# Sesotho HL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2014 Question Paper

> Grade 12 Sesotho HL Paper 2 question paper from the Eastern Cape Mock Exam 2014, 21 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p2-gr12-qp-sept2014/2ef2469c-d479-40f3-ad9f-2863f2bd1ec4
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Sesotho HL
- Grade: Grade 12
- Language: Sesotho
- Document type: Question paper
- Year: 2014
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 21

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sesotho HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sesotho-hl) › [Sesotho HL Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2014 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p2-gr12-qp-sept2014/2ef2469c-d479-40f3-ad9f-2863f2bd1ec4)

## About this document

Sesotho Hl · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2014 · sesotho. Question paper, 21 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [SESOTHO HL P2 GR12 MEMO SEPT2014](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p2-gr12-memo-sept2014/bf7dd9cd-4a1d-428b-9112-343b567cd0d4) — Memo · 2014 · Sesotho

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                          NATIONAL
                     SENIOR CERTIFICATE

                            KEREITI YA 12

                            LOETSE 2014

                 SESOTHO PUO YA LAPENG
                      PAMPIRI YA 2

MATSHWAO:   80

NAKO:       dihora tse 2½

                             *SESHL2*

                      Pampiri ena e na le maqephe a 20.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                      SESOTHO PUO YA LAPENG P2                           (LOETSE 2014)

 DITAELO HO MOHLAHLOBUWA

 1.     Bala tsohle tse hlahellang tlhahlobong ena, o ntse o hopola hore ke
        tlhahlobo e reretsweng ho o kwetlisetsa ya makgaolakgang.

 2.     Tlhahlobo ena e arotswe dikarolo tse THARO, e leng:
        KAROLO YA A: Dithothokiso                           (30)
        KAROLO YA B: Padi/nobele                            (25)
        KAROLO YA C: Tshwantshiso/Terama                    (25)

 3.     O lokela ho araba dipotso tse HLANO di le kaofela:
           Tse THARO ho KAROLO YA A
           E le NNGWE ho KAROLO YA B
           E le NNGWE ho KAROLO YA C

 4.     KAROLONG YA A: DITHOTHOKISO
        Dithothokisong tseo o ithuthileng tsona – Araba dipotso tse PEDI.
        Eo o sa ithutang yona – Araba potso e le NNGWE ya 5 ya thothokiso e
        sa rutwang hobane e a tlama.

        KAROLONG YA B: PADI/NOBELE
        Araba potso e le NNGWE.

        KAROLO YA C: TSHWANTSHISO/TERAMA
        Araba potso e le NNGWE

 5.     KGETHO YA DIPOTSO MABAPI LE KAROLO YA B LE C
          Araba potso e le NNGWE e TELELE le e le NNGWE e
           KGUTSHWANE. Haeba o araba potso e TELELE ho KAROLO ya
           B, o lokela ho araba dipotso tse kgutshwane KAROLONG ya C.
           Haeba o araba potso e telele ho KAROLO ya C, o lokela ho araba
           dipotso tse kgutshwanyane ho KAROLO ya B.

 6.     Latela ditaelo tse qalong ya karolo ka nngwe ka hloko.

 7.     Qala karolo e NNGWE le e NNGWE leqepheng le LETJHA.

 8.     Nomora dipotso tsa hao ka tsela eo dipotso di nomorilweng ka yona.

 9.     Ngola ka mongolo o makgethe, o balehang.

 10.    Sebedisa nako ya hao ka mokgwa o latelang:
            Metsotso e 40: KAROLO ya A
            Metsotso e 55: KAROLO ya B
            Metsotso e 55: KAROLO ya C

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                       Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
 (LOETSE 2014)                     SESOTHO PUO YA LAPENG P2                                  3

LEQEPHE LA DIKAHARE

Dintlha tse hlahisitsweng leqepheng lena di tla o thusa ho kgetha dipotso tseo o ratang ho
di araba ntle le ho qobelleha hore o bale pampiri yohle.

KAROLO YA A: DITHOTHOKISO

Dithothokiso tseo mohlahlobuwa a ithutileng tsona: Araba dipotso tse PEDI feela
ho tsena.
NOMORO YA POTSO MOFUTA WA POTSO                            MATSHWAO NOMORO
                                                                       YA
                                                                       LEQEPHE
1.    Majakane        Mofuta wa potso e telele (ya moqoqo)     10           5

2.     Mmadiberwane         Mofuta wa dipotso tse kgutshwane          10            6

3.     Ke a mo leboha       Mofuta wa dipotso tse kgutshwane          10            7

4.     O emetseng           Mofuta wa dipotso tse kgutshwane          10           8–9

Thothokiso eo mohlahlobuwa a sa ithutang yona mme e a tlama.

5.     Ha ke kope           Mofuta wa dipotso tse kgutshwane
                                                                       10         9–10
       tshwarelo

KAROLO YA B: PADI/NOBELE

Araba potso e le NNGWE feela bukeng eo o ithutileng yona.
6.   Botsang lebitla Mofuta wa potso e telele (ya moqoqo)              25           11

7.     Botsang lebitla      Mofuta wa dipotso tse kgutshwane           25         11–13

8.     Mme                  Mofuta wa potso e telele (ya moqoqo)       25           14

9.     Mme                  Mofuta wa dipotso tse kgutshwane           25        13–15

KAROLO YA C: TSHWANTSHISO/TERAMA

Araba potso e le NNGWE feela bukeng eo o ithutileng yona.
10.  Seyalemoya      Mofuta wa potso e telele (ya moqoqo)              25           16

11.    Seyalemoya           Mofuta wa dipotso tse kgutshwane           25         16–18

12.    Haeso                Mofuta wa potso e telele (ya moqoqo)
       Mafotholeng                                                     25           18

13.    Haeso                Mofuta wa dipotso tse kgutshwane
       Mafotholeng                                                     25         18–20

 Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                         Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                      SESOTHO PUO YA LAPENG P2                           (LOETSE 2014)

 LENANENNETEFATSO

 Sebedisa lenanennetefatso lena qetellong ho nnetefatsa hore na efela o arabile
 dipotso tse hlokehang.

