# Sesotho FAL Grade 12 P1 NSC November 2019 Question Paper

> Grade 12 Sesotho FAL Paper 1 question paper from the NSC November Exam 2019, 11 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2019/b91a77a6-d460-4dcf-a2ec-e601121e8d6d
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Sesotho FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sesotho
- Document type: Question paper
- Year: 2019
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 11

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sesotho FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sesotho-fal) › [Sesotho FAL Grade 12 P1 NSC November 2019 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2019/b91a77a6-d460-4dcf-a2ec-e601121e8d6d)

## About this document

Sesotho Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2019 · sesotho. Question paper, 11 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Sesotho SAL P1 Nov 2019 Memo Gauteng](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-sal-p1-nov-2019-memo-gauteng/7d1f4e70-18ae-43ae-8023-0cd023b685b1) — Memo · 2019 · Sesotho
- [Sesotho SAL P1 Nov 2019 Memo Free State](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-sal-p1-nov-2019-memo-free-state/f1b398d0-4b63-4c66-956f-0d35a541a640) — Memo · 2019 · Sesotho
- [Sesotho FAL P1 Nov 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2019-memo/70e05706-068e-4c58-b512-3a887ec240bf) — Memo · 2019 · Sesotho

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        NATIONAL
                                   SENIOR CERTIFICATE

                                           KEREITE YA 12

                  SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL)

                                    PAMPIRI YA PELE (P1)

                                      PUDUNGWANA 2019

MATSHWAO: 80

NAKO: Dihora tse 2

                               Pampiri ena e na le maqephe a 11.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello        Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1          2                     DBE/Pudungwana 2019
                                                  NSC

DITAELO HO MOHLAHLOBUWA

1.        Pampiri ena e arotswe DIKAROLO TSE THARO, e leng:

          KAROLO YA A:          Tekokutlwisiso                                  (30)
          KAROLO YA B:          Kgutsufatso                                     (10)
          KAROLO YA C:          Dibopeho le melao ya tshebediso ya puo          (40)

2.        Araba dipotso TSOHLE.

3.        Qala KAROLO E NNGWE le E NNGWE leqepheng LE LETJHA.

4.        Seha mola qetellong ya KAROLO E NNGWE le E NNGWE.

5.        Nomora dikarabo tsa hao feela jwalo ka ha dipotso di nomorilwe pampiring ya
          dipotso.

6.        Tlola mola dipakeng tsa dikarabo tsa hao.

7.        Tsepamisa maikutlo haholo mopeletong le popong ya dipolelo tse
          nepahetseng.

8.        O eletswa ho sebedisa nako ya hao tjena:

          KAROLO YA A:          Metsotso e 50
          KAROLO YA B:          Metsotso e 20
          KAROLO YA C:          Metsotso e 50

9.        Ngola ka mongolo o makgethe, mme o balehang.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                            Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1          3                DBE/Pudungwana 2019
                                                  NSC

KAROLO YA A: TEKOKUTLWISISO

Karolong ena o fuwe mefuta E MMEDi ya ditema. Bala le ho boha tema E NNGWE le
E NNGWE, araba ka lentswe LE LE LENG feela moo ho hlokehang, ntle le haeba
potso e hloka tlhaloso kapa karabo e teletsana.

POTSO YA 1

Bala tema ena e latelang ka hloko, e be o araba dipotso tse hlahang tlasa yona.

TEMA YA A

                                    MMOLAI YA KGUTSITSENG

1    Ho ya ka tlaleho ya Mokgatlo wa Bophelo wa Lefatshe, ke batho ba babedi ho ba
     bararo, ba tshwerweng ke lefu la kgatello e phahameng ya madi. Ntho e tshosang
     ke hore palong eo, halofo ya bona ke e sa tsebeng hore e na le lona lefu lena.
     Athe ka lehlohonolo halofo e nngwe e a tseba. Ho kotsi ka ho fetisisa ha o sa
     tsebe hore o na le lona hobane lefu lena ke mmolai ya kgutsitseng. Bongata ba 5
     diphofu bo qetella bo tshwerwe ke setorouku, diphiyo kapa lefu la pelo.

