# Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2017 Question Paper

> Grade 12 Sesotho FAL Paper 2 question paper from the NSC June Exam 2017, 20 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-may-june-2017/df88be8d-513d-4625-85bf-8b32552bd15f
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Sesotho FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sesotho
- Document type: Question paper
- Year: 2017
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 20

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sesotho FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sesotho-fal) › [Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC June 2017 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-may-june-2017/df88be8d-513d-4625-85bf-8b32552bd15f)

## About this document

Sesotho Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2017 · sesotho. Question paper, 20 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Sesotho FAL P2 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-may-june-2017-memo/28dcc42e-b6d4-46a2-917a-899b9e15dbb1) — Memo · 2017 · Sesotho

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                   SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                  SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL)

                                       PAMPIRI YA 2 (P2)

                                                 2017

                                                                     MATSHWAO: 70

                                                                   NAKO: Dihora tse 2

                               Pampiri ena e na le maqephe a 20.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                     Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          2                          DBE/2017
                                                  SCE

DITAELO LE TLHAHISOLESEDING HO MOHLAHLOBUWA

Pampiri ena e fupere tlhahisoleseding e latelang:

1.        Bala ditaelo tsena ka hloko pele o araba dipotso.

2.        O SE KE wa latella ho bala pampiri yohle. Tadima karolo e hlahisang
          dikahare tsa pampiri leqepheng le latelang, mme o tshwaye dinomoro tsa
          dipotso tse thehilweng dibukeng tseo o ithutileng tsona. Ka mora moo o bale
          dipotso tseo, o nto kgetha tseo o lakatsang ho di araba.

3.        Pampiri ena e arotswe DIKAROLO TSE NNE, e leng:

          KAROLO YA A:          Pale/Nobele/Novele            (35)
          KAROLO YA B:          Tshwantshiso/Terama           (35)
          KAROLO YA C:          Dipalekgutshwe                (35)
          KAROLO YA D:          Dithothokiso                  (35)

4.        Araba dipotso TSE PEDI feela, potso E LE NNGWE ho tswa dikarolong le ha
          e le DIFE TSE PEDI.

          KAROLO YA A: Pale/Nobele/Novele
          Araba potso ya pale/nobele/novele eo o ithutileng yona.

          KAROLO YA B: Tshwantshiso/Terama
          Araba potso ya tshwantshiso/terama eo o ithutileng yona.

          KAROLO YA C: Dipalekgutshwe
          Araba dipotso tsa dipalekgutshwe ka BOBEDI.

          KAROLO YA D: Dithothokiso
          Araba dipotso tsa dithothokiso ka BOBEDI.

5.        Sebedisa lenanennetefatso bakeng sa tataiso.

6.        Latela ditaelo tse qalong ya karolo e nngwe le e nngwe ka hloko.

7.        Nomora dikarabo tsa hao jwalo ka ha dipotso di nomorilwe pampiring
          ya dipotso.

8.        Qala karolo KA NNGWE leqepheng LE LETJHA.

9.        O eletswa ho sebedisa nako ka moo ho sisintsweng:
          Sebedisa metsotso e 60 ho ngola karolo ka nngwe.

10.       Ngola ka mongolo o makgethe o balehang.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                       Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          3                               DBE/2017
                                                  SCE

LEQEPHE LA DIKAHARE:

Leqephe lena le tla o thusa ho kgetha dipotso tseo o lakatsang ho di araba, ntle le hore
o bale pampiri kaofela.

KAROLO YA A: PALE/NOBELE/NOVELE

Araba potso ya pale/nobele/novele eo o ithutileng yona.
NOMORO YA POTSO                                 MATSHWAO                  LEQEPHE
1. Mahlale a kopane Lekwa                            35                      5

2. Bosweu ba Lehlwa                                           35               7

3. Sehlekehleke sa Deidro                                     35               9
KAROLO YA B: TSHWANTSHISO/TERAMA

Araba potso ya tshwantshiso/terama eo o ithutileng yona.
4. Sefi                                             35                        12
KAROLO YA C: DIPALEKGUTSHWE

Araba dipotso KA BOBEDI tsa dipalekgutshwe.
5.1 'Ha se nna ke wena'                                       18              15

5.2 'Bontshunyakgare'                                         17              16
KAROLO YA D: DITHOTHOKISO

Araba dipotso KA BOBEDI tsa thothokiso.
6.1 'Ngwana lehlaswa'                                         18              18

6.2 'Ho se tshepahale'                                        17              19

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                           Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2           4                             DBE/2017
                                                   SCE

LENANENNETEFATSO:

Sebedisa lenanennetefatso lena ho nnetefatsa hore na e fela o arabile dipotso
tse hlokehang.

            KAROLO                     NOMORO TSA                PALO YA     TSHWAYA
                                         DIPOTSO               DIPOTSO TSE      ()
                                                              LOKELANG HO
                                                                 ARAJWA
A: Pale/Nobele/Novele                         1–3                   1

B: Tshwantshiso/Terama                         4                   1

C: Dipalekgutshwe                           5.1–5.2                1

D: Dithothokiso                             6.1–6.2                1

ELA HLOKO:           Etsa bonnete ba hore o arabile dipotso tse karolong TSE PEDI
                     feela.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                            Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          5                             DBE/2017
                                                  SCE

KAROLO YA A: PALE/NOBELE

POTSO YA 1: MAHLALE A KOPANE LEKWA – DN Katsie

Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng paleng yohle.

TEMA YA A

'Hosasane ke tla tsohella tseleng e sa le mesong. Ke tla raka mafube, ke batla hore
le ntjhabele ke le hole. Ha e le mosadi enwa yena ke tla mmolella feela hore ke sa ilo
batla mosebetsi, etswe o se a tenehile ke ho dula ha ka mona hae. A ke ke a mpotsa
ntho tse ngata ke hona.'

Efela letsatsi ha le re kgwapho! Sekgukguni o ne a se a haotse thota, etswe o ne 5
a tsamaya ka maoto, lebaka e le hore e bang ho a etsahala ka lehlohonolo la
moteaphala, a hle a rekise thipa ena ya hae pele a finyella moo a habileng teng,
Foreistata!

O ile jwalo he, tsatsi la mo dikella kaekae ka nqa tsa boVereeniging a sa fumane
bareki ba thipa ya hae. A bona mofero haufi le tsela, a botha, ba ba ba itshella ho 10
se lebote. A tsoha moshemane e motona a itlhotlhora diphoka, a bona metsi a
iphotla sefahleho.

