# Sesotho FAL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2015 Memo

> Grade 12 Sesotho FAL Paper 1 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2015, 7 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2015-memo/e8996b9b-cb61-477f-9394-4b8f8dce517e
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Sesotho FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sesotho
- Document type: Memorandum
- Year: 2015
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 7

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sesotho FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sesotho-fal) › [Sesotho FAL Grade 12 Paper 1 NSC Supplementary 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2015-memo/e8996b9b-cb61-477f-9394-4b8f8dce517e)

## About this document

Sesotho Fal · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2015 · sesotho. Memorandum, 7 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                      NATIONAL
                                 SENIOR CERTIFICATE

                                        KEREITE YA 12

                SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL)

                                 PAMPIRI YA PELE (P1)

                                   PUDUNGWANA 2015

                                     MEMORANDAMO

MATSHWAO: 80

                         Memorandamo ona o na le maqephe a 7.

Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello   Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1        2                    DBE/Pudungwana 2015
                                         NSC – Memorandamo

KAROLO YA A: TEKOKUTLWISISO

POTSO YA 1

1.1      Morusu.                                                                              (1)

1.2       -    Ba bua ka tsona pele ba qala ka mosebetsi.
          -    Modise o re Motsielwa a kwale monyako ba se tshohe ba utluwa
               kemotho.
         E le nngwe feela.                                                                     (1)

1.3      Hlokwana la tsela.                                                                   (1)

1.4       -    Ho thwe o badile dibuka tse thibang letsatsi (O badile dibuka tsa bo
              Shakespeare).
         -     Mr So and So.
         E le nngwe feela.                                                                     (1)

1.5      Ke kamano ya hore Matshediso o lokelwa ho nyalwa ke mora wa hae kahoo
         ke ngwetsi ya hae/Ke kamano ya hore Matshediso ke makoti wa hao/Mme wa
         Motsielwa ke Matsalae.                                                              (2)

1.6       -    Batswadi ba Motsielwa ha ba mo mamele/ba mo nkela diqeto athe
               Modise yena o a mo mamela/ha a mo nkele diqeto.
         -     Batswadi ba Motsielwa ba nkile lehlakore athe Modise yena ha a nke
               lehlakore.
         E le nngwe feela.                                                                     (2)

1.7       -    Ke boitshwaro ba Matshediso bo sa mo kgotsofatseng, bo ke keng ba
               fetoha leha a ka mo nyala/ha a fetole boitshwaro leha a se a kopuwe.
         -     Motsielwa ha a sa mo rata. 
         E le nngwe feela.                                                                     (2)

1.8      A re tsebisa hore ke motho ya bohlale ya sa etseng qeto ditabeng pele a
         utlwa mahlakore a mabedi a taba/ke motho ya se nang leeme/ke motho ya
         nang le nnete.                                                                      (2)

1.9      O bolela hore mathata a hae le Matshediso ke a hlahelang batho
         bohle/mathata ke a malapa ohle.                                                     (2)

1.10     Le nna ha e ntjese ditheohelang.                                                    (2)

1.11     B/La hore Motsielwa o ne a rutehile haholo.                                         (2)

1.12     Ke mafosi hobane e ne e le mosebetsimmoho le mosuwe/titjhere Modise,
         mme ka hoo le yena ke mosuwe/titjhere.                                              (2)

1.13     Di dumellana le wona ka tsela ya hore Modise o bontsha botho, ha a thusa
         bothateng bo sa mo ameng ba Motsielwa le Matshediso kapa ba lapa la
         motswalle wa hae.                                                                   (2)

Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello                       Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1        3                 DBE/Pudungwana 2015
                                         NSC – Memorandamo

1.14      Ke dumellana le yona hobane Modise o leka ho kena dipakeng jwalo ka
          moeletsi tabeng ena.

                                                 KAPA

          Ha ke dumellane le yona hobane ka nako e nngwe a ka etsa ditaba di
          senyehe le ho feta.
          E le nngwe feela                                                               (2)