2    Dipatlisiso di bontsha hore ho na le mabaka a fapaneng a bakang lefu lena. Batho
     bohle bao batswadi ba bona ba nang le lona, ba kotsing ya ho fetoha diphofu.
     Batho ba batenya, ba kabelang letswai le mafura le bona ba ntse ba le hona
     kotsing ena. Ntle le moo, batho ba nwang jwala le ba tsubang kwae le bona ba 10
     tjametswe ke kotsi ena. Karolo e nngwe ya batho ba tsietsing, ke e kenyelletsang
     bomokotla o mahlo mehlohlwa e rapame, e leng ba sa ikwetliseng le ka mohla.
     Tlaleho eo, e boetse e bolela hore batho ba batsho ba bontate ba dilemong tsa
     bomashome a mane, ba kotsing ho feta bomme.

3    Tsela e nngwe feela eo re ka tsebang hore na methapo ya rona ya madi e na le 15
     kgatello e phahameng kapa tjhe. Tsela eo ke ya hore re ye ngakeng kapa
     tliliniking ho ya itlhahloba. Tlhahlobo e supang hore kgatello ya madi ke
     120/80 mmHg, e bolela hore o phetse hantle. Empa ha e ka ba 130/90 mmHg
     kapa ho feta moo, o tsebe hore o mathateng. Athe teng ha e ka ba 160/98 mmHg
     wa se ke wa fumana thuso, beno ba tla lla sa mmokotsane hobane mmolai enwa, 20
     ha a na qenehelo. Le teng ha palo tseo di le tlase ho 120/80 mmHg, k.h.r
     100/75 mmHg le teng o kotsing hobane kgatello eo ha e a tshwanela ho ba tlase
     haholo.

4    Pelo e amohela le hona ho pompa madi motjhaotjhele. E pompa madi ho ya
     dikarolong tse fapaneng tsa mmele. Sekgahla seo madi ana a phallang ka sona 25
     methapong ke sona se tlisang kgatello methapong. Sekgahla sena se ka ba
     hodimo kapa tlase, ho kotsi ha sekgahla sena se le hodimo hobane se thefula
     kapa se sarolla methapo e tsamaisang madi ka tsela e sa amoheleheng. Ka baka
     leo, methapo eo e ka nna ya phatloha. Phallo e sa sitiseheng ya madi e bohlokwa
     hobane e nnetefatsa hore ditho tsohle tsa mmele di fumana diahammele le 30
     okosijene. E boetse e bohlokwa hobane ke ka madi ao dikhemikhale le ditshila
     tse sa hlokeheng di tswang mmeleng.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                       Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1          4                           DBE/Pudungwana 2019
                                                  NSC

5     Kgatello e phahameng e sa laoleheng ya madi e senya ditho tsa mmele tse kang;
      boko, pelo le diphiyo. Methapo ya madi e lemetseng e ka taboha kapa ya
      kwaleha. Sena se ka lematsa boko, wa tshwarwa ke setorouku. Setorouku se 35
      holofatsa ditho tsa mmele tse kang, matsoho, maoto le sona sefahleho, mme o ka
      nna wa holofalla ruri.

6     Pelo e ka ema, ya se ke ya hlola e kgona ho pompa madi. Ntle le moo, motho a
      ka ba le lehlaba sefubeng ka lebaka la ho se fumane okosijene e lekaneng kapa
      karolo e nngwe ya pelo e ka emisa ho sebetsa ha methapo e tlisang madi pelong 40
      e kwalehile. Ho hloleha ho sebetsa ha pelo ho bolela hore tjhoba le ka lala phoka
      neng kapa neng. Setho se seng se ka angwang ke kgatello e phahameng ya
      madi ke diphiyo. Ha diphiyo di ka sohlokeha, mmele wa hao o ke ke wa hlweka
      lekgale hobane diphiyo ke tsona tse hlwekisang madi a rona.

7     Haekare o ile ngakeng kapa tliliniking, ho be ho fumaneha hore kgatello ya hao ya 45
      madi e hodimo, o tla qala ho fuwa ditlhare tse laolang kgatello eo. Bomadimabe
      ke hore lefu lena ha le fole, empa le laolwa feela hore le se ke la tswa taolong.
      Ntle ho moo, phofu ya lefu lena e tshwanela ho itlhokomela ka ho ikwetlisa le ho
      ja ditholwana tse lekaneng. E kgaotse ho ja mafura a diphoofolo. Lenane la tseo
      phofu e lokelang ho di ela hloko le lokela ho kenyelletsa ho kgaotsa ho tsuba le 50
      ho nwa jwala.