Hoba di tlwaele makgulo, a nkuwa ke ntho. A tloseletsa, a kena tseleng ho leba moo
ho tsebang yena a le mong to! Motsheare o moholo, ha tadi e antsha, a fihla
mateanong a Teransefala le Foreistata, borokgong bo boholo bo tshelang noka ya 15
Lekwa, haufi le motse wa Vereeniging.

1.1       Leeto la Sekgukguni la ho tloha ha hae ho ya borokgong ba Lekwa, le mo
          nkile matsatsi a makae?                                                            (1)

1.2       Ke lebaka lefe le mo susumeditseng ho betla thipa eo a ilong ho e rekisa
          Foreistata?                                                                        (1)

1.3       Hobaneng ha Sekgukguni a kgethile ho ya rekisa thipa eo Foreistata?                (1)

1.4       Sekgukguni o ne a sa batle ho sebeletsa motho e mong. Hobaneng, mme
          o ne a iphedisa jwang?                                                             (2)

1.5       Mophetwa ya ileng a reka thipa ya Sekgukguni, o hlokometse jwang hore ha
          se thipa ya nnete?                                                                 (1)

1.6       Leeto le qotsong la Sekgukguni le fapane jwang le la mohla a neng a kgutlela
          hae?                                                                               (1)

1.7       Ho robala ha Sekgukguni bosiu kaofela moferong, ho re tsebisa eng ka
          maemo a phedisano a nako eo?                                                       (2)

1.8       Hobaneng ho le bohlokwa ho mongodi hore ebe baphetwa bana ba
          kopanetse borokgong ba noka ya Lekwa?                                              (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                         Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          6                             DBE/2017
                                                  SCE

1.9       Ditaba tsa qotso di re senolela Sekgukguni e le motho wa semelo se sefe?            (2)

1.10      Mohopolo oo Sekgukguni a neng a e na le ona ka batho ba Foreistata
          o hlahisa leeme ka tsela e jwang?                                                   (2)

                                             MMOHO LE

Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng paleng yohle.

TEMA YA B

'Kgididi, le tlala e kene banna. E re ke dule lebopong la tsela manene. Ke tla thetsa
lephako ka ho ngwatha ho se ho kae manepeng mona. Etswe le sephoqo sane le ha
se ka elellwa hore ntho yane ha se ya kgauta, ha ke kgolwe hore se ka ntatela ho tla
fihla mona.'

O ngwathile habedi, hararo … A utlwahala a re, 'Hee banna, ke mobu ntho ena.' 5
Sefofu sane se mphumane … moleko. Empa ke ne ke sa maketse hore mahe a
dinotshi a ka ba boima hakaale, athe ke lehlabathe mona, ke re mobu banna wee …
sa tla sa mphumana sefofu sa dipolasing.

Ebile o se a raoha hona hoo a re refo! a nka boleke, a nka ka sekgahla ho kgutlela
morao. 'Le kgale, nke ke ka mo tlohela. Mohlomong ha a eso ho be hole. Ho ka nna 10
ha etsahala hore ke mo fumane. Ke tla fihla ke re thipa ya ka hlwi …! Ke tla mo
jabela haholo feela pakeng tsa mahlo mona, o ithuta batho ka nna hee! Ke tla mo
ntshetsa nna, ke a bona ha a nnepe hantle … o tsamaya a nkutlwa mothamahaneng
mona.'

Boramahlale ke bana he mmadi. Ba boetse ba kopane hona mane, moeding ola ba 15
arohaneng ho wona haufinyane tjena, borokgong, nokeng ya Lekwa.

1.11      Sekgukguni o hlokometse ha a le hokae hore o qhekanyeditswe?                        (1)

1.12      Ho ya ka mophetwa ya ntseng a bua qotsong ee, hobaneng ha thipa ena eo
          ho buuwang ka yona e ke ke ya jewa ke mafome?                                       (1)

1.13      Mophetwa ya qotsong, o bua a le mong. Bolela lebitso la lewa lena.                  (1)

1.14      Bohlokwa ba lewa leo o le boletseng ho 1.13 ke bofe ho ya ka diketsahalo tse
          paleng?                                                                             (2)

1.15      Ke sefe se ileng sa etsahala borokgong ha mophetwa ya buang qotsong a
          kopana le sefofu seo?                                                               (1)

1.16      Mophetwa ya ntseng a bua qotsong o ne a hlaha motseng ofe?                          (1)

1.17      Ke diketsahalo dife TSE PEDI tse etsahetseng ka ho tshwana ho baphetwa
          bana nakong eo ba furallanang, ka mora ho qhekanyetsana?                            (2)

1.18      Bolela hore polelo e latelang ke Nnete kapa Mafosi. O be o tshehetse karabo
          ya hao ka lebaka.
          Mananyetsa o tla tshepahala ho mofumahadi wa hae ka mora hore ba
          arolelane tjhelete ka ho lekana.                                                    (2)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                          Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          7                            DBE/2017
                                                  SCE

1.19      Ketsahalo e qotsong ya hore banna bana ba qhekanyetsane ka mahlale
          a bona, e re ruta eng?                                                               (2)

1.20      Tshohla kamoo maikutlo/sehalo se polelong e latelang, se o thusang kateng
          ho utlwisisa boikemisetso ba Sekgukguni?
          'Ke tla mo ntshetsa nna, ke a bona ha a nnepe hantle … o tsamaya a nkutlwa
          mothamahaneng mona.'                                                                 (2)

1.21      Dumellana le polelo e latelang, o be o tshehetse karabo ya hao ka lebaka.
          Sesosa sa kgohlano paleng ena ke tjhelete.                                           (2)

1.22      Sekaseka kamoo tikoloho ya ha Ramokokwana e thusitseng kateng ho
          ntshetsa kgohlano pele paleng ena.                                                   (3)
                                                                                               [35]

POTSO YA 2: BOSWEU BA LEHLWA – Sello Moroe

Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng paleng yohle.

