# Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2015 Memo

> Grade 12 Sesotho FAL Paper 2 memorandum from the NSC November Exam 2015, 13 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2015-memo/3d054600-4c6a-43c9-8ff0-0f1b73096ea4
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Sesotho FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sesotho
- Document type: Memorandum
- Year: 2015
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 13

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sesotho FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sesotho-fal) › [Sesotho FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2015-memo/3d054600-4c6a-43c9-8ff0-0f1b73096ea4)

## About this document

Sesotho Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2015 · sesotho. Memorandum, 13 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Sesotho FAL P2 Nov 2015](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2015/fc02f70d-812e-4967-b217-f5a02f7ec022) — QP · 2015 · Sesotho

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                         NATIONAL
                                    SENIOR CERTIFICATE

                                            KEREITE YA 12

                   SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL)

                                   PAMPIRI YA BOBEDI (P2)

                                       PUDUNGWANA 2015

                                         MEMORANDAMO

MATSHWAO: 70

                          Memorandamo ona o na le maqephe a 13.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello       Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2        2                    DBE/Pudungwana 2015
                                         NSC – Memorandamo

KAROLO YA A: PADI/NOBELE

POTSO YA 1: MAHLALE A KOPANE LEKWA – DN Katsie
1.1       O ne a baleha, a nahana hore ba ka nna ba hlokomela hore ke
          moqhekanyetsi.                                                                     (1)

1.2       Di etsahalla mahaeng/mapolasing.                                                   (1)

1.3       Bo re bontsha seo Sekgukguni a se nahanneng/Bo re bontsha semelo sa
          Sekgukguni hore ke motho ya bohlale.                                               (1)
1.4       -    Ke ho bona motswalle wa hae a nkile nako e telele a sa kgutlele lebitleng
               jwalo ka ha ba ne ba ile ba tshepisana. 
          -    Ka ho utlwa dipuo tsa batho bao a tsamayang a kopana le bona ba ntse
               ba bua ka monna ya lehlohonolo ya fuweng letlotlo ke badimo.                  (2)
1.5       - Morena Ramoroko o ile a hlokahala, mme a sihela mohatsae/mofumahadi
          letlotlohadi.
          - Lefung leo Mananyetsa o ne a le teng a bona,a ba a utlwa tsohle tse
          buuweng. Le taba ya hore morena o ne a phekolwa ke ngaka ya Natala o ile
          a e utlwa.
          - Sekgukguni o ile a ipata lebitleng a iketsa mofu morena Ramoroko.
          - Mananyetsa yena o ile a iketsa ngaka e neng e phekola morena, mme a ya
          kopa tefo ya hae e neng e salletse morao.
          - Mofumahadi le setjhaba ba ile ba tla lebitleng ho tla utlwa mofu ‘morena’ a
          bua. Morena o ile a bua a re ‘ngaka’ ya hae e lefuwe tjhelete eo e neng e bua
          ka yona.
          - Mananyetsa o ile a fuwa tjhelete yaba o siya Sekgukgu ka lebitleng.
          - Sekgukguni o ile a tswa ka lebitleng a ya batla Mananyetsa.
          Ho elwe hloko dikarabo tsa baithuti.                                                (3)
1.6       Katleho ya Mananyetsa e ile ya fetola bophelo ba hae ka ho qeta boholo ba
          nako a le siyo lapeng, a itulela jwaleng, mme a bile a se a sa ye masimong.
                                                                                            (2)

1.7       O ne a batla ho fumana Mananyetsa/O ne a tletse boiphethetso.                     (2)

1.8       Se re thusa ho utlwisisa Sekgukguni e le motho ya nang le mamello, ya ka
          etsang tsohle tse matleng a hae ho fumana seo a se batlang/ Se re thusa ho
          utlwisisa Sekgukguni e le motho ya bohlale ya kgonang ho nahana ka pele.
          Ho elwe hloko dikarabo tsa baithuti                                               (2)
1.9       Ke motheo wa kgohlano hobane tjhelete eo Mananyetsa a e fumaneng, esale
          e tsekwa le ho tloha qalong ya pale, mme e boetse ke yona e ntseng e
          tsekwa le motsotsong ona.                                                         (2)