8     Ruri, Mosotho o ne a nepile ha a re: ho ipaballa ho molemo ho feta setlhare.

                                 [E qotsitswe le ho lokiswa ho tswa makasineng wa Soul City Website]

1.1       Ho ya ka mokgatlo wa bophelo wa lefatshe, ke batho ba bakae ba
          tshwerweng ke lefu la kgatello e phahameng ya madi? Sheba mela ya 1–2.                         (1)

1.2       Ho ya ka tlaleho e qotsong ee ke ntho efe e tshosang? Sheba mela ya 2–5.                       (1)

1.3       Pakeng tsa banna le basadi ke bafe ba kotsing ya ho tshwarwa ke lefu leo ho
          buuwang ka lona qotsong ee? Sheba mela ya 11–14.                                               (2)

1.4       Nehelana ka dihlopha TSE PEDI tsa batho tse ka bang le kgatello e
          phahameng ya madi. Sheba seratswana sa 2.                                                      (2)

1.5       Hobaneng ha lefu lena le tsejwa ka hore ke mmolai ya kgutsitseng? Ke polelo
          efe seratswaneng sa pele e tiisang karabo ya hao? Sheba mela ya 4–5.                           (2)

1.6       Ke palo dife tse bontshang hore motho o phela hantle, ha a na kgatello ya
          madi? Sheba mela ya 15–17.                                                                     (1)

1.7       Ditlamorao tsa kgatello e phahameng ya madi, di ama diphiyo ka tsela efe?                      (2)

1.8       Nehelana ka lebaka le hananang le polelo e latelang:

          Ke batho bohle ba ka kgonang ho laola hore ba se tshwarwe ke lefu la
          kgatello e phahameng ya madi.                                                                  (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                     Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1          5                           DBE/Pudungwana 2019
                                                  NSC

1.9       Bolela hore polelo e latelang ke Nnete kapa Mafosi, o be o nehelane ka
          lebaka la karabo hao.

          Lefu la kgatello e phahameng ya madi le tshwere palo e tlase ya batho
          lefatsheng.                                                                                    (2)

1.10      Kgetha karabo e nepahetseng ho (A–D). Palo ya batho ba sa tsebeng hore
          ba tshwerwe ke lefu la kgatello e phahameng ya madi ke ...

          A        motho a le mong.
          B        halofo ya palo ya batho kaofela.
          C        batho ba babedi palong ya batho ba bararo.
          D        halofo ya batho bohle ba tshwerweng ke lefu lena.                                     (1)

1.11      Mothofatso o sebedisitsweng polelong e latelang, o o thusa jwang ho
          utlwisisa seo ho buuwang ka sona moo?

          Mmolai enwa, ha a na qenehelo.                                                                 (2)

1.12      Molaetsa wa mongodi ke ofe ka tema ee?                                                         (2)

1.13      Taba ya hore motho a ka ba le kgatello e hodimo ya madi ka baka la lefutso
          ke ntlha kapa ke mohopolo? Nehelana ka lebaka la karabo ya hao.                                (2)

1.14      Na o ka re ditaba tsa mela ya 11–14 di na le kgethollo/leeme? Nehelana ka
          lebaka la karabo ya hao.                                                                       (2)

TEMA YA B

Boha tema e latelang, ebe o araba dipotso tse tla e latela.

                               [E qotsitswe le ho lokiswa ho tswa ho: www.google.com/budgets]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                     Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1          6                 DBE/Pudungwana 2019
                                                  NSC

1.15      Ke mofuta ofe wa diphoofolo o tsietsing ya ho fela serapeng see ka morao ho
          komello? Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka.                                      (2)

1.16      O nahana hore ke lebaka lefe le etsang hore palo ya matsa e be hodimo ho
          feta ya diphoofolo tsohle serapeng see ka morao ho komello?                      (2)

1.17      Ntle le komello, ke eng e ka bang e fokoditse ditshukudu dilemong tsee tse
          pedi serapeng see ho latela maemo a naha ya Aforika-Borwa? Nehelana ka
          lebaka la karabo ya hao.                                                         (2)

                                                      MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A:         30

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                       Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1          7                            DBE/Pudungwana 2019
                                                  NSC

KAROLO YA B: KGUTSUFATSO

POTSO YA 2

Bala ditaba tsa tema e latelang, e be o di kgutsufatsa ka ho ngola dintlha TSE
SUPILENG, tse fanang ka dikeletso tsa bohlokwa tse ka rutwang bana kgahlanong le
ho kwetelwa.