 KAROLO YA                    NOMORO TSA                 PALO YA     TSHWAYA
                              DIPOTSO                    DIPOTSO TSE
                                                         LOKELANG
                                                         HO ARAJWA
 A:  DITHOTHOKISO          1–4                                2
     (tseo o ithutileng
     tsona) (Potso e
     telele (ya
     moqoqo) KAPA
     dipotso tse
     kgutshwanyane
 A: DITHOTHOKISO            5                                 1
     (eo o sa ithutang
     yona) (Dipotso ke
     tse kgutshwane)
 B: PADI/ NOBELE           6–9                                1
     (Potso e telele ya
     moqoqo KAPA
     dipotso tse
     kgutshwane)
 C: (Potso e             10–13                                1
     TSHWANTSHIS
     O/ TERAMA
     telele ya moqoqo
     KAPA dipotso tse
     kgutshwane)
 PALO YOHLE YA DIPOTSO TSE
                                                              5
 LOKELANG HO ARAJWA.

 ELA            O tshwanetse hore o be o arabile potso E LE NNGWE KAROLONG YA B le
 HLOKO:         potso E LE NNGWE KAROLONG YA C tseo e leng mofuta wa potso e
                telele (ya moqoqo) Le mofuta wa dipotso tse kgutshwanyane dikarolong
                tsena.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                       Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(LOETSE 2014)                     SESOTHO PUO YA LAPENG P2                           5

 KAROLO YA A: DITHOTHOKISO

 Karolong ena o botsitswe dithothokiso tse hlamo (POTSO YA 1–5). Araba dipotso tse
 THARO feela karolong ena.

 ELA HLOKO:

 Kgetha mme o arabe dipotso tse PEDI feela dithothokisong tseo o ithutileng tsona
 selemong sena (POTSO YA 1–4), e be o tswela pele ho araba potso thothokiso eo o
 sa ithutang tlona (POTSO YA 5).

 POTSO YA 1

 Bala thothokiso ena ka hloko ebe o araba dipotso tse e latelang.

  MAJAKANE – T. Leballo

 1.        Ditshepe tsa lla leketeu keu,
 2.        Hohle ha utlwahala lekekeukeu,
 3.        Borwa Botjhabela ke bonyeunyeu,
 4.        Bonyeunyeu ke ba bana ba boMaria,
 5.        Bonyeunyeu ke ba bana ba boJosefa.

  6.       Bonang moaparo botle paka kgotso,
  7.       Bonang moaparo botle paka lerato,
  8.       Bonang seema ha ba hlaha ka makgalo,
  9.       Ba le rosari melaleng paka tumelo,
  10.      Ba le difapano mahetleng paka toka,

 11.       Boikaketsi ke ba eng mokanaka,
 12.       Boikalakatisi ke ba eng ngwaneso,
 13.       O rera toka pelo e emetse lefu,
 14.       O rera pholoso moya o le mafito,
 15.       O kgotshe mabifi o tletse phetetso.

 16.       Majakane ha se ho nyefola,
 17.       Ba bolela ha ba pholositswe ba kganya,
 18.       Ba bolela ha ba bang e le bahetene ba tala,
 19.       Dihele di ahlame di ba letetse,
 20.       Mollo wa sebabole o tuka o ba emetse.
 21.       Lesang ho tlaela ka bitso la Jehova,
 22.       Lesang ho hweba ka bitso la Ntate,
 23.       Ho falatsa bafumanehi bitsong la Ntate,
 24.       Tsatsi le sa tla la kahlolo.
 25.       Potso di sa tla le tla araba.

 Sekaseka thothokiso ena ka ho qoqa ka makgabane/bonono/dihlomo/dibetsa/bokgabo
 ba bothothokisi boo sethothokisi se bo sebedisitseng thothokisong ena mme o be o
 totobatse bohlokwa ba makgabane ao. Karabo ya hao e be mantswe a 250–300.               [10]

                                                KAPA

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                    Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                      SESOTHO PUO YA LAPENG P2                            (LOETSE 2014)

 POTSO YA 2

 Bala qotso ena ka hloko ebe o araba dipotso tse e latelang.

    MMADIBERWANE – T. Leballo

    1.    Thabadimahlwa ha morena Mafafa,
    2.    Thaba di mehodi habo kgotso le nala,
    3.    Ho ne ho le teng pabala ya mosadi
    4.    Mahlo a le bophatswana ba lehodi,
    5.    Meno a le bosowana e le phophi ya lebese,
    6.    Nko e tjhorile jwalo ka nale ya motjhini.

    7.    Mosadi eo ka lebitso ke Mmadiberwane,
    8.    Motho e le sentebale nonyana ya lewatle,
    9.    Motho e le setshwana se moropotsana,
    10.   Theka eka la mmamodukule,
    11.   Ngwana a rafohile a tshabile lefatshe,
    12.   Ngwana e le seilatsatsi wa tshomong,

    13.   Mmadiberwane e ne e se sebapallwa,
    14.   E ne e se potele e kgwathwang ka lehlaka,
    15.   O ne a tshajwa ke bana le ke bomma bona,
    16.   A tshajwa ke basadi le banna ba bona,
    17.   Mosadi a mo otla a mo tlole hodimo,
    18.   Monna a mo diha a mo kotsame hodimo.

    19. Ruri bitsolebe ke seromo,
    20. Haeba ke seromo,
    21. Hoba o ne a sa tswa tseleng empa a feteletse,
    22. Mekgwa le diketso di ne di mo paka,
    23. Dipuo le metsamao di ne di mo hlalosa,
    24. Hore enwa ha se mosadi ke torobetshe.

 2.1      Thothokiso ee ke ya mofuta ofe? Fana ka lebaka la karabo ya hao.                   (2)

 2.2      Qolla lebitsomararane le sebedisitsweng molathothokisong wa 1, o be o
          bolele hore bohlokwa ba lona ke bofe?                                              (2)

 2.3      Molathothokisong wa 19 ho sebedisitswe kgonyetso. Hana
          sebetsa/lekgetha lee la bothothokisi bohlokwa ba lona ke bofe?                     (1)

 2.4      Ke bokgabo bofe bo sebedisitsweng molathothokisong wa 6, mme bo
          bohlokwa jwang?                                                                    (2)

 2.5      Qolla molathothokiso oo ho wona ho sebedisitsweng phetapheto ya
          moelelo.                                                                           (1)

 2.6      Temathothokisong ya bobedi ho sebedisitswe phetapheto ya mofuta ofe?
          Fana ka bohlokwa ba yona.                                                          (2)
                                                                                            [10]

                                             KAPA

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                        Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(LOETSE 2014)                     SESOTHO PUO YA LAPENG P2                             7

 POTSO YA 3

 Bala qotso e latelang ka hloko ebe o araba dipotso tse e latelang.

