# Sesotho FAL Grade 12 P1 NSC November 2017 Question Paper

> Grade 12 Sesotho FAL Paper 1 question paper from the NSC November Exam 2017, 11 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2017/53ae91d2-9bee-47f8-a4e8-a6ddc8b83137
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Sesotho FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sesotho
- Document type: Question paper
- Year: 2017
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 11

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sesotho FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sesotho-fal) › [Sesotho FAL Grade 12 P1 NSC November 2017 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2017/53ae91d2-9bee-47f8-a4e8-a6ddc8b83137)

## About this document

Sesotho Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2017 · sesotho. Question paper, 11 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Sesotho FAL P1 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2017-memo/5d0c3afa-5ad4-4eb2-8a9c-bf93b1ff1bee) — Memo · 2017 · Sesotho

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        NATIONAL
                                   SENIOR CERTIFICATE

                                           KEREITE YA 12

                  SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL)

                                    PAMPIRI YA PELE (P1)

                                      PUDUNGWANA 2017

MATSHWAO: 80

NAKO: Dihora tse 2

                               Pampiri ena e na le maqephe a 11.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello        Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1          2                      DBE/Pudungwana 2017
                                                  NSC

DITAELO LE DIKELETSO HO MOHLAHLOBUWA

1.        Pampiri ena e arotswe DIKAROLO TSE THARO, e leng:

          KAROLO YA A:          Tekokutlwisiso                           (30)
          KAROLO YA B:          Kgutsufatso                              (10)
          KAROLO YA C:          Dibopeho le melao ya tshebediso ya puo   (40)

2.        Araba dipotso TSOHLE.

3.        Qala karolo E NNGWE le E NNGWE leqepheng le letjha.

4.        Seha mola qetellong ya karolo E NNGWE le E NNGWE.

5.        Nomora dikarabo tsa hao feela jwalo ka ha dipotso di nomorilwe pampiring
          ya dipotso.

6.        Tlola mola dipakeng tsa dikarabo tsa hao.

7.        Tsepamisa maikutlo haholo mopeletong le popong ya dipolelo tse
          nepahetseng.

8.        O eletswa ho sebedisa nako ya hao tjena:

          KAROLO YA A:          Metsotso e 50
          KAROLO YA B:          Metsotso e 20
          KAROLO YA C:          Metsotso e 50

9.        Ngola ka mongolo o makgethe mme o balehang.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                          Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1                3           DBE/Pudungwana 2017
                                                        NSC

KAROLO YA A: TEKOKUTLWISISO

Karolong ena o fuwe mefuta E MMEDI ya ditema. Bala le ho boha tema e NNGWE le
E NNGWE, araba ka lentswe le le leng feela moo ho hlokehang, ntle le haeba potso
e hloka tlhaloso kapa karabo e teletsana.

POTSO YA 1

Bala tema ena e latelang ka hloko, e be o araba dipotso tse hlahang tlasa yona.

TEMA YA A

PODILE:         Dumelang ba heso!
THUUBE:         Dumela Podile le bana ba hao. O hlaha kae na monna ha e ka o
                mphutuhetse tjee?
PODILE:         Ke o futuhetse jwang na weso?
THUUBE:         Ha ke bone ha o tlile le mofumahadi le moradi le bile le tlatsitswe 5
                ke motswalle wa lona, Setlatla?
PODILE:         Tjhe ngwaneso, ha re a o futuhela, re o futuhetse.
THUUBE:         Le futuhile ka dife na?
PODILE:         Ekaba ha o a ka wa utlwela tsa bananyana ba rona tsa maobane, ha wa
                ka a ne a etswa rwalla patsi?                                       10
THUUBE:         Ha ke eso ho utlwe letho leha e le ka lehlanya feela. Bananyana ba
                sentseng?
PODILE:         Bananyana ha ba a senya empa ba sentse. Nka thaba ha moradinyana
                wa hao a ka ba teng mona, ha re pheta ditaba tsena.
THUUBE:         Ke tsang bo?                                                             15
PODILE:         Tjhe monghadi, se fehe matshwafo hoba re se re le teng.
THUUBE:         Dikomang, a ko bitse Hakekgathale a tle kwano. (Dikomang a tswa, a tla
                le Hakekgathale.) Ke eo he Hakekgathale o teng, mme o ka hlahisa puo
                ya hao Podile.
PODILE:         Ha ke na puo kantle ho ena e kgutshwanyane ya hore moradi wa ka 20
                Melita o re ba lwanne le wa hao maobane ho tsekwa mora wa Mosala
                ya bitswang Tshokela. Melita ke yena ya tla re phetela kamoo ba
                lwanneng kateng mme rona re le batswadi kgopolo ya rona ke hore
                bana bana ba kgalemelwe, ba tle ba se ke ba ntshana kotsi ka tsatsi
                le leng.                                                            25
SETLATLA:       E, Melita a tle a se ke a tshoha a ntsha Hakekgathale kotsi hoba o re
                o tla mo pidila moo ba kopanang teng.
PODILE:         A ke o ye butle ka tseo Setlatla. O di nka kae tseo jwale? Eya butle.
                Melita a tle a hlalose tsa ntwa ya bona.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                        Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1                4                      DBE/Pudungwana 2017
                                                        NSC