DITAELO

1.   Ngola dipolelo TSE SUPILENG, tse phethahetseng.
2.   Mantswe e be A SA FETENG a 70.
3.   Nomora dipolelo tsa hao ho tloha ho 1 ho ya ho 7.
4.   Ngola ntlha E LE NNGWE feela polelong ka nngwe.
5.   Qetellong ya kgutsufatso ya hao, bontsha palo ya mantswe ao o a sebedisitseng
     ka masakaneng.

TEMA YA C

DIKELETSO TSA BOHLOKWA TSE KA RUTWANG BANA KGAHLANONG LE HO
                         KWETELWA

Bertha Bresler wa mokgatlo o bitswang Thibela ho Kwetelwa le ho Utsuwa ha Bana o
re ho bohlokwa hore bana ba tsebe ka hlooho dinomoro tsa ka dinako tsohle tsa
sepolesa, e leng tse ka pholosang bophelo ba bona nakong ya tsietsi.

Ho na le mehato ya motheo eo batswadi ba lokelang ho e sebedisa tshireletsong ya
bana. Ngwana o tlameha ho tseba mabitso a hae le a batswadi ka botlalo. Athe ho se
tsebe aterese ya habo le dinomoro tsa mehala, e ka ba phoso eo batswadi ba ke keng
ba itshwarela ha koduwa ena e ka ba hlahela. Mehla eo ho phelwang ho yona kajeno e
qobella batswadi ho se be dikgokgo baneng ba bona. Bana ba kgone ho bua le
batswadi ka eng kapa eng e sa ba thabiseng kapa e ba tshosang. Ha ho qeaqeo hore
batswadi ba tjamelane le boikarabelo ba ho ruta bana ho se thehe setswalle le
bo-mofeta-ka-tsela.

Ba rutwe hore ha ba iphumana ba le maemong a sa amoheleheng, a tshosang, ba
hoeletse haholo kamoo ba ka kgonang kateng, ba be ba balehe hanghang sebakeng
seo. Ho hoeletsa le ho baleha ho molemo ho feta ho leka ho ipata. Bertha Bresler o re
ba hole ba tseba lepetjo le reng: 'di fula mmoho'. E leng ho bolela hore le ka mohla
ngwana a se ke a iphumana a bapala kapa a tsamaya a le mong diterateng.

                         [E qotsitswe le ho lokiswa ho tswa makasineng wa Jet Club, Tlhakubele, 2019]

                                                      MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B:                        10

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                      Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1          8                          DBE/Pudungwana 2019
                                                  NSC

KAROLO YA C: DIBOPEHO LE MELAO YA TSHEBEDISO YA PUO

POTSO YA 3: PAPATSO

Bala papatso e latelang, e be o araba dipotso tsa manollo ya setshwantsho le
tshebediso ya puo.

TEMA YA D

                    [E qotsitswe le ho lokiswa ho tswa koranteng ya Sunday World, Phupu 2016]

3.1       Nehelana ka melemo E MMEDI e ka unwang ke bareki ha ba ka iphumanela
          sehlahiswa se bapatswang.                                                                      (2)

3.2       Bolela hore sehlahiswa se bapatswang se reretswe bomang.                                       (1)

3.3       Hobaneng mantswe ana, 'iphumanele tse latelang 'sesolo FEELA', a ka
          susumetsa bareki hore ba reke sehlahiswa see?                                                  (2)

3.4       Bohlokwa ba ho qatsohisa lentswe 'NAKO' papatsong ee ke bofe?                                  (2)

3.5       Sepheo sa Banka ya Standard sa ho sebedisa letshwao la yona le ikgethang
          ke …

          A        ho susumetsa bareki ho kgetha ho reka sehlahiswa sa bona.
          B        ho tiisetsa bareki hore sehlahiswa efela e le sa bona, mme ke sa
                   boleng bo hodimo.
          C        ho itshireletsa kgahlanong le bahlahisi ba bang ba sehlahiswa se
                   tshwanang le sa bona.
          D        Dikarabo tsohle di nepahetse.                                                         (1)

3.6       Na o nahana hore ho ba le akhaonto e bapatswang bankeng ya Standard ke
          kgatelopele? Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka.                                                (2)
                                                                                                         [10]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                     Phetla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1          9                           DBE/Pudungwana 2019
                                                  NSC

POTSO YA 4: KHATHUNU

Bala ditaba tsa khathunu ena e latelang, o ntano araba dipotso tse tla e latela.