1.10      Ha le a fihlellwa hobane mashodu ana a qetelletse a arolelane tjhelete ya
          boshodu ntle le hore ba fumane kotlo ka boqhekanyetsi boo.                        (2)

1.11      Ba ile ba lemoha hore ba bohlale ba le babedi ka hoo ba dumellana ho
          sebedisa bohlale ba bona ho iphumanela tjhelete/Mananyetsa o ile a tseba
          hore morena Ramoroka o hlokahetse a sihela mofumahadi wa letlotlohadi.             (1)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                          Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2        3            DBE/Pudungwana 2015
                                         NSC – Memorandamo

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2        4                    DBE/Pudungwana 2015
                                         NSC – Memorandamo

1.12      Ya ntlhanngwe.                                                                     (1)

1.13      Taelo ya hore a lefe ‘ngaka’ tjhelete eo mofu morena Ramoroka a neng a mo
          kolota yona .                                                                      (1)
1.14      Ke puo ya Sezulu eo a ileng a e bua mabitleng hobane o ne a ile a re o tswa
          Natala/'Amadlozi athi nginitshele nihambe, ngoba a funa ukukhuluma name
          ngingedwa...!'                                                                     (1)

1.15      - Mananyetsa o ile a fumana tjhelete. 
          - A hlomphuwa/A thothomellwa/A nkelwa hodimo ha Ramoroko.                          (2)
          - O ile a fumana monyetla wa ho baleha ka tjhelete Sekgukguni a sa le ka
                 lebitleng.
          E le nngwe feela.
1.16      Seo se bontsha/supa hore ha se ngaka ya nnete.                                    (2)
1.17      - A nyallana le tsona ka hore mofumahadi ha a ka tseba hore Mananyetsa
             ha se ngaka empa ke moqhekanyetsi. 
          - A nyallana le tsona ka hore Sekgukguni ha a ne a dumela ho kena ka
             lebitleng, o ne a sa tsebe hore Mananyetsa o mo reretse bora.
          E le nngwe feela.                                                                   (2)
1.18      Mofumahadi o ne a ka romella bahlabani ho ya tsomana le moqhekanyetsi
          eo/a hlokomedise baahi ba metseng e mabapi ka mesebetsi ya
          moqhekanyetsi eo/o ne a ka kgathatseha le ho ferekana haholo moyeng/o ne
          a ka re moqhekanyetsi eo a bolawe kapa a tliswe kgotla.                           (2)

1.19      Ketsahalo ena ha e kgolwehe hobane ha ho kamoo motho a ka buang a se a
          hlokahetse/ha ho ka moo motho a kenang ka lebitleng la kgale yaba seo ha
          se hlokomelwe/mohlolo o jwalo ha o eso ka o etsahala.                            (3)
1.20      Ke tumellano ya hore banna bana ba tlohileng ba sa tshepane, ba qetella ba
          dumellana ho arolelana tjhelete.                                                  (2)[35]
                                                KAPA
POTSO YA 2: BOSWEU BA LEHLWA – Sello Moroe
2.1       Ke taba ya hore Lerato a mo dumele.                                                (1)

2.2       E ile ya sitiswa ke ho lla ha tshepe e neng e bolela hore sekolo se a kena.        (1)

2.3       Hobane Tshiu ke e mong wa baphetwa ba neng ba sitisa mophetwa ya
          kgalengwang ke titjhere Diphapang ho ikgapela Lerato.                             (2)
2.4       Ke hobane o ne a sa ratisise mophetwa eo hantle/Ba ne ba tsekisana ho
          ikgapela Lerato.                                                                   (1)

2.5       Menahano ya hae e ne e se e dula e tsepame kgarebeng eo a neng a e rata
          haholo/Ke hobane o ne a se a sa bale jwalo ka tlwaelo.                             (1)
2.6       - Malapa ana ka bobedi a na le baradi ba hlomphang.
          - Malapa ana ka bobedi a na le molao/kgalemo baneng. 
          - Mafumahadi a malapa ana a ne a rata Hlomi.                                        (2)
          E le nngwe feela.
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                          Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2        5                  DBE/Pudungwana 2015
                                         NSC – Memorandamo