 KE A MO LEBOHA – P.M. Ramathe

 1.    Ka mehla ha ke sheba tsa hae diketso,
 2.    Ke tsota tsa hae dimakatso,
 3.    Ke boha ba hae bokgabane
 4.    Ke utlwa ke mo hlompha.

 5.    Ka mehla ha le tjhaba le lelekisa lefifi,
 6.    Le kgantshetsa tsa Mmopi dibopuwa,
 7.    Le tjhabela dipalesa makgatsikgatsi,
 8.    E, ke utlwa ke mo tlotla.

 9. Ha ke thalatsa ka a ka mahlo,
 10. Ke lekola sa Mmopi ka seng sebopuwa,
 11. Ke hlokomela morero wa hae ka sona,
 12. Ke utlwa ke nyahama mooko.

 13. Dibopuwa ka kakaretso ke letshwao,
 14. Tshwao la Mmopi ho ipaka,
 15. Di ipaka ka tsa hae diketsahalo,
 16. E, diketsahalo ka kakaretso di a nyarosa.

 17. Ka mehla motho ke naletsana e pela
     kgwedi,
 18. Boholo ba hae ho laela le ho busa,
 19. Empa o busa ka lonya le leeme,
 20. Empa ha e le teboho yona o a e hloka.

 3.1     Temanathothokisong ya pele ho na le phetapheto ya sebopeho. Bolela
         hore ke meleng efe moo ho hlahellang phetapheto eo o be o hlalose le
         sepheo sa yona.                                                            (2)

 3.2     Melathothokisong 1 le 2 ho hlahella phetapheto ya moelelo. Qolla
         mantswe a bontshang phetapheto eo o be o bolele molemo wa yona.            (2)

 3.3     Moleng wa 14 thothokisong e ka hodimo ho sebedisitswe sebetsa sefe?        (1)

 3.4     Moleng wa 6 ho sebedisitswe tatellano e sa tlwaelehang ya mantswe.
         Bolela hore thekiniki ena e bitswang le hore sepheo sa ho e sebedisa ke
         sefe.                                                                      (2)

 3.5     Meleng 13 le 16 ho sebedisitswe phetapheto ya mofuta ofe? Fana ka
         sepheo sa ho sebediswa ha sebetsa sena.                                    (2)

 3.6     Ngola molaetsa wa thothokiso ena. Sebedisa mantswe a hao.                  (1)
                                                                                   [10]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                        Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                      SESOTHO PUO YA LAPENG P2                             (LOETSE 2014)

                                           KAPA

 POTSO YA 4

 Bala qotso ena ka hloko ebe o araba dipotso tse e latelang.

 O EMETSENG – T.J. Mahapa

    1.    Hantlentle molato keng sephoqo towe,
    2.    Ha o dutse lapeng o ahlame,
    3.    Tlasa bethe e le lao sa hao,
    4.    Ha thunya se lla se kgabola,

 5.       Tjhaba ke sela se a itseka,
 6.       Ntwa se e lata letailane,
 7.       Se re; ‘Ha e boye Afrika, ha e boye,’
 8.       Wena o ahlame tlung phauphau towe.

 9.       O emetseng semaumau towe?
 10.      Ha basadi ba tswile ba lwana,
 11.      Wena o ahlame tlung o a phoqosela,
 12.      Hantlentle molato keng ntjamme

 13.      Hela, nkahlama phaphama,
 14.      Tadima ba masea bana ke bane,
 15.      Ba a lwana ba a itseka,
 16.      Wena o emetseng?

 17.      Hela, tsheremoloha wena, tsoha,
 18.      Ikise o yo lwana nkahlama,
 19.      Aforikeng e ntjha le wena o be le seabo,
 20.      Kapa o emetseng?

    21.   E mengata e lwanelang tokoloho mekgatlo,
    22.   PAC le AZAPO ka mabitso ho e thonya,
    23.   Leba ho o mong o yo itseka,
    24.   Kapa o tla re o emetseng?

 25.      Ha ho kgomo sebeletsa pere mona,
 26.      Ha tjhaba sa Rantsho se itseka, lwana,
 27.      Lesa ho tsherehana o peraletse lapeng,
 28.      Kapa o tla re o emetseng?

 4.1      Thothokiso ee ke ya mofuta ofe?                                                   (1)

 4.2      Bolela sebetsa se sebedisitsweng molathothokisong wa 26. O be o
          bolele bohlokwa ba sona.                                                          (2)

 4.3      Ngola ka botlalo:

          4.3.1   PAC                                                                       (1)

          4.3.2   AZAPO                                                                     (1)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                         Phetla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(LOETSE 2014)                     SESOTHO PUO YA LAPENG P2                              9

 4.4    Sethothokisi thothokisong ena, se sebedisitse mantswe a nang le
        moelelo o tshwanang le wa phauphau. Qolla a MABEDI.                       (2)

 4.5    Molathothokisong wa 4, sethothokisi se sebedisitse bonono. Bo hlalose,
        o be o fane ka bohlokwa ba bona.                                          (2)

 4.6    Akaretsa ka mola o le mong seo o ithuthileng sona thothokisong ena.       (1)
                                                                                 [10]

                                        KAPA

 ELA HLOKO: THOTHOKISO EO LE SA ITHUTANG YONA.

 POTSO YA 5

 POTSO ENA E A TLAMA.

 Bala qotso ena ka ebe o araba dipotso tse latelang.

 HA KE KOPE TSHWARELO – T. Lekitlane

 1     Ha ke re o moloi ha o motho,
 2     Wena ya neng a qhale kgotso tlung eso,
 3     Wena ya neng a hape eso ntlo sehloho,
 4     Thoko wa re kgothometsa maralleng wa re lahlela,
 5     Kajeno re metwaitwai hara ditjhaba,
 6     Re hloka ya ho phoka boduma re mehofe,
 7     Wena o hafa ka nkatana o morena,
 8     Re a o sebeletsa o morui
 9     O iphetotse Ramatlotlo o Ramapolasi,
 10    O ikentse Tonakholo o Ranaha
 11    Ruri nna ha ke kope tshwarelo bana beso,
 12    Ha ke re enwa motho lefu le a mo lokela,
 13    Teleko naheng eso le yona e a mo lokela,
 14    Wabo morabe o lokela ho metswa.

