# Setswana HL Grade 12 Paper 2 NSC Supplementary 2015 Memo

> Grade 12 Setswana HL Paper 2 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2015, 17 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-feb-march-2015-memo/a2ff0dd0-da58-494b-9753-75719b8b040c
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Setswana HL
- Grade: Grade 12
- Language: Setswana
- Document type: Memorandum
- Year: 2015
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 17

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Setswana HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/setswana-hl) › [Setswana HL Grade 12 Paper 2 NSC Supplementary 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-feb-march-2015-memo/a2ff0dd0-da58-494b-9753-75719b8b040c)

## About this document

Setswana Hl · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2015 · setswana. Memorandum, 17 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Setswana HL P2 Feb March 2015](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-feb-march-2015/c98ab7e9-3a2c-44b8-bdc8-8beb13cf4e09) — QP · 2015 · Setswana

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                     NATIONAL
                                SENIOR CERTIFICATE

                                    MOPHATO 12

                            SETSWANA PUO YA GAE (HL)

                               PAMPIRI YA BOBEDI (P2)

                             TLHAKOLE/MOPITLWE 2015

                                    MEMORANTAMO

MADUO: 80

                          Memorantamo o, o na le ditsebe di le 17.

Kwalololo e ileditswe                                                Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                 2                   DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                    NSC – Memorantamo

KAROLO YA A: POKO

Maboko a Setswana – MK Mothoagae

POTSO 1

Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse ga akarediwa dintlha tse di fa tlase. Go
tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a kana ka 10 go tshwaya tlhamo ya motlhatlhojwa.

METSI-MASETLHA – EB Masoabi

•     Bojalwa ga bo a siama gonne bo sotla batho ba ba tlotlegang ka go ba bidikanya
      mme bo ba tlogele ba suputsegile ka fa ba bo nole ba sa ipone, mme ba
      ipidikanye mo mmung.
•     Le fa go ntse jalo, bona bo sala bo tletse mo dinkgong bo tlhoka banwi. Bojalwa
      bo boele gape bo tseele bagale seriti ka ba tlalatlala mo nageng ba sa itse se ba
      se batlang fa bo setse bo ba laola ka ba sa tlhole ba ipona.
•     Banwi ba bojalwa ba intshitse bagori ba diphafana ka fa bo ise bo fele ga go ke
      go iwa gae. Matlho a bona a nna a tswetse kwa ntle mme melomo ya bona e
      betogile mo diphafaneng.
•     Bojalwa bo bosula mo ganong le ka monkgo, mme le fa go ntse jalo banwi ba
      bona ba bo rata go feta dilo tse di sa galakeng.
•     Dikgosi le merafe di lole ka ntlha ya bojalwa. Boemong jwa gore magosi e nne
      ona a a busang metse, ke jona jo bo busang. Kagiso ga e sa tlhole e le teng mo
      makgotleng ka e sentswe ke bojalwa. Go setse fela selelo le dilo tse di utlwisang
      botlhoko tse di tlhodilweng ke bojalwa.
•     Mo malapeng ke matlhotlhapelo ka go se motho ope yo o fitlhelwang gonne go
      tletswe mo malapeng a nnotagi. Madi a a se nang molato a setse a le osi, ga go
      ope yo o ba apeelang, gonne batho ba ba tshwanetseng go e tshwara ka fa
      bogaleng ba setse nnotagi morago.                                                      [10]
                                        KGOTSA
POTSO 2

A KE BONA BONGWETSI? – GK Setou

2.1       Kutlobotlhoko- Ngwetsi e bogisiwa ke mmatsale le morwa wa gagwe.                   (2)

2.2       Dingwetsi tsa gompieno ke metlapa. Sa bona ke go tlhola ba ja dijo tse ba sa
          di apayang.                                                                        (2)

2.3       A bolela fa a sa bolo go eletsa ngwana wa bobedi.                                  (2)

2.4       Gore mmuisi a tlhaloganye bonolo ka ga se go buiwang ka sona ka go
          tshwantsha dilo tse pedi tse di batlileng go tshwana e bong mpa le lephutshe.      (2)

2.5       Neeletsano- Go tsweletsa kanelo ka bonako mo moleng o o latelang/Go
          golaganya dikakanyo tsa mela e e latelanang/Go golaganya mela e mebedi
          ntle le go dirisa lekopanyi.
          (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko)                     (2)
                                                                                             [10]

Kwalololo e ileditswe                                                               Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                   3                     DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                      NSC – Memorantamo

POTSO 3

LENTSWE LA MOLEDI – LD Raditladi

3.1       A go tenega ka ntlha ya phologolo e go tweng motho.                                    (2)

3.2       Ngunanguna.                                                                            (1)

3.3       O motho popo, lotso o sebatana.                                                        (1)

3.4       Gore mmuisi a tlhaloganye bonolo ka ga se go buiwang ka sona ka go
          tshwantsha dilo tse pedi tse di batlileng go tshwana e bong bodipa le
          bolalome.                                                                              (2)

3.5       Neeletsano- Go tsweletsa kanelo ka bonako mo moleng o o latelang/Go
          golaganya dikakanyo tsa mela e e latelanang/Go golaganya mela e mebedi
          ntle le go dirisa lekopanyi
          (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko)                         (2)

3.6       Motho fa a sa kgone go lela le yo o lelang, le go tshega le yo o tshegang ke
          motho fela ka popego mme ke sebatana.                                                  (2)
                                                                                                 [10]

POTSO 4

NGWANAKA O TSETSWE – GK Setou

4.1       Kutlobotlhoko ka ntlha ya ngwana yo o latlhileng mmaagwe.                              (2)

4.2       Ngwana ga a mo romelele madi.
          A se ka a tsamaela ruri.
          Ngwana ga a mo tlhokomele ntswa a tsofetse.
          O lebetse fa rraagwe a bolailwe ke serame fa a ne a mo godisa.                         (2)
          (Di le pedi fela).