2.7       E le motho ya bohale/ya sa batleng masawana hobane o ile a halefela Hlomi
          haholo mohla a neng a fihlile ka morao ho nako ka phaposing ya borutelo/O
          ile a mo omanya ha a hlokomela hore mosebetsi wa hae wa sekolo ha o sa
          tshwana le pele.                                                                (2)
2.8       - Nnete hobane Hlomi o ne a boloka mangolo ohle ao a neng a a ngollwa ke
             Dineo. 
          - Ha a ka a bolella Dineo sefahlamahlo hore ha a mo rate, mme o na le
             kgarebe e leng Lerato.
          E le nngwe feela.                                                                 (2)
2.9       Kgolo ya diketsahalo.                                                           (2)

2.10      A dumellana le yona ka hore Lerato eo e neng e le thatohatsi ya Hlomi, mme
          ho bonahala eka ba tla phela ha monate le Hlomi ha ba se ba nyalane, o ile a
          hlokahala pele ba nyalana.                                                      (2)

2.11      Ke ketsahalo ya ho hlokahala ha Lerato nakong eo ho neng ho lebelletswe
          hore ba tla nyalana le Hlomi, mme ba phele ha monate ka kgotso.                 (2)
2.12      Tsa mehleng ya kajeno. 
          - Banana (dikgarebe) ba mehleng ena ba lata bashemane (bahlankana) ha
            bo bona. 
          - Batswadi ba tseba ditaba tsa marato a baradi ba bona jwalo ka ha mme
            wa Lerato o ne a tseba hore Lerato o ratana le Hlomi.                          (3)
2.13      E ne e le baithutimmoho/Dineo o ne a rata Hlomi empa Hlomi a sa bontshe
          hore o a mo rata kaha a ne a utlwana le Lerato.                                  (1)

2.14      Ka mehla ha Hlomi a ne a le mahlomoleng, a nahana ho ipolaya, menahano
          eo e ne e suthiswa ke ha a hopola Sweubalehlwa, ebe o a tshediseha.             (2)
2.15      Hlomi a ka be a ne a ipolaye hobane o ne a rata Lerato haholo/Ho ka be ho
          ne ho be thata ho yena ho amohela le ho hlola a tshepa kgarebe./A ka be a
          ne a hloye Firi ho isa lefung.
          Ho elwe hloko dikarabo tsa baithuti.                                              (2)
2.16      Ke ketsahalo ya ho tshwarwa ha Firi le Mmadito ka lebaka la ho sebetsa
          Lerato ka ditlhare hore a rate Firi e seng Hlomi.                               (2)
2.17      Ketso ya Firi ya ho batla ditlhare ha Mmadito e bontsha hantle hore ke motho
          ya ratang ditlhare/ya leqoophe/ya latellang ka ditsela dife kapa dife hore a
          fumane seo a se batlang. 
                                                    KAPA
          Ketsoya Hlomi ya ho etela Lerato kgafetsa ka mora hore a belehe, e bontsha
          hore ke motho ya tsotellang/ya kgathallang.
          Ho elwe hloko dikarabo tsa baithuti.                                              (2)

2.18      Tjhe, hobane ha se hangata se etsahalang ditorong se phethahala se le
          jwalo, jwalo ka torong ya Hlomi moo a ileng a lora Firi a dikella kwana le
          Lerato empa bophelong ba nnete e le Hlomi ya ileng a ikgapele yena. 
                                                    KAPA

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                        Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2        6                     DBE/Pudungwana 2015
                                         NSC – Memorandamo

          E, hobane jwalo ka ha torong ya Hlomi, Firi a ile a dikella kwana le Lerato,
          bophelong ba nnete Hlomi o ile a sitiswa ke yena Firi eo pele a ka ikgapela
          Lerato.                                                                             (2)

2.19      Ke mo qenehele, hobane o ne a rata a bile a tsotella Hlomi ya neng a sa
          mo rate. 
                                                   KAPA
          Ke se mo qenehele,  hobane o ne a rata a bile a kgathalla Hlomi ya neng a
          ratana le Lerato. 
                                                                                              (3)[35]
                                                KAPA
POTSO YA 3: SEHLEKEHLEKE SA DEIDRO – VT Masima
3.1       Ba ne ba ntse ba tsomana le sefofane se kwetetsweng ke ditho tsa Bana ba
          Phiri.                                                                             (1)

