetsweng. Moralo o etswe ditemeng tsohle. O tla abelwa matshwao bakeng
      sa ho ela mehato ena hloko.

6.    Meralo yohle e totobatswe hantle hore ke meralo, pele ho hlahiswa tema e
      ngolwang.

7.    O eletswa ho sebedisa metsotso e 80 ho araba KAROLO YA A, metsotso e 40 ho
      araba KAROLO YA B le metsotso e 30 ho araba KAROLO YA C.

8.    Nomora dikarabo tsa hao jwalo feela kaha dipotso di nomorilwe pampiring ya
      dipotso.

      ELA HLOKO: Ngola sehlooho se loketseng seo o se kgethileng, kapa seo o
      iqapetseng sona meqoqong eo ho sa nehelwang ka dihlooho ho yona.

9.    Ngola ka mongolo o makgethe o balehang ho bebofaletsa motshwai ho tshwaya
      mosebetsi wa hao.

10.   Bolelele ba ditema tse hlahiswang e be:

      KAROLO YA A: Moqoqo-mantswe a 400 – 450.
      KAROLO YA B: Ditema tsa kgokahano tse telele-mantswe a 180 – 200.
      KAROLO YA C: Ditema tsa kgokahano tse kgutshwane-mantswe a 100 – 120

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(LOETSE 2013)                        SESOTHO PUO YA LAPENG – P3                          3

 KAROLO YA A: MOQOQO
 POTSO YA 1
 Kgetha sehlooho se le SENG mme o ngole moqoqo wa bolelele ba mantswe a 400
 ho isa ho 450. Hopola ho etsa moralo wa hao, mme o boele o lekole mosebetsi wa
 hao botjha ho hlahloba diphoso.

 1.1     Wena le baithuti mmoho le ne le etile le etetse serapeng sa diphoofolo tse
         hlaha. Sepheo e le ho ya ithuta ka mefuta ya diphoofolo tsena. Ha le ntse le
         tsamaya moo serapeng, diheke tsa moo ho dulang ditau di ile tsa buleha
         mme ditau tsa tla ho lona. Ngola moqoqo oo ho wona o phetang ka moo le
         ileng la phonyoha ka teng. Sehlooho sa moqoqo wa hao e be:
         TSATSING LEO RA PHONYOHA KA SOBANA LA NALE.                                    [50]

                                            KAPA

 1.2     Boha setshwantsho sena se ka tlase, ebe o ngola moqoqo o itshetlehileng
         mohopolong wa sehlooho o qholotswang/hlahiswang ke setshwantsho sena
         maikutlong a hao. Se lebale ho iketsetsa moralo. Iqapele sehlooho sa hao.

                         [E qotsitswe ho Move 30 Pudungwana 2012]                       [50]

                                            KAPA

 1.3     Lelapa la heno le ne le menngwe moketeng wa lenyalo la moradi wa
         moahisane wa lona. Lenyalo e ne e le le lesweu. O kgutlile moo o sa lebale
         botle boo o bo boneng moo. Ngola moqoqo oo ho wona o hlalosang botle
         boo. Sehlooho sa moqoqo e be:

         LENYALONG LEO, HAESALE KE AHLAME, KE MAKALLETSE BOTLE BO
         BOKALO.                                                                        [50]

                                            KAPA

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                      SESOTHO PUO YA LAPENG – P3                            (LOETSE 2013)

1.4   Naha ya Aforika Borwa e bonahetse e aparetswe ke leru le letsho, mehwanto
      ya basebetsi ba merafong ba tseka ho nyollelwa meputso ke bahiri ba bona.
      Sena se bakile hore ho shwe batho ba bangata. Ebe mehwanto ke tharollo
      hotle o fumane seo o se batlang? Ngola moqoqo oo ho wona o tshehetsang
      ntlhakemo ya hao. Sehlooho sa hao e be:

      MEHWANTO E HLOKISA AFORIKA BORWA BOTSITSO LE NTSHETSO
      PELE.                                                                          [50]