4.3       Tlhatlagano - go gatelela bokao jwa gore diatla di setse di utlwile.                   (2)

4.4       Go gatelela ka moo a lelang thata ka gona.                                             (2)

4.5       Go latlhela letlapa kwa morago.                                                        (2)
                                                                                                 [10]

POTSO 5

MOTLHOKAGAE – LD Raditladi

5.1       Le bua ka ga motho yo o se nang legae/yo o se nang gaabo.                              (2)

5.2       Kutlobotlhoko – gonne ba ne ba mo pateletsa selo se a sa se dirang ga bo ga
          tshwanela.                                                                             (2)

Kwalololo e ileditswe                                                                   Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                 4                   DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                    NSC – Memorantamo

5.3       O ne a itshedisa ka go ja dinonyane/o ne a ja se se jewang ke dinonyane.            (2)

5.4       Gore mmuisi a tlhaloganye bonolo ka ga se go buiwang ka ga sona ka go
          tshwantsha dilo tse pedi tse di bapileng kgotsa tse di batlileng go tshwana.        (2)

5.5       Poeletsomodumo- go boelediwa modumo 'g' go tlisa moutlwalo wa
          modumopuo o o rileng/go gatelela moribo le morethetho wa pagame, gabane
          le gabalala.                                                                        (2)
                                                                                              [10]

                                                  PALOGOTLHE YA KAROLO YA A:                  30

Kwalololo e ileditswe                                                                Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                5                   DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                   NSC – Memorantamo

KAROLO YA B: PADI

POTSO 6

Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse ga akarediwa dintlha tse di fa tlase. Go
tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a kana ka 25 go tshwaya tlhamo ya motlhatlhojwa.

Leba Seipone – Kabelo Kgatea

•     Gokatweng o ne a tshola ngwana le monngwagwe e bong Jankie. Mo pusong ya
      tlhaolele e ne e le moila go tshola ngwana le mosweu. Mo pusong ya
      motlhakanelwa basweu le bantsho go tshwana fela, kgethololo ga e sa tlhole e le
      gona. Basweu le bantsho ba tshola bana mmogo kwa ntle ga bothata bope.
•     Gokatweng o ne a romela ngwana le rrathekisi kwa go mmaagwe, ka ntlha ya go
      tshaba go tshwarwa gonne go ne go sa dumelelwa kgolagano ya mofuta o, ka fa
      letlhakoreng le lengwe a tshaba go thubela Jankie lelapa.
•     Gompieno molao ga o kgatlhanong le gore mosweu a ka tshola ngwana le
      montsho. Go a kgonagala gore lelapa le ka thubega fa go na le lerato magareng
      ga lona, e bile bana ba mofuta o, ga e sa tlhole e nna mokgweleo wa batsadi ka
      ba sa tlhole ba fitlhiwa jaaka go ne ga dirwa ka Motswagauteng.
•     Mo malobeng ngwana yo o neng a tlhakantse o ne a kgethololwa ke balelapa,
      ditsala le setšhaba jaaka fa re bona Mosala, Teko le Modise gammogo le
      mokgweetsi le bapalami ba thekisi ya Huhudi. Ba ne ba sotla Motswagauteng ka
      maina le dipuo tsa kgethololo, ka ntlha ya dipopego tsa gagwe.
•     Gompieno bana ba tshwana le Motswagauteng ba tletse mo lefatsheng le la rona
      ka bophara mme ba iphelela monate go se letsapa le le ba fisang pelo ka ntlha
      ya puso ya motlhakanelwa e e kopantseng merafe yotlhe e bile e sa kgetholole
      ka mmala. Ba tshameka mmogo kwa ntle ga go bidiwa ka maina a
      Motswagauteng a neng a bidiwa ka ona - lekutwana, Rooijan. Ba palama
      dithekisi mme ba ye kwa ba batlang go ya gona kwa ntle ga go sotliwa jaaka go
      ne ga dirwa ka Motswagauteng mo thekising e e neng e tswa Huhudi.
•     Motswagauteng o ne a teketiwa mo go botlhoko kwa Foreiborogo gonne a ne a
      thusa mosadimogolo wa mosweu yo o neng a phamoletswe ke tsotsi madi. O
      tekitiwa jaana ka ntlha ya fa a thusa mosweu ka ba ne ba kgethololwa. Gompieno
      mo pusong ya motlhakanelwa basweu ga ba sa tlhole ba kgethololwa jaaka mo
      pusong ya maloba.
•     Mosadimogolo Kornei o ne a kgetholola Motswagaueng ka ntha ya mmala le
      dipopego tsa gagwe. O ne a mo file phaposi e e ka kwa segotlong ka e ne e le
      dinako tse mo go tsona basweu ba neng ba sa ka ke ba robala mo tulong e le
      nngwe le bantsho. Mo malatsing a gompieno basweu le bantsho ba kgona go
      robala mo lefelong le le lengwe kwa ntle ga bothata bope.                             [25]

                                       KGOTSA

Kwalololo e ileditswe                                                              Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                  6                   DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                     NSC – Memorantamo

POTSO 7

Leba Seipone – Kabelo Kgatea

7.1       Mosadimogolo Ijelele ke nkokoagwe Motswagauteng/Motswagauteng ke
          ngwana wa ngwana wa ga Ijelele.                                                     (1)

7.2       O ne a le lefufa- o tseetse Motswagauteng boswa jo a neng a bo tlogeletswe
          ke mmaagwemogolo le rraagwemogolo.
          Ga a na maikarabelo - o boetse gae morago ga loso la batsadi ba gagwe.              (4)