3.2       Ke Mphafudi.                                                                       (1)
3.3       - Mehla/Nako ya diketsahalo. 
          - Tikoloho. 
          - Baphetwa ba sehlooho.
          Tse pedi feela.                                                                     (2)
3.4       BoChikano ba ile ba dikanyetswa ke masole, a ileng a ba qhoba a ba supile
          ka dithunya ho ba lebisa ka hara moaho.                                            (2)

3.5       Ke sephiri sa hore lentswe le neng le ile la hoeletsa hore a se leke ho baleha,
          e ne e le la moborikadiri Ramaqiti, mme a ba a makatswa ke hore yena
          Ramaqiti e ne e le moetapele wa mokgatlo wa Bana ba Phiri.                        (2)
3.6       - E le motho ya nang le mamello, ya sa teleng ha bonolo hobane eitse ha ba
             sa fumane seo ba neng ba se batla moo sehlekehlekeng, ha a ka a tela
             kaha ke moo helikopotara e ile ya potoloha sehlekehleke makgetlokgetlo.
             
          - Ya sebete hobane o ile a laela mofofisi ho theolela helikopotara fatshe
             moo ba boneng setshosa seo ba sa kang ba se bona ka makgetlokgetlo
             ao e sa leng ba potoloho.
          E le nngwe feela.                                                                   (2)
3.7       E re tsebisa hore ditaba tsa pale ena ke tsa boiqapelo ba seo mongodi a
          inahanelang sona se ka nnang sa etsahala nakong e tlang.                          (2)
3.8       Mophetwa ya ileng a bua ka sebuelahole ha a dumele ho toka le molao, athe
          Chikano yena o dumela ho tsona.                                                   (2)

3.9       Ke Mafosi hobane sepheo sa hae se seholo, e ne e le ho bontsha tshokoloho
          mesebetsing ya hae e mebe, eo a e entseng Botswania le Bosothonia.                (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                          Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2        7                   DBE/Pudungwana 2015
                                         NSC – Memorandamo

3.10      Tikoloho ya diketsahalo paleng ena ke ya metseng ya ditoropo le makeishene
          a dinaheng tsa Afrika e Borwa. Tikoloho ena e dumellana le diketsahalo tsa
          pale hobane re bona diketsahalo tse fapaneng di etsahalla naheng tse kang
          Namibia, Botswania, Swatinia le Bosothonia./Re bona Chikano a fuputsa ka
          mokgatlo wa Bana ba Phiri dinaheng tse fapaneng tsa Afrika e Borwa tse
          kang, Namibia, Botswania le Bosothonia.                                         (3)
3.11      O ne a ronngwe ke Zero hore a lebele, a be a thuse Chikano kgahlanong le
          ditlhaselo tsa Bana ba Phiri moo Botswania.                                      (1)
3.12      Ke mohla Chikano a neng a tshwerwe ke Mobishopo Biala ha Katriena.               (1)
3.13      Ke twantshano e totobetseng, e bonwang pakeng tsa baphetwa.                      (1)
3.14      - O sebedisitse diketso tsa hae.
          - O sebedisitse dipuo tsa hae.
          E le nngwe feela.                                                                 (1)
3.15      - O ile a fumana hore moo Kweneng ho na le diahelo tsa Bana ba Phiri tse
            patilweng jwalo ka ha eka ke setsha sa kereke.
          - Chikano o ile a fumana nnete ya hore Zamiya e feela e le moruti wa Ilizwe
            Mission Church.                                                                (2)
3.16      O ne a bolela hore o ne a ratile ho tshwara Sister Ruth, mme a tsamaye le
          yena.                                                                           (2)
3.17      E nthusa ho utlwisisa hore Sister Ruth o tswile a baleha a hlotswe ke mosadi
          wa moeti, mme a hlolehile ho fihlella sepheo sa hae sa ho thibela Chikano ho
          fuputsa ka mokgatlo wa Bana ba Phiri. 
          Ho elwe hloko dikarabo tsa baithuti.                                              (2)
3.18      A/Mphafudi hobane re bontshwa mahlakore a mabedi a hae, e leng bobe ba
          ho ba setho sa bana ba Phiri le la botle ba ho kwenehela mokgatlo oo, mme a
          thusa sepolesa ho o thuha.                                                      (2)
3.19      E, e ne e nepahetse hobane o ne a ikgakanya, a batla ho kgutla mekgweng
          ya hae e mebe, mme a bile a batla le ho pholosa bophelo ba hae bo
          tsietsing.
                                                    KAPA
          E ne e sa nepahala hobane a ka be a ile a emela melato ya hae, a fuwa kotlo
          e mo loketseng a nto tswela pele ka bophelo ba hae/E ne e sa nepahala
          hobane o qetelletse a kgutlela mesebetsing ya hae e mebe ka baka la bona
          boikgakanyo boo.                                                                (2)