TEMA YA 2

1.15      -     O fuduwa/soka pitsa.
          -     O kwahollotse pitsa.
          -     O a pheha.
          E le nngwe feela.                                                              (1)

1.16      -     Ke ho kubella ha pitsa/phofudi.
          -     Sekwahelo se tshwerwe ka lelapi/fatuku.
          E le nngwe feela.                                                              (1)

1.17      -     Bomme ba etsa mosebetsi wa ka lapeng ha ntate yena a iketlile, a
                ituletse Setulong.
          -     Ntate o dutse setulong ha bomme ba kgumame ka mangole.                  (2)

1.18      Setshwantsho se ka hodimo se bontsha:
          -    Lelapa le thabileng.
          -    Mofuthu wa lerato lelapeng.
          -    Tshebedisano e etsa mosebetsi o motle.
          -    Kgethollo e matla ka malapeng.
          Ho elwe hloko dikarabo tsa baithuti.                                           (2)

                                                    MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A:         30

Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello.                    Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1        4                       DBE/Pudungwana 2015
                                         NSC – Memorandamo

KAROLO YA B: KGUTSUFATSO

POTSO YA 2

      Qotso                                                Dintlha tse lebelletsweng
1.    'Ha e be o iphapanya boikwetliso, ditaba       1.    Boikwetliso bo senya meno.
      tse tla o thabisa ke tsena:Boikwetliso
      bobodisa meno.'
2.    'Diphuputso di bontshitse hore                 2.    Ho ya ka diphuputso meno a mabe
      boramabelo bao e seng ba                             ka ho fetisisa ke a batho ba
      porofeshenale, ba na le meno a mabe                  ikwetlisang.
      ho feta a batho ba sa ikwetliseng.'
3.    'Ha se dinomaphodi tse tswekere tse            3.    Bothata bo boholo bo bakwa ke
      bakang bothata empa ho bonahala                      boikwetliso e seng dinomaphodi tse
      boikwetliso e hlile e le sona sesosa sa              tswekere.
      bothata.'
4.    'Tlhokomediso e etsuwa ke bafuputsi ba         4.    Temoso ena e entswe ke
      Majeremane.'                                         Majeremane.
5.    'Papiso e ne e thehilwe hodima                 5.    Ho ne ho fuputswa tlhokomelo ya
      tlhokomelo ya lehano, ditlwaelo tsa ho               lehano, dijo le mekgwa wa
      ikwetlisa le dijo.'                                  boikwetliso.
6.    'Boramabelo ba 15 ba ile ba mathiswa           6.    Mathe a boramabelo a ile a lekolwa
      lebaleng la dipapadi, mme yaba mathe                 ka mora hore ba mathe.
      a bona a a hlahlojwa.'
7.    'Mofuputsi wa Sepetlele sa Yunivesithi         7.    Mathe a letswai haholo ke ona
      ya Heidelberg, o re mathe a letswai                  sesosa sa ho bola ha meno.
      haholo a ka etsa hore meno a se
      sireletsehe yaba hoo ho senya meno.'

(Palo ya mantswe = 70)

Kgutsufatso e lokela ho tshwauwa ka tsela e latelang:

Mohlahlobuwa o lokela ho ngola kgutsufatso ya hae ka sebopeho seo a laetsweng
ho e ngola ka sona. Kgutsufatso e hlahisitsweng ka sebopeho se seng e tshwauwe.

Bahlahlobuwa ba tlameha ho bontsha palo ya mantswe ka nepo.

Kabo ya matshwao:

o    Matshwao a 7 dintlheng tse supileng. (letshwao bakeng sa ntlha)
o    Matshwao a 3 tshebedisong ya puo.
o    Matshwao ohle: 10

Kabo ya matshwao a tshebediso ya                puo ha mohlahlobuwa a sebedisitse
mantswe a hae:

o    Dintlha tse 1–3 tse nepahetseng: kabo e be letshwao le le leng.
o    Dintlha tse 4–5 tse nepahetseng: kabo e be matshwao a mabedi.
o    Dintlha tse 6–7 tse nepahetseng: kabo e be matshwao a mararo.

Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello                         Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1        5                        DBE/Pudungwana 2015
                                         NSC – Memorandamo

Kabo ya matshwao a tshebediso ya puo ha mohlahlobuwa a qotsitse dintlha di le
jwalo temeng:

o    Ha a qotsitse ntlha e le(1–5)a abelwe letshwao le le leng la puo.
o    Ha a qotsitse ntlha tse (6–7)a se abelwe matshwao a puo.

Palo ya mantswe:

o    Batshwayi ba nnetefatse palo ya mantswe a sebedisitsweng ke bahlahlobuwa.
o    Mohlahlobuwa a se hulelwe matshwao ha a sa bontsha palo ya mantswe kapa ha
     palo ya mantswe e sa nepahala.
o    Ha mohlahlobuwa a fetile/tlotse palo e lebelletsweng ya mantswe, motshwayi a
     bale ho fihlella qetellong ya polelo e le nngwe ka mora palo ya mantswe a
     lebelletsweng, mme a se tshwaye kgutsufatso kaofela.

ELA HLOKO:

Mohlala wa palo ya mantswe:

                          Polelo                                   Palo ya matswe
 SESOTHO                  Ke              a          tsamaya               3

                                                    MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B:                10

Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello.                           Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1        6                DBE/Pudungwana 2015
                                         NSC – Memorandamo

KAROLO YA C: TSHEBEDISO YA PUO

POTSO YA 3
3.1      Ke ho hohela bareki/susumetsa/qobella.                                          (1)
3.2      - Kase/Tjhisi.
         - Dinoko/Ho nokwa ha monatjana.
         E le nngwe feela.                                                                (1)
3.3      Ke ho bontsha mefuta e fapaneng ya diburger eo a e rekisang.                   (2)

3.4      A re thusa ho utlwisisa hore burger ya hae e a latsweha/e monate ka ho
         fetisisa. E toboketsa/hatella kamoo burger ya hae e leng monate kateng.        (2)

3.5      C/Burger e kgolo haholo.                                                       (2)
3.6      E, a ka ba susumetsa haholo ha ba rata dihlahiswa tsa King Burgers/Ba batla
         ho utlwa phapano ya burger ena le tse ding/E, hobane batho ba rata dintho
         tsa sebele. 
                                          KAPA
         Tjhe, e ke ke ya ba susumetsa haholo ha ba sa rate dihlahiswa tsa King
         burgers.                                                                         (2)
                                                                                          [10]

POTSO YA 4

4.1       -  Ngwana o thibela ntatae ho tswa ka koloi ka karatjheng/ngwana o
             kgalema ntatae.
         - Ntate o batlile a tjhaisa ngwana ka koloi.
         - Ntate o kganna koloi a tahuwe.
         E le nngwe feela.                                                                (1)

4.2      E emetse bongata ba tahi senong seo/E emetse diperesente tsa tahi e teng
         senong seo/E emetse jwala bo ka botlolongng.                                    (1)

4.3       -  A ka hlahelwa ke kotsi ya koloi.
          -  A ka iphumana a le tjhankaneng ka lebaka la ho kganna a le tlasa
             tshusumetso ya tahi. 
         Tse pedi feela.                                                                  (2)

4.4      Ke maikutlo a pherekano le ho tshoha/ho makala/ho halefa/ho teneha.            (2)

4.5      Kamano ke hore mokganni wa koloi o kgannwa ke jwala./Ho ya ka khathunu,
         mofuta wa koloi e kgannwang o supa hore mokganni o tlasa tshusumetso ya
         jwala.                                                                         (2)