7.3       Mosala o ne a mo kobile kwa gae/O ne a lala mo sekgweng go le tsididi/O ne
          a idibala ke fa Mokwepa a tlaa mo sela ka ntlha ya go kgatlhegela bokutwana
          ba gagwe mme a re o tlaa dira dipheko ka ena.                                       (2)

7.4       Go mo fetotse ngwana wa mmila/Go mo kopantse le balosika lwa gagwe.                 (2)

7.5       Motswagauteng o ne a tswelela ka botshelo jwa gagwe jo bo diphatsa le
          mathata a bona.                                                                     (2)

7.6       O ne a tshwarwa a bo a atlholelwa botshelo jwa gagwe jotlhe kwa
          kgolegelong.                                                                        (2)

7.7       Le dirile gore Motswagauteng a tshabe kwa bookelong gore poloto ya padi e
          tswelele pele ka gore fa a ka nna kwa bookelong, poloto ya padi e ema fela.         (2)

7.8       Sepoko ke sekai se se siameng sa batho ba ba kgonneng go tsena sekolo ba
          godile. O rotloeditse Motswagauteng go tsena sekolo.                                (2)

7.9       Gongwe le gongwe kwa a yang gona o ne a sotlwa ka tshobotsi ya gagwe.               (2)

7.10      Ke ne ke tlaa tlogela tiro ka ya go ikgodisetsa ngwanake ka lerato la botsadi.
          Ke ne ke tlaa pateletsa rraagwe ngwana go mo tlamela a bo a re agele ntlo.
          (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko)                      (2)

7.11      E siame ka gonne Janie ke lewelana la ga rraagwe Motswagauteng e bile go
          se thona go ka godisa ngwana wa ga morwarraagwe.                                    (2)

7.12      Ee – gonne yo o simololang ka botlhoko o fetsa ka boitumelo. Tuelo ya boleo
          ke loso.                                                                            (2)
                                                                                              [25]

                                         KGOTSA

Kwalololo e ileditswe                                                                Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                 7                   DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                    NSC – Memorantamo

POTSO 8

Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse ga akarediwa dintlha tse di fa tlase. Go
tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a kana ka 25 go tshwaya tlhamo ya motlhatlhojwa.

Omphile Umphi Modise – DPS Monyaise

•     MmaMosidi fa a sena go belega ngwana yo a neng a sa mo rulaganyetsa, o ne a
      mo isa kwa Olanti gore e re morago fa a setse a kgona go ka mo tlamela, a ye go
      mo tsaya go tla go nna nae. Mo malatsing a gompieno fa o neelana ka ngwana
      gonne o sa kgone go mo tlamela, ga o itsisiwe kwa ngwana yoo a isiwang gona
      gammogo le batsadi ba ba tlileng go mo godisa.
•     Go motsana wa Bahurutshe booManyane le Barolong wa Matile o o busiwang ke
      kgosi e bile o na le dikgotla kwa melato e sekwang gona.
•     Gompieno go metsesetoropo e e laolwang ke bakhanselara mme go dikgolegelo
      le dikgotlatshekelo kwa melato e sekwang gona.
•     Botshelo jwa Motswana bo ikaegile ka leruo, ka jalo go ruilwe diphologolo tsa gae
      jaaka dikgomo, dinku le dipodi tse di tlhokang badisa. Re bona monnamogolo
      Ofentse a sa bolo go kopa morwadie gore a mmatlele modisa. Mo
      motsesetoropong leruo le teng, fela go le gantsi le ka fa tlase ga taolo ya
      borapolase ba basweu.
•     Thuto mo malobeng e ne e sa tsewe tsia ka gope. Bontsi ba batho bo ne bo sa
      romele bana kwa dikolong ka basimane ba ne ba tsamaya go sa robetswe mme
      ba ye go bowa maitsiboa dikgomo di goroga. Basetsana ba ne ba tlhola mo gae
      ba apeetse badisa le balemi. Go ne go twe go ruta ngwana wa mosetsana ke go
      latlha madi ka a ne a rutelwa baditšhaba. Bana ba ne ba omosiwa fela gore ba
      itse fela maina a bona.
•     Mo malatsing a gompieno thuto e botlhokwa thata gonne go dumelwa fa e le
      boswa jo bo gaisang dilo tsotlhe. Batsadi ba romela bana kwa dikolong gore ba
      kgone go ikemela ka bobona gammogo le go tila tshotlego kgotsa botlhokatiro jo
      bo aparetseng naga. Batsadi ba dumela mo go neyeng bana ba bona thuto e ba
      paletsweng ke go e fitlhelela ka ntlha ya go tlhoka dithata gore bana ba kgone go
      ba dira batho.
•     Metsi a sa ntse a gelelwa kwa nokeng jaaka fa mosadi mongwe yo o neng a tswa
      go gelela metsi a tlhabela basimane ba ba neng ba tswa go tsaya lofetlho kwa
      Maikutlwane mogolokwane.
•     Gompieno metsi a gelelwa mo ditsheng, ka ntlo nngwe le nngwe e na le thepe ya
      metsi.
•     Mo malobeng, bana ba ne ba iteelwa lesidi jaaka fa Madolo a ne a tle a iteele
      bana fela gore fa a mo leba mme a rakanya matlho nae ga a ka a bonya.
•     Bana gompieno ga ba itewe ka thupa e fedisitswe mo dikolong, e bile ba na le
      ditshwanelo tse bana ba mo malobeng ba neng ba se na tsona.                            [25]

                                        KGOTSA

Kwalololo e ileditswe                                                               Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                  8                   DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                     NSC – Memorantamo

POTSO 9

Omphile Umphi Modise – DPS Monyaise

9.1       Thandi – ka go rulaganya le lekau la tedu tsa katse go mo imisa.
          (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko)                      (2)

