# Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2021 Memo

> Grade 12 Setswana HL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2021, 7 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p1-may-june-2021-mg/b6aa764b-82d4-4686-8a6a-06b1616ab457
- Updated: 2026-10-29
- Subject: Setswana HL
- Grade: Grade 12
- Language: Setswana
- Document type: Memorandum
- Year: 2021
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 7

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Setswana HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/setswana-hl) › [Setswana HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2021 Memo](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p1-may-june-2021-mg/b6aa764b-82d4-4686-8a6a-06b1616ab457)

## About this document

Setswana Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2021 · setswana. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Setswana HL P1 May June 2021](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p1-may-june-2021/bed87c46-87b5-4acf-b55f-caf61c35bb9b) — QP · 2021 · Setswana

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

              SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
          NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                              SETSWANA PUO YA GAE (HL)

                                 PAMPIRI YA NTLHA (P1)

                                             2021

                                 KAEDI YA GO TSHWAYA

                                                                          MADUO: 70

                         Kaedi e ya go tshwaya e na le ditsebe di le 7.

Kwalololo e ileditswe                                                         Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1                        2                              DBE/2021
                                     SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya

KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO

Mokgwa wa go tshwaya Tekatlhaloganyo

     Motlhatlhojwa a se sokelwe dirope fa dikarabo di na le mopeleto o o fosagetseng
      le diphoso tsa puo ntle le fa diphoso tseo di fetola bokao gonne go tobilwe go
      tlhaloganya. (Diphoso di nne di supiwe.)
     Fa motlhatlhojwa a dirisa mafoko a puo esele, ikgatholose mafoko ao, mme fa
      karabo e santse e tlhaloganyega, o se ka wa mo jela maduo. Fela, lefoko le le
      tswang mo puong esele le a amogelesega fa le dirisitswe mo setlhangweng e bile
      le tlhokega mo karabong.
     Mo dipotsong tse di bulegileng, dikarabo tsa EE/NNYAYA kgotsa KE A DUMELA/
      GA KE DUMELANE di se abelwe maduo. Lebaka/Tshegetso ke yona e e
      tshwanetseng go tsewa tsia.
     NNETE/FOSAGETSE kgotsa NTLHA/KAKANYO e se abelwe leduo lepe.
      Lebaka/Tshegetso ke yona e e tshwanetseng go tsewa tsia.
     Fa go tlhokega karabo ya lefoko le le lengwe, mme motlhatlhojwa a neetse polelo
      yotlhe, mo tshwae ka nepagalo fa e le gore lefoko le le nepagetseng le
      thaletswe/le ntshofaditswe.
     Fa go tlhokiwa dintlha di le pedi/tharo, mme go tlhagisitswe tse dintsi, go
      tshwaiwe fela tse pedi/tharo tsa ntlha.
     Amogela dipharologano tsa diteme.
     Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela
      tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e e
      kwadilweng ka botlalo.

POTSO 1

1.1       1.1.1         A/Dirukhutlhi.                                                        (1)

          1.1.2         Razor                                                                 (1)

          1.1.3         Mekgwa ya bona e e bosula.
                        Botlhogoethata jwa bona.
                        Go sa falole bonolo.                                                  (3)

          1.1.4         Se segolwane.                                                         (1)

          1.1.5         Tlhwatlhwagodimo                                                      (1)

          1.1.6         E kaya gore ba ne ba se na boikhutso le kagiso .                      (2)

          1.1.7         Dikolo.                                                               (1)

          1.1.8         Ba ne ba sa batle go itsiwe/ba lemogiwe gore ke bomang.               (2)

          1.1.9         Ba reka dijanaga tsa mabaibai/majabajaba.                             (2)

          1.1.10        Go tshwarwa/go thunngwa/go ipiletsa bokoa jwa mmele.                  (2)

Kwalololo e ileditswe                                                                Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1                        3                                      DBE/2021
                                     SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya

          1.1.11        Go tewa gore letsatsi le bonokwane jwa bona bo ileng bokhutlong le
                        tlile ba sa solofela/Ba ne ba tshwarwa ba sa nagana.                          (2)