TEMA YA E

                             [E qotsitswe le ho lokiswa ho tswa ho: www.google.com/pictures]

4.1       Nehelana ka dintho TSE PEDI khathunung ntle le lentswe, 'Baithuti', tse
          bontshang hore diketsahalo tsa yona di etsahalla phaposing ya borutelo.                       (2)

4.2       Hobaneng baithuti ba khathunung ba kwalletswe ka sefe ya tshireletso?                         (2)

4.3       Manolla phoqo e hlahiswang khathunung ena.                                                    (2)

4.4       Sekaseka tlhokomediso e temeng mabapi le moaparo wa titjhere.                                 (2)

4.5       Na mantswe aa, 'Eo yena', a totobatsa lenyatso? Tshehetsa karabo ya hao ka
          lebaka.                                                                                       (2)
                                                                                                        [10]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                    Phetla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1          10                          DBE/Pudungwana 2019
                                                  NSC

POTSO YA 5
5.1       Bala ditaba tsa tema ena, o ntano araba dipotso tse tla e latela.
          Tlatsa dikgeo ka mantswe a nepahetseng ho a latelang. Ngola nomoro le
          lentswe le nepahetseng feela. (5.1.1–5.1.6)
          ebe, tsekela, matjeke, kajeno, sithabetsang, itlhophere, ja,
          TEMA YA F

                                BOPHELO BA METSENG E MEHOLO
          Bophelo ba metseng e meholo (5.1.1) … ke bo thata; bophelo ba ditlokotsi le
          ditsietsi tse (5.1.2) … maikutlo a motho. Mona metseng e meholo motho o
          (5.1.3) … ka mofufutso wa phatla ya hae, mme ha ho tse fumanwang di
          tonositse. Diterene di lla e sa le ka (5.1.4) … di bitsetsa batho ho theohela
          mosebetsing. Monna le mosadi ba tsohella mosebetsing jwalo (5.1.5) … ba
          ile, ba ile.
          Bana ba sala jwalo letsheare lohle ba (5.1.6) …. le motse eka dikgutsana tse
          se nang beng. Ba bang ba sala ba itlhophere ba se na le ha e le
          sengwathana sa bohobe. Ba sale jwalo ka tshepo le tebello hore batswadi ba
          tla ba tlela le dimonamona kapa ona masalla a tse neng di jowa mosebetsing.
                     [E qotsitswe le ho lokiswa ho tswa bukeng ya Sediba sa meqoqo, JJ Moiloa, 1983]     (6)

          Bala tema e latelang, o nto araba dipotso tse thehilweng hodima yona.
          TEMA YA G

          Ra tlangwa matsoho le mahlo hore re tle re se ke ra bona moo re yang. Ra
          kgarametswa hara mafifi jwalo, re ntse re kgotlwa ka dithunya
          mafetshwaneng, re bile re bolellwa hore re phahamise maoto. Re ne re
          kgothometseha, re kgoptjwa re ba re polana fatshe, re tsoswa ka dieta
          dikgopong. Re sa fuwe nako ya ho inahana, ho botsa kapa ho buisana. 5
          Moetapele wa batlatlapi bao a ntse a kgaruma feela a re: 'Ka nqena! Ntho
          tsee ke difofu na?'

          Tsa e baka ditaba kgalala tsa metseng! Koloi ya kgarametsa ho leba
          leboya, mme he, yaba ha ho potang, o qadile, o qadile moferefere. Ra
          thulana ka dihlooho ka hara koloi. Lerata la yona la re thiba ditsebe. Ra 10
          ipotsa dipotso hore ebe jwale re jele eng, mme re e jella mang le hona.
          Monyaka wa fetoha maswabi re sa lebella.