9.2       Thandi o ne a fufegela Motlalepule ka bontle jwa gagwe.                             (2)

9.3       Ee – Go sa ntse go na le batsadi ba ba isang bana kwa kgodisetsong ka ntlha
          ya go betelelwa kgotsa ngwana a ne a sa rulaganyediwa.
          Nnyaya – Gompieno go na le dithulaganyo tsa pelegi le go lemolola e bile
          batsadi ba rulaganya malapa a bona.
          (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko)                      (2)

9.4       Mosimane wa tedutsebeng o ne a bitsa Motlalepule ka leina la kwa gae. O ne
          a raya Motlalepule a re moennyana o pele lobone la wa gaabo. E se ka ya re
          kamoso wa re ke go latlhile.                                                        (2)

9.5       Gore e re mmaagwe a mo tlhoka a itse kwa a ka mmatlelang gona.                      (2)

9.6       O ne a tshodisa Motlalepule ngwana yo a neng a sa mo rulaganyetsa ka a
          mmeteletse.                                                                         (2)

9.7       Go sa ele dilo tlhoko ga gagwe go etegetsa mathata a ga Motlalepule.                (2)

9.8       Mokgatlho wa Baitiredi o ne wa agela batho matlo, wa ba neela dibasari. O ne
          wa tlisa thuto le tlhabologo mo bantshong.                                          (3)

9.9       Ee - Gonne o ne a thulwa ka ntlha ya tshobotsi ya gagwe/a tshola ngwana yo
          o neng a mo sotla botshelo jwa gagwe jotlhe ka go mmatla.
          Nnyaya - Ga a utlwelela ditshikare tsa gagwe, a ka bo a ne a sa dumela go
          tsena mo phaposing ya ga Thandi.
          (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)                     (2)

9.10      Ke ne ke tlaa mo amogela gonne e le nna ke le nosi, ke tlhoka modisa.
          Ke ne ke tlaa mo gana gonne ke boifa gore a ka mmelela dinaka mme a
          ntlhaba ka tsona gonne re se ba losika.
          (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)                     (2)

9.11      Ee - gonne a ka bo a ganne go tsena mo phaposing ya motho a sa tlwaelana
          go le kalo le ene.
          Nnyaya – Motlalepule o ne a gopotse gore go tlaa nna kagiso le kutlwano
          magareng ga bona/nko ga e dupe.
          (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)                     (2)

9.12      Ee- gonne ke mmaagwe a ka se iphimole kamano ya bona
          Nnyaya – ke ne ke tlaa mo itatola gonne a paletswe ke go nkgodisa
          (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)                     (2)
                                                                                              [25]
                                        KGOTSA

Kwalololo e ileditswe                                                                Phetla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                 9                    DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                    NSC – Memorantamo

POTSO 10

Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse ga akarediwa dintlha tse di fa tlase. Go
tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a kana ka 25 go tshwaya tlhamo ya motlhatlhojwa.

Masego – G Mokae

•   Ditiragalo tse di fitlhelwang mo pading e, ke tsa motlha wa maloba wa puso ya
    tlhaolele.
•   Masego fa a ne a rometswe kwa sekolong sa Sedimosang, o ne a kgaogelwa ke
    serethe sa setlhako ka ntlha ya go betelelwa. O ne a tshwanelwa ke go busediwa
    kwa gae ka mo nakong eo, moithuti a ne a sa letlelelwa go ka tsena sekolo a imile.
•   Gompieno mo pusong ya motlhakanelwa, baithuti ba letlelelwa go tla sekolong ba
    imile, mme barutabana e nna bona ba ba tshwanelwang ke go mekamekana le
    mathata a.
•   Mo malobeng, e ne e le maikarabelo a borre go dira go tlamela bamalapa a bona.
    Fela mo mabakeng a mangwe jaaka go ne go diragala mo polaseng, bana ba ne
    ba tshwanelwa ke go thusa batsadi ka tiro e e neng e dirwa mo polaseng, mme ba
    kgorelediwe go ya sekolong.
•   Gompieno, tlamelo ya lelapa e rwelwe ke batsadi, mme bana ga ba kgorelediwe ka
    gope go ya sekolong ka e tlaa bo e le kgatako ya ditshwanelo tsa bana tsa go
    tsena sekolo.
•   Tiragalo ya ga base Schalk ya go fapaanela dikobo le Lisbeth, gammogo le go
    fitlha sephiri se, ka ntlha ya gore go tlaa mo thubela lelapa, ke moila mo nakong ya
    gompieno.
•   Fa ngwana a tshotse lesea le mosweu, ga go thona go mo isa kwa molaong go mo
    kgontsha go tlamela madi a gagwe jaaka go dirilwe ka base Schalk.
•   Gompieno badiri ba na le ditshwanelo tsa go tlalea bathapi ka ntlha ya
    tsholomakgwakgwa le dikgatako tsa tlolomolao mo tirong. Mo malobeng go ne go
    sa nna jalo jaaka fa re bona ka moo base Schalk a ne a tshotse badiredi ba gagwe
    makgwakgwa ka gona.
•   Gompieno bana ba na le ditshwanelo, e bile ga di a tshwanelwa go gatakiwa jaaka
    fa re bone ka moo Rre Kgabo a neng a iteela morwadie la go swa ka gona ka a ne
    a boa kwa sekolong a imile. Fa e ne e le gompieno Masego a ka bo a ne a
    tlhatlhelela rraagwe kgetsi mme ka jalo a golegwe ka se a neng a se dirile se le
    kgatlhanong le molao.
•   Rre Kgabo Motsepe o ne a bolaya base Schalk ka ntlha ya tsholomakgwakgwa
    mme tiragalo e, e ne ya mo tlholela go kalediwa ka a ne a bolaile mosweu.
    Gompieno fa o bolaile motho, e ka nna mosweu kgotsa montsho katlholo e a
    tshwana.
•   Mo pusong ya motlhakanelwa katlholo ya go kalediwa e fedisitswe.
•   Mo pusong ya tlhaolele, boradipolotiki ba ne ba ilediwa jaaka go ne ga dirwa ka
    Vusi Mngoma gammogo le ba ga Lazar. Bobedi jo bo ne bo sa tshwanelwa go
    fitlhelwa ba na le baeng ba ba fetang bobedi. Gompieno kiletso eo ya maloba e
    fedisitswe.                                                                               [25]