                                        KAPA

1.5   Lefapha la Thuto le dumella banana ba ithwetseng ho kena sekolo. Sena se
      ngongorehisa matitjhere haholo ka ha ba tshaba hore banana bana ba tla
      pepela ka diphaposing tsa ho ithutela, mme ba tla hloka batho ba ba thusang
      nakong eo ba pepang. Ebe ke taba e nepahetseng hore baithuti ba kene
      sekolo ba ntse ba ithwetse. Ngola moqoqo oo ho wona o tshehetsang
      mahlakore ana ka bobedi.Sehlooho sa hao e be:
      NA KE HANTLE HORE BANANA BA ITHWETSENG BA NNE BA KENE
      SEKOLO?                                                                        [50]

                                        KAPA

1.6   Basotho ba ne ba nepile ha ba re “motho ke motho ka batho’’. Sena se bolela
      hore batho ba a thusana, empa mehleng ena batho ba ntse ba tloha hanyane
      hanyane ho seo. Ba shebana feela ha e mong a hlahelwa ke mathata. Ngola
      moqoqo oo ho wona o pepesang karolo ya bohlokwa e bapalwang ke batho
      bao o phelang le bona. Sehlooho sa hao e be:
      BOHLOKWA BA HO BA LE MOTSWALLE/METSWALLE                                       [50]

                                        KAPA

1.7   Boha setshwantsho sena se ka tlase, ebe o ngola moqoqo o itshetlehile
      mohopolong wa sehlooho o qholotswang/ hlahiswang ke setshwantsho sena
      maikutlong a hao. Se lebale ho iketsetsa moralo. Iqapele sehlooho sa hao.

                            [E qotsitswe ho Move July 2012]                          [50]

                                        KAPA

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(LOETSE 2013)                        SESOTHO PUO YA LAPENG – P3                         5

 1.8     Kgwedi e nngwe le e nngwe maqheku le maqhekwana a fumana tjhelete ya
         bona ya boholo (peyi). Tjhelete ena ba e amohella dibankeng le
         mabenkeleng. Ha e le matsatsi ana, botlokotsebe bo ba bongata haholo.
         Maqheku le maqhekwana a nkelwa ditjhelete tsa ona ka mahahapa ke
         ditlokotsebe. Se seng sa ditlokotsebe se ile sa bonwa ha se etsa ketso ena,
         setjhaba sa kena ho sona ka melamu, majwe le tse ding. Ngola moqoqo oo
         sehlooho sa wona e leng:
         SETJHABA SA RUTA SETLOKOTSEBE HORE BOSHODU HA BO LEFE.                        [50]

                                             MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A:               50

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                       SESOTHO PUO YA LAPENG – P3                               (LOETSE 2013)

KAROLO YA B: DITEMA TSA KGOKAHANO TSE TELELE

POTSO YA 2

Kgetha mme o ngole tema e le nngwe ya bolelele ba mantswe a 180 ho isa ho a 200
(dikahare feela). Hopola ho etsa moralo wa tema ya hao, mme o boele o lekole
mosebetsi wa hao botjha ho hlaola diphoso.

2.1   Sekolo sa lona se rerile ho qala dithuto tsa tlatsetso ho thusetsana le baithuti
      ba Kereiti ya 12 ho lokisetsa ditlhahlobo tsa mafelong a selemo. Ngolla
      Lefapha LENGOL0 le kope ho ekelletswa matitjhere kaha bana ba bangata
      haholo.                                                                              [30]

                                           KAPA

2.2   Dikgohola di thefutse motse wa heno matsatsing a fetileng. Setjhaba se
      helehetswe ke matlo ba bang ba senyehetswe ke thepa. Wena o e mong wa
      batho ba wetsweng ke koduwa ena. Lefapha le o kopile hore o ba ngolle
      RAPOROTO, mme o ba tlalehele ka koduwa ena hore ba le fe thuso.                      [30]

                                           KAPA

2.3   O kgethuwe ho ba mongodi wa mokgatlo wa baithuti sekolong sa heno. Le
      batla ho etsetswa mokete wa dikgau tsa baithuti ba sebeditseng hantle
      dithutong le ho tse ding dintho. Ngolla mosuwehlooho MEMORANTAMO o
      mo kopang ho etsa mokete ona le be le bolele sepheo sa ho kopa mokete oo.            [30]

                                           KAPA

2.4   Ho hlokahetse titjhere ya lona sekolong. O kopilwe ho etsa puo lepatong la
      hae jwalo ka ha o le moemedi wa baithuti. Ngola PUO ya matshediso ho ba
      lelapa phupung eo ya hae.                                                            [30]

                                             MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B:                   30

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(LOETSE 2013)                        SESOTHO PUO YA LAPENG – P3                          7

 KAROLO YA C DITEMA TSA KGOKAHANO TSE KGUTSHWANE

 POTSO YA 3.