TEMA YA C

A nneha se seng sa dinomaphodi; ka qeaqea pele ke se nka; empa ka se ke ka
se bula, ka se beha hodima motjhini ke rata ho utlwa hore o ya kae. Ka ntswe le
tletseng nnete a re: 'Hlomi, ke kgolwa hore o tla makala ka seo ke tlang ho o jwetsa
sona, mme ke batla hore o e nke e le nnete feela. Hlomi nkgolwe ha ke o bolella
hore ke amohetse Morena, ke hore ke pholositswe, mme ke tlile ho wena ho tla etsa 5
setswalle jwalo ka bana ba Modimo; re tshwarelane tsohle tseo re kgopisaneng
ka tsona.'
Hoba a tjho jwalo ka utlwa ke se ke tsheha hang ke ne ke sa rera yaba ke a thola.
A ntjwetsa ntho tse ngata ka Modimo ho fihlela ke kgolwa seo a neng a se bua ka
ba ka lebala hore e ne e le ya kgahlanong le nna. Ra tswa kamoo ka lebenkeleng, 10
ka mmontsha aterese eo ke yang ho yona, a ntjwetsa hore e tshwanetse e be e le
ka botjhabela, mme a ntsamaisa tsela ho ya teng, a ntse a ntherela jwalo hore
le nna ke pholoswe; empa ka nna ka itshehela, ka pelong ka qeta ka hore enwa o
a pota.
Eitse ha re ntse re tsamaya jwalo ka dinomoro, ka elellwa hore re se re le 15
seterateng sa boLerato.

2.1       Diketsahalo tsa qotso ee di etsahalla sebakeng sefe?                                 (1)

2.2       Mophetwa ya fileng Hlomi senomaphodi qotsong ke mang?                                (1)

2.3       Hlomi o ile a tlelwa ke mohopolo ofe nakong eo mophetwa eo o mmoletseng
          ho 2.2 a neng a mo fa senomaphodi?                                                   (1)

2.4       Aterese eo Hlomi a neng a e bontsha motswalle wa hae ke ya hokae, mme
          o e fumane jwang?                                                                    (2)

2.5       Bolela dintho TSE PEDI tseo lelapa la habo Hlomi le la habo Kgifi a neng a
          sa tshwane ka tsona.                                                                 (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                           Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          8                             DBE/2017
                                                  SCE

2.6       Puisano e qotsong ee e senola Hlomi e le motho wa botho bofe? Nehelana ka
          lebaka la karabo ya hao.                                                            (2)

2.7       Sehalo seo Tshiu a buang ka sona qotsong ee ke sa mofuta ofe? Hobaneng
          o realo?                                                                            (2)

2.8       Polelo ena, 'ntwa ke ya madulammoho', e tsamaellana jwang le ditaba tsa
          Tshiu qotsong ee?                                                                   (2)

2.9       Hlalosa kamoo ditaba tsa qotso ena di nang le seabo kateng kgodisong
          ya pale.                                                                            (2)

2.10      Sekaseka kamoo ketsahalo eo ho yona Tshiu a kopang tshwarelo ho Hlomi,
          e re totoballetsang mothinya o sa lebellwang kateng.                                (3)

                                             MMOHO LE

Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng paleng yohle.

TEMA YA D

Hoba re je, ha qoqwa nthwana tse ngata; a ntsebisa ba lelapa; ke ne ke
phutholohile e le ka nnete jwale. Ka bona kamoo ntata Lerato a neng a rateha
kateng ha a sa le motjha, a bile a tshwana le Lerato hantle, e ka ngwanabo.
Athe mmaya Lerato yena e ne e ka Moindia. Ka tsheha ho bona kamoo Lerato
a neng a le mafethe kateng ha a sa le monyenyane. Ka rata se seng sa hae ha a sa 5
le lemo tse leshome le metso e mene; ha jwale a ne a le se le seng ho tseo. Se le
setle ruri; mme Lerato a hlokomela hoo empa a iphapanya.
Ka morao ho tseo tsohle ntata Lerato a nteboha ka moputso. A ba a re kenya
koloing ho re isa serapaneng sa diphoofolo kaha ba ne ba rerile ho ya teng tsatsing
leo. Teng re ile ra natefelwa haholo a bile a se a re kentse thutong tsa tlhaho, eo re 10
ileng ra e rata. Ha re ntse re bohile jwalo, a re siya ho ya reka dinomaphodi
le ditholwana. Ka bala ntho tseo nke keng ka di hlalosa fahlehong sa Lerato; se le
setle se kgahla jwalo ka mehleng. O ne a sa tsebe hore a ka reng; a ntshwara
matsoho, ka ntswe le tletseng lerato a re: 'Hlomi o motho wa bohlokwa ruri.'

2.11      Ke lebaka lefe le neng le isitse Hlomi habo Lerato letsatsing leo ho buuwang
          ka lona qotsong?                                                                    (1)

2.12      Ketelo ya Hlomi habo Lerato, e ile ya mo ruta dintho dife TSE PEDI tseo a
          neng a sa di tsebe ka lelapa leo?                                                   (2)

2.13      Ke ketsahalo efe e ileng ya susumetsa ntata Lerato ho leboha Hlomi ka
          moputso?                                                                            (1)

2.14      Ketso ena ya Hlomi ya ho etela habo Lerato, e ile ya matlafatsa lerato la bona
          jwang?                                                                              (2)

2.15      Ke eng e ileng ya etsa hore mme wa Hlomi a be motlotlo ka morao ho
          puisano ya hae le ntata Lerato?                                                     (1)

2.16      Mongodi o sebedisitse tsela efe ho senola botho ba baphetwa qotsong ee?
          Nehelana ka ketsahalo E LE NNGWE ho nnetefatsa karabo ya hao.                       (2)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                          Phetla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          9                            DBE/2017
                                                  SCE

2.17      Bolela hore polelo ena ke Nnete kapa Mafosi, o be o tshehetse karabo ya hao
          ka lebaka.
          Ntata Lerato o ne a ke ke a thabela ha moradi wa hae a ne a ka nyalwa ke
          Hlomi.                                                                            (2)
2.18      Diketsahalo tsa qotso ee di etsahala mehleng efe? Tshehetsa karabo ya hao
          ka lebaka.                                                                        (2)
2.19      Dumellana le polelo e latelang ka ho fana ka lebaka le nepahetseng.
          Ketsahalo eo ho yona Tshiu a kopang tshwarelo ho Hlomi e re bontsha
          sehlohlolo paleng ena.                                                            (2)
2.20      Nehelana ka lebaka le tiisang polelo e latelang.
          Tsela eo kgohlano e neng e le pakeng tsa Hlomi le Tshiu e ileng ya fela ka
          yona e a makatsa.                                                                 (2)
                                                                                            [35]