                                        KGOTSA

Kwalololo e ileditswe                                                                Phetla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                  10                    DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                      NSC – Memorantamo

POTSO 11

Masego – G Mokae

11.1      Maikutlo a keletso ya gore Masego a rutege go gaisa batsadi ba gagwe, fela
          jaaka Sello le ena a ne a tshwanetse go rutega go gaisa mmaagwe.                      (2)

11.2      Gore Rre Motsepe a se tlhole a rotloetsa badiri go emela ditshwanelo tsa
          bona.
          Gore a se tswelele pele go ema Tsawe nokeng.                                          (2)

11.3      Ee, go sa ntse go na le batsadi ba ba ntshang pipamolomo gore bana ba
          bona ba amogelwe mo dikolong.                                                         (2)

11.4      Ba ne ba fisediwa ntlo
          Ba ne ba ileditswe go kopana le batho ba ba fetang bobedi
          Ba ne ba boela gae gonne maikaelelo a bona a go tsweletsa kgololosego a
          foloditse.                                                                            (3)

11.5      Ee - o ne a kgaogana le dipolotiki mme a ithutela bongaka.                            (2)

11.6      Ga a tshegetsa maikarabelo a gagwe - Kgabo Motsepe o tlogetse ngwana ka
          fa tlase ga tlhokomelo ya bona, mme o feleleditse a imile.
          O ne a dira tiro ya gagwe ka botswapelo - Dipholo tsa batlhatlhojwa ba sekolo
          sa gagwe di ne di usa pelo.                                                           (4)

11.7      Go sa batle go tsaya karolo ga gagwe mo mererong ya lelapa go ne ga dira
          gore Kgabo Motsepe a itseele ditshwetso tse di fosagetseng/ga a tseye
          maikarabelo a botsadi jaaka mme, a ka bo a eme ka lefoko la gagwe la gore
          Masego a se ka a ya sekolong kwa kgakala/ga a tshware thipa ka fa
          bogaleng, a ka bo a thibetse Kgabo Motsepe fa a ne a teketa Masego.                   (2)

11.8      E mo tlholetse go betelelwa ke Ntsime, mme a feleletsa a imile.                       (2)

11.9       Ke ne ke tlaa ba tseela dikgato tse di masisi ka ba re lomeleditse.
           (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)                      (2)

11.10      Maikutlo a tenego/tšhakgalo gonne mothapi wa ga Rre Tsawe a robetse le
           ngwana wa mothapiwa mme se se tlisa kgatelelo ya ditshwanelo tsa botho.
           (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)                      (2)

11.11      Losika ga lo latlhane. Batho ba a thusana fa ba le mo mathateng.                     (2)
           (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)                      [25]

                                                    PALOGOTLHE YA KAROLO YA B:                  25

Kwalololo e ileditswe                                                                  Phetla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2               11                   DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                   NSC – Memorantamo

KAROLO YA C: TERAMA

POTSO 12

Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse ga akarediwa dintlha tse di fa tlase. Go
tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a kana ka 25 go tshwaya tlhamo ya motlhatlhojwa.

Matsapa di a tsaya kae? – SS Mokua

•   Legae o ne a itima dilo tse di monate a direla Ntshidi se sengwe le se sengwe ka
    gore korwe ga ke je ke bapalela tsetse.

•   Morago ga gore Ntshidi a falole lokwalo lwa materiki, o ya go ithutela lokwalo lwa
    BA kwa yunibesithing ya Kapabophirima ka kemonokeng le maikarabelo otlhe a ga
    Legae.

•   Mo ngwageng wa boraro wa gagwe wa dithuto kwa yunibesithing, Ntshidi o a ima
    mme Legae o utlwa dikgang di sa bolo go rerwa. Tlhapi o ne a itse kgang e, mme
    ka go tlhoka botshepegi, a e fitlha.

•   Legae o nyemile mooko le go utlwa botlhoko gore o isitse Ntshidi yunibesithing go
    ithuta mme jaanong o tla ka mathata.

•   Legae o kaya fa a tlaa amogela bogadi ba ga Ntshidi mme o utlwa botlhoko go
    utlwa fa Tlhapi a mmolelela gore bogadi bo ya go tswela kwa Mmitolente, bo tsewe
    ke rraagwe.

•   Se se utlwisa Legae botlhoko mo go maswe fa a utlwa Tlhapi a mmolelela gore a
    ka se amogele bogadi ba ga Ntshidi ka gore ga se ngwana wa gagwe.

•   Legae o gopola gore fa ba laiwa, bagolo ba rile kgomo e gapiwa le namane, mme
    ena o e gapile le namane, Tlhapi le rraagwe ba sa dire.

•   Legae o gakgametse le go utlwa botlhoko mo go maswe ka a ntse a tshotse
    Ntshidi jaaka morwadie e bile a mo godisitse a bo a mo tsenya sekolo, jaanong o
    bolelelwa gore ngwana ga se wa gagwe.

•   Legae o ya go bolelela Malebye mathata a a mo aparetseng gore Tlhapi o feditse
    dithulaganyo le rraagwe gore bogadi bo ya go tsewa ke rraagwe e seng ene.

•   O mmolelela gore se se mo utlwisang botlhoko ke gore ba ntse ba mo lobela gore
    Ntshidi o tlotswe ke dikgwedi di le tharo ba ntse ba itse.

•   Malebye o bolelela Legae gore ba di tlogele di gole mmogo go tlaa di bona
    motsing wa thobo, mme a letlelele boTlhapi le rraagwe ba dire go ya ka thato ya
    bona.