SETLATLA:         Le tsona tseo ke di buang e ntse e le tsa Melita.                                       30
MELITA:           Ke bue ntate?
PODILE:           Bua ngwanaka.
MELITA:           Bontate, ke ne ke itswela ho rwalla patsi maobane ha ke kopana le
                  Hakekgathale.
SETLATLA:         Yena o ne a tswa kae?                                                                   35
PODILE:           A ko ye butle bo Setlatla! Tswela pele Melita.
MELITA:           Ke re maobane ha ke tswa rwalla patsi ke ile ka kopana le
                  Hakekgathale. Ke ne ke sa tsebe moo a tswang teng.
SETLATLA:         Jwale ha le kopana yaba?
PODILE:           Wee, Setlatla, monna, o sitisa ngwana enwa ho pheta ditaba tsa hae. 40
                  A ko thole hle! Tswela pele Melita.
MELITA:           Ha re kopana le Hakekgathale ke ha a re na ke se ke ntse ke etsang
                  haeka ke ithatisa mohlankana wa hae Tshokela. Ke ile ka mo jwetsa
                  hore ha ke ithatise Tshokela empa ke ratana le yena, ke mohlankana
                  wa ka mme nna ke kgarebe ya hae. Ha ke bua jwalo ke ha 45
                  Hakekgathale a re ke a ithetsa, mohlankana ke wa hae, hape a ka
                  ntjabela ha nka pheta hape hore Tshokela ke mohlankana wa ka. Ke ile
                  ka pheta hape hore Tshokela ke mohlankana wa ka. Ke ha a se a
                  ntjabela jwalo ka ha a ne a boletse. Ke ha re kampana, re ngwapana,
                  re rahana,re tabolelana. Eitse moo ke reng ke tla mo tlenya ka mmetso, 50
                  ke ha ntate Senonnori a fihla, a re namola.
SETLATLA:         Senonnori o ne a fihla a tswa kae?
MELITA:           Motho ya neng a lwana jwalo ka nna o ne a se na sebaka sa ho
                  qamaka thoko kwana hoo a ka bonang hore na enwa ya emeng pela
                  hae o tlile a tswa kae. Ke a kgolwa hore lekwala ke lona le ka nnang la 55
                  qamaka kwana le kwana ho bona ya tlang ho thusetsa.
SETLATLA:         Efela o ne o mo tshwere hantle haeba o ne o se o mo tlentse ka
                  mmetso.
PODILE:           Ha a ka ba a re o ne a mo tlentse ka mmetso. O re o ne a itse o tla mo
                  tlenya ka mmetso. Jwale banabeso, Thuube le mohatsa hao, ngwanaka 60
                  o phetile kamoo le ikutlwetseng kateng. Le ka bolella wa lona ho
                  hlahisa tsebo ya hae tabeng ena ho dumellana kapa ho hanyetsana le
                  wa ka.
THUUBE:           Tjhe, re utlwile mme. Hakekgathale, o utlwile seo motswalle wa hao a
                  se boletseng. Hlahisa puo ya hao re e utlwe.                         65
HAKEKGAT-         Ho jwalo ka ha Melita a bolela. Ke mmoleletse hore o ithatisa Tshokela
HALE:             anthe Tshokela e le mohlankana wa ka …
SETLATLA:         Ke mohlankana wa hao eo o neng o mo nehwa ke mang? Re bolelle.
                                       [E qotsitswe le ho lokiswa ho tswa bukeng ya Ba ntena ba nteka,
                                                                                 Dr ML Maile,1989,11]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                      Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1                5            DBE/Pudungwana 2017
                                                        NSC