POTSO YA 3: SEHLEKEHLEKE SA DEIDRO – VT Masima
Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse tla e latela tse thehilweng
paleng yohle.
TEMA YA E
'Ke hantle, jwale ke a kgolwa phutheho ya rona e fihlile pheletsong. Empa pele re ka
lokoloha bohle, ke sa rata ho hatella ntlha ena: Ho se be teng lebaka le ha e le lefe
le ka etsang hore mang kapa mang a rate ho ikopanya le nna ka mokgwa ofe kapa
ofe! Ebang he ho etsahala hore le tlamehe ho ntsebisa ho hong ho itseng, le ka etsa
jwalo ka ho ikopanya le Sister Ruth mane …' Biala a supa moitlami elwa e sa leng 5
a tshwarane le mosebetsi o sa tsebisahaleng hukung ya phaposi, empa eo e reng
ha motho a ne a ka hlahlobisa seo a ntseng a se etsa, a neng a tla elellwa hore o
ntse a hwesheletsa motjhini o makatsang tjena metsotso yohle ya ditaba tseo ho
ntseng ho buuwa ka tsona, ntle feela ho tseo tse amang monna wa Botswania ya
bolauweng ke Mobishopo Biala.                                                         10
Eitse hoba Sister Ruth a elellwe hore mahlo ohle a hodima hae, a otla babohi ba
hae ka lebonyo le tarakanyang hlooho ya motho, motho a ba a nna a kwenya
bosawana, mofufutso e se e le lekapa le ka kguwang ka diemere sefahlehong
sa hae.
'Ke tla thabela ho ikobela ditaelo tsa hao, morenaka,' ke yena eo ka lentswe le kang 15
modumo wa thomo e letswa.
3.1       Kopano e qotsong e ne e tshwaretswe sebakeng sefe?                                (1)
3.2       Ke lebaka lefe le ileng la etsa hore monna wa Botswania a bolawe ke
          mobishopo Biala?                                                                  (1)
3.3       Nehelana ka ketsahalo E LE NNGWE e etsahetseng ka ho tshwana
          kopanong e qotsong le kopanong e neng e le ha Katriena.                           (2)
3.4       Ke ketsahalo efe ya bohlokwa eo mobishopo Biala a ileng a hlalosa hore
          mokgatlo wa Bana ba Phiri o tla e phetha ka kgwedi ya Mphalane selemong
          seo?                                                                              (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                        Phetla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          10                           DBE/2017
                                                  SCE

3.5       Ditaba tsa qotso ee ke tsa mehleng efe? Nehelana ka ntho E LE NNGWE
          qotsong e tiisang karabo ya hao.                                                  (2)
3.6       O nahana hore ke lebaka lefe le neng le etsa hore Sister Ruth, a se ke
          a kenya metsotsong ditaba tsa ho bolauwa ha monna wa Botswania?                   (2)
3.7       Ke dintho dife TSE PEDI qotsong tse re tiisetsang hore ditaba tsa yona e ka
          ba tse lokelang ho hlahella tlhahisong ya pale?                                   (2)
3.8       Hlalosa kamoo mongodi a totobatsang semelo/botho ba mobishopo Biala
          kateng ketsahalong ya ho bolauwa ha monna wa Botswania.                           (2)
3.9       Na ke ntho e makatsang ho bona pheletsong ya pale Ramaqiti a baleha a le
          mong a siya Mobishopo Biala?                                                      (2)
3.10      Na Thakgodi Lelebela (Chikano) ke mophetwa ya tjhitja/phethahetseng?
          Hobaneng o realo?                                                                 (2)
3.11      Nehelana ka lebaka le dumellanang le polelo e latelang.
          Ho phethahala ha ketsahalo ya kgweding ya Mphalane selemong seo, ho ile
          ha baka kgohlano dipakeng tsa mokgatlo wa Bana ba Phiri le dinaha tsa
          Afrika e Borwa.                                                                   (2)
                                             MMOHO LE
Boela o bale qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse tla e latela.
TEMA YA F
'Banna ba heso, ke motlotlo haholo ho le tsebisa hore nako jwale e fihlile ya hore
nna le kgaitsedinyana ena ya ka, Dirisang, re wele tseleng. Ha e le motswalle wa
ka, Nasala, yena o se a ikgethetse ho ya qeta bophelo ba hae ntlwanatshwana. Ha
ke tsebe hore ntho e jwalo e bitswang ha e tla re motho a se a sebeditse
hakanakana e be jwale ha a batle ho kgola ditholwana tsa mosebetsi wa hae.'        5
'Le nna ha ho moo ke yang teng,' ke Dirisang eo.
'O reng Dirisang? Na ebe ke utlwa hantle banna? O kenwe ke eng ka tsebeng,
ngwana towe?'
'Nna ke moholo ha ke le mokana. Kgale o ntshebedisa, abuti. Jwale ke nako ya
hore le nna nke ke phele le batho ba bang le haeba bophelo boo ke bo fumana 10
teronkong. Wena tsamaya o yo ja tjhelete ya hao ka kgotso ntle ho nna. O ke se
sitelwe dinaha tse ngata tjena, yare ha o qeta, wa nahana hore di tla o tlohela.
Le ha ho le jwalo, nna ha ke o thibele ho ya moo o rerileng ho ya teng.'
'Mo jwetse wena Dirisang,' ke Chikano eo a thabile. 'Abuti enwa wa hao o
lahlehetswe ke kelello ya botho, mme o hloka thuso.'                     15
3.12      Mophetwa enwa ya bitswang Dirisang, o tsejwa ka lebitso lefe le leng ka
          hara pale?                                                                        (1)
3.13      Ho ile ha etsahala jwang hore Chikano a iphumane a kopane le Ramaqiti
          sebakeng see seo ba leng ho sona qotsong?                                         (1)
3.14      Hlalosa kamoo Ramaqiti a neng a kgone ho pholosa Nasala kateng kwana
          Bosothonia.                                                                       (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                        Phetla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          11                                DBE/2017
                                                  SCE