          1.1.12        Ba ka bo ba isitswe kwa dikolong tsa matsogo.
                        (Dikarabo tse di nepagetseng tsa batlhatlhojwa di elwe tlhoko.)               (2)

          1.1.13        Ke ntlha. Ba ne ba sa bone phoso mo dilong tse ba neng ba di
                        dira/ba ne ba le swele ba se na kutlwelobotlhoko/ba ne ba sa tshabe
                        go tsosa lerole kwa dikamogelong tsa batsofe.                                 (2)

          1.1.14        Ke ne ke tlaa ba bega kwa mapodiseng/ke ne ke tlaa itidimalela
                        jaaka ba bangwe ka ba sa tshwarwe.
                        (Dikarabo tse di nepagetseng tsa batlhatlhojwa di elwe tlhoko.)               (2)

1.2       1.2.1         Bobedi ba tsona di bua ka borukhutlhi/di na le dikoloi tsa
                        majabajaba/dithunya/mapodisi/dirukhutlhi tsa tsona ka bobedi di
                        mašetla.
                        (E le NNGWE fela)                                                             (2)

          1.2.2         Mo go SETLHANGWA A go a thuntshanwa fa mo go
                        SETLHANGWA B dinokwane le mapodisi ba tshwere dithunya, mme
                        ga go na thuntshano./
                        Mo go SETLHANGWA A dirukhutlhi e sa le basimane fa mo go
                        SETLHANGWA B e le bagolo.                                                     (2)

          1.2.3         Ee, ga ba boife sepe gonne ba beile dithunya fela mo pontsheng/ba
                        ithulaganyetsa fela mo patlelong/ga ba bontshe sepe le fa mapodisi
                        a tla.
                        Nnyaya, fa ba ne ba boifa sengwe ba ka bo ba se na dithunya tse
                        dintsintsi jaana.
                        (Dikarabo tse di nepagetseng tsa batlhatlhojwa di elwe tlhoko)                (2)

                                                        PALOGOTLHE YA KAROLO YA A:                    30

Kwalololo e ileditswe                                                                        Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1                  4                                  DBE/2021
                               SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya

KAROLO YA B: TSHOBOKANYO

Mokgwa wa go tshwaya Tshobokanyo:

Tshobokanyo e tshwanetse go tshwaiwa ka mokgwa o o latelang:

   Kabo ya maduo
    o Maduo a le 7 a dintlha di le 7
    o Maduo a le 3 a puo
    o Palogotlhe: 10

   Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a dirisitse mafoko a gagwe:
    o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 1–3
    o Maduo a le 2 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 4–5
    o Maduo a le 3 = Fa motlhatlhojwa a nepile dintlha di le 6–7

   Kabo ya maduo a puo fa motlhatlhojwa a nopotse:
    o Leduo le le 1 = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 1–5.
    o Lefela (0) = Fa motlhatlhojwa a nopotse dintlha di le 6–7.

ELA TLHOKO:

   Palo ya mafoko
    o Batshwai ba tshwanetse go netefatsa palo ya mafoko a a dirisitsweng.
    o A motlhatlhojwa a se jelwe maduo fa a sa tlhagisa palo e e solofetsweng kgotsa
      fa palo ya mafoko a a dirisitsweng e fosagetse. Fa a fetile palo ya mafoko a a
      lekanyeditsweng, bala go fitlha ka polelo ya bofelo e e tlang morago ga
      tekanyetso, mme o ikgatholose karolo e e setseng ya tshobokanyo.
    o Ditshobokanyo tse dikhutshwane, mme di na le dintlhakgolo tsotlhe tse di
      tlhokegang di se ke tsa sokelwa dirope.

