# Sesotho FAL Grade 12 P2 NSC November 2015 Question Paper

> Grade 12 Sesotho FAL Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2015, 20 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2015/fc02f70d-812e-4967-b217-f5a02f7ec022
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Sesotho FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sesotho
- Document type: Question paper
- Year: 2015
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 20

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sesotho FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sesotho-fal) › [Sesotho FAL Grade 12 P2 NSC November 2015 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2015/fc02f70d-812e-4967-b217-f5a02f7ec022)

## About this document

Sesotho Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2015 · sesotho. Question paper, 20 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Sesotho FAL P2 Nov 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2015-memo/3d054600-4c6a-43c9-8ff0-0f1b73096ea4) — Memo · 2015 · Sesotho

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                        NATIONAL
                                   SENIOR CERTIFICATE

                                           KEREITE YA 12

                  SESOTHO PUO YA TLATSETSO YA PELE (FAL)

                                  PAMPIRI YA BOBEDI (P2)

                                      PUDUNGWANA 2015

MATSHWAO: 70

NAKO: Dihora tse 2

                               Pampiri ena e na le maqephe a 20.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello        Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          2                   DBE/Pudungwana 2015
                                                  NSC

DITAELO LE TLHAHISOLESEDING HO MOHLAHLOBUWA

Pampiri ena e fupere tlhahisoleseding e latelang:

1.        Bala ditaelo tsena ka hloko pele o araba dipotso.

2.        O SE KE wa latella ho bala pampiri yohle. Tadima karolo e hlahisang
          dikahare tsa pampiri leqepheng le latelang, mme o tshwaye dinomoro tsa
          dipotso tse thehilweng dibukeng tseo o ithutileng tsona. Ka mora moo o bale
          dipotso tseo, o nto kgetha tseo o lakatsang ho di araba.

3.        Pampiri ena e arotswe dikarolo TSE NNE, e leng:

          KAROLO YA A:          Pale/Nobele/Novele              (35)
          KAROLO YA B:          Tshwantshiso/Terama             (35)
          KAROLO YA C:          Dipalekgutshwe                  (35)
          KAROLO YA D:          Dithothokiso                    (35)

4.        Araba dipotso TSE PEDI feela, potso E LE NNGWE ho tswa dikarolong le ha
          e le DIFE TSE PEDI.

          KAROLO YA A: PALE/NOBELE/NOVELE
          Araba potso ya pale/nobele/novele eo o ithutileng yona.

          KAROLO YA B: TSHWANTSHISO/TERAMA
          Araba potso ya tshwantshiso/terama eo o ithutileng yona.

          KAROLO YA C: DIPALEKGUTSHWE
          Araba dipotso tsa dipalekgutshwe ka BOBEDI.

          KAROLO YA D: DITHOTHOKISO
          Araba dipotso tsa dithothokiso ka BOBEDI.

5.        Sebedisa lenanennetefatso bakeng sa tataiso.

6.        Latela ditaelo tse qalong ya KAROLO E NNGWE LE E NNGWE ka hloko.

7.        Nomora dikarabo tsa hao jwalo ka ha dipotso di nomorilwe pampiring ya
          dipotso.

8.        Qala KAROLO KA NNGWE leqepheng LE LETJHA.

9.        O eletswa ho sebedisa nako ka moo ho sisintsweng:
          Sebedisa metsotso e 60 ho ngola KAROLO KA NNGWE.

10.       Ngola ka mongolo o makgethe o balehang.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                         Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          3                  DBE/Pudungwana 2015
                                                  NSC

LEQEPHE LA DIKAHARE:

Leqephe lena le tla o thusa ho kgetha dipotso tseo o lakatsang ho di araba, ntle le hore
o bale pampiri kaofela.

KAROLO YA A: PALE/NOBELE/NOVELE

Araba potso ya pale/nobele/novele eo o ithutileng yona.
NOMORO YA POTSO                                 MATSHWAO                  LEQEPHE
1. Mahlale a kopane Lekwa                            35                      5

2. Bosweu ba Lehlwa                                           35               7

3. Sehlekehleke sa Deidro                                     35               9
KAROLO YA B: TSHWANTSHISO/TERAMA

Araba potso ya tshwantshiso/terama eo o ithutileng yona.
4. Sefi                                             35                        12
KAROLO YA C: DIPALEKGUTSHWE

Araba dipotso KA BOBEDI tsa dipalekgutshwe.
5.1 'Modia'                                                   18              15

5.2 'Modia'                                                   17              16
KAROLO YA D: DITHOTHOKISO

Araba dipotso KA BOBEDI tsa thothokiso.
6.1 'Ho thusang ho lla'                                       17              18

6.2 'Ngwana lehlaswa'                                         18              19

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                         Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2           4                        DBE/Pudungwana 2015
                                                   NSC

LENANENNETEFATSO:

Sebedisa lenanennetefatso lena ho nnetefatsa hore na e fela o arabile dipotso tse
hlokehang.

            KAROLO                     NOMORO TSA                PALO YA        TSHWAYA
                                         DIPOTSO               DIPOTSO TSE         ()
                                                              LOKELANG HO
                                                                 ARAJWA
A: Pale/Nobele/Novele                         1–3                   1

B: Tshwantshiso/Terama                         4                   1

C: Dipalekgutshwe                           5.1–5.2                1

D: Dithothokiso                             6.1–6.2                1

ELA HLOKO:           Etsa bonnete ba hore o arabile dipotso tse karolong TSE PEDI
                     feela.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                               Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          5                  DBE/Pudungwana 2015
                                                  NSC

KAROLO YA A: PALE/NOBELE/NOVELE

Kgetha mme o arabe potso E LE NNGWE e itshetlehileng bukeng eo o ithutileng yona
selemong sena.

POTSO YA 1: MAHLALE A KOPANE LEKWA – DN Katsie

Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng paleng yohle.

Yare hoba bosiu bo wele fatshe, mme tsatsi le tjhabe, Sekgukguni a kena motseng ka
lenyele, a patile mohwasa. Tsebe ya hae e lethwethwe, o hlokometse se buuwang ke
batho. Ba mmotsang moo a tswang, a re tjhe o mpa a iphetela, o tswa mapolasing,
mme o ntse a batla mosebetsi. A utlwa kamoo batho ba buang kateng ka monna wa
horeng ya fumaneng letlotlohadi leo a le fuweng ke badimo.