 5.1    Thothokiso ee ke ya mofuta ofe? Fana ka lebaka la karabo ya hao.          (2)

 5.2    Ke bokgabo bofe bo sebedisitsweng molathothokisong wa 2 le 3, mme
        bo bohlokwa jwang thothokisong?                                           (2)

 5.3    Qolla molathothokiso oo ho wona ho sebedisitsweng aptronime.              (1)

 5.4    Anastrofi e fumanwa molathothokisong ofe pakeng tsa molathothokiso
        1–4?                                                                      (1)

 5.5    Ke lefe lentswekgohledi le sebedisitsweng molathothokisong wa 6?
        Bohlokwa ba lona ke bofe?                                                 (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                       Phetla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                     SESOTHO PUO YA LAPENG P2                      (LOETSE 2014)

 5.6    Hlalosa mantswe ana:

        5.6.1      Metwaitwai                                                  (1)

        5.6.2      Mehofe                                                     (1)
                                                                             [10]

                                            MATSHWAO OHLE A KAROLO YA A:       30

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                  Phetla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(LOETSE 2014)                     SESOTHO PUO YA LAPENG P2                                11

 KAROLO YA B: PADI/NOBELE

 Karolong ena araba potso ho tswa bukeng eo o ithuteng yona. Haeba o kgetha ho
 araba mofuta wa potso e telele (ya moqoqo) KAROLONG YA B, o tlameha ho
 kgetha mofuta wa dipotso tse kgutshwane KAROLONG YA C. Ebang o araba
 mofuta wa dipotso tse kgutshwane KAROLONG YA B, teng o tlameha ho araba
 mofuta wa potso e telele (ya moqoqo) KAROLONG YA C. Sena se bolela hore
 qetellong ya kgetho ya hao o tlameha ebe o arabile potso e le NNGWE ya mofuta
 wa potso e telele (ya moqoqo) le potso e le NNGWE ya mofuta wa dipotso tse
 kgutshwane.

 POTSO YA 6: BOTSANG LEBITLA – KPD Maphalla

 Hangata mongodi wa padi o re senolela semelo sa baphetwa ka diketso le dipuo
 tsa bona ha kgwele ya padi e ntse e phutholoha. Hlakisa kamoo mongodi wa pale
 ena a re senolelang bana ba latelang. Hopola ho itshetleha ka padi yohle ha o ntse
 o qoqa. Moqoqo wa hao e be wa bolelele ba mantswe a 400–450.

      Mohanuwa
      Kotsi
      Mmamasolomane                                                                      [25]

                                        KAPA

 POTSO YA 7: BOTSANG LEBITLA – KPD Maphalla

 TEMA YA 1

 Bala qotso ena ka hloko o nto araba dipotso tse e latelang. Hopola hore dipotso di
 itshetlehile ka dikahare tsa buka kaofela.

 Ke moo Mmadibakiso a ileng a hlaha monyako ho tla kgahlanyetsa moruti. Ke
 moo a ileng a hla a bolella Tsietsi hore a yo bapala le bana ba bang, a tlohele ho
 fothakela ntate moruti. Tsietsi a leka ho hlalosa hore o na le potsonyana di se kae
 malebana le lentswe, empa a hla a phephethwa e le ka nnete, a ba a tswa a
 hoshola, a swabile, a nyahame.
 Mmadibakiso a etella moruti ho ya ka tlung. A mo etella pele ho fetela ka
 phaposing ya ho phomola, moo a fihlileng a mmontsha setulo. Moruti a dula, a
 beha dibuka tafoleng.
 Tsietsi wa batho a kena tseleng. O koboteditse sefahleho. O tsamaya butle. O
 nahana haholo. O ferekane. Ha a tsebe hantle hore na o kgenne kapa o halefile.
 O tsamaya jwalo ka motho ya sa tsebeng hore o ya kae. O lebile ha
 mosadimoholo Mmantsoteng.
 Tsietsi a fumana mosadimoholo Mmantsoteng a ntse a ituletse mosemeng, a
 itsubela kwae ya hae jwalo ka ha e le tlwaelo. Tsietsi a fihla a dula setulwaneng
 se haufi le mosadimoholo, a ikgutsetsa.

 7.1    Mosadimoholo eo ho buuwang ka yena qotsong ee o amana jwang le
        Tsietsi?                                                                          (1)

 7.2    Boitshwaro ba Mmamasolomane bo re totoballetsa eng ka semelo sa hae?              (1)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                            Phetla

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                     SESOTHO PUO YA LAPENG P2                             (LOETSE 2014)

 7.3    Ho ya ka qotso ke eng e ileng ya etsa hore Tsietsi a kgene kapa a halefe
        nakong eo a neng a le tseleng e yang ha nkgono Mmantsoteng?                           (1)

 7.4    Ho ya ka ditaba tsa padi, moruti Moshebi ke motho ya jwang? Tiisa karabo
        ya hao ka mohlala.                                                                    (2)

 7.5    Qaka e bileng teng ha Tsietsi a botsa dipotso tseo a neng a hloka dikarabo
        tsa tsona, e ile ya rarollwa jwang?                                                   (1)

 7.6    Ho latela ditaba tsa padi ee, hantlentle bao e leng batswadi ba Tsietsi ke
        bomang?                                                                               (2)

 7.7    Sesosa sa kgohlano e bile sefe pakeng tsa Tsietsi le rangwanae Kotsi?                 (2)

 7.8    Ditaba tsa pale ee di etsahala tikolohong efe?                                        (1)

 TEMA YA 2

 Bala qotso ena ka hloko o nto araba dipotso tse e latelang. Hopola hore dipotso di
 itshetlehile ka dikahare tsa buka kaofela.

 Matsatsing ana Tsietsi ha e sa le yane wa maoba le maobane, ya neng a kgaba ka
 morolo le mafolofolo. Kajeno Tsietsi ke motho ya monyebe, ya nyahameng. Le ho
 bososela kajeno ha a sa ho tseba. E se e le motho eo ekang o dula a
 sulafalletswe, a tenehile. Ha a bue haholo, empa o nahana haholo. O ipotsa
 haholo. Haholo lefatshe lena ke ntho e jwang? Hobaneng monyenyetsi o ile wa
 ipetsa hore yena ha se mora wa Molapo, empa ke Molakolako? Molakolako eo ke
 mang? Ho etsahetse eng ka yena. Hobaneng taba ena e le pin yane? Hobaneng
 a phediswa ka thata empa ho utlwahala hore ke Molakolako eo e neng e le
 sekgothadi sa motho? Na ke hantle hore batho ba sa sebetsang e be bona ba
 jang nku lefureng, ha mojalefa wa mofufutso wa sekgothadi a phediswa jwale ka
 mothoduwa matleng a ntatae? Na ke toka hore motho a sotlehe a tshware ka
 thata ho sebeletsa bana ba hae, e re ha a shwele ebe ho ja bomaatamela-di-
 sutsa? Hantlentle lefatshe ke ntho e jwang?