POTSO 2

    Dinopolo                                             Mafoko a a tshikintsweng
1   'Fa o reka sejanaga kwa fantising, netefatsa     1   Netefatsa gore setheo sa fantisi
    gore setheo seo se kwadisitswe le molao wa           se mo molaong.
    tshireletso ya bareki.'
2   'Mofantisi o tshwanetse go neela batho nako go   2   O tshwanetse go newa tšhono
    lekola sejanaga pele fantisi e simolola mme ga       ya go sekaseka sejanaga ntle le
    a tshwanela go bua bobe ka, kgotsa go tlhagisa       ditshwaelo tsa morekisi.
    maemo a sejanaga.'
3   'Ela tlhoko gore dijanaga di rekisiwa ka maemo   3   Sejanaga se ka se lekelediwe
    ao di leng mo go ona. Se se kaya gore o ka se        pele ka gore se rekwa jaaka se
    ka wa se kgweetsa pele o se reka.'                   ntse.
4   'Ka letsatsi la fantisi, o tshwanetse go duela   4   O solofetswe go duela pele o
    madi a peeletso mme o bone nomoro ya go              ikwadisetsa go reka.
    ikwadisetsa theko.'
5   'O tlhoka lokwaloitshupo, setlankana sa go       5   Ditlankana tsa gago tsa
    kgweetsa le lokwalo la ditirelo tsa masepala.'       botlhokwa di a tlhokega.

Kwalololo e ileditswe                                                               Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1                 5                                 DBE/2021
                              SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya

6   'Difantisi dingwe di nna teng beke nngwe le    6    Difantisi dingwe di dira
    nngwe.'                                             kgapetsakgapetsa.
7   'Nna o tlhokometse gore dinomoro tsa enjene di 7    Netefatsa gore tshedimosetso e
    nyalelana le tse di mo ditlankaneng tsa             e mo sejanageng e tshwana le e
    sejanaga.'                                          e mo dipampiring tsa sona.

Netefatsa gore setheo sa fantisi se mo molaong.√ O tshwanetse go newa tšhono ya go
sekaseka sejanaga ntle le ditshwaelo tsa morekisi.√ Sejanaga se ka se lekelediwe pele
ka gore se rekwa jaaka se ntse.√ O solofetswe go duela pele o ikwadisetsa go reka.√
Ditlankana tsa gago tsa botlhokwa di a tlhokega.√ Difantisi dingwe di dira
kgapetsakgapetsa.√ Netefatsa gore tshedimosetso e e mo sejanageng e tshwana le e
e mo dipampiring tsa sona.√
                                                                  Palo ya mafoko 73        [10]

                                                 PALOGOTLHE YA KAROLO YA B:                10

Kwalololo e ileditswe                                                             Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1                   6                                    DBE/2021
                                SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya

KAROLO YA C: TIRISO YA PUO

Mokgwa wa go tshwaya KAROLO YA C
     Mopeleto:
      o Karabo ya lefoko le le lengwe e abelwe leduo le fa mopeleto o fosagetse ntle
          fela le fa phoso e fetola bokao jwa lefoko.
      o Fa dikarabo e le dipolelo tse di tletseng, mopeleto o o fosagetseng o sokelwe
          dirope fa phoso e le mo ponagalong ya puo e e tlhatlhobiwang.
      o Fa go tlhatlhobiwa dikhutshwafatso, karabo e tshwanetse go nna le matshwao
          a puiso a a nepagetseng.
     Dipopego tsa polelo di tshwanetse go latela melawana ya dipopego tsa puo ka
      nepagalo e be e tlhagisiwe ka dipolelo tse di tletseng/go latela taelo.
     Mo dipotsong tse go tlhophiwang karabo e e nepagetseng mo go tsona, amogela
      tlhaka e e nyalanang le karabo e e nepagetseng LE/KGOTSA karabo e e
      kwadilweng ka botlalo.