3.20      Ke ne ke tla mo fa kotlo e seng boima haholo hobane o ile a inyatsa a hana
          ho baleha le moholwane wa hae Ramaqiti, a re ke kgale eo moholwane wa
          hae a mo sebedisa hampe. Ka ho etsa jwalo o ne a emela ho tla fumana kotlo
          ya diketso tsa hae tse mpe. 
                                                    KAPA
          Ke ne ke tla mo fa kotlo e boima haholo hobane e ne e le e mong wa ba
          mokgatlo wa dinokwane, o entse diketso tse mpe, tse tshabehang hara
          setjhaba.                                                                         (2)

                                                      MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A:          35

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                        Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2        8                   DBE/Pudungwana 2015
                                         NSC – Memorandamo

KAROLO YA B: TSHWANTSHISO/TERAMA
POTSO YA: SEFI – DJ Nkutha
4.1       Raboditse le Mmankepe                                                              (2)

4.2       Ke ketsahalo eo ho yona Motaung a neng a se a felletswe ke mosebetsi le
          Mmatshele a se a sa mo rate, a mo tebela lapeng la hae, mme yaba Motaung
          o hopola dikeletso tsa Mmatiisetso.                                                 (1)

4.3       Maikutlo a lenyatso/tello/a ho teneha/a ho kgena.                                   (1)
4.4       Kgohlano ya ka ntle.                                                                (1)

4.5       Ke ho fetoha ha Motaung/O se a nwa/O se a le dipuo di mpe.                          (1)

4.6       O bolela hore o tla kgutla a se a nwele/tauwe, ba se ba utlwa ka yena.              (1)
4.7       E mo senolela hore botho ba ntatae bo se bo fetohile hobane o se a tahwa, a
          bile a tletse kgalefo/tello le lenyatso.                                           (2)

4.8       Ke lelapa le nang le kgalemelo hobane bana ba a tseba hore ha ba a
          tshwanela ho kena ditaba tsa batho ba baholo/Ke lelapa le nang le botsitso le        (2)
          mpang le makaditse Tiisetso ka phetoho e bonahalang. 
          Ho elwe hloko dikarabo tsa baithuti.

4.9       E, di bontsha tharahano ya diketsahalo hobane ntho di mpefala le ho feta ha
          Motaung hobane o se a phedisa lelapa la hae ka ditlhapa le thupa.                  (2)
4.10      Mafosi, mookotaba/molaetsa wa tshwantshiso ena ke mona/mohono o ka
          qhala malapa a metswalle.                                                          (2)

4.11      E, di phethetswe ka tshwanelo hobane diketso tse mpe tsa Motaung di ile tsa
          fumana moputso/kotlo e di tshwanetseng.                                            (2)

4.12      Ke ketsahalo eo ho yona Motaung ha a se a le mathateng a kopang
          tshwarelo ho mohatsae eo a mo sotlileng nako e telele/Ke ketsahalo ya hore
          moholo wa kereke (Motaung) ya hlomphehang, o se a nwa a bile a shapa
          mosadi wa hae.                                                                     (2)
4.13      O ne a tswetse ka ntle a ilo fahla mokgodutswane/o ne a ilo ntsha metsi.            (1)