1.1       Ke lebaka lefe le entseng hore ba ha Podile ba etele lelapa la Thuube?            (1)

1.2       Melita o ne a tswa kae ha a tla lwana le Hakekgathale?                            (1)

1.3       Ke mang ya ileng a thusa hore banana ba se ke ba lematsana?                       (1)

1.4       Bana ba Podile bao Thuube a buang ka bona temeng ke bomang? (Sheba
          moleng wa 2–3).                                                                   (1)

1.5       Setlatla o ne a amana jwang le ba lelapa la ha Podile?                            (1)

1.6       Nehelana ka lebaka le neng le etsa hore Hakekgathale a jabele Melita.             (1)

1.7       Qolla dintlha TSE PEDI qotsong tse totobatsang ho tshwana dipakeng tsa
          lelapa la Podile le la Thuube.                                                    (2)

1.8       Qolla polelo E LE NNGWE qotsong e totobatsang hore Setlatla o ne a
          tshehetsa lehlakore la Melita. (Sheba mola wa 57–66).                             (1)

1.9       Melita o ne a bolelang ha a re, 'Eitse moo ke reng ke tla mo tlenya ka
          mmetso, ke ha ntate Senonnori a fihla'?                                           (2)

1.10      Ke ketsahalo efe e re tsebisang hore Podile o ne a tshwenyehile maikutlong
          ke taba ya ntwa ya moradi wa hae le wa Thuube?                                    (2)

1.11      Kgetha karabo e nepahetseng ho (A–D). Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka.
          Seabo sa Setlatla temeng ee ke sa ho ba …

          A     monamodi.
          B     mokgothatsi.
          C     mohlohlelletsi.
          D     moeletsi.                                                                   (2)

1.12      Bolela hore polelo e latelang ke NNETE kapa MAFOSI, o be o nehelane
          ka lebaka la karabo ya hao.

          Hakekgathale e ne e le ntwadumela.                                                (2)

1.13      Hlalosa kamoo dipuo tsa Melita le Hakekgathale di hananang le ditlwaelo tsa
          Basotho kateng.                                                                   (2)

1.14      Molaetsa wa tema ee o dumellana jwang le mohopolo wa botho le
          phedisanommoho?                                                                   (3)

1.15      Tiisa polelo ena ka lebaka.

          Ha se ntho e ntle hore dikgarebe di tsekisane mohlankana.                         (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                        Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1                6                     DBE/Pudungwana 2017
                                                        NSC

Boha tema e latelang, ebe o araba dipotso tse tla e latela.

Ena ke phiramiti e bontshang bajete/ditekanyetso tsa kgwedi tsa lelapa la Lekgwakgwa
le phelang Bloemfontein, motsemoholo wa Foreisetata, le nang le ntlo e kgolo e
bapileng le seteishene sa mafura a dikoloi/peterole.

TEMA YA B

                        [E qotsitswe le ho lokiswa ho tswa inthaneteng: www.google.com/budgets]

1.16      Ke karolo efe ya ditekanyetso e abetsweng diperesente tse nyane ka
          ho fetisisa?                                                                                     (1)

1.17      Ditekanyetso tse phiramiting di re tsebisa eng ka lelapa la Lekgwakgwa
          malebana le poloko ya tjhelete?                                                                  (1)

1.18      Hobaneng lelapa la Lekgwakgwa le ke ke la nyolla ditekanyetso tsa dijo ka
          ho fokotsa ditekanyetsong tsa lekgetho?                                                          (2)

1.19      Na ho amohelehile hore ditekanyetso tsa kgwedi tsa inshorense ya lelapa
          la Lekgwakgwa di be hodimo ho feta tse ding?                                                     (2)

                                                      MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A:                         30

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                       Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1                7                     DBE/Pudungwana 2017
                                                        NSC

KAROLO YA B: KGUTSUFATSO

POTSO YA 2

Bala ditaba tsa tema e latelang e mabapi le dikeletso tsa ho thibela boshodu baneng,
ebe o e kgutsufatsa ka ho ngola dintlha tsa bohlokwa tse supileng.