Kwalololo e ileditswe                                                              Phetla

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                 12                    DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                     NSC – Memorantamo

•   Legae o ikaelela go kgaogana le Tlhapi fa kgwedi e fela, mongwe le mongwe a
    boele kwa gagabo. O ikana go sa ye kwa gaabo Tlhapi ka letsatsi la go ntshiwa ga
    magadi.

•   Legae o nna le kgatelelo ya maikutlo ka ntlha ya go ratharatha ka pelo. Letsatsi
    morago ga magadi, Legae ga a boe go tswa tirong.

•   Tlhapi le Nkitsing ba ya go mo tlhola kwa Perekwane mme ba mo fitlhela teng a
    tlhokafetse.

•   Fa go dirwa dithulaganyo tsa phitlho ya ga Legae, go tsena pegi ya gore Ntshidi o
    tlhabilwe ka thipa e bile o tlhokafetse.                                                   [25]

POTSO 13
13.1      O ne a batlela mmaagwe le bana ba gagwe motlhokomedi.
          O ne a thusa mosadi wa gagwe ka ditiro tsa selegae.                                  (2)
13.2      -Nomalanga ga a tshwane le batho ba bangwe ba ba ka bong ba amogetse
           tiro ya kwa ga mooki Matlhare.
          -Nomalanga o ne a ema ka lefoko la badirikaena la gore baoki ga ba tshware
           badiredi ba bona sentle
          -Banna ba baoki ga ba kgone go itshwara.                                             (3)
13.3      Nnyaya - gonne Moremi o amogetse Nomalanga jaaka kgaitsadie.                         (2)
13.4      Botshelo jwa segompieno
          Batho ba kgona go thapa badiredi mo malapeng a bona.
          Bathapiwa ba kgona go kopana ba bua ka bathapi ba.                                   (4)
1.3.5     Motlhophantsi ke yo o kgorang gonne o ka se gane tiro ntswa o feletswe ke
          tiro le gona o e batletswe.                                                          (2)
13.6      Ba ne ba thusana ka ditiro le dikakanyo tsa ka fa lapeng.                            (2)
13.7      Nobutlhe o kgonne go tlisetsa balelapa la ga Moremi motho yo o ka ba
          thusang go tlhokomela lelapa.                                                        (2)
13.8      Nomalanga o boela gae morago ga go tlhokafala ga mosadimogolo yo o neng
          a mo tlhokomela.                                                                     (2)
13.9       Ee - gonne e le batsadi ba rona, ba re godisitse ba bo ba re tlhokomela.
           Nnyaya - re imetsa bana ba rona ka go nna le bona mo malapeng a bona
           ntswa go na le magae a bagodi a re ka a dirisang.                                   (2)
           (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)

13.10      Ee – gonne ke rata go thusa mosadi wa me
           Nnyaya- gonne ke boifa gore batho ba tlaa re ke jesitswe.                           (2)
13.11      Se nkganang se nthola morwalo.
           (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)                     (2)
                                                                                               [25]

Kwalololo e ileditswe                                                                 Phetla

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2               13                  DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                   NSC – Memorantamo

POTSO 14

Mo tlhamong ya motlhatlhojwa go tshwanetse ga akarediwa dintlha tse di fa tlase. Go
tlaa dirisiwa ruboriki ya maduo a a kana ka 25 go tshwaya tlhamo ya motlhatlhojwa.

Ga se Lorato – MJ Magasa

•   Motsamai o ipala mabala a kgaka mo go Angy, morago o mmolelela fa a setse a le
    mogolo, bagabona ba tshwanetse ba tlhaloganye gore mogolo o a tle a phirimelwe
    koo. Angy o dira jaana a ntse a itse gore Motsamai o nyetse, mme seno se tlaa
    tsenya tlhobogano magareng ga gagwe le mosadi.

•   Angy o batla go itse dituelo tsa ga Motsamai le go mo itsise fa madi a laolwa ke
    mosadi.

•   Kwa lapeng la ga Motsamai, Gadifele ga a itse kwa Motsamai a lalang gona. Ga a
    mo romelele madi a go tlamela lelapa.

•   Angy o tsietsa Motsamai gore a mo agele ntlo e e nang le motlakase, Motsamai o
    rulaganya konteraka go aga ntlo e e mabonomantle.

•   Fa ntlo e se na go agiwa, Angy o goroga le morwae yo o ntseng a mo lobela
    Motsamai.

•   O bolelela morwae gore Motsamai o saletswe fela ke go tsenya fenitšhara a bo a
    mo koba.

•   O feleletsa a kobile Motsamai mo ntlong ka go twe o tshwenya Morake, e bile fa a
    ka tlhola a le baya koo o tlaa tshwelwa ka metsi a a belang.

•   Suzan le ena o simolola go robatsa Motsamai kwa ga gagwe ntswa a itse fa a na
    le lelapa.

•   Morago ga dikgwedi di le tharo Suzan o mo tsietsa ka gore ba oketse lotseno ka
    go rekisa merogo gonne e na le madi a mantsi, mme yona e tlaa thotiwa ka koloi
    ya gagwe. Suzan o bua jaana a itse gore o setse a buile le barekisi ba dibene.

•   Motsamai o rulaganya gore ba kopane kwa teropong, mme ba reke bene.

•   Morago ga ngwaga Suzan o tsietsa Motsamai gore ba akanye ka kgwebo e
    kgolwane e e tlaa dirang gore Motsamai a tlogele tiro a itlhokomelele yona.

•   O bolelela Motsamai fa ba tshwanetse go aga lebenkele.

•   Suzan le morwae ba ya go saena setlankana se se supang fa lebenkele e le la ga
    Sentebaleng. Suzan o bolelela Motsamai fa a itse gore o na le mosadi le bana ba
    babedi e bong Lesego le Emang.