 7.9      Ha diketsahalo tsa pale di ntse di eketseha, Tsietsi o bonahala a se a
          thatafaditse pelo ya hae ka mokgwa o makatsang. Ebe sena se ile sa
          bakwa ke eng?                                                                       (2)

 7.10     Ho kena sesoleng ho bile le tshusumetso efe morerong wa Tsietsi wa ho
          itwanela bophelong?                                                                 (2)

 7.11     Ha re latela ditaba tsa padi ena Tsietsi ke motho ya nang le bokgoni
          dinthong tse ngata. Bontsha molemo oo a neng a tla o una ha a na sa ka
          a ntshofala kapa a thatafala pelo.                                                  (2)

 7.12     Tsietsi o hodisitswe ka thata ke Mmamasolomane a fiela a lebela ntlo, a
          ratha patsi, a qhala thuwana a le dilemo tse tsheletseng. Ntle le
          Mmamasolomane le Kotsi ke bafe ba bang batho ba neng ba phedisa
          Tsietsi ka thata? Hlalosa.                                                          (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                          Phetla

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(LOETSE 2014)                     SESOTHO PUO YA LAPENG P2                            13

 7.13     Hlalosa kamoo setswalle sa Tsietsi, Kgotso le Kgutso se bileng le
          tshusumetso ka teng morerong wa Tsietsi wa ho fumana nalane ya hae.           (2)

 7.14     Bolela hore sehlooho sa buka ena, se senola mookotaba wa buka ka tsela
          efe?                                                                          (2)

 7.15     Na ditaba tsena tse etsahallang Tsietsi di a kgolweha bophelong ba
          nnete? Tshehetsa karabo ya hao.                                               (2)
                                                                                       [25]

                                                  KAPA

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                        Phetla

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                     SESOTHO PUO YA LAPENG P2                             (LOETSE 2014)

 POTSO YA 8: MME – NP Maake

 Hangata mongodi wa padi o re senolela semelo sa baphetwa ka diketso le dipuo
 tsa bona ha kgwele ya padi e ntse e phutholoha. Hlakisa kamoo mongodi wa pale
 ena a re senolelang bana ba latelang. Hopola ho itshetleha ka padi yohle ha o
 ntse o qoqa. Moqoqo wa hao e be wa bolelele ba mantswe a 400–450.

      Thollo Mofokeng
      Tsekiso
      Diseko                                                                                 [25]

                                                 KAPA

 POTSO YA 9: MME – NP Maake

 TEMA YA 1

 Bala qotso ena ka hloko o nto araba dipotso tse e latelang. Hopola hore dipotso di
 itshetlehile ka dikahare tsa buka kaofela.

 Moeti wa rona le yena a hla a ja sa mpanaphatloha, a sa bue le ho bua. Ha hla ha
 ipaka hore lephako le ne le se le lla ho mosadi wa Modimo. Eta tsa hae le tsona di
 paka hore tsela o e phaqotse. Ka baka la pula, lerole le ne le se le kopane le
 mobu, di batla di eba diretsana. Ba ja ho se ya buang ho lla mohlare feela.
 Ketlele eo Mmateboho a neng a qeta ho e atametsa bohareng ba leifo, e se e qala
 ho bina, e qalla fatshe, mme mmino wa yona o ntse o nyoloha hanyenyane ho
 paka hore e kgora mollo, ho se hokae e ka etsa tee kapa kofi, matshwafo a
 futhumala.
 Ba jele ba ba ba qeta Mmatakatso a eso fihle. Ha fawa tee, ya tshelwa, ha
 phokwa, Mmatakatso a eso fihle. Ha ba se ba qetile, ba qala ho qoqa, taba tsa
 qala ka pula, dipolayano tsa batho ba kgannang ditekisi tse tshositseng batho
 motseng ona le tse ding tse ngata. Ha pula ka ntle e se e kgutsitse, moeti wa rona
 a fonanisa, a nka thoto ya hae, a ikela. Ha a qeta ho tswa Mmateboho a utlwa a
 mo qenehela, a lakatsa ho mo thusa ka hohle.

 9.1      Ho ya ka ditaba tsa padi ee tsela eo Mmateboho a ileng a amohela moeti
          wa hae e bontsha hore ke motho ya jwang?                                              (2)

 9.2      Moeti enwa ya fihlang ha Mmateboho o ne a hlaha kae?                                  (1)

 9.3      Bolela hore sehlooho sa buka ena, se senola mookotaba wa buka ka tsela
          efe?                                                                                  (2)

 9.4      Hlalosa sekapoloto sa padi ena o itshetlehile ka ho qaleha ha lenyalo la
          Dikeledi le Thollo Mofokeng?                                                          (2)

 9.5      Maikutlo a Dikeledi e bile afe nakong eo a lemohang hore o nyalwa ke
          Thollo Mofokeng?                                                                      (2)

 9.6      Ka ntlha e le NNGWE hlalosa semelo sa Lesole.                                         (1)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                          Phetla

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
(LOETSE 2014)                     SESOTHO PUO YA LAPENG P2                                15

 9.7       Ke ketsahalo efe e neng e etsahale, ha bana ba ratang ho bapalla
           moriting wa sefate sa mohatsa Lesole ba tla thusetsa e le ka keletso ya
           Mme ho mohatsa Lesole?                                                           (2)

 TEMA YA 2

 Bala qotso ena ka hloko o nto araba dipotso tse e latelang. Hopola hore dipotso di
 itshetlehile ka dikahare tsa buka kaofela.