DITAELO

1.        Ngola dipolelo tse SUPILENG, tse phethahetseng.
2.        Mantswe e be A SA FETENG a 70.
3.        Ngola ka mantswe a hao ho ya kamoo o ka kgonang kateng.
4.        Nomora dipolelo tsa hao ho tloha ho 1 ho ya ho 7.
5.        Ngola ntlha E LE NNGWE feela polelong ka nngwe.
6.        Qetellong ya kgutsufatso ya hao, bontsha palo ya mantswe ao o a
          sebedisitseng ka masakaneng.

TEMA YA C

              DIKELETSO MABAPI LE HO THIBELA BOSHODU BANENG

Setsebi sa bana Liane Lurie, o re mabaka a mangata a etsang hore bana ba qetelle
ba utswa. Le leng la mabaka a etsang hore bana ba utswe ke kgatello ya maikutlo
e bakwang ke se neng se ba etsahalle kgale. E ka boela hape ya e ba ka lebaka
la tshusumetso e mpe ya metswalle. O tswela pele ho hlalosa hore ha bana ba ntse
ba hola dilemong, boitshwaro ba bona bo a fetoha.

Setsebi sena se fana ka dikeletso batswading mabapi le ho thibela bothata bona
baneng. O re batswadi ba tlameha ho eletsa bana ho se nke letho ha motho ntle
le tumello ya monga ntlo. Bana ba rutwe ho se iphe letho mabenkeleng, dikolong
le hohle ntle le ha ba laelwa ho etsa jwalo ke motho ya ikarabellang moo. Liane o
hatella taba ya hore ho bohlokwa ho ruta bana molemo wa tjhelete, kaha seo se tla
etsa hore ba se e utswe. Ho boetse ho bohlokwa ho kgothalletsa bana ho kgutlisa
dintho tseo ba di utswitsweng ho beng ba tsona. Feela ha ba se ba entse jwalo,
batswadi ba hopole ho ba thoholetsa ka ketso eo ya bona. Seo se ka ba thusa ho
utlwisisa hore ho utswa ho fosahetse.

Le teng ho se shejwe ketso ya ho utswa feela empa ho shebisiswe sesosa sa bothata
boo. Liane o re ho bohlokwa haholo ho kgothaletsa bana ho tshepahala ka dinako
tsohle le maemong ohle. Ho seng jwalo, ho tla ahuwa serobe phiri e se e jele.

               [E qotsitswe ya fetolelwa le ho lokiswa ho tswa makasineng wa Move, Tlhakubele, 2016]

                                                      MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B:                       10

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                     Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1                8                     DBE/Pudungwana 2017
                                                        NSC

KAROLO YA C: DIBOPEHO LE MELAO YA TSHEBEDISO YA PUO
POTSO YA 3
Bala papatso e latelang, e be o araba dipotso tsa manollo ya setshwantsho le
tshebediso ya puo.
TEMA YA D

                            [E qotsitswe le ho lokiswa ho tswa ho www.googlepictures.com]

3.1       Ke sefe se bapatswang papatsong ee?                                                        (1)
3.2       Nehelana ka lepetjo la babapatsi ba papatso ena.                                           (1)
3.3       Bolela matshwao A MABEDI papatsong a tiisang molaetsa wa phano ya
          madi.                                                                                      (2)
3.4       Kgetha karabo e nepahetseng ka ho fetisisa ho tsena tse latelang. Ngola
          feela tlhaku A–D. Nehelana ka lebaka la karabo ya hao. Se bapatswang se
          bohlokwa haholoholo nakong efe?                                                            (2)
          A     Nakong ya Keresemese
          B     Nakong ya matsatsi a phomolo
          C     Nakong ya Paseka
          D     Kaofela di nepahetse
3.5       Ke sefe se ka etswang tikolohong ya heno ho kgothalletsa setjhaba ho
          ikamahanya le papatso ee?                                                                  (2)
3.6       Ke ntlha kapa mohopolo hore 'lerothodi le le leng le pholosa bophelo ba
          motho'?                                                                                    (2)
                                                                                                     [10]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                 Phetla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1                9                     DBE/Pudungwana 2017
                                                        NSC

POTSO YA 4: KHATHUNU

Bala ditaba tsa khathunu ena e latelang, o ntano araba dipotso tse tla e latela.