Kwalololo e ileditswe                                                             Phetla

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                 14                   DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                     NSC – Memorantamo

• O mo latlhelela makgasanyana a gagwe le go mmolelela fa a se na tlhaloganyo.

• Motsamai o ratana gape le Gladys yo o simololang go mo kopa gore a mo rekele
  tshupanako lwa ntlha fela fa ba simolola go bonana.

• Gladys o tsietsa Motsamai ka go mo kopa gore a mo epele metsi. O kaya fa lebaka
  la metsi a le batlela gore morago a tle a tlhabolole ntlo.

• O ikaelela go rekela Gladys Corolla 16v kgotsa Corolla Conquest.

• Kefentse, mogatsa Gladys, o boela gae mme o fitlhela Motsamai mo lelapeng la
  gagwe. O duedisa Motsamai dikete di le lesome tsa diranta go bo a ntse a nna fa ga
  gagwe.                                                                                        [25]

POTSO 15

15.1      O ne a mo tlhabololela ntlo.
          O ne a mo epela metsi mo segotlong.
          Kefentse o ne a mo duedisa dikete di le lesome tsa madi.                              (3)

15.2      Bopelotlhomogi – ka bobedi ba ne ba leka go tlisa kagiso mo lapeng la ga
          Motsamai.                                                                             (2)

15.3      Motsamai ga a lelekwa ke Gladys mo ntlong ya gagwe, o lelekilwe ke
          Sentebaleng monna wa gagwe, fa Angeline le Suzan ba kobile Motsamai
          morago ga gore a ba direle.                                                           (2)

15.4      Ee - Borre ba tlogela malapa mme maikarabelo a tsewe ke bomme.
          Bomme ba a tle ba patelesege go ratana ka ntlha ya bodutu jo ba iphitlhelang
          ba le mo go jona.
          (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)                       (2)

15.5      O ne a kgalemela Motsamai go tila go ratana mo tirong bogolosegolo ka
          Angeline a ne a le monnye mo go ena.                                                  (2)

15.6      O ne a jela Motsamai madi, a dira gore a mo agele ntlo le go mo tsenyetsa
          motlakase.                                                                            (2)

15.7      Motsamai o ne a sa ithute ka diphoso tsa gagwe, a ratana le mosadi morago
          ga yo mongwe.                                                                         (2)

15.8      Motsamai o ne a ikotlhaela ditiro tsa gagwe tse di maswe.                             (2)

15.9       Ga go a siama - Batsadi ba tlaa bo ba ruta bana maitsholo a a sa isegeng.
           (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)                      (2)

15.10      Nnyaya- ke go tlhoka ditebogo gonne a le ntshitse mo sepitleng.
           Ee - o ne a bolaisa lelapa la gagwe tlala ka go ikgatholosa maikarabelo a
           botsadi.
           (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)                      (2)

Kwalololo e ileditswe                                                                  Phetla

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                15                   DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                    NSC – Memorantamo

15.11      Ke ne ke tlaa mo itshwarela gonne re tshwanetse go itshwarelelana.
           Ke ne ke tlaa tlogela go mo thusa gonne a sa tlhoke thuso ya me.
           (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)                   (2)

15.12      E e anyang e leletse e ruta e e mo mpeng/Se mogolo a se dirang fa pele ga
           bana, ba tsoga ba se dira.
           (Dikarabo tsa batlhatlhojwa tse di nepagetseng di elwe tlhoko.)                   (2)
                                                                                             [25]

                                                  PALOGOTLHE YA KAROLO YA C:                 25
                                                                PALOGOTLHE:                  80

Kwalololo e ileditswe                                                               Phetla

### Page 16

Setswana Puo ya Gae (HL)/P2
                                Downloaded from hlayiso.com            16                                                      DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                                              NSC – Memorantamo

KAROLO YA A: RUBORIKI YA TLHATLHOBO YA TLHAMO YA DIKWALO: POKO [10 MADUO]
       Ditlhokego          Phitlhelelo ka dinaledi          Phitlhelelo ka         Phitlhelelo ka tekano          Phitlhelelo e e             Ga a fitlhelela
                                                            matsetseleko                                              tlhaelang
DITENG                               8–10                        6–7                          4–5                        2–3                        0–1
                           -Thanolo e e               -O bontsha go               -Thanolo e e               -Thanolo ya setlhogo e e    -Setlhogo ga se a
Thanolo ya setlhogo        tseneletseng ya setlhogo   tlhaloganya, gape o         lekalekanang ya            sa kgotsofatseng            tlhaloganngwa
Ngangisano e e             -Motseletsele o o          ranotse setlhogo sentle     setlhogo                   -Ga go na dintlha dipe      -Ga go na bosupi jwa go
tseneletseng katlholo le   itumedisang wa dintlha     -Tsibogelo e e              -Go na le dintlha dingwe   tse di tshegetsang          dirisa leboko
go tlhaloganya             tsa ngangisano, di         lekalekanang ya dintlha     tse dintle tse di          setlhogo                    -Morutwana ga a kgona
setlhangwa                 tshegediwa ka botlalo go   -Dintlha tse di utlwalang   tshegetsang setlhogo       -Tlhaloganyo e e            go tlhaloganya
                           tswa mo lebokong           tsa ngangisano, fela ga     -Dintlha dingwe tsa        tlhaelang ya                mofutakwalo le leboko
7 MADUO                    -Go tlhaloganya            se tsotlhe tse di           dingangisano di            mofutakwalo le leboko
                           setlhangwa le leboko go    tshegeditsweng jaaka go     tshegeditswe, mme fela
                           go manontlhotlho           ne go tshwanetse            bosupi ga bo
                                                      -Go tlhaloganngwa ga        dumelesege ka metlha
                                                      mofutakwalo le leboko       -Tlhaloganyo e e kwa
                                                                                  tlase ya mofutakwalo le
                                                                                  leboko
KAGEGO LE PUO              -Popego e e                -Kagego e e                 -Go na le bosupi jwa       -Popego e supa              -E agegile bokoa
                           lomaganeng                 tlhamaletseng le kelelo e   kagego                     thulaganyo e e              -Diphoso tse di masisi
Popego, kelelo e e         -Dintlha tsa ngangisano    e utlwalang ya              -Tlhamo e tlhoka kelelo    fosagetseng                 tsa puo le setaele se se
tlhaloganyegang le         di agegile sentle          ngangisano                  e e bopegileng sentle ya   -Dintlha tsa ngangisano     fosagetseng
tlhagiso                   -Puo, segalo le setaele    -Kelelo ya ntlha ya         tlhaloganyo le tomagano    ga di a rulaganngwa
Puo, segalo le setaele     di supa kgolo, di a        ngangisano e kgona go       -Diphoso tse dinnye tsa    sentle
tse di dirisitsweng mo     kgatlhisa, di nepagetse    salwa morago                puo, segalo le setaele     -Diphoso tsa puo di a
tlhamong                   -Gotlhelele ga e na        -Bogolo puo, segalo le      tse di nepagetseng go le   bonagala
                           diphoso tsa puo,           setaele di nepagetse        go ntsi                    -Segalo le setaele tse di
3 MADUO                    mopeleto le matshwao a                                                            sa nepagalang
                           puiso
SEELO SA MADUO                        8–10                      6–7                         4–5                         2–3                        0–1