Hoba a utlwe hore monna eo o tsamaile e sa le ka meso hona tsatsing leo, mme a ba
a utlwa hore o ile ka tsela efe, yaba ha a sa senya nako. A menahana le mehlala.
Ekaba jwale o tla batlela hokae, ha thota e namme tjee?

'Mananyetsa o hopola hore o bohlale ... (O bua a le mong) ... motseng mola ba itse o
nkile tsela ena. Ke tseba mohlala wa dieta tsa hae, mo tlohele wena, ke tla mo
fumana. O nketsa sephoqo. Banna motho eo ke ya sehlooho hakakang ... o ntshiya ka
lebitleng. O fumane tjhelete, jwale o batla ho ya e ja a le mong! O leshano ... a ke ke a
phonyoha ho nna mona. Ke tla mo ruta batho, ke a bona ha a ntsebe nna …!'

1.1       Qotsong e ka hodimo ho thwe: 'Mananyetsa o ile a tsamaya e sa le ka meso
          ha a tloha sebakeng seo.' Bolela lebaka le entseng hore a tsamaye ka
          nako eo.                                                                            (1)

1.2       Diketsahalo tsa tema ee di etsahalla tikolohong ya mofuta ofe?                      (1)

1.3       Bohlokwa ba boipuiso bo temeng ee ke bofe?                                          (1)

1.4       Bolela diketsahalo TSE PEDI tse thusitseng Sekgukguni hore a elellwe hore
          Mananyetsa ha a sa le yo ka hara motse.                                             (2)

1.5       Hlalosa ka ntlha TSE THARO se ileng sa etsahala sebakeng seo o se
          boletseng ho 1.2.                                                                   (3)

1.6       Katleho ya Mananyetsa ha Ramoroko e ile ya fetola bophelo ba hae jwang ho
          ya ka pale?                                                                         (2)

1.7       Qaqisa mohopolo O LE MONG oo Sekgukguni a neng a na le ona ka
          mantswe a hao.                                                                      (2)

1.8       Sehalo se hlahellang mantsweng a tla latela, se o thusa jwang ho utlwisisa
          semelo sa Sekgukguni?

          'O leshano ... a ke ke a phonyoha ho nna mona.'                                     (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                          Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          6                  DBE/Pudungwana 2015
                                                  NSC

1.9       Hlalosa kamoo ditaba tsa qotso e ka hodimo e leng motheo wa kgohlano
          paleng ena.                                                                         (2)

1.10      Na lewa la bongodi la 'tlholo dingolweng' le fihlelletswe paleng ee? Nehelana
          ka lebaka la karabo ya hao.                                                         (2)

Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng paleng yohle.

Mofumahadi a beha hakgutshwanyane, a tshositswe yena hammoho le batho ke
mantswe a ho qetela a Mananyetsa, a re: Setjhaba le lona matona, le ikutlwetse ka tsa
lona ditsebe. Ha ho letho leo re ka le etsang. Taba e nngwe feela ke hore nna jwalo
ka morena, mofumahadi wa lona ke phethisitse taelo ya morena le badimo. Ho seng
jwalo koduwa e ka wela motse ona hodimo, hoo le ho tseba hantle, le bana
ba Basotho ...!
Mananyetsa a nna a dulela ho roka badimo ba hae, le ho ithoka. A qetella ka hore,
'Amadlozi athi nginitshele nihambe, ngoba a funa ukukhuluma name ngingedwa ...!'
(badimo ba re ke le bolelle hore le orohe, hobane ba batla ho bua le nna ke le mong).
Setjhaba, mofumahadi le matona ba itlhahanela ho sutha mabitleng, ho leba hae
motseng. Ba tshohile hore ba se halefise badimo, mme ba tloha ba foufala, ya eba
dimumu le ditholo jwalo ka ha 'ngaka' e boletse.
Mananyetsa a kgumama pela lebitla la morena, mme ha a elellwa hore setjhaba se
hole hoo a ke keng a utlwahala ha a bua; a hweshetsa a re ho Sekgukguni: 'Ho ntse
ho eya jwang ka moo wa thaka?' Hoba eo a arabe a re tjhe, ha ho lebote, feela ho a
tjhesa, Mananyetsa a tshepisa hore e tla re hoba a fumane tjhelete a tlo mo ntsha
ka phirimana.

1.11      Ke eng se entseng hore baphetwa baa ba tle ka leqheka lee?                          (1)

1.12      Diketsahalo tsa pale ee di totobatsa Mananyetsa e le mophetwa (ya tjhitja, ya
          ntlhanngwe, ya phethahetseng). Kgetha karabo e nepahetseng.                         (1)

1.13      Ke taelo efe ena eo mofumahadi a buang ka yona?                                     (1)

1.14      Ke mantswe afe qotsong ee, a kgodisang hore ngaka eo e hlile ke yona e
          neng e phekola morena Ramoroko?                                                     (1)

1.15      Ketsahalo e qotsong e ka hodimo e bile le ditholwana dife TSE PEDI tse
          molemo ho Mananyetsa?                                                               (2)

1.16      Hobaneng ha lebitso 'ngaka' le kentswe ka hara ditsejana?                           (2)

1.17      Maele ana: 'ho se tsebe ke lebote', a nyallana jwang le ditaba tsa qotso ee?        (2)

1.18      O nahana hore hoja mofumahadi a elellwa hore motho enwa ke
          moqhekanyetsi ho ka be ho ile ha etsahalang?                                        (2)

1.19      Sekaseka ho kgolweha ha ketsahalo ena e qotsong.                                    (3)

1.20      Ke ketsahalo efe eo re ka reng e bontsha mothinya o sa lebellwang
          paleng ee?                                                                          (2)
                                                                                              [35]
                                                KAPA
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                          Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          7                   DBE/Pudungwana 2015
                                                  NSC

POTSO YA 2: BOSWEU BA LEHLWA – Sello Moroe

Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng paleng yohle.