TEMA YA E

                     .
                              [E qotsitswe le ho lokiswa ho tswa koranteng ya Sunday world, Phupu 2016]

4.1       Batho bana ba khathunung ba sebakeng sefe?                                                      (1)

4.2       Qolla dintho TSE PEDI khathunung tse tiisang karabo ya hao e ho 4.1.                            (2)

4.3       O tseba jwang hore ditaba tsa motho ya nomorilweng A di monahanong
          wa hae?                                                                                         (1)

4.4       Boha khathunu, ebe o fana ka phapano E LE NNGWE ya kamoo thekenoloji
          e fetotseng ditlwaelo tsa kgale kateng sebakeng seo o se boletseng ho 4.1.                      (2)

4.5       Hobaneng ho le bohlokwa hore dibaka tse kang seo o se boletseng ho 4.1
          di ikamahanye le disebediswa tsa thekenoloji kajeno?                                            (2)

4.6       Nehelana ka lebaka le dumellanang le polelo ena, 'Polokeho ya disebediswa
          tsa thekenoloji ditsheng tsa thuto ke boikarabello ba setjhaba e seng
          ba mmuso.'                                                                                      (2)
                                                                                                          [10]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                     Phetla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1                10                     DBE/Pudungwana 2017
                                                        NSC

POTSO YA 5: TEMA YA PROSA

5.1       Bala ditaba tsa tema ena, o ntano araba dipotso tse tla e latela. Tlatsa dikgeo
          ka mantswe a nepahetseng, a fang seratswana sena moelelo o
          phethahetseng. Ithuse ka mantswe a ka masakaneng. Nomora karabo e
          nepahetseng feela jwalo ka ha e nomorilwe. (5.1.1–5.1.8)

          TEMA YA F

                                        HO BOLOKA TJHELETE
          Ho boloka tjhelete ke qaka e kgolo ho Maafrikaborwa. Le ha ho le jwalo
          mmuso o kgothalletsa ho boloka ka hara naha, haholoholo ho tjhatjha e ntjha.
          E hole e tseba hore ha ho tsuonyana phatela nngwe. Ho boloka ho etswa
          ho shejuwe dintho tse kang boholo ba lelapa le tjhelete eo motho o e
          (5.1.1) (amohela).
          Motho o lokela ho ela hloko (5.1.2) (sebedisa) ya tjhelete ka kakaretso e jwalo
          ka ho lefella ntlo, inshorense kapa tjhelete ya kgiro. Re ka bua hape ka dijo,
          diaparo, metsi, motlakase le (5.1.3) …(-ohle) tse hlokehang. Tjhelete ya
          dipalangwang tsa ho ya mosebetsing e tla (5.1.4) (hloka) le yona. Motho
          a ka sebedisa koloi ya hae kapa dipalangwang tsa bohle.
          Re ka boela ra boloka (5.1.5) tjhelete …(-ana) bakeng sa penshene ya
          matsatsi a boqheku le maemo a tshohanyetso; a jwalo ka ho kula, tahlehelo
          ya mosebetsi le mafu. Mokgwa o motle wa ho boloka tjhelete ke hore
          o e (5.1.6) (boloka) bankeng e be le tswala.
          Mark Twain, o re ho se be le tjhelete ke mohlodi wa bobe. Ka hoo ha se
          (5.1.7) …(-ntle) hore batho ba futsanehe. Ditsebi tse ding tsa moruo di
          dumellana le sebui sena ka ho re motho ya adimang tjhelete, ke lekgoba la
          ya mo adimileng. Batho ba dumela hore tjhelete ke bophelo, mme ha ho letho
          le ka etswang ntle le (5.1.8) (ona).
                             [E qotsitswe le ho lokiswa ho tswa makasineng wa Jet Club, Hlakola 2014]

          Bala tema e latelang, o nto araba dipotso tse thehilweng hodima yona.

          1. Matsatsing a kajeno batho ba rata ho tsamaya menate ya boithabiso.
             Ba lebala hore ntho e nngwe le e nngwe e ntle, e na le lehlakore le lebe.
             Menateng moo bongata ba batho bo kopane ka merero e fapaneng,
             kahoo sena se etsa hore ho se be bonolo hohang ho eletsana ka tse
             itseng tsa bophelo. Ba ntse ba kgikgitha feela le masiu, ntle le ho shebela
             pele tse ka tlohang tsa etsahala ka moso. Ho molemo haholo hore motho
             ka mong a etse tse tlang ho ba molemo ho yena, e seng hobane a rata ho
             thabisa le ho kgotsofatsa ba pela hae. Boholo ba nako barati ba menate
             ya boithabiso ba ikwala ditsebe ha ba kgalengwa, ba bile ba bolellwa hore
             ho tsamaya menate ya boithabiso, e lokela ho ba ntho eo motho a e
             etsang ka lerato, ditlamorao tsa yona a tseba hore o tla di emela.
                                                                                 [Tema ya boiqapelo]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                      Phetla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1           11                           DBE/Pudungwana 2017
                                                   NSC