4.6       -  Ke thuto ya hore ho kganna tlasa tshusumetso ya jwala ha ho a loka.
          -  Ke thuto ya hore ho mamela dikeletso ho tswa mahlakoreng ohle ho
             bohlokwa.
         - Ke thuto ya hore ho kotsi ho dumella jwala ho o laola.
         E le nngwe feela.                                                                (2)
                                                                                          [10]

Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello                  Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1        7                 DBE/Pudungwana 2015
                                         NSC – Memorandamo

5.1      5.1.1       Haholo.                                                            (1)

         5.1.2       Mosebetsing.                                                       (1)

         5.1.3       Temalo.                                                            (1)

         5.1.4       Jwetswe.                                                           (1)

         5.1.5       Lwanang.                                                           (1)

         5.1.6       Ditsebi.                                                           (1)

         5.1.7       Sa                                                                 (1)

         5.1.8       Bona.                                                              (1)

         5.1.9       Se etswang ha mosebeletsi a tlotse molao ona/se etswang ha
                     mosebeletsi a tlola molao ona.                                    (2)

         5.1.10      O thutse lebota ka tsebe, mme e a opa.                            (2)

         5.1.11      Baokamedi ba lwantshwa ke basebeletsi ba sebedisitseng
                     dithethefatsi.                                                    (2)
                                                                                         [14]

5.2      5.2.1       Tswekere/Monate.                                                   (1)

         5.2.2       Mpolella.                                                          (1)

         5.2.3       Ngaka e itse mpa ya ka e tletse manyowa.                          (20

         5.2.4       Ke hlola ke ntse ke mmona ha ke etetse ha malome/Ke hlola ke
                     mmona ha ke etetse ha malome.                                     (2)
                                                                                         [6]

                                                   MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C:          40
                                                    MATSHWAO OHLE A PAMPIRI ENA:         80

Difuperweng tsa memorandamo ona di se sebediswe ntle ho tumello

## Related documents

- [Sesotho FAL P3 Nov 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p3-nov-2015-memo/7a19d280-60c8-490b-9d30-c3173c7d26d5) — Sesotho FAL · Memo · 2015 · Sesotho
- [Sesotho FAL P1 Nov 2018 FINAL Memo](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2018-final-memo/f88877a7-d95a-4b9b-847f-6fa6efeb3938) — Sesotho FAL · Memo · 2018 · Sesotho
- [Sesotho FAL P1 June July 2015](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-june-july-2015/a29d33f1-9fa2-43ef-a026-586652343f18) — Sesotho FAL · QP · 2015 · Sesotho
- [Sesotho FAL P1 Nov 2015](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2015/f62870be-fe2c-4426-8f37-bd634db1f897) — Sesotho FAL · QP · 2015 · Sesotho
- [Sesotho FAL P1 Nov 2018](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2018/0b3a4dd2-392c-4af9-ae30-fe9b593863ce) — Sesotho FAL · QP · 2018 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 June July 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-june-july-2015-memo/71f947b8-434b-4375-9f84-381c460448db) — Sesotho FAL · Memo · 2015 · Sesotho

## More from Grade 12 Sesotho FAL

- [Gr 12 Sesotho FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sesotho-fal-atp-2023-24/4a5a6b42-02a8-4c54-8c2b-ae1be2aa474d) — ATP
- [Sesotho FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-sesotho/93eec60d-a98f-4bfd-bf9d-37d2d154b93c) — QP · 2025 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-sesotho/9234194a-3198-4d44-838f-0e7192fba573) — QP · 2025 · Sesotho
- [Sesotho FAL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-sesotho/05b1b86e-3ee3-464a-838a-1a315a5539f4) — QP · 2025 · Sesotho
- [Sesotho FAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2024/cde87c37-0744-4fbe-be5f-84751860ae2e) — QP · 2024 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2024/bbfb7e1f-e76b-4463-984d-6ada07ed9fff) — QP · 2024 · Sesotho

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