'Ke a o dumella hore o ka ya nahanisisa taba ena hantle, etswe ke yona ntho eo ke tla
e thabela. Le teng ke tshepa hore ke e tla nthabisa.' Ka tjho jwalo ke mo shebile ka
mahlong ke se ke bososela, ka bona a kgutlisetsa ka ho bososela, ya ka o tsosa ntho
eo nke keng ka e hlalosa ka hare ho nna. Ke ile ka fihla mosuwe Diphapang a se a le
teng, moo ke ntseng ke tshohile teng, a nkgahlanyetsa ka mantswe; 'Hei wena
moshemane towe, ke nako ya ho fihla phaposing ee? Hantlentle ho etsahalang ka
wena; le mosebetsi wa hao o a hlepha matsatsing ana. Ha o sa hlokomele, o tla kena
tsietsing.'
Moo ke reng ke tla bua, a kgaruma; 'Dula fatshe!' Lentswe la hae le ile la tlala kamore
hoo ke ileng ka tlola ke ho tshoha, ka bona hore ha ke ne ke sa kgone ho itshwara,
nka be ke ile ka etsa mohlolo. Ha ke ilo dula fatshe ka bona Tshiu a thabile a bile a
ntshitse leleme, empa ka se ke ka tshwenyeha ka hoba ke ne ke tseba se
mphihlisitseng morao ho nako, mme ho feta moo, e le ho nthabisang.
Re ile ra ngola ditlhakiso, ra rutwa, mme ka iqobella ho mamela le ha ke ne ke
lahlehelwa ke kelello.

2.1       Ho ya ka ditaba tsa tema e ka hodimo, ke taba efe eo mophetwa a reng e ne
          e tla mo thabisa?                                                                  (1)

2.2       Bolela lebaka le ileng la sitisa puisano ena e ka hodimo.                          (1)

2.3       Nehelana ka lebaka le tiisang polelo e latelang.

          Pakeng tsa Tshiu le mophetwa ya kgalengwang ke titjhere Diphapang
          mohanyetsi ke Tshiu.                                                               (2)

2.4       Ke lebaka lefe le neng le etsa hore Tshiu a thabele ho omanngwa ha
          mophetwa ya ntseng a bua qotsong ee?                                               (1)

2.5       Ho tlile jwang hore mosebetsi wa sekolo wa mophetwa ya ntseng a bua moo,
          o nyehle?                                                                          (1)

2.6       Fana ka ntlha E LE NNGWE e bontshang tshwano e teng pakeng tsa lelapa
          la habo Dineo le labo Lerato.                                                      (2)

2.7       Ditabeng tsa qotso ee, mongodi o senola mosuwe Diphapang e le mophetwa
          ya jwang? Nehelana ka lebaka la karabo ya hao.                                     (2)

2.8       Bolela hore polelo e latelang ke Nnete kapa Mafosi, o be o tiise karabo ya
          hao ka lebaka.

          Hlomi o ne a ntse a rata Dineo le pele Lerato a hlokahala.                         (2)

2.9       Ditaba tsa qotso ee, di bontsha (kgolo ya diketsahalo, tharahano ya
          diketsahalo, sehlohlolo sa diketsahalo). Kgetha karabo e nepahetseng.              (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                         Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          8                      DBE/Pudungwana 2015
                                                  NSC

2.10      Maele a reng, 'sejana se setle ha se jele', a dumellana jwang le ketsahalo ya
          ho hlokahala ha Lerato?                                                                  (2)

2.11      Ke ketsahalo efe eo re ka reng e bontsha mothinya o sa lebellwang
          paleng ee?                                                                               (2)

Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng paleng yohle.

Le ile la fihla letsatsi la ditlhahlobo, ra ngola ra qeta. Ka ba le boitshepo ba hore ke tlile
ho ba wa pele ka ha ho ne ho se se ileng sa nthatafalla. Eitse ha re qeta ho ngola ra
dula mahae, re ne re tla ya hape ha re ilo lata diraporoto.
Dineo o ile a elellwa hore sefaha sane ha ke a se kenya, ke kgolwa hore o ile a halefa
kapa ho nyahama hoba o ile a kgaotsa ho tla hae, e leng hoo ke ileng ka se ho natse
ho hang.
Le ile la fihla tsatsi leo e leng kgale re le emetse. Re ne re ikaparetse aparo tsa lapeng,
Lerato le Puse ba ile ba tla ntata, mme ra tsamaya mmoho. Hae ba ne ba se ba tseba
hore ho etsahalang mahareng a rona, esita le batho ba mmalwa, haholo bana ba
sekolo. Athe Tshiu yena o ne a se a ikgakantse, empa ho bonahala hore kgwao e sa le
teng, a leka ka hohle ho mo hohela.
Ke ile ka botsa Lerato hore bahabo ha ba tsebe taba ena na, yaba o re ke mme wa
hae ya tsebang, a re o ile a mmolella hore o ile a re bona re eme mmoho rona re sa
mmone. 'O ne a sa halefa Lerato?'

2.12      Qotso ee, e totobatsa diketsahalo tsa mehleng efe? Nehelana ka dintho TSE
          PEDI qotsong ho nnetefatsa karabo ya hao.                                                (3)

2.13      Ke kamano ya mofuta ofe e neng e le teng pakeng tsa Hlomi le Dineo pele
          Lerato a hlokahala?                                                                      (1)

2.14      Hlalosa kamoo ngwana wa Hlomi le Lerato, e leng Sweubalehlwa, a neng a
          tlisa kgotso kateng bophelong ba Hlomi ka mora lefu la mmae.                             (2)

2.15      O nahana hore ho ka be ho ne ho etsahaleng ka Hlomi hoja Firi o ne a qetelle
          a ikgapetse Lerato?                                                                      (2)

2.16      Ke ketsahalo efe e re bontshang sehlohlolo paleng ee?                                    (2)

2.17      Mongodi o sebedisitse diketso tsa baphetwa ho senola semelo sa bona
          paleng ena. Tiisa karabo ya hao ka mohlala O LE MONG.                                    (2)

2.18      Ho ya ka ditaba tsa pale ee, na o ka re ditoro ke dintho tseo batho ba
          lokelang ho di kgolwa? Nehelana ka lebaka la karabo ya hao.                              (2)

2.19      Ketso ee ya Dineo ya ho hlokomela hore Hlomi o ne a sa rwala sefaha seo a
          neng a mo file sona, e etsa hore o be le maikutlo afe ka Dineo? Nehelana ka
          lebaka la karabo ya hao.                                                                 (3)
                                                                                                   [35]
                                                KAPA
Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                               Phetla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          9               DBE/Pudungwana 2015
                                                  NSC

POTSO YA 3: SEHLEKEHLEKE SA DEIDRO – VT Masima

Bala qotso ena ka hloko, o nto araba dipotso tse tla e latela tse thehilweng
paleng yohle.