 Ha bomme ba bang ba se ba fihlile, Rakgadi a ka a re kgalo ka kamoreng, ho ya
 sheba hore na Dikeledi o se a hlaphohetswe na. A mo fumana a dutse moalong, a
 ntse a lla ha bohloko. A dula pela hae, mme a mmotsa hore molato ke eng, empa
 Dikeledi a se tswe molomo, a nna a tswela pele ho lla. Rakgadi a leka ho mo
 kgothatsa le ho mo kgothaletsa hore a ntshe maikutlo a hae a sa tshabe letho,
 mme yena o tla mo thusa ka hohle ka moo a ka kgonang ka teng. ‘Ha o se o sa
 batle ho tswela pele ka lenyalo lena ha ho molato, ke tla romela batho ba ise
 molaetsa wa hore lenyalo le emiswe ha a qeta ho bua mantswe ana, a emetse
 karabo, empa motho wa rona a dulela ho hlwephetsa mamina a kopaneng le
 dikgapha.

 9.8      Ha Dikeledi a ne a tla fumana sepatjhe sa tjhelete o ne a le hokae mme o
          ne a ilo etsang moo?                                                              (2)

 9.9      Ketsahalo ena ya Dikeledi ya ho thola ka sepatjhe sa tjhelete e ile ya mo
          kenya maqakabetsing. Hlalosa hore ho ile ha etsahalang ka mora moo.               (2)

 9.10     Ka mantswe a hao hlalosa maikutlo ao Mofokeng a ileng a ba le wona
          nakong eo rakgadi a mo nehang tjhelete eo a neng a nahana hore e
          lahlehetse ruri.                                                                  (2)

 9.11     Bontsha se neng se etsahale pele ho letsatsi la lenyalo ho Dikeledi, ha
          Rakgadi a tla kena ka kamoreng ya Dikeledi a fihla a le siyo.                     (2)

 9.12     Lebaka le etsang Rakgadi a nne a amohele dimpho tsa Mofokeng le ha a
          sa mo tsebe ke hobane o ne a …

          A       mo tshepa a se a mo nkile jwalo ka motswalle wa lelapa.
          B       mo lefisa bakeng sa ho mo thodisa sepatjhe sa hae.
          C       batla hore a nyale Dikeledi.
          D       batla hore a hladise Dikeledi mohlankana wa hae Tsekiso.                  (1)

 9.13     Pele ho lenyalo la Dikeledi le Thollo ho na le toro eo Dikeledi a neng a e
          lora ya tse ding tsa dintho tse bakileng hore a lahlehe. E hlalose.               (2)

 9.14     Thollo Mofokeng o rometse metswalle ya hae ho ya kopa mohope wa
          metsi habo Dikeledi. Na seo se ne se nepahahetse? Hlalosa.                        (2)

                                                   MATSHWAO OHLE A KAROLO YA B:             25

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                            Phetla

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
16                     SESOTHO PUO YA LAPENG P2                            (LOETSE 2014)

 KAROLO YA C: TSHWANTSHISO/TERAMA

 Araba potso ya buka eo o ithutileng yona feela karolong ena. Haeba o ile wa
 kgetha ho araba mofuta wa potso e telele (ya moqoqo) KAROLONG YA B, o
 tlameha ho kgetha mofuta wa dipotso tse kgutshwane KAROLONG YA C. Ebang
 o ile wa araba mofuta wa dipotso tse kgutshwane KAROLONG YA B, teng o
 tlameha ho araba mofuta wa potso e telele (ya moqoqo) KAROLONG YA C. Sena
 se bolela hore qetellong ya kgetho ya hao o tlameha ebe o arabile potso e le
 NNGWE ya mofuta wa potso e telele (ya moqoqo) le potso e le NNGWE ya mofuta
 wa dipotso tse kgutshwane. Sena se bolela hore qetellong ya kgetho ya hao o
 tlameha hore o be o arabile potso e le NNGWE e telele (ya moqoqo) le potso e le
 NNGWE ya mofuta wa dipotso tse kgutshwane KAROLONG YA B le C.

 POTSO YA 10: SEYALEMOYA–RH MOEKETSI
 ‘Mme mpolaye’ – J. Radebe

 Moralong wa terama re ye re fihle moo diketsahalo tsa terama di bang mafitofito,
 mme di rarahanang haholo pele di fihla sehlohlolong. Bontsha kamoo mongodi a
 atlehileng ka teng ho hlahisa tharahano, sehlohlolo le tharollo terameng ena.
 Moqoqo wa hao o be bolelele ba mantswe a 400–450.                                         [25]

                                             KAPA

 POTSO YA 11: SEYALEMOYA – RH Moeketsi

 TEMA YA 1

 Bala qotso ena ka hloko o nto araba dipotso tse e latelang. Hopola hore dipotso di
 itshetlehile ka dikahare tsa buka kaofela.

 Ha le thakgiswe – Mokobo Leduma

 Kotopi:        Ke lorile ntate le ntatemoholo ba nketetse, mme taba e nthabisang
                ke ena ya hore ba ne ba shebahala ba thabile. Mantswe a hanang
                ho tswa kelellong ya ka ke mantswe a ntatemoholo torong, ha a ne a
                re ha nka tsamaya ka tsela ya bona, ba tla nthusa hore leruo la ka le
                ate.
 Sebuweng:      Tjhe, bao e ne e le batho ka nnete. Mosotho ha a bua ka bona o ne
                a nepile ha a ne a re sejana se setle ha se jele. Batho ba neng ba
                rata borapedi, motho mohla a sa yang kerekeng e le mabaka a
                utlwahalang.
 Kotopi:        Empa ho na le se ileng sa mmakatsa torong eo ya ka.
 Sebuweng:      O ile wa makatswa ke eng jwale?
 Kotopi:        Nakong eo ntate le ntatemoholo ba mphurallang ka yona, ba
                tsamaya, ke ha Makau a eme pela ka.
 Sebuweng:      Mang! O re mang? Makau! Ka nnete o lorile toro ya mohlolo. Makau
                o ne a batlang torong ya hao athe ha se mohaeno?
 Kotopi:        Ke yona ntho e etsang hore o bone ke ntse ke le dikobong tjena, ke
                thuisa yona taba eo empa le yena o ile a ntlela ka tse monate.
 Sebuweng:      Tse monate tsa eng athe ha ho motho ya ratang Makau motseng
                moo bitsong la diretlo tsena tseo a tummeng ka tsona ha a qeta a be
                a ipitsa ngaka?