4.14      Motaung o ne a nwella ha Mmatshele/Mmatshele e ne e le nyatsi ya                     (1)
          Motaung.
4.15      - “Eketsa ka tse pedi/monna wa ka. 
          - “Ke ilo lata thepa ya hao/moratuwa.                                               (2)
4.16      Boipuiso/Puonnotshi/Monoloko                                                        (1)
4.17      - Ka bobedi ba ne ba eka Motaung.
          - Ka bobedi ba ile ba thuswa ke Raboditse ho tshella Motaung jwaleng. 
          - Ka bobedi ba ne ba batla ho thuha lelapa la hae.
          Tse pedi feela.                                                                      (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                           Phetla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2        9                   DBE/Pudungwana 2015
                                         NSC – Memorandamo

4.18      Ka sepheo sa ho hohela Motaung hobane o ne a se a ithatetse Motaung a
          batla ho ikgapela yena.                                                        (2)

4.19      Kamano ena e etsa hore Motaung a siye lelapa le sotleha a ilo itulela ha
          Mmatshele, mme re bona ho qala kgohlano e neng e ntse e le siyo lapeng la
          Motaung.                                                                       (2)
4.20      - Ke ketsahalo eo ho yona Motaung a fellwang ke mosebetsi, e bile le
            Mmatshele le yena a mo leleka ha hae le mapolesa a fihla a mo
            tshwara.
          - Ke ketsahalo eo ho yona Motaung a welang lerabeng la Raboditse le
            Mmankepe, a ratana le Mmatshele, mme seo se bontsha hore sefiseo e sa
            le a se tjhehelwa se pitlile.
          Ho elwe hloko dikarabo tsa baithuti.                                             (2)
4.21      E etsa hore ke mo qenehele  hobane e ne le motho ya ratang lapa la hae
          mme a se ke a lemoha hore motswalle o a mo dihela 

                                                    KAPA

          Ke se ke ka mo qenehela hobane ha a ka a mamela dikeletso tsa mosadi wa
          hae ha a mo hlokomedisa bobe ba motswalle wa hae Raboditse.
          Ho elwe hloko dikarabo tsa baithuti.                                             (3)

                                                      MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B:         35

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                       Phetla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2        10                  DBE/Pudungwana 2015
                                         NSC – Memorandamo

KAROLO YA C: DIPALEKGUTSHWE

POTSO YA 5: MODIA – MK Mofihli le ba bang
5.1       Na ho nepahetse?
          5.1.1       E ne e le moholo.                                                     (1)

          5.1.2       O ne a batla ho tla fumana lebaka le etsang hore monnamoholo
                      Letsema a se hlole a ya kerekeng.                                     (1)
          5.1.3       - Ke mantswe a Mojalefa a reng batho ba kgale boLetsema ba
                         kgomaretse dintho tsa kgale. 
                      - Ke mantswe a monnamoholo Letsema a reng ha se nnete hore
                         dintho tsa kgale di fosahetse kaofela hobane ho na le tse ding
                         tse nepahetseng.
                      E le nngwe feela.                                                      (1)
          5.1.4       Kgohlano ya ka ntle.                                                  (1)

          5.1.5       Mokgwa/Tsela eo kereke ya Tjhatjhe e seng e tsamaiswa ka yona.
                                                                                            (1)

          5.1.6       Kerekeng ya Tjhatjhe ho ne ho binwa difela tsa dikereke tse ding
                      empa dikerekeng tseo tse ding, ho sa binwe difela tsa Tjhatjhe.       (1)
          5.1.7       - Letsema o ne a sa batle lerata le etswang ke moruti le baholo
                        ha ba rera hobane ho ya ka yena hoo e ne e le ho tlaela ka
                        lebitso la Modimo.
                      - Sekgopi se seng e ne e le ha a bona baholo ba kereke eo ya
                        hae, e le batho ba peletang ba sa tsebeng ho bala Bebele
                        hantle.
                      - Le tlwaelo ya hore batjha ba dumellwe ho bua le moruti ka
                        ditaba tse loketseng batho ba baholo e ne e mo ferola dibete
                        hampe.
                      Tse pedi feela.                                                        (2)
          5.1.8       Ke Letsema  hobane diketsahalo tsa palekgutshwe di thehilwe
                      hodima hae.                                                           (2)
          5.1.9       E le motho ya bohlale hobane o ne a tebisa menahano ka dintho
                      tse etsahalang kerekeng le bophelong. 
                      Ho elwe hloko dikarabo tsa baithuti.                                   (2)
          5.1.10      Ke Mafosi hobane seo a neng a sa se rate, ke ha dintho di fetolwa
                      ho tloha botleng ho ya bobeng.                                       (2)