3.15      Ke ketsahalo efe e neng e sitise Chikano ho buisana le moruti Sam Zamiya
          mohla a neng a le kerekeng ya St Paul Mission Kweneng?                                 (2)

3.16      O ka re ho se tshwane ke hofe dipakeng tsa tikoloho ya Kweneng le
          ya Seruwe?                                                                             (2)

3.17      Bolela hore polelo e latelang ke Nnete kapa Mafosi, o be o tiise karabo
          ya hao ka lebaka.

          Diketsahalo tse qotsong di bontsha hore ditaba tsa pale di rarahana ho feta.           (2)

3.18      Dumellana le polelo e latelang o ntse o itshetlehile ka ditaba tsa pale.

          E ka nna yaba Ramaqiti o ile a kgona ho phonyoha phutuhelong ya dinaha
          tsa Afrika e Borwa.                                                                    (2)

3.19      Sekaseka kamoo mongodi a atlehileng kateng ho sebedisa lewa la mothinya
          o sa lebellwang ditabeng tse qotsong.                                                  (3)
                                                                                                 [35]

                                                      MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A:               35

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                             Phetla

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          12                           DBE/2017
                                                  SCE

KAROLO YA B: TSHWANTSHISO/TERAMA

POTSO YA 4: SEFI – DJ Nkutha

Bala qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng tshwantshisong
yohle.

TEMA YA G

RABODITSE:        Ke utlwa le mading mona hore mokgathala o ikakgetse. Ha nka pota
                  mane ha Mmatshele ka nnete ke tla robala sa motho ya thuntsweng.
                  Ke tla kgaleha kgalehi!

MOTAUNG:          A ko ntlhalosetse mona motswalle. Hantlentle molemo wa jwala boo
                  ba lona keng? Nna ha ke bo utlwisise. Le re bo a le thabisa ha le bo 5
                  boledisa, bo le thabisa jwang le bolayana tjee?

RABODITSE:        Wena ha o tsebe monate wa jwala. Ha o utlwe hore ke
                  thabisadihoho, thabisa le ba hlonameng? Bo monate ka tsela
                  e makatsang. E ka re o nyanya mmao nakong ya bongwana ba hao.
                  Bo o qobisa mathata, o fumane e le maobane ka ona. Ho thata ho 10
                  wena ho utlwisisa hobane ha o nwe.

MOTAUNG:          Tjhe, wa tla wa bo babatsa bo monga bona. Nna ha ke bo batle le
                  moo bo hatileng. Ke hopola moshemane yane wa nnyeo, hana ba ne
                  ba re ke mang? Elwa ya dulang ntlong ela eo e ka reng sehlaha sa
                  mamasianoke. Hana ba re ke mang? Ka hopola, ke Sekurufu. Ha ke 15
                  re o ne a reketse metswalle ya hae thabisa eo ya lona. O kae
                  kajeno? Na ha a tlasa mobu ke jwala? Hopola enwa e molelele ya
                  dulang pela Sekoto, na ha a fenethwa bareng?

RABODITSE:        O a tseba bao ke ba mona ba meharo, ba nwellang moferefere kapa
                  ho lefelletsa matsatsi a fetileng.                              20

4.1       Mmatshele eo ho buuwang ka yena qotsong o ne a tsebahala ka eng?                   (1)

4.2       Ho ya ka ditaba tsa qotso, ke lebaka lefe le etsang hore batho ba bang ba
          bolawe ke jwala?                                                                   (1)

4.3       Ke kamano efe e teng pakeng tsa Sekurufu le Sekoto ho ya ka ditaba tsa
          qotso?                                                                             (1)

4.4       Nehelana ka dintho TSE PEDI tse susumeditseng Raboditse hore a qobelle
          Motaung ho nwa jwala.                                                              (2)

4.5       Ntle le ho nwa jwala mmoho, Motaung o tshwana ka dintho dife TSE PEDI le
          motswalle wa hae?                                                                  (2)

4.6       Ho ya ka Raboditse, ke dintho dife TSE PEDI tse ntle tseo a reng jwala bo a
          di etsa? (Sheba mola wa 7 ho isa ho 11.)                                           (2)
4.7       Motaung o bolelang ha a re ha a utlwisise jwala? (Sheba mola wa 12–18.)            (2)
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                         Phetla

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          13                               DBE/2017
                                                  SCE

4.8       Dipuo tsa Motaung tse qotsong le ketso ya hae ya ho ya dula ntlong ya
          thitelo, ha Mmatshele di re thusa jwang ho re senolela semelo/botho ba hae?            (2)
4.9       Karaburetso e sebedisitsweng ke Raboditse meleng ya 8-9 ke ya mofuta ofe,
          mme e o thusa jwang ho utlwisisa sepheo sa hae tshwantshisong ena?                     (2)
4.10      Bontsha kamoo kgetho ya lentswe 'Sefi 'eo mongodi a e sebedisitseng e
          loketseng sehlooho sa tshwantshiso ya hae.                                             (2)
4.11      Bohale ba Motaung nakong eo a neng a qala ho fetohela tse ding tsa
          ditlwaelo tsa lelapa la hae bo ne bo bidietsa eng?                                     (2)
                                             MMOHO LE
Boela o bale qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng
tshwantshisong yohle.
TEMA YA H

MOTAUNG:             Mmatiisetso mohatsa ka. (A hula moya.) Ke kgathetse, ke imelwa
                     ke hlooho, ke a opelwa mona moo ke leng teng. Ha ke tsebe le
                     hore ke fihlile jwang mona.
MMATIISETSO: O fihlile o ntse o bina, ntate. Mokgathala oo o buang ka wona ke
             phaphalasi, ke moleko wa ntho oo.                                5
MOTAUNG:             Ke fihlile ke bina, ke bina eng hobane le sefela ha ke eso se qale le
                     ho se phokola kerekeng kwaa?
MMATIISETSO: Ho tloha neng o enwa jwala monna batho? O ntse o enwa kae ha
             o re makaditse hakaale?
MOTAUNG:             Tseo ha di bolelwe. Ke mesebetsi ya ngakanakahetla ena e 10
                     tsebisahalang.
MMATIISETSO: Ke hobaneng monna ka ha o thetseha ka pele tjee? Na ha o bone
             o tla iqhalla lelapa ke ngakanammotwana eo e sa hlapeng.
MOTAUNG:             A ko utlwe banna. (A leka ho phahamisa hlooho). Hlooho ena e
                     ka re e otlilwe ka noto, e seng noto feela empa e kgopo ho feta 15
                     tse ding.
MMATIISETSO: Ke mofuta ofe wa jwala oo le neng le ipolaisa wona?
MOTAUNG:             Wa tla wa nkenyetsa lekgotla la morena he kajeno. Feela ke tla o
                     araba ke sa lobe letho jwalo ka motshwaruwa. O mphile bo
                     tswekere, bo babang sa leshokgwa le bo kang metsi tjena. Ha ke 20
                     tsebe ho feta moo.
MMATIISETSO: Ka nako tse ding o tla ja dikgolabolokwe ke a o bolella.