POTSO 3

3.1       A/Tshireletsego mo ditseleng.                                                        (1)

3.2       Bakgweetsi gonne go tlhagisitswe mokgweetsi le dikoloi.                              (2)

3.3       Go tsibosa bakgweetsi/bafeti ka tsela.                                               (2)

3.4       Setheo/Lefapha le le ikarabelang ka phasalatso e/ka ipabalelo tseleng.               (1)

3.5       Ke santse ke le monnye.                                                              (2)

3.6       Ga ke monana.                                                                        (1)

3.7       Tsaya.                                                                               (1)
                                                                                               [10]

POTSO 4

4.1       B/Thuto.                                                                             (1)

4.2       Barutwana ba bonala ba tlhomile megopolo kwa patikwalelong, ba akanya ka
          se ba batlang go ithutela sona/ba akanya karabo.                                     (2)

4.3       29%                                                                                  (1)

4.4       Leemedi/Leemeditho.                                                                  (1)

4.5       Go ka thapiwa.                                                                       (1)

4.6       A go itshepa ka gore o tsholeleditse letsogo kwa godimo thata e bile go
          bontsha a setse a bua.                                                               (2)

4.7       Nnyaya, gonne ga a bue gore o batla go ithutela eng.                                 (2)
                                                                                               [10]

Kwalololo e ileditswe                                                                 Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P1                     7                          DBE/2021
                                 SC/NSC – Kaedi Ya Go Tshwaya

POTSO 5

5.1       Leru la boela la nkapesa.                                                   (1)

5.2       Lesupi.                                                                     (1)

5.3       Tlhalosi ya sediriso                                                        (1)

5.4       Bona.                                                                       (1)

5.5       Nkemetse.                                                                   (1)

          Ke fitlhetse mme a nkemetse kwa ntle ga sekolo fa ke tswa.
          (Dikarabo tse di nepagetseng tsa batlhatlhojwa di elwe tlhoko)              (1)

5.6       Ra se wele mo tseleng.                                                      (1)

5.7       Moritshana.                                                                 (1)
          Moritshana wa ga Sebueng o boleta.
          (Dikarabo tse di nepagetseng tsa batlhatlhojwa di elwe tlhoko)              (1)

5.8       Letlhophileakaretsi.                                                        (1)
                                                                                      [10]

                                                    PALOGOTLHE YA KAROLO YA C:        30
                                                    PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO:         70

Kwalololo e ileditswe

## Related documents

- [Setswana HL P2 May June 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-may-june-2021-mg/517e457e-c86d-4da4-9787-94a606cf4839) — Setswana HL · Memo · 2021 · Setswana
- [Setswana HL P3 May June 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-may-june-2021-mg/2468ef45-0676-4b5a-bdb7-6e579c130a5e) — Setswana HL · Memo · 2021 · Setswana
- [Setswana HL P1 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p1-nov-2021-mg/b9096f32-acfd-4848-a8ac-2e0f18de2891) — Setswana HL · Memo · 2021 · Setswana
- [Setswana HL P1 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p1-may-june-2023-mg/ccea2147-f24f-4909-8005-bc6ba6f8285b) — Setswana HL · Memo · 2023 · Setswana
- [Setswana HL P1 May June 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p1-may-june-2018-memo/93e765b2-e648-40ba-9d85-bedcc1f970e7) — Setswana HL · Memo · 2018 · Setswana
- [Setswana HL P1 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p1-may-june-2017-memo/bd2b8aed-4294-43d8-a757-491f3456769d) — Setswana HL · Memo · 2017 · Setswana

## More from Grade 12 Setswana HL

- [Gr 12 Setswana HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-setswana-hl-atp-2023-24/afd996d6-a11a-4a4d-8bf9-e13a89494ac1) — ATP
- [Setswana P1 (HL) June 2025 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/setswana-p1-hl-june-2025-question-paper/48b7dc5e-fbd2-4ae3-905c-24387aecf8aa) — QP · 2025 · Setswana
- [NW 12 SETSWANA HL P1 QP JUNE 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-setswana-hl-2025-nw-june-exam-question-paper-paper-1-setswana/039aaf68-9097-4cad-8785-98f3161c7059) — QP · 2025 · Setswana
- [Setswana HL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p1-nov-2024/b17fd600-b447-4440-9ad6-24d1957ed359) — QP · 2024 · Setswana
- [Setswana HL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-nov-2024/383f45ba-7815-40ab-8e1c-30784dc8044d) — QP · 2024 · Setswana
- [Setswana HL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-nov-2024/f38615cc-04f4-4b71-9122-faee2a51239a) — QP · 2024 · Setswana

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