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                        Phetla

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
(LOETSE 2014)                     SESOTHO PUO YA LAPENG P2                                 17

 11.1      Sebapadi sa sehlooho tshwantshisong ee ke mang? Fana ka lebaka la
           karabo ya hao.                                                                  (2)

 11.2      Ho ya ka ditaba tsa terama ee ke ka lebaka la eng ha Sebuweng a ile a
           makala ha monnae a mmolella hore torong ya hae o ile a bona Makau?
           Fana ka lebaka le le leng.                                                      (2)

 11.3      Torong ya Kotopi, ke eng e ileng ya etsa hore a kgolwe ha Makau a
           mmolella hore o tla mmontsha moo a tlang ho fumana leruo leo a le
           tshepiswang ke badimo ba hae teng?                                              (2)

 11.4      Ho ya ka ditaba tsa terama ee o ka re Makau e ne e le motho wa semelo
           se jwang? Tshehetsa karabo ya hao.                                              (2)

 11.5      Ho ikamahanya ha Kotopi le Makau ho ile ha baka kgohlano e kgolo
           pakeng tsa Kotopi le Sebuweng. Hlalosa hore kgohlano eo ke ya mofuta
           ofe o be o fane ka lebaka la karabo ya hao.                                     (3)

 TEMA YA 2

 Bala qotso ena ka hloko o nto araba dipotso tse e latelang. Hopola hore dipotso di
 itshetlehile ka dikahare tsa buka kaofela.

 Kotopi:        Tjhe, ka nnete o ntlhotse, ho nkga matekwane feela mona. Jwale e
                le hore re tla sebetsa jwang?
 Rampou:        Ha re fihla ho yena, wena o tle o pote sefate ka pele, o ipotsise ho
                hong ho itseng. Nna ke tla mo hlaha ka morao, ke tla mo hlaba ka
                thipa ena hang feela, mme e tla ba ho fedile ka yena. A re se hlodiye
                he hobane re se re fihlile ho yena. Ke yane moo a dutseng. Hlo lebe
                ho yena ke tla o sala morao!
 Kotopi:        Banna, athe ho nanarela motho ho tjee. Ha ke a tshoha le kgale! E
                re ke hle ke dumedise … Hoha, wa mma, ke tletsetletse le naha
                bosiu, ke lahlehetswe ke konyana … Na ebe ha o eso e bone?

 11.6      Ke morero ofe o phethahatswang ditabeng tsa qotso ee?                           (1)

 11.7      Ha Kotopi a ntse a dumedisa motho enwa ya neng a mo nanarela,
           Rampou yena o ne a le kae, a etsang?                                            (1)

 11.8      Ho ya ka tshwantshiso ee, diketsahalo tse etsahalang mona di totobatsa
           tikoloho le nako efe? Fana ka lebaka la karabo ya hao.                          (3)

 11.9      Ka mantswe a hao akaretsa kamoo sehlooho sa tshwantshiso ena, ‘Ha le
           thakgiswe’ se amanang le ditaba tsa tshwantshiso ena kateng.                    (2)

 11.10     Ho thwe: ‘Ke bosiu bo latelang ha Kotopi. Ho robetswe mme yena o ntse
           a phofa.’ O nahana hore ke ka lebaka la eng ha Kotopi a ne a phofa a sa
           kgone ho kgaleha hantle ha a robetse?                                           (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                             Phetla

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
18                     SESOTHO PUO YA LAPENG P2                             (LOETSE 2014)

 11.11    Jwalo ka mosadi ya nyetsweng, o nahana hore ke hantle hore Sebuweng
          a se ke a tshehetsa monna wa hae nakong eo a neng a batla hore leruo la
          hae le ate? Fana ka lebaka la karabo ya hao.                                        (3)

 11.12    Ho ya ka kutlwisiso ya hao ya terama ee, o ka re mongodi o re senolela
          sehlohlolo sa yona ketsahalong efe?                                                 (2)
                                                                                             [25]

                                             KAPA

 POTSO YA 12: HAESO MAFOTHOLENG – CJ Teleki

 Moralong wa terama re ye re fihle moo diketsahalo tsa terama di bang mafitofito,
 mme di rarahanang haholo pele di fihla sehlohlolong. Bontsha kamoo mongodi a
 atlehileng ka teng ho hlahisa tharahano le sehlohlolo terameng ena. Moqoqo wa
 hao o be bolelele ba mantswe a 400–450.                                                    [25]

                                     KAPA

 POTSO YA 13: HAESO MAFOTHOLENG – CJ Teleki

 TEMA YA 1

 Bala qotso ena ka hloko o nto araba dipotso tse e latelang. Hopola hore dipotso di
 itshetlehile ka dikahare tsa buka kaofela.

 Jwalane:       Ho lokile! Tsamaya Molefi! (Hoba Molefi a tswe monyako a sala a
                bua a le mong). Ao, o nahana hore ke a mo kgathalla? A se ke a ba
                a lebala hore e mong le e mong mona lefatsheng o na le tokelo ya ho
                etsa seo a se ratang ka nako eo a e ratang. Hape a se ke a ba a
                lebala hore mona lefatsheng ho na le banna ba bangata. O nahana
                hore ke na le taba le monna ya nyetseng kapa ya sa nyalang? Hleka
                o nahana hore ha ke sa ratane le monna wa motho ke tla ratana le
                monna wa phoofolo. Ha a tsebe hore ntata ngwaneo wa ka o na le
                mosadi? Ebe o nahana hore ho hlala le ho hlalwa ho tla ka yena?
                Ha a tsebe hore ho hlalwa le ho hlala kgale ho le teng mona
                lefatsheng.

 13.1     Molefi o bonahala e le motho ya hlokang lehlohonolo leratong. Hlahisa
          ketsahalo e le NNGWE e bontshang hore o ne a sa etse kgetho e ntle
          dikgarebeng.                                                                        (2)

 13.2     Hara dikgarebe tseo Molefi a kileng a ratana le tsona, ke efe eo o ka reng
          e ne e tla ba mosadi wa sebele? Tshehetsa karabo ya hao ka lebaka le
          kgodisang ho tswa tshwantshisong.                                                   (2)

 13.3     Mapetla o ne a sa rate lelapa la ha Pitso, mme o ne a ikemiseditse ho le
          diha boemong boo le leng ho bona. Bolela lewa leo a neng a le sebedisa
          ha a fihla ha Pitso nakong eo a neng a batla ho anya Molefi leleme.                 (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                         Phetla

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
(LOETSE 2014)                     SESOTHO PUO YA LAPENG P2                                    19