4.12      Motaung o ne a nwele jwala hokae?                                                      (1)

4.13      Mohatsa mophetwa ya bitswang ngakanakahetla ke mang?                                   (1)

4.14      Motaung le Nkepe ba amana jwang?                                                       (1)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                             Phetla

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          14                         DBE/2017
                                                  SCE

4.15      Mmatiisetso ke mosadi ya neng a na le keletso ho monna wa hae.
          Qolla dintho TSE PEDI qotsong tse tiisang sena.                                 (2)

4.16      Ketso ya Mmatiisetso ya ho se halefele Motaung ka mehla ha a mo foseditse
          e mo hlahisa e le mosadi wa mehla efe? Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka.       (2)

4.17      Hlalosa kamoo tshebediso ya mantswe a latelang a hlahang qotsong,
          e tshehetsang molaetsa/mookotaba wa tshwantshiso ena kateng.

          'Ke mesebetsi ya ngakanakahetla ena e tsebisahalang.'                           (2)

4.18      Maemo a bophelo a renang ha Motaung ka mora ho wela lerabeng la ba
          ha Raboditse, a ne a ka susumetsa Tiisetso jwang ho fetola tsela ya hae
          ya bophelo?                                                                     (2)

4.19      Na Raboditse o fumane kotlo e tshwanelang diketso tsa hae ho tloha qalong
          ho isa qetellong ya pale? Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka.                    (2)

4.20      Sekaseka kamoo dipuo tsa Mmatiisetso tsa mohla Motaung a fihlang hae
          lekgetlo la pele a nwele di senolang botho ba hae kateng, ha bo bapiswa le
          botho ba hae diketsahalong tsa tshwantshiso yohle.                              (3)

                                                      MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A:        35

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                      Phetla

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          15                            DBE/2017
                                                  SCE

KAROLO YA C: DIPALEKGUTSHWE

Ho botsitswe dipotso TSE PEDI karolong ena. Araba potso TSE PEDI tse
itshetlehileng dipalekgutshweng TSE PEDI tseo o ithutileng tsona selemong sena.
Araba POTSO ya 5.1 le POTSO ya 5.2.

POTSO YA 5: MODIA – MK Mofihli le ba bang

5.1       Bala qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng
          palekgutshweng yohle.

          TEMA YA I

                                        HA SE NNA KE WENA

          Ka le hlahlamang mokola wa etsa matsapa a ho fumana se yang ka
          maleng. Ka lebaka la ho kgora ha ho tona ha ya le sephumo sa boroko.
          Nengneng a utlwela borokong eka ho na le motho ya kokotang. A pikitla
          mahlo, a idimola, a ikotlolla, a theha tsebe hantle. 'Be! e fela ho na le motho
          ya kokotang. E re ke eme ke mo bulele mohlomong ke e mona eo re 5
          hlolang re tsubisana le yena.'

          Ha a fihla monyako a fumana e le ngwananyana yane wa moahisane le
          yena, ya tlwaetseng ho mo fiella. Mehopolo ela ya maobane ya boela ya
          kgutla kaofela hoo a bileng a tshoha ha a tadima ngwana enwa ya dilemo
          di leshome. Ha a re a tjhake, empa a ipotsa hore na o tla tjhakela mang. 10
          Qetellong mokola ona wa itulela wa se ke wa tjhaka. Mehopolo ela ya boela
          ya tla hape, kgetlong lena molafu ona wa ba wa kgona ho eka lesea lena.
          Jo banna! Ngwana batho a se ke a le bona hona mohlang oo. Metsotso e
          ile ya nna ya feta, dihora le tsona, ha e le ngwana yena a se ke a bonahala
          ho kgutla. Batswadi ba ngwana enwa ha ba ka ba tsotella hakaalo kaha 15
          ngwana e ne e se la pele a thusa molakolako ona.

          5.1.1       Ke mang ya neng a kokota monyako ha Ralehlatsa a ntse
                      a robetse?                                                              (1)

          5.1.2       Hobaneng mokola o ne o etsa matsapa ha o tla fumana tse yang
                      ka maleng?                                                              (1)

          5.1.3       Ke mohopolo ofe oo ho thweng o ile wa kgutlela mothong eo?              (1)

          5.1.4       Nehelana ka dintho TSE PEDI tse nnetefatsang hore tikoloho
                      ya palekgutshwe ee ke ya makeisheneng.                                  (2)

          5.1.5       Ke diketsahalo dife TSE PEDI tse entseng hore Ralehlatsa
                      a iphumane a se a se na metswalle?                                      (2)

          5.1.6       Polelo ena, 'Lebitsolebe ke seromo', e dumellana jwang le lebitso
                      la Ralehlatsa palekgutshweng ena?                                       (2)

          5.1.7       Polelo ena, 'La ho shwa ha le emelwe', e dumellana le ketso
                      efe palekgutshweng ee?                                                  (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                          Phetla

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          16                           DBE/2017
                                                  SCE

          5.1.8       Bolela hore polelo e latelang ke Nnete kapa Mafosi, o be o tiise
                      karabo ya hao ka lebaka.
                      Morusu le dintwa tse kang tsa boRalehlatsa mesebetsing ha di
                      atise ho tlisa tharollo ka mehla.                                     (2)

          5.1.9       Kgetha karabo e nepahetseng ho tse latelang, mme o be o
                      tshehetse ka lebaka.
                      Palekgutshweng ena, Tatolo o hlahella e le …
                      A      mohlohleletsi.
                      B      moqabanyi.
                      C      motshehetsi.
                      D      mohanyetsi.                                                    (2)