Helikopotara e ne e se e fofa lekgetlo la mashome a mabedi a metso e mehlano ho
pota Sehlekehleke sa Deidro, ha etlare Chikano a se a batla a tela, a bone
setshosanyana tlasetlase mane eka se ntse se ba hwehla ka letsoho. Kapelepele a
laela mofofisi ho theolela helikopotara moo setshosa se emeng teng. Helikopotara ya
fihla ya re tsepa thokwana le moo motho ya apereng diaparo tse tshweu a emeng teng
a ba shebile.

Chikano a theoha helikopotara, mme a tsamaela ka nqa moo setshosa sa motho se
emeng teng, empa a phakisa ho makatswa ke ho dikadika ha motho enwa ya neng a
bonahala a lebelletse hore ho etsahale ho hong ho itseng. Hona ha belaetsa Chikano
hore e se be o se a wetse lerabeng. Eitse moo a reng o tla thinya ka kgopolo ya ho
kgutlela moo helikopotara e leng teng, ka pele ho yena lefatshe la runyarunya, la
kgophola marole ha ditholwana di tsosa setsokotsane ka pela maoto a hae mona.

Hanghang ha utlwahala sebuelahole se hoa se re: 'Monna, Chikano, o se ke wa mpa
wa leka ho baleha hobane le helikopotara ya hao e se e potapotilwe!'

Ka tsela e nngwe e makatsang, Chikano a utlwa eka lentswe lena o a le tseba, ha a
qale ho le utlwa, mme a ema kgekgenene.

3.1       BoChikano ba ne ba batla eng moo sehlekehlekeng, ha e le moo ba bile ba
          potolohile makgetlo a mangata?                                                  (1)

3.2       Ke mophetwa ofe ya neng a tsamaya le Chikano tsatsing leo?                      (1)

3.3       Nehelana ka dintho TSE PEDI tse hlahang tlhahisong/tlhekelong ya pale, tse
          teng qotsong ena.                                                               (2)

3.4       Hlalosa ka dintlha TSE PEDI se ileng sa etsahala ka boChikano ka mora hore
          a eme kgekgenene.                                                               (2)

3.5       Ke sephiri sefe se ileng sa hlahella pepeneneng, mme sa ba sa makatsa
          Chikano haholo nakong ya ketsahalo eo o e hlalositseng ho 3.4?                  (2)

3.6       Ditaba tsa qotso ee, di senola Chikano e le mophetwa wa semelo sefe?
          Nehelana ka lebaka la karabo ya hao.                                            (2)

3.7       Tlhahisong/Tlhekelong ya pale ena mongodi o re, 'Selemo ke sa 2044'.
          O nahana hore polelo ee, e re tsebisang ka ditaba tsa pale ee?                  (2)

3.8       Tjhadimo ya bophelo ya Chikano mabapi le toka le molao, e fapana jwang le
          ya mophetwa ya ileng a bua ka sebuelahole qotsong e ka hodimo?                  (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                      Phetla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          10               DBE/Pudungwana 2015
                                                  NSC

3.9       Bolela hore polelo e latelang ke Nnete kapa Mafosi, o be o tiise karabo ya
          hao ka lebaka.

          Ho ba setho sa Ilizwe Mission Church, ho ile ha thusa Nasala ho fihlella
          sepheo sa hae se seholo sa ho kena kereke eo, e leng sa ho pata mehlala ya
          bobe boo a bo entseng Botswania le Bosothonia.                                    (2)

3.10      Sekaseka, mme o bontshe kamoo tikoloho ya diketsahalo e dumellanang le
          ditaba tsa pale ena kateng.                                                       (3)

Boela o bale qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse tla e latela tse
thehilweng paleng yohle.

Ao! Ya kupa jwale. Ditauhadi tsa pitikisana, tsa ngwapana, tsa tebelana ka ditebele le
ka maoto, mese ya fereferella bosawana ba bile ba ntse ba lomanakaka. Kgabareng
Sister Ruth a fumana monyetla wa ho lokolla setebele se matla se ileng sa kobesa
ntshuyakgare ena ya mosadi hampempe, a ba a namalla hanyenyane.

Sister Ruth a re kgwapho fatshe, mme a tshetshemella monyako a ba a re photse seka
moloi ya batlileng a tshwarwa. Eitse hoba Sister Ruth a tswe jwalo, mosadi wa
motsamai a phahama le yena, mme a sheba Chikano ka mohau a re: 'O ile. Ke ne ke
ratile ho mo nka a phela, empa jwale ha ho le ya mong wa rona ya tla mo fumana. O
ile o ile ...' Leha ho ne ho bonahala hore motho enwa o fehetswe e le ka nnete, o ne a
sa bonahale a halefile, mme a bonyetsa Chikano ha monatjana hoo Chikano a ileng a
ikutlwa a tlala morolo, a ba a bona hantle hore enwa motho o mo tliseditse bophelo
bo botjha.

'A ko ntokolle feela mona ditlamong o tle o bone hore na nke ke ka mo fumana na.'
Chikano a bua ka thahasello e kgolo jwalo ka ha eka o se a fumane tiisetso ya hore
moeti enwa ke motswallae.