 Kgetha mme o ngole tema e le nngwe ya bolelele ba mantswe a 100 ho isa ho a
 120. Hopola moralo, o be o boele o lekole mosebetsi wa hao botjha ho hlaola
 diphoso.

 3.1     Malome wa lona o robetse sepetlele o ile a fumana kotsi ya koloi. Ngola
         POSEKARETE eo ka yona le mo lakaletsang hore a fole kapa a phele.               [20]

                                            KAPA

 3.2     Batswadi ba hao ba rera ho o etsetsa mokete wa letsatsi la hao la tswalo. Ba
         o kopa hore o meme motswalle wa hao wa hlooho ya kgomo ho tla moketeng
         oo. Ngola KARETE YA MEMO eo o mo tsebisang hore e tla ba sebui
         moketeng oo.                                                                    [20]

                                            KAPA

 3.3     Ha dikolo di ne di kwetswe mariha, le ile la etela ha malome wa hao. Di ngata
         dintho tse ileng tsa etsahahala ha le le moo. Ngola DAYARI ka diketsahalo
         tsa matsatsi a mahlano feela le le moo. Hlahisa tse bohlokwa le tseo o sa
         lakatseng ho di lebala bophelong ba hao.                                        [20]

                                              MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C:                20
                                               MATSHWAO OHLE A PAMPIRI ENA:              100

## Related documents

- [SESHL P3 MEMO SEPT 2013](https://www.hlayiso.com/library/seshl-p3-memo-sept-2013/4c2720fa-31b2-4782-bcf7-94255f897ac4) — Sesotho HL · Memo · 2013
- [SESOTHO HM P1 QP](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hm-p1-qp/9e803324-f0c4-42b5-bbd5-ca84531c5f8b) — Sesotho HL · QP · 2013 · Sesotho
- [SESOTHO HL P2 TRIAL 2013](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p2-trial-2013/5e66ec14-a390-4301-91a2-fe52a0e60fcd) — Sesotho HL · QP · 2013 · Sesotho
- [SESOTHO HL P3 QP GR12 SEPT 2023](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p3-qp-gr12-sept-2023/ead222b6-911b-4bc7-94ec-564ef7460372) — Sesotho HL · QP · 2023 · Sesotho
- [SESOTHO HL P3 GR12 QP SEPT 2022](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p3-gr12-qp-sept-2022/5f57f69f-9ead-48f0-ad1c-4b69e6ab126f) — Sesotho HL · QP · 2022 · Sesotho
- [SESOTHO HL P3 GR12 QP SEPT 2017](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p3-gr12-qp-sept-2017/2ec3359d-0e51-4854-b9db-43a130dfa848) — Sesotho HL · QP · 2017 · Sesotho

## More from Grade 12 Sesotho HL

- [Sesotho June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-june-2025-possible-answers/f420d4f4-c2e4-43f4-a628-a1d9422de76e) — Memo · 2025 · Sesotho
- [SESOTHO HL P1 GR12 MEMO SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p1-gr12-memo-sept2024/ec881273-217a-4ca9-9b2e-027d76a83d3e) — Memo · 2024 · Sesotho
- [SESOTHO HL P2 GR12 MEMO SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p2-gr12-memo-sept-2024/a306e495-e28e-4c10-ac07-0c827cf7f734) — Memo · 2024 · Sesotho
- [SESOTHO HL P3 MEMO GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p3-memo-gr12-sept-2024/6479756f-df2a-4e2e-906b-a1984991cd3e) — Memo · 2024 · Sesotho
- [Sesotho HL P1 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-hl-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-sesotho/75b2a758-7b32-4682-9627-f44a63126988) — Memo · 2024 · Sesotho
- [Sesotho HL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-hl-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-sesotho/373f0429-3833-44e2-9ecc-decdf530b9f4) — QP · 2024 · Sesotho

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