          5.1.10      Ketso ya batswadi ba ngwana ya ileng a betwa ke Ralehlatsa,
                      ya ho mo dumella ho ya hlwekisa ha hae, e hanana le molao
                      wa motheo wa Afrika Borwa jwang?                                      (2)

          5.1.11      Nehelana ka lebaka le dumellanang le polelo e latelang.
                      Maikutlo a neng a re Ralehlatsa a tshwarelwe hobane o ne a
                      susumeditswe ke tshotleho le ho hloka mosebetsi ho etsa ketso eo
                      e sehloho, a ne a fosahetse.                                          (2)

                                            MMOHO LE

5.2       Bala qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng
          palekgutshweng yohle.

          TEMA YA J

                                        BONTSHUNYAKGARE
          'Mamelang banna ba heso! Phoso ha e le phoso ke phoso, mme phoso
          e lokelwa ho bolelwa ha eba re fela re lakaletsa bana ba rona bokamoso bo
          tjhatsi. Nnete ke hore nako e a tla eo batho bana ba tlang ho arabelwa
          ka yona. Batho bana mehopolo ya bona e tshwana kaofela, ho
          kenyeleditswe le mehopolo ya mapolesa ana a merabe ao ho bonahalang 5
          eka a rera ditaba le rona. Hoo e leng nnete ke hore re kentse batho bana
          tsietsing e tshabehang. Ke re, re ba kentse tsietsing e tshabehang hobane
          batho bana ba etsa dintho hore feela ba mpe ba be dibukeng tse ntle tsa
          rona. Hape banna ba heso tsebang hore ho bolaya baetapele, kapa hona
          ho ba kenya tjhankaneng bophelo ba bona kaofela ho ke ke ha bolaya 10
          mohopolo. Ho re ke wa madi a lona ha ho bolele hore ha ke a tshwanela ho
          le bona phoso ha le etsa phoso.'
          Ha Molelle a qeta ho bua, moromuwa a kena monyako, mme a fihla a fa
          Kgurumbala lengolwana. Lengolwaneng lena ho ne ho thwe ho hlokahala
          motho ya hodingwana ya neng a tshwanela ho tla mamela taba e nngwe 15
          tjena e neng e potlakile. Ka lebaka la ho tenehela Molelle, Kgurumbala a
          hla a roma yena ho ya sebetsa taba eo.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                        Phetla

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          17                          DBE/2017
                                                  SCE

          5.2.1       Kgurumbala eo ho buuwang ka yena qotsong o ne a le maemong
                      afe mosebetsing oo wa hae?                                           (1)

          5.2.2       Ke ntho efe e neng e ke ke ya bolaya mohopolo oo ho buuwang
                      ka wona qotsong?                                                     (1)

          5.2.3       Mapolesa a merabe ao ho buuwang ka wona qotsong ee, ke afe
                      ha e le hantle?                                                      (1)

          5.2.4       Bolela dintho TSE PEDI tseo Kgurumbala le Molelle ba tshwanang
                      ka tsona.                                                            (2)

          5.2.5       Ke ntho efe eo batho ba merabe ba neng ba sotlwa ka yona ke
                      mapolesa a mefuta?                                                   (1)

          5.2.6       Ke taba efe e neng e potlakile eo mokomishinara a neng a memela
                      moofisiri ya hodingwana ho yona?                                     (1)

          5.2.7       Ditaba tse hlahellang ka hodimo di totobatsa kgohlano ya mofuta
                      ofe? Fana ka lebaka la karabo ya hao.                                (2)

          5.2.8       Hoja Kgurumbala e ne e le Moafrikaborwa, o ne a tla ba
                      kgahlanong le molao wa motheo jwang ka mantswe ana a hae,
                      'Bao re ba fumanang ba e na le ditokomane tse kgothalletsang ho
                      diha mmuso, re ba ahlolele lefu'?                                    (2)

          5.2.9       Bophelo ba kajeno bo ka be bo le jwang hoja 'tau' eo ya se ke
                      ya bolawa?                                                           (2)

          5.2.10      Sekaseka kamoo tshebediso ya mantswe a latelang e thusitseng
                      mongodi ho fihlella sepheo sa ho qholotsa maikutlo a thabo ho
                      wena kateng.

                      'A nka lerumo, kwakwa, kwebe, tsenene le thebe a hlabaka tau
                      ena e seng e shwele.'                                                (3)

                                                      MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C:         35

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                       Phetla

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          18                           DBE/2017
                                                  SCE

KAROLO YA D: DITHOTHOKISO

Ho botsitswe dipotso TSE PEDI karolong ena. Araba potso TSE PEDI tse
itshetlehileng dithothokisong TSE PEDI tseo o ithutileng tsona selemong sena.
Araba POTSO ya 6.1 le POTSO ya 6.2

POTSO YA 6

6.1       Bala thothokiso ena ka hloko, ebe o araba dipotso tse tla e latela.

          NGWANA LEHLASWA – KE Ntsane

          1            Beke ya fela e se bakgotsi ho pota,
          2            Ngata ba metswalle ke basadi ho pota,
          3            Mefuta ya tsopa le letle boreledi.
          4            Ngwana a ja a nwa a rakalla haholo;
          5            Tsoho le bobebe pakothong ho feresa,
          6            Le hana ho bona mosadi ihlo le penya.

          7            'Monono ke mohodi ke mouwane',
          8            A na tjho Kgitshane a so bone hantle,
          9            A so bone monono borui sebele.
          10           Ngwana ke enwa o sesa tamong la monono,
          11           Menate yohle ya lefatshe o a e latswa,
          12           Pakothong ho kolla lebese le dinotshi.

          13           Ha tla monna a tshwere lengolo,
          14           A nkile ngolo la melato mokoloko;
          15           Kgabong ya dikoloto ngwana a utlwa monate,
          16           Tsoho pakothong la feresaka,
          17           Pampiri tsa wa di entse sehlopha,
          18           Ho le mashome ho bile ho le makgolo.

          19           Ha isaisa a mang a mangolo a fihla,
          20           A fihla eka ke ka morero,
          21           Morero wa melato ho utlwella!
          22           La ho qetela la nyarosa motho.
          23           Ngwana a tshwarwa ke tshabo letswalo,
          24           Hoba jwale teke di fedile ho setse mangolo.