3.11      Ke lebaka lefe le neng le susumeditse mosadi wa motsamai hore a thuse
          Chikano?                                                                          (1)

3.12      Ke ketsahalong efe e nngwe moo mosadi enwa wa motsamai, a neng a be le
          seabo ho yona diphuputsong tsa Chikano?                                           (1)

3.13      Tiisa polelo e latelang ka lebaka le nepahetseng.

          Kgohlano e totobatswang ke qotso ena ke ya ka ntle.                               (1)

3.14      Mongodi o sebedisitse lewa lefe ho senola semelo sa mophetwa ya bitswang
          mosadi wa motsamai moo qotsong?                                                   (1)

3.15      Leeto la Chikano la ho ya Kweneng, le bile le melemo efe E MMEDI
          diphuputsong tsa hae leha le ne le le kotsi?                                      (2)

3.16      Ho ya ka ditaba tsa qotso ee, mosadi wa motsamai o ne a bolelang ha a re,
          'Ke ne ke ratile ho mo nka a phela'?                                              (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                        Phetla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          11                DBE/Pudungwana 2015
                                                  NSC

3.17      Tshwantshanyo/Papiso ena, '… a ba a re photse seka moloi ya batlileng a
          tshwarwa', e o thusa jwang ho utlwisisa ditaba tsa pale ee?                      (2)

3.18      Mophetwa ya tjhitja/ya phethahetseng ke ofe ho ba latelang? Tiisa karabo ya
          hao ka lebaka.

          A     Mphafudi
          B     Moborigadiri Ramaqiti
          C     Moatemirale Makhanda
          D     Sam Zamiya                                                                 (2)

3.19      Na qeto ya Nasala ya ho iphetola sefahleho le lebitso kwana Bosothonia e ne
          e le e nepahetseng? Nehelana ka lebaka la karabo ya hao.                         (2)

3.20      Ha o ne o ka ba moahlodi nyeweng ya boRamaqiti, o ne o ka fa Dirisang/
          Sister Ruth kotlo ya mofuta ofe? Hobaneng?                                       (2)

                                                      MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A:         35

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                       Phetla

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          12                   DBE/Pudungwana 2015
                                                  NSC

KAROLO YA B: TSHWANTSHISO/TERAMA

Dipotso tsohle di thehilwe tshwantshisong eo o ithutileng yona selemong sena.

POTSO YA 4: SEFI – DJ Nkutha

Bala qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng tshwantshisong
yohle.

MOTAUNG:             Kereke e Phahameng ha e ye kwana. Nna ke dula Tselakgopo hole
                     le yona. Tlohela ho ntherela mona. Ba tshwanang le wena ba bohola
                     ditenteng ba a re hlobaetsa. O ikeme ka leshome le se na motso,
                     jwalo ka ha eka Bebele e a fihla. Ke tennwe ke lona.

MMATIISETSO: Hoo ho tla etsahala ke shwele. O a bona wena o tena ka metswalle
             ena ya setswalle sa lengole. O tla nkgopola makgaba a kgahletse ka
             le leng ke a o bolella.

MOTAUNG:             (A raoha) Ho re ke hlatse ha ke le bona tjena. Ke a tla hona jwale.
                     Ke tla kgutla ke itshetse bohlale ka hanong, ke tsebe ho le hatikela.

MMATIISETSO: (O sheba Tiisetso) Ho tloha neng ntate o ...? Bona, lefatshe le
             nkile thupa ho o otla. O mpontsha hantle hore o fehlelletswe ke
             moloi yane.

MOTAUNG:             Ke ho tloha mohla neng le batlang ho iketsa beng ba lapa lee? Ka le
                     leng letsatsi ke tla le ntsha tjoro. (A kgahlela lemati)

MMATIISETSO: Di a bela di a hlweba, madiba ho tjha a matala. E bo! Re a hola,
             re a eletsa, koma re sala re e bina ka hlooho. Phalafala di fapane.
             Re tlameha ho itokisetsa ntwa e mahlomafubedu jwale. (Ba ya
             phaposing)

4.1       Ke metswalle efe ya setswalle sa lengole E MMEDI eo Mmatiisetso a buang
          ka yona?                                                                             (2)

4.2       Ke ketsahalo efe e neng e totobatse mantswe ana a Mmatiisetso, 'O tla
          nkgopola makgaba a kgahletse ka le leng ke a o bolella'?                             (1)

4.3       Dipuo tsa Motaung qotsong ee di totobatsa maikutlo afe a hae?                        (1)

4.4       Ke kgohlano ya mofuta ofe e hlahellang qotsong ee?                                   (1)

4.5       Lebakabaka le neng le bakile kgohlano eo o e boletseng ho 4.4 ka hodimo
          ke lefe?                                                                             (1)

4.6       Hlalosa ka puo e otlolohileng se bolelwang ke Motaung ha a re, 'ke tla kgutla
          ke itshetse bohlale ka hanong'?                                                      (1)

4.7       Puisano ee eo Tiisetso a e mametseng e mo senolela eng ka botho ba
          ntatae? Tiisa karabo ya hao ka lebaka.                                               (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                           Phetla

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          13                  DBE/Pudungwana 2015
                                                  NSC

4.8       Ketso ya Tiisetso ya ho thola nakong ya puisano e ka hodimo, e o senolela
          eng ka lelapa labo? Nehelana ka lebaka la karabo ya hao.                             (2)

4.9       Dumellana kapa o hanane le polelo e latelang, o be o fane ka lebaka la
          karabo ya hao.

          Ditaba tsa qotso ena di bontsha tharahano ya diketsahalo paleng ena.                 (2)

4.10      Bolela hore ke Nnete kapa Mafosi o be o nehelane ka lebaka la karabo
          ya hao.

          Mookotaba/Molaetsa wa tshwantshiso ena ke, 'bohlola bo qhala malapa'.                (2)

4.11      Ho ya ka ditaba tsa tshwantshiso ee, na o bona diketso tsa mophetwa wa
          sehlooho di phethetswe ka tshwanelo? Nehelana ka lebaka la karabo ya hao.            (2)

4.12      Ke ketsahalo efe tshwantshisong ee, eo o ka reng e totobatsa mothinya o sa
          lebellwang? Nehelana ka lebaka la karabo ya hao.                                     (2)

Boela o bale qotso e latelang ka hloko o nto araba dipotso tse tla e latela tse
thehilweng tshwantshisong yohle.

MOTAUNG:           Mme Mmatshele, eketsa ka tse pedi hore e re motswalle a kgutla a
                   fumane ke qetile.

MMATSHELE: Jwale moratuwa o nkentse jwang?

MOTAUNG:           Ka eng na nnyeo? Haeba ke o sitetse o mpe o ntshwarele. E kgotjwa
                   e le maoto mane, jwale nna mokgerane wa Mmantise ke ne ke boetse
                   ke le eng, haase ya Modimo?