          5.1.11      Maikemisetso a mongodi ke ho bontsha hore monnamoholo
                      Letsema ha a bua ka ditaba tsa kereke, o ne a bua ka seo a se
                      tsebang hantle, mme a bile a na le tsebo e tebileng ka sona.         (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                         Phetla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2        11                   DBE/Pudungwana 2015
                                         NSC – Memorandamo

          5.1.12      E, ke dumellana le ona hobane ha motho e le Mokeresete, ho ka
                      ba molemo ha a ka sala morao kgetho eo ya hae hore a tle a se ke
                      a ferekanya batho ka ho tswaka tumelo tsena tse pedi. 

                                                          KAPA

                      Tjhe, ha ke dumellane le yena hobane Bokeresete ha bo fetole
                      botjhaba ba motho. Mokeresete wa Moaforika o tla fapana le wa
                      Moyuropa kapa wa Moeshia.                                               (2)
          5.1.13      - Ke ho etsa lerata ha ho binwa difela.
                      - Ke ho hlodiya/hoeletsa ha ho rapelwa.                                (2)
                                                                                              [20]
5.2       Moiketsi ha a llelwe

          5.2.1       - O ile a kgona hobane ka mora puo ena Lalla le bomphato ba
                        hae ba ile ba e lata letailane. 
                      - O ile a kgona hobane ba ile ba hlola ntwa eo, mme ba tswa
                        tlasa puso ya dinong.                                                (2)
          5.2.2       Mongodi o sebedisitse dipuo tsa hae.                                   (1)

          5.2.3       Maikutlo a kgalefo/a ho teneha/a ho batla ho buswa ke ba ha
                      nonyana feela/a ho tswa tlasa puso ya Dinong.                          (1)

          5.2.4       Sesosa ke maemo a taolo/ke puso e boima ya dinong.                     (1)
          5.2.5       Lefatsheng la ranonyana.                                               (1)

          5.2.6       A dumellana le ketsahalo eo ho yona dinonyana di neng di
                      ipopile/ithera mmoho ho hlasela dinong, mme tsa hlola ntweng eo.
                                                                                            (2)
          5.2.7       Dinong di ile tsa hapa naha ya dinonyana mme ka mora moo, tsa
                      hapa dintho tsohle tsa dinonyana yaba di phedisa dinonyana ha
                      bohloko ka kgatello.                                                  (2)

          5.2.8       Ketsahalo eo ho yona dinonyana di hlolang dinong  mme di tswa
                      tlasa kgatello di ipusa. Ka mora ketsahalo ena kgohlano e a fella.
                                                                                            (2)
          5.2.9       E phethetswe hantle  hobane dinonyana di ile tsa hlola dinong
                      tsa ikgapela naha le tokoloho ya tsona.                               (3)
                                                                                              [15]
                                                      MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C:            35

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                          Phetla

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2        12                       DBE/Pudungwana 2015
                                         NSC – Memorandamo

KAROLO YA D: DITHOTHOKISO
POTSO YA 6
6.1       HO NTHUSANG HO LLA
          6.1.1       Kodiamalla, hobane e bua ka lefu/motho ya hlokahetseng.                 (2)
          6.1.2       Dikgau,  mosa,  bohlale, boikarabelo le lerato.
                      Tse pedi feela.                                                           (2)
          6.1.3       Phetapheto ya moelelo/e rapameng/ya mantsweng.                           (1)

          6.1.4       Masodi  le menyepetsi.                                                  (2)

          6.1.5       Karaburetso ya pono.                                                     (1)
          6.1.6       Ke wa 20/E, hoba lefu seaparamenyepetsi le kene ha Ramathe.              (1)