                [E qotsitswe le ho lokiswa ho tswa bukeng ya Kabelwamanong, KPD Maphalla, 1992]

          5.1.7       Letshwao lena (!) polelong ena le sebedisitswe ka sepheo sefe?

                      'Tsa e baka ditaba kgalala tsa metseng!'                                           (2)
          5.1.8       Kganyetsano e sebedisitsweng polelong ee, 'Monyaka wa fetoha
                      maswabi', e o thusa jwang ho utlwisisa maemo a ditaba ao ho
                      buuwang ka ona temeng?                                                             (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                     Phetla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P1          11                           DBE/Pudungwana 2019
                                                  NSC

          5.1.9       Bohlokwa ba phetapheto e sebedisitsweng mantsweng aa ke
                      bofe?

                      'O qadile, o qadile moferefere.'                                                (2)
          5.1.10      Na tshebediso ya lentswe 'ntho' polelong e latelang e senola
                      maikutlo a sebui? Nehelana ka lebaka la karabo ya hao.

                      'Ntho tsee ke difofu na?'                                                       (2)

5.2       Boha setshwantsho se latelang, o nto araba dipotso tse thehilweng hodima
          sona.

          TEMA YA H

                            [Se qotsitswe le ho lokiswa ho tswa bukeng ya Sediba, NE Malete, 1999]

          5.2.1       Qolla lentswe puong ya mosadi ya setshwantshong, le tiisang hore
                      ke kgale a bone hore seo a se bolellwang se tla etsahala.                       (1)

          5.2.2       Ngola polelo e latelang hape, e se e bontsha hore mmuiswa o
                      iketsa ketso.

                      Butle, se tate o tsebe ho utlwa ha di tswela pele.                              (1)

          5.2.3       Ipopele polelo ka lentswe le latelang ho hlakisa moelelo o
                      fapaneng le oo le sebedisitsweng ka ona setshwantshong.

                      bona                                                                            (2)

          5.2.4       Mantswe aa a Disebo, 'Aha! Haesale ke bona', a totobatsa
                      tshekamelo jwang?                                                               (2)
                                                                                                      [20]

                                                      MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C:                    40
                                                       MATSHWAO OHLE A PAMPIRI ENA:                   80

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello

## Related documents

- [Sesotho SAL P1 Nov 2019 Free State](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-sal-p1-nov-2019-free-state/fe3a355d-1d51-46ea-bb19-47b251848d5f) — Sesotho FAL · QP · 2019 · Sesotho
- [Sesotho SAL P1 Nov 2019 Gauteng](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-sal-p1-nov-2019-gauteng/8f351005-edf8-4d35-9752-5cbf84af8522) — Sesotho FAL · QP · 2019 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2019](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2019/d92e0ae9-9c84-4607-8e24-269efde91644) — Sesotho FAL · QP · 2019 · Sesotho
- [Sesotho FAL P3 Nov 2019](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p3-nov-2019/a65900eb-38f4-49d8-a83c-77d50535aa5b) — Sesotho FAL · QP · 2019 · Sesotho
- [Sesotho FAL P1 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2023/41fe929a-eee1-4350-9dbf-3e1c6f300ed1) — Sesotho FAL · QP · 2023 · Sesotho
- [Sesotho FAL P1 Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2022/4666a02f-4f60-4c2d-a3b0-d533138a28ee) — Sesotho FAL · QP · 2022 · Sesotho

## More from Grade 12 Sesotho FAL

- [Gr 12 Sesotho FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sesotho-fal-atp-2023-24/4a5a6b42-02a8-4c54-8c2b-ae1be2aa474d) — ATP
- [Sesotho FAL P1 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-sesotho/1e766205-6592-4800-a474-2490cb1c1ff7) — Memo · 2025 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-sesotho/9e9887ae-3191-4ae1-8c3f-3dec9dd8137d) — Memo · 2025 · Sesotho
- [Sesotho FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-sesotho/70b20cb8-1297-4295-928a-149a9d8a15c4) — Memo · 2025 · Sesotho
- [Sesotho FAL P1 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2024-mg/6885488d-3ea1-4521-bc08-9b8b47535837) — Memo · 2024 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2024-mg/42ba44d7-3b6e-4630-aba1-48748872a0d8) — Memo · 2024 · Sesotho

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