MMATSHELE: Le letho o a tseba monna wa ka. Ke a tla hona jwale. Ke ilo lata thepa
           ya hao. (A tswa)

MOTAUNG:           Enwa o nahana hore ho nna mona ke moilolong wa mmanyanya, wa
                   petla rammulana. Haeba e le hore ke kgale a qeta banna ba batho ka
                   tsela ee, (a itshupa) ho nna ntata Tiisetso o otlile ka lenaka fatshe.
                   Tjhelete ena ha e rashwe e a sebeletswa.
                   Ha ke boSphume Josi. Ha ke kgahlwe nna, ke na le lapa la ka.

MMATSHELE: (A kena) Ke a kgolwa ke o tshwere matsoho motho wa Morena.

MOTAUNG:           Le ho leka bo, motho wa batho. O itse qobatjha feela o be o hlahile.
                   Le ha ke ne ke utswa o ka be o nkgaoleditse.

MMATSHELE: (A thethefetse moya) Motaung moratuwa, lefatsheng mona haesale
           ke tswalwa ke qala ho bona motho ya tshwanang le wena. Ruri o
           monna ba le teng, o kwete, o kakapa Sebata.

MOTAUNG:           Ke a leboha mme.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                           Phetla

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          14                DBE/Pudungwana 2015
                                                  NSC

4.13      Motswalle wa Motaung o ne a ile kae ha a re Mmatshele a eketse ka tse pedi
          e re a kgutla a be a qetile?                                                     (1)

4.14      Motaung le Mmatshele ba ne ba amana jwang?                                       (1)

4.15      Qolla mantswe A MABEDI ho tswa qotsong a tiisang karabo ya hao e ho 4.14
          ka hodimo.                                                                       (2)

4.16      Ke lewa lefe leo mongodi a le sebedisitseng ho re senolela mehopolo ya
          Motaung qotsong ee?                                                              (1)

4.17      Nehelana ka diketso TSE PEDI tse bontshang ho tshwana pakeng tsa
          Mmankepe le Mmatshele.                                                           (2)

4.18      Mantswe a latelang a hlahellang qotsong, Mmatshele o a sebedisitse ka
          sepheo sefe?

          'Ruri o monna ba le teng, o kwete, o kakapa, Sebata.'                            (2)

4.19      Kamano ya Motaung le Mmatshele e thusa jwang ho hodisa kgohlano
          tshwantshisong ee?                                                               (2)

4.20      Ke ketsahalo efe e re bontshang sehlohlolo tshwantshisong ee? Nehelana ka
          lebaka la karabo ya hao.                                                         (2)

4.21      Pheletso ya Motaung tshwantshisong ee e etsa hore o ikutlwe jwang?
          Nehelana ka lebaka la karabo ya hao.                                             (3)

                                                      MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B:         35

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                       Phetla

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          15                  DBE/Pudungwana 2015
                                                  NSC

KAROLO YA C: DIPALEKGUTSHWE

Araba potso TSE PEDI tse itshetlehileng palekgutshweng TSE PEDI tseo o ithutileng
tsona selemong sena. Araba POTSO ya 5.1 le POTSO ya 5.2

POTSO YA 5: MODIA – MK Mofihli le ba bang

5.1       Bala qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng
          palekgutshweng yohle.

                                            NA HO NEPAHETSE?
          'Ee, re a utlwana ntate, empa ha re utlwisise hore na lona batho ba kgale ke
          ka lebaka la eng ha le kgomaretse dintho tsa kgale.' Ke Mojalefa eo. 'Eke, o
          botsitse hantle moshanyanaka. Ha se nnete hore dintho tsa kgale di
          fosahetse kaofela ha tsona. Re tena re tsitlallela ho tse ding tsa dintho tsa
          kgale hobane di nepahetse. Kwana le ile la tatela ditaba hoja ke sa le bolella.'
          Ho realo Letsema.
          'Mehleng ya kgale ha kereke e qala ho fihla mona naheng ena e ne e
          hlompheha. Ka kerekeng ho ne ho kgutsa hoo motho a neng a ikutlwa hore o
          sebakeng seo ho sona ho buisanwang le Modimo. Ke sa na le tumelo e
          tletseng ya hore motho ya hlomphehang ha a tshwanela ho etsetswa lerata.
          Hobaneng ha re tla etsetsa Modimo lerata empa e le hore motho wa lefatshe
          ya hlomphehang yena ha re etse lerata pela hae kapa moo a leng teng?
          Ke hobaneng ha e mong a rapela o tlang ho utlwa ba bang ba ntse ba re: Jes!
          Ja! Hm! Haeba thapelo e le mokgwa wa ho bua le Modimo ke ka lebaka la
          eng ha le rapela le hoeletsa? Ke hobaneng ha le bua le nna hona jwale le sa
          hoeletse?ꞌ

          5.1.1       Mosebetsi wa Mojalefa e ne e le ofe kerekeng?                            (1)

          5.1.2       Ke lebaka lefe le neng le entse hore Mojalefa a tle ha
                      monnamoholo Letsema tsatsing leo?                                        (1)

          5.1.3       Ke eng e re bontshang qotsong ee hore diketsahalo tsa yona ke
                      tsa mehleng ya kajeno?                                                   (1)

          5.1.4       Qotso ee e totobatsa kgohlano ya mofuta ofe?                             (1)

          5.1.5       Sesosa sa kgohlano eo o e boletseng ho 5.1.4. ke sefe?                   (1)

          5.1.6       Ho se tshwane e ne e le hofe pakeng tsa kereke ya Tjhatjhe le tse
                      ding, ho ya ka monnamoholo Letsema?                                      (1)

          5.1.7       Hlalosa tse ding tsa dintho tse neng di sa thabise monnamoholo
                      Letsema kerekeng ya bona ya Tjhatjhe ka dintlha TSE PEDI.                (2)

          5.1.8       Mophetwa wa sehlooho ke ofe palekgutshweng ee? Nehelana ka
                      lebaka la karabo ya hao.                                                 (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                           Phetla

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          16                 DBE/Pudungwana 2015
                                                  NSC

          5.1.9       Ditaba tsa qotso ee di senola monnamoholo Letsema e le motho
                      wa semelo/botho bofe? Nehelana ka lebaka la karabo ya hao.              (2)

          5.1.10      Bolela hore ke Nnete kapa Mafosi o be o nehelane ka lebaka la
                      karabo ya hao.

                      Monnamoholo Letsema o ne a sa rate ha ho etswa diphetoho
                      ka kerekeng.                                                            (2)

          5.1.11      Maikemisetso/Sepheo sa mongodi ke sefe ka mantswe ana a
                      latelang a monnamoholo Letsema?