 13.4     Terameng ena Molefi o bonahala a hloka botsitso diqetong tseo a di
          etsang a bile a sa rate le ho amohela dikeletso. O ka re ke ketsahalo efe e
          le NNGWE e bontshang hore ha se motho ya amohelang dikeletso?                        (2)

 13.5     Tikoloho e na le tshusumetso e kgolo semelong sa dibapadi. Hlalosa
          kamoo tikoloho eo Morongwe a neng a holela ho yona e neng e mo
          hahlametse kateng boitshwarong ba hae.                                               (2)

 13.6     Bolela diphetho tse bosula tseo Molefi a ileng a iphumana a tobane le
          tsona ka mora hore a nyalane le Morongwe.                                            (2)

 13.7      Tshwantshisong ena, ho na le moo ho totobatswang hore batho ba ye ba
           ahe serobe phiri e se e jele. Dumellana le sena ka ho qolla ketsahalo e le
           NNGWE tshwantshisong ena e totobatsang sena.                                        (2)

 13.8     Qotsong e ka hodimo Jwalane o sala a ntse a bua a le mong. Lewa lena
          le bitswang manollong ya dingolwa? Fana ka sepheo se le seng feela seo
          mongodi a yeng a sebedise lewa lena sengolweng sa hae.                               (3)

 TEMA YA 2

 Bala qotso ena ka hloko o nto araba dipotso tse e latelang. Hopola hore dipotso di
 itshetlehile ka dikahare tsa buka kaofela.

 Mofammere: Ke utlwile ba hae. A re ke re tlohelle eo taba. Banna ba heso, hoo e leng
              taba ke hore ho dikgwedi jwale ke bona eka Molefi ho na le ntho e mo jang.
 Ngatane:     Ho dikgwedi jwale o bona eka ho na le ntho e jang Molefi? Tjhe, ha ke
              dumele. Hona ke haeba Molefi a ka jowa ke eng? Le se ke la lebala
              banna ba heso hore ha ho motho ya phelang hamonate jwalo ka Molefi.
              Ake le mpolelleng hore na, ke ntho efe eo Molefi a e hlokang. Molefi o na
              le kgarebe e ntle, e rutehileng, eo a ikgethetseng yona, eo e bileng e mo
              ratang le ho feta Montsheng.
 Ramafothole: Moo teng o buile moshana. Le nna ke bona ho se ntho e ka kgathatsang
              Molefi maikutlo. O se o buile ha o re ha ho letho le ka mo kgathatsang
              maikutlo, hobane o na le kgarebe e sebetsang, e bileng e pasitseng lengolo
              la mmasetase, le hona Cambridge University.

 13.9      Ho ya ka tsebo ya hao ya tshwantshiso/terama ee le tsela eo Mofammere
           a kgathallang Molefi kateng a bileng a mo eletsa moo a bonang eka o a
           kgeloha, o ka re Mofammere ke sebapadi sa mofuta ofe?
           Kgetha karabo e nepahetseng ho tsena mme o ngole tlhaku feela:

          A        sa sehlooho
          B        molwantshi
          C        motshehetsi/mothusi
          D        moferekanyi                                                                 (1)

 13.10    Hlalosa semelo sa Ngatane le Ramafothole ka ho totobatsa ka ketsahalo e
          le NNGWE feela eo ba e entseng sengolweng sena.                                      (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                Phetla

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
20                     SESOTHO PUO YA LAPENG P2                          (LOETSE 2014)

 13.11    Ho ya ka ditaba tsa terama ee, o ka re molaetsa kapa thuto eo mongodi
          a batlang hore re ithute yona ka sengolwa see ke efe?                          (2)

 13.12    Na o ka re mongodi o atlehile ho re bopela phethelo e amang maikutlo a
          mmadi tshwantshisong ee? Tshehetsa karabo ya hao.                           (3)
                                                                                     [25]

                                                MATSHWAO OHLE A KAROLO YA C:             25
                                                 MATSHWAO OHLE A PAMPIRI ENA:            80

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                       Phetla

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com

## Related documents

- [SESOTHO HL P3 GR12 QP SEPT2014](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p3-gr12-qp-sept2014/b8e8ee62-b0a8-48c2-96aa-da2f583a0372) — Sesotho HL · QP · 2014 · Sesotho
- [SESOTHO HL P2 GR12 QP SEPT2020](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p2-gr12-qp-sept2020/1bd40c69-8dbc-41d1-aa03-f5b1ad04998b) — Sesotho HL · QP · 2020 · Sesotho
- [SESOTHO HL P2 GR12 QP SEPT2018](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p2-gr12-qp-sept2018/f53e9cd6-ee4c-4e13-9b1f-03962983c73e) — Sesotho HL · QP · 2018 · Sesotho
- [SESOTHO HL P2 GR12 QP SEPT2017](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p2-gr12-qp-sept2017/03cc71c5-86a8-493d-9477-b6afc3c1653e) — Sesotho HL · QP · 2017 · Sesotho
- [SESOTHO HL P2 TRIAL 2013](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p2-trial-2013/5e66ec14-a390-4301-91a2-fe52a0e60fcd) — Sesotho HL · QP · 2013 · Sesotho
- [SESOTHO HL P3 MEMO SEPT2014](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p3-memo-sept2014/812894bd-6744-4060-b056-13fff31be18c) — Sesotho HL · Memo · 2014 · Sesotho

## More from Grade 12 Sesotho HL

- [Sesotho June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-june-2025-possible-answers/f420d4f4-c2e4-43f4-a628-a1d9422de76e) — Memo · 2025 · Sesotho
- [SESOTHO HL P1 GR12 MEMO SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p1-gr12-memo-sept2024/ec881273-217a-4ca9-9b2e-027d76a83d3e) — Memo · 2024 · Sesotho
- [SESOTHO HL P2 GR12 MEMO SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p2-gr12-memo-sept-2024/a306e495-e28e-4c10-ac07-0c827cf7f734) — Memo · 2024 · Sesotho
- [SESOTHO HL P3 MEMO GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/sesotho-hl-p3-memo-gr12-sept-2024/6479756f-df2a-4e2e-906b-a1984991cd3e) — Memo · 2024 · Sesotho
- [Sesotho HL P1 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-hl-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-sesotho/75b2a758-7b32-4682-9627-f44a63126988) — Memo · 2024 · Sesotho
- [Sesotho HL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sesotho-hl-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-sesotho/373f0429-3833-44e2-9ecc-decdf530b9f4) — QP · 2024 · Sesotho

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