          6.1.1       Bolela diphoso TSE PEDI tse entsweng ke ngwana lehlaswa ka
                      mora ho fumantshwa maruo a hae.                                       (2)

          6.1.2       Qolla molathothokiso o tiisang hore ngwana lehlaswa o ne a
                      utlwana le dipabala tsa basadi. (Sheba temathothokiso ya pele.)       (1)

          6.1.3       Ke mantswe afe A MABEDI a senolang maikutlo ao ngwana
                      lehlaswa a neng a se a le ho ona temathothokisong ya bone?            (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                        Phetla

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          19                             DBE/2017
                                                  SCE

          6.1.4       Ke mantswe afe molathothokisong wa 1 a sebedisitsweng ho re
                      bopela lepata?                                                          (1)

          6.1.5       Hlalosa se bolelwang ke molathothokiso wa 10 ka mantswe a hao.          (2)

          6.1.6       Ke lengolo lefe la ho qetela le fumanweng ke ngwana lehlaswa ho
                      ya ka molathothokiso wa 22? Ha o nahana le ne le tswa kae?              (2)

          6.1.7       Ke mofuta ofe wa phetapheto o fumanwang molathothokisong wa
                      1 le wa 2? O bonahala ka mantswe afe?                                   (2)

          6.1.8       Bohlokwa     ba     bonono/makgabane          a     sebedisitsweng
                      molathothokisong wa 8 le wa 9 ke bofe?                                  (2)

          6.1.9       Karaburetso e sebedisitsweng molathothokisong wa 17, e o thusa
                      jwang ho utlwisisa seo sethothokisi se buang ka sona
                      molathothokisong oo?                                                    (2)

          6.1.10      Tlohelo e sebedisitsweng sehloohong sa thothokiso ee, e o thusa
                      jwang ho utlwisisa sepheo sa sethothokisi?                              (2)

                                             MMOHO LE

6.2       Bala thothokiso ena ka hloko, ebe o araba dipotso tse tla e latela.

          HO SE TSHEPAHALE – RN Phume
          1           Wele! Tshepahala hle leqwatsiqwatsi
          2           E ja ho tshepahala kaha ke bohobe;
          3           Tshepahalo ke bohobe ba bophelo,
          4           E tla o phedisa e o etse motho.

          5           Tlohela mesebetsi ya mopheme,
          6           Tlohela mesebetsi ya phokojwe,
          7           Lesa hle mesebetsi ya dirobalanaheng,
          8           Dirobalanaheng ke ntho tsa ho itebela.

          9           Ka le leng o sa lebella;
          10          O lebetse thuso o e hloka,
          11          O tshepile, o ikemiseditse;
          12          Ho se tshepahale ho tla o makatsa.

          13          Ka le leng ho tla o phoqa;
          14          O utlwe bohloko sebele
          15          Bo sa tsweng madi.
          16          Molamu o kgutlele sefateng!

          6.2.1       Sethothokisi se re ke eng e ka phedisang motho?                         (1)

          6.2.2       Sethothokisi se re mopheme le phokojwe di tsebahala ka
                      mesebetsi ya mofuta ofe?                                                (1)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                          Phetla

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          20                           DBE/2017
                                                  SCE

          6.2.3       Ke lentswe lefe molathothokisong wa 1 le sebedisitsweng ho re
                      bopela maikutlo a ho qeka a sethothokisi?                            (1)

          6.2.4       Ke mang eo sethothokisi se reng a tlohele mesebetsi ya ho se
                      tshepahale temathothokisong ya pele?                                 (1)

          6.2.5       Hlalosa se bolelwang ke molathothokiso wa 14 le 15.                  (2)

          6.2.6       Bohlokwa ba lebitsomararane le temathothokisong ya 2, ke bofe?       (2)

          6.2.7       Bohlokwa ba phetapheto ya sebopeho            e   sebedisitsweng
                      molathothokisong wa 5 le 6 ke bofe?                                  (2)

          6.2.8       Thothokiso ee ke ya mofuta ofe? Tshehetsa karabo ya hao
                      ka lebaka.                                                           (2)

          6.2.9       Anastrofi e sebedisitsweng molathothokisong wa 7 e o thusa
                      jwang ho utlwisisa seo sethothokisi se se bolelang
                      temathothokisong eo?                                                 (2)

          6.2.10      Bokgabo ba bothothokisi bo sebedisitsweng molathothokisong
                      wa 4 bo bitswa eng, mme bo o thusa jwang ho utlwisisa
                      molathothokiso oo?                                                   (3)

                                                      MATSHWAO OHLE A KAROLO YA D:         35
                                                         MATSHWAO A PAMPIRI YOHLE:         70

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello

## Related documents

- [Sesotho FAL P1 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-may-june-2017/5c025511-bd5e-439c-b74c-750edd79d427) — Sesotho FAL · QP · 2017 · Sesotho
- [Sesotho FAL P3 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p3-may-june-2017/c483278f-2434-4cf4-a186-905deb5a077c) — Sesotho FAL · QP · 2017 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2017](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2017/ba1cd966-efcb-42f7-9cfd-5da5199b6ec1) — Sesotho FAL · QP · 2017 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-sesotho/c1d24f37-bb4d-4954-aa25-26f0b702749e) — Sesotho FAL · QP · 2024 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-may-june-2023/f3f6a19f-2a34-43a1-87ec-036e2ccdddd4) — Sesotho FAL · QP · 2023 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-may-june-2022/dc22fadf-3c17-49ab-86ac-d4a3dc1c020f) — Sesotho FAL · QP · 2022 · Sesotho

## More from Grade 12 Sesotho FAL

- [Gr 12 Sesotho FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sesotho-fal-atp-2023-24/4a5a6b42-02a8-4c54-8c2b-ae1be2aa474d) — ATP
- [Sesotho FAL P1 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-sesotho/1e766205-6592-4800-a474-2490cb1c1ff7) — Memo · 2025 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-sesotho/9e9887ae-3191-4ae1-8c3f-3dec9dd8137d) — Memo · 2025 · Sesotho
- [Sesotho FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-sesotho/70b20cb8-1297-4295-928a-149a9d8a15c4) — Memo · 2025 · Sesotho
- [Sesotho FAL P1 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2024-mg/6885488d-3ea1-4521-bc08-9b8b47535837) — Memo · 2024 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2024-mg/42ba44d7-3b6e-4630-aba1-48748872a0d8) — Memo · 2024 · Sesotho

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