                      'Lentswe lena kyriakose leng lentswe la Sekgiriki le lona le tiisa
                      taba ena eo ke sa tswa e bolela hobane ha le sebediswa polelong
                      ena, kyriake oikia le bolela ntlo ya Modimo. Athe ha e le lentswe
                      lena ekklesia lona le bolela phutheho kapa Bakeresete ba
                      phuthehileng mmoho.'                                                    (2)

          5.1.12      Na o dumellana le mantswe a latelang a monnamoholo Letsema?
                      Nehelana ka lebaka la karabo ya hao.

                      'Ha motho e le Mokeresete o lokela ho etsa dintho tsa Sekeresete
                      e seng tsa Seaforika.'                                                  (2)

          5.1.13      Ke dintho dife TSE PEDI tse etsuwang kerekeng ya Tjhatjhe
                      mehleng ena, tseo monnamoholo Letsema a reng ha di bontshe
                      tlhompho ho Modimo?                                                     (2)

                                                  LE

5.2       Bala qotso e latelang ka hloko, o nto araba dipotso tse thehilweng
          palekgutshweng yohle.

                                         MOIKETSI HA A LLELWE
          Lalla moetapele wa mahodi o ile a fela a epa pitso ya sephiring. Moetapele
          enwa wa mahodi ya neng a le bohlale a bile a ikemiseditse ho emela
          dinonyana ditabeng tsa tsona le ho lwantsha dinong o ile a bua ka mokgwa
          ona pitsong ena: 'Setjhaba sa ranonyana, ha ho na re thusa letho hore re
          dule re le makwala a dulang a ntse a tshohile kapa hona ho thola empa
          dinong di ntse di re utlwisa bohloko. Ya balehang kapa ya thotseng o
          hlokofatswa ka ho tshwana le ya itsekang kapa yena ya tsekang ditokelo le
          ditshwanelo tsa hae. Ha ho na re thusa letho hore re qenehele ho phela empa
          re sa phele ha monate.

          Ha ho na re thusa letho hore re tshabe ho bua empa ding tsa rona di nkuwe
          ka mahahapa. Re sa qenehela eng empa re se na letho? Ha re sa ipuelle ke
          mang ya tlang ho re buella? Ke nnete hore mmele wa dinong o moholo ho
          feta wa dinonyana. Hape ke nnete hore dinong di na le manala a bohale le
          molomo o bohale ho feta rona baranonyana. Le ha ho le jwalo rona
          baranonyana re lehlohonolo hobane re bangata ho feta baranong. Hona
          jwale ke rerile hore re ke re kenye matshwanafike, dirobele, maeba,
          mafokotsane le dithaha morerong ona wa rona.'

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                          Phetla

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          17                DBE/Pudungwana 2015
                                                  NSC

          5.2.1       Nehelana ka dintlha TSE PEDI tse bontshang hore Lalla o ile a
                      kgona ho susumetsa bomphato ba hae ka puo e qotsong.                   (2)

          5.2.2       Mongodi o sebedisitse lewa lefe ho senola semelo sa mophetwa
                      ya buang qotsong ee?                                                   (1)

          5.2.3       Ke maikutlo/sehalo sefe se totobatswang ke qotso ee?                   (1)

          5.2.4       Ho ya ka qotso ee sesosa sa kgohlano ke sefe pakeng tsa mefuta
                      e fapaneng ya dinonyana?                                               (1)

          5.2.5       Ntwa ya dinonyana le dinong e ne e lwanela sebakeng sefe?              (1)

          5.2.6       Maele ana, 'ntjapedi ha e hlolwe ke sebata', a dumellana jwang le
                      diketsahalo palekgutshweng ena?                                        (2)

          5.2.7       Hlalosa kamoo qotso ena e totobatsang kgatakelo ya ditokelo tsa
                      botho kateng.                                                          (2)

          5.2.8       Ke ketsahalo efe e totobatsang sehlohlolo palekgutshweng ee?
                      Nehelana ka lebaka la karabo ya hao.                                   (2)

          5.2.9       Sekaseka kamoo palekgutshwe ena e phethetsweng kateng.                 (3)

                                                      MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C:           35

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                         Phetla

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          18                  DBE/Pudungwana 2015
                                                  NSC

KAROLO YA D: DITHOTHOKISO

Araba potso TSE PEDI tse itshetlehileng dithothokisong TSE PEDI tseo o ithutileng
tsona selemong sena. Araba POTSO ya 6.1 le POTSO ya 6.2

POTSO YA 6

6.1       Bala thothokiso ena ka hloko, ebe o araba dipotso tse tla e latela.

          HO THUSANG HO LLA – PM Ramathe

          1           Ramathe o ile, o re siile,
          2           O re siile lesuping hoja re sa lebella,
          3           O re thobetse hoja re sa ka ra tseba,
          4           E, empa ho thusang ho rothisa masodi.

          5           Ramathe o ile le tsa hae dikgau,
          6           Ka mabitso re ka bolela nyene le bosiu,
          7           O ile le mosa bohlale, boikarabelo le lerato,
          8           Empa ho thusang ho lla.

          9           Ramathe o faletse o thobile,
          10          Le hoja o ne o le thaka leihlo,
          11          O le senyanya masokotso sa Taung,
          12          Empa ho thusang ho qhetha menyepetsi.

          13          Ra na ra bona ka banna ho tsitsipana,
          14          Hore ho wele e naka di maripa qhuqhupa,
          15          E, hore Ramathe o se a robetse,
          16          E, hore o se a phethile wa hae mosebetsi.

          17          Kajeno bana ba Taung ke mami,
          18          Melala e sehlehile ke kgutsana,
          19          Bana ba phela ka kgutsana kajeno,
          20          E, hoba lefu seaparamenyepetsi le kene ha Ramathe.