          5.1.9       Sepheo sa mongodi ka ho tlisa lentswe 'ditlamorao' pele polelong
                      e ntshofaditsweng ke sefe?                                                          (2)
          5.1.10      Bolela hore polelo e latelang ke ntlha kapa mohopolo. Nehelana ka
                      lebaka la karabo ya hao.
                      Ba lebala hore ntho e nngwe le e nngwe e ntle, e na le lehlakore
                      le lebe.                                                                            (2)
          5.1. 11     Lentswe lena 'kgikgitha', le re totobaletsa sehalo sefe sa mongodi?
                      Fana ka lebaka la karabo ya hao.                                                    (2)
5.2       Boha setshwantsho se latelang, o nto araba dipotso tse thehilweng hodima
          sona.
          TEMA YA G

                                               Halala! Ke tla ijella yona ha
                                               monate. Ha a yo ya tla mpotsa.
                                               Ke ja mofufutso wa phatla. Ke tla
                                               e ja mph!

                          [Se qotsitswe le ho lokiswa ho lesedinyaneng la Daily Sun, la 1 Tshitwe 2016]

          5.2.1       Qolla lentswe le bontshang hore monna ya temeng ena o thabile.                      (1)
          5.2.2       Ngola polelo e latelang e nepahetse.
                      Ke tla ijella yona ha monate.                                                       (1)
          5.2.3       Fana ka lebitso le emetsweng ke lentswe le ntshofaditsweng
                      puong ena, o be o ipopele polelo ya hao ka lona.                                    (2)
          5.2.4       Ngola polelo e latelang hape, o bontshe hore ketsahalo e ka
                      etsahala.
                      Ke ja mofufutso wa phatla.                                                          (2)
                                                                                                          [20]
                                                       MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C:                       40
                                                        MATSHWAO OHLE A PAMPIRI ENA:                      80

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello

## Related documents

- [Sesotho FAL P2 Nov 2017](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2017/ba1cd966-efcb-42f7-9cfd-5da5199b6ec1) — Sesotho FAL · QP · 2017 · Sesotho
- [Sesotho FAL P3 Nov 2017](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p3-nov-2017/8ccc79c1-b998-460d-9919-3b126d25a457) — Sesotho FAL · QP · 2017 · Sesotho
- [Sesotho FAL P1 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-may-june-2017/5c025511-bd5e-439c-b74c-750edd79d427) — Sesotho FAL · QP · 2017 · Sesotho
- [Sesotho FAL P1 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2023/41fe929a-eee1-4350-9dbf-3e1c6f300ed1) — Sesotho FAL · QP · 2023 · Sesotho
- [Sesotho FAL P1 Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2022/4666a02f-4f60-4c2d-a3b0-d533138a28ee) — Sesotho FAL · QP · 2022 · Sesotho
- [Sesotho FAL P1 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2021/3fae4623-7c96-4467-8396-1a5eb1e51363) — Sesotho FAL · QP · 2021 · Sesotho

## More from Grade 12 Sesotho FAL

- [Gr 12 Sesotho FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sesotho-fal-atp-2023-24/4a5a6b42-02a8-4c54-8c2b-ae1be2aa474d) — ATP
- [Sesotho FAL P1 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-sesotho/1e766205-6592-4800-a474-2490cb1c1ff7) — Memo · 2025 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-sesotho/9e9887ae-3191-4ae1-8c3f-3dec9dd8137d) — Memo · 2025 · Sesotho
- [Sesotho FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-sesotho/70b20cb8-1297-4295-928a-149a9d8a15c4) — Memo · 2025 · Sesotho
- [Sesotho FAL P1 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2024-mg/6885488d-3ea1-4521-bc08-9b8b47535837) — Memo · 2024 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2024-mg/42ba44d7-3b6e-4630-aba1-48748872a0d8) — Memo · 2024 · Sesotho

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