          6.1.7       Lesuping                                                                 (1)

          6.1.8       Ramathe eo e neng e le ngwana wa ho fela, e bile e le thatohatsi
                      lapeng labo, o hlokahetse                                               (2)
          6.1.9       Melathothokiso ya 5  le 7                                               (2)

          6.1.10      Ka sepheo sa ho potlakisa morethetho/ho matlafatsa lentswe le
                      honyeditsweng (naka)/ho qatsohisa lentswe le honyeditsweng
                      (naka).                                                                 (2)
          6.1.11      Ke molathothokiso wa 10/Le hoja o ne o le thaka leihlo                   (1)
                                                                                                [17]
                                                  LE
6.2       NGWANA LEHLASWA
          6.2.1       Mohofe.                                                                  (1)

          6.2.2       Pere/Pitsi.                                                              (1)

          6.2.3       Ya moelelo.                                                              (1)
          6.2.4       - O ne a phela serena. 
                      - A ja dijo tsa mefutafuta. 
                      - A ja dijo tse phehilweng ke ditsebi.
                      Tse pedi feela.                                                           (2)
          6.2.5       O bolela hore batho ba ile ba shebana ba makalletse ho utlwa seo
                      a neng a se bua.                                                        (2)
          6.2.6       Ka sepheo sa ho bontsha ho makala/hlollwa.                              (2)

          6.2.7       Molemo wa lona ke ho tiisa/hatella hore o hlile o jele dijo tsa
                      mefuta e fapaneng.                                                      (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                            Phetla

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2        13                  DBE/Pudungwana 2015
                                         NSC – Memorandamo

          6.2.8       Ho bontsha hore mohopolo o tla phethelwa molathothokisong o
                      latelang.                                                          (2)

          6.2.9       Monono ke mohodi ke mmuwane/Sesafeleng se a hlola.                 (2)

          6.2.10      Tshwantshanyo/Papiso, e thusa hore re utlwisise kamoo ngwana
                      lehlaswa a neng a na le tjhelete e ngata kateng, e bile eka e a
                      moimela, mme a bile a e ja bohlaswa.                               (3)
                                                                                           [18]
                                                      MATSHWAO OHLE A KAROLO YA D:         35
                                                         MATSHWAO A PAMPIRI YOHLE:         70

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello

## Related documents

- [Sesotho FAL P2 June July 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-june-july-2015-memo/71f947b8-434b-4375-9f84-381c460448db) — Sesotho FAL · Memo · 2015 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2023-mg/b0045de6-35be-4fea-8916-f8b836b2e268) — Sesotho FAL · Memo · 2023 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2022 MG](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2022-mg/a4c3b9c7-4f7e-4277-aa85-b77c48ca6025) — Sesotho FAL · Memo · 2022 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2021-mg/5d606f73-0cc3-4f9b-9d29-682ac7c62d27) — Sesotho FAL · Memo · 2021 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2019-memo/7bdf25b2-470b-4234-b4e3-afb5e6b641f0) — Sesotho FAL · Memo · 2019 · Sesotho
- [Sesotho FAL P1 Nov 2015](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2015/f62870be-fe2c-4426-8f37-bd634db1f897) — Sesotho FAL · QP · 2015 · Sesotho

## More from Grade 12 Sesotho FAL

- [Gr 12 Sesotho FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sesotho-fal-atp-2023-24/4a5a6b42-02a8-4c54-8c2b-ae1be2aa474d) — ATP
- [Sesotho FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-sesotho/93eec60d-a98f-4bfd-bf9d-37d2d154b93c) — QP · 2025 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-sesotho/9234194a-3198-4d44-838f-0e7192fba573) — QP · 2025 · Sesotho
- [Sesotho FAL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-sesotho/05b1b86e-3ee3-464a-838a-1a315a5539f4) — QP · 2025 · Sesotho
- [Sesotho FAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2024/cde87c37-0744-4fbe-be5f-84751860ae2e) — QP · 2024 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2024/bbfb7e1f-e76b-4463-984d-6ada07ed9fff) — QP · 2024 · Sesotho

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