          6.1.1       Thothokiso ee ke ya mofuta ofe? Hobaneng o realo?                      (2)

          6.1.2       Bolela dintho TSE PEDI tseo ho thweng Ramathe o tsamaile
                      le tsona.                                                              (2)

          6.1.3       Ke phetapheto ya mofuta ofe e sebedisitsweng molathothokisong
                      wa 9?                                                                  (1)

          6.1.4       Nehelana ka mantswe A MABEDI a ntseng a bolela dikgapha
                      thothokisong.                                                          (2)

          6.1.5       Karaburetso e sebedisitsweng temathothokisong ya bone ke ya
                      mofuta ofe?                                                            (1)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                         Phetla

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          19                  DBE/Pudungwana 2015
                                                  NSC

          6.1.6       Ke molathothokisong ofe moo ho sebedisitsweng lebitsomararane/
                      lebitsohokwa?                                                                (1)

          6.1.7       Bolela lentswe le nang le moelelo wa dithakong temathothokisong
                      ya pele.                                                                     (1)

          6.1.8       Hlalosa ka mantswe a hao se bolelwang ke melathothokiso ya 10
                      le 11.                                                                       (2)

          6.1.9       Nehelana ka melathothokiso E MMEDI eo ho yona                       ho
                      sebedisitsweng pebofatso/pebolo temanathothokisong ya 2.                     (2)

          6.1.10      Kgonyetso e sebedisitsweng molathothokisong               wa   14    e
                      sebedisitswe ka sepheo sefe molathothokisong oo?                             (2)

          6.1.11      Ke molathothokisong ofe temathothokisong ya boraro, moo ho
                      thweng Ramathe o hlokahetse a ntse a ratuwa?                                 (1)

                                                  LE

6.2       Bala thothokiso ena ka hloko, ebe o araba dipotso tse tla e latela.

          NGWANA LEHLASWA – KE Ntsane

          1           Tlotlo ngwana o tla le ja kae?
          2           Tlotlo lapeng le hloka baji.
          3           Theohela hole sebakanyana
          4           Metsaneng tjhelete ha e jewe.
          5           Ho esa ngwana a tshwara pere a kalla,
          6           A tshwara pitsi e hana disale.

          7           Motseng o moholo o fihlile a botsa,
          8           A botsa hotele ya barui e kae,
          9           Ba mo jwetsa ba se mo swetse,
          10          Ba qhwayana ka mahlo ba hlollwa,
          11          Ngwanenwa o buang batho re lapa,
          12          Batho re phela ka dilopi ho le bohloko?

          13          Hoteleng ngwana a phele serena,
          14          Ngwana a ja dijo e se ho fapana,
          15          A ja tse phehwang ke ditsebi dikoko,
          16          Tjhelete a ka e hloka jwang e se mohofe?
          17          Tjhelete pakothong ke thoesene le sekete,
          18          O kasakasa sa ntja e emere.

          6.2.1       Qolla lentswe le nang le moelelo o hananang le wa lentswe 'barui'
                      thothokisong ena.                                                            (1)

          6.2.2       Ngwana lehlaswa o tlohile habo a tsamaya ka eng?                             (1)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                               Phetla

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Sesotho Puo ya Tlatsetso ya Pele (FAL)/P2          20                DBE/Pudungwana 2015
                                                  NSC

          6.2.3       Ntle le phetapheto e tshekalletseng e melathothokisong ya 5 le 6
                      ke mofuta ofe o mong wa phetapheto o hlahellang
                      melathothokisong ee?                                                 (1)

          6.2.4       Nehelana ka diketsahalo TSE PEDI tse bontshang hore ngwana
                      lehlaswa o ile a fihla a phela ha monate motseng o moholo.           (2)

          6.2.5       Hlalosa seo sethothokisi se se bolelang molathothokisong wa 10.      (2)

          6.2.6       Bonono ba bothothokisi bo fumanwang melathothokisong ya 1, 12
                      le 16 bo sebedisitswe ka sepheo sefe?                                (2)

          6.2.7       Molemo wa lepata le sebedisitsweng molathothokisong wa 14
                      ke ofe?                                                              (2)

          6.2.8       Bohlokwa ba enjambamente/molapholletsi oo sethothokisi se
                      o sebedisitseng molathothokisong wa 3 ke bofe?                       (2)

          6.2.9       Mookotaba/Molaetsa wa thothokiso ee ke ofe?                          (2)

          6.2.10      Mokgabisopuo o sebedisitsweng molathothokisong wa 18 o
                      bitswang, mme o o thusa jwang ho utlwisisa temathothokiso ee?        (3)

                                                      MATSHWAO OHLE A KAROLO YA D:         35
                                                         MATSHWAO A PAMPIRI YOHLE:         70

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello

## Related documents

- [Sesotho FAL P1 Nov 2015](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2015/f62870be-fe2c-4426-8f37-bd634db1f897) — Sesotho FAL · QP · 2015 · Sesotho
- [Sesotho FAL P3 June-July 2015](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p3-june-july-2015/9be0c52b-5073-4856-b283-de6e3143f9cb) — Sesotho FAL · QP · 2015 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 June July 2015](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-june-july-2015/c4d12171-e6fe-464b-b504-dd9312cd2b65) — Sesotho FAL · QP · 2015 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2023/9b1058bb-ee1c-4487-acbb-956dd0576483) — Sesotho FAL · QP · 2023 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2022/6d575af7-a648-4cec-b73a-f31ce4b49893) — Sesotho FAL · QP · 2022 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2021/899e52ac-dbf5-4b00-a290-be24968ad0fe) — Sesotho FAL · QP · 2021 · Sesotho

## More from Grade 12 Sesotho FAL

- [Gr 12 Sesotho FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sesotho-fal-atp-2023-24/4a5a6b42-02a8-4c54-8c2b-ae1be2aa474d) — ATP
- [Sesotho FAL P1 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-sesotho/1e766205-6592-4800-a474-2490cb1c1ff7) — Memo · 2025 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-sesotho/9e9887ae-3191-4ae1-8c3f-3dec9dd8137d) — Memo · 2025 · Sesotho
- [Sesotho FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-sesotho/70b20cb8-1297-4295-928a-149a9d8a15c4) — Memo · 2025 · Sesotho
- [Sesotho FAL P1 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p1-nov-2024-mg/6885488d-3ea1-4521-bc08-9b8b47535837) — Memo · 2024 · Sesotho
- [Sesotho FAL P2 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-fal-p2-nov-2024-mg/42ba44d7-3b6e-4630-aba1-48748872a0d8) — Memo · 2024 · Sesotho

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