Kwalololo e ileditswe                                                                                                                               Phetla

### Page 17

Setswana Puo ya Gae (HL)/P2
                                 Downloaded from hlayiso.com            17                                                       DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                                               NSC – Memorantamo

KAROLO YA B LE C: RUBORIKI YA TLHATLHOBO YA DITLHAMO TSA DIKWALO: PADI LE TERAMA [25 MADUO]
Ditlhokego                  Phitlhelelo ka dinaledi          Phitlhelelo ka         Phitlhelelo ka tekano           Phitlhelelo e e             Ga a fitlhelela
                                                             matsetseleko                                               tlhaelang
DITENG                                12–15                       9–11                         6–8                         4–5                        0–3
                            -Tsibogelo ka dinaledi:    -O bontsha go               -Thanolo ya setlhogo e e    -Thanolo e e tlhaelang      -Setlhogo ga se
Thanolo ya setlhogo         14–15                      tlhaloganya, gape o         mo magareng, ga se          ya setlhogo, ga go na le    tlhaloganngwe
Ngangisano e e              -Tsibogelo e e             ranotse setlhogo sentle     diponagalo tsotlhe tse di   diponagalo dipe tse di      -Maiteko a a bokoa a go
tseneletseng, katlholo le   manontlhotlho: 12–13       -Tsibogelo e e              tlhagisitsweng ka botlalo   tlhagisitsweng ka botlalo   araba potso
go tlhaloganya              -Thanolo e e               lekalekanang ya dintlha     -Go na le dintlha dingwe    -Go dintlha di le mmalwa    -Dintlha tsa ngangisano
setlhangwa                  tseneletseng ya setlhogo   -Dintlha tse di utlwalang   tse dintle tse di           tse di tshegetsang          ga di dumelesege
                            -Motseletsele o o          tsa ngangisano, fela ga     tshegetsang setlhogo        setlhogo                    -Morutwana ga a kgona
15 MADUO                    itumedisang wa dintlha     se tsotlhe tse di           -Dintlha dingwe tsa         -Dintlha tsa ngangisano     go tlhaloganya
                            tsa ngangisano, di         tshegeditsweng jaaka go     dingangisano di             tse di maleba di dinnye     mofutakwalo kgotsa
                            tshegediwa ka botlalo go   ne go tshwanetse            tshegeditswe, mme fela      thata                       setlhangwa
                            tswa mo dikwalong          -Go tlhaloganya             bosupi ga bo                -Go tlhaloganya
                            -Go tlhaloganya            mofutakwalo le              dumelesege ka metlha        mofutakwalo le
                            mofutakwalo le             setlhangwa go a bonala      -Tlhalogantse               setlhangwa go gonnye
                            setlhangwa go go                                       bontlhabongwe jwa           thata
                            manontlhotlho                                          mofutakwalo le
                                                                                   setlhangwa
KAGEGO LE PUO                          8–10                       6–7                          4–5                         2–3                        0–1
                            -Popego e e                -Kagego e e                 -Go na le bosupi jwa        -Popego e supa              -Go tlhokagala ga
Popego, kelelo e e          lomaganeng                 tlhamaletseng le kelelo e   kagego                      thulaganyo e e              kagego go kgoreletsa
tlhaloganyegang le          -Matseno le bokhutlo di    e utlwalang ya              -E a tlhaloganyega le go    fosagetseng                 kelelo ya ngangisano
tlhagiso                    manontlhotlho              ngangisano                  lomagana fela e na le       -Dintlha tsa ngangisano     -Diphoso tsa puo le
Puo, segalo le setaele      -Dintlha tsa ngangisano    -Matseno, bokhutlo le       diphoso                     ga di a rulaganngwa         setaele se se
tse di dirisitsweng mo      di agegile sentle          ditemana dingwe di          -Diphoso di le mmalwa       sentle                      fosagetseng di tlhola
tlhamong                    -Puo, segalo le setaele    rulagantswe sentle ka       tsa puo, segalo le          -Diphoso tsa puo di a       setlhangwa se se sa
                            di supa kgolo, di a        tomagano                    setaele tse di              bonala                      atlegang
10 MADUO                    kgatlhisa, di nepagetse    - Kelelo e e utlwalang ya   nepagetseng go le go        -Segalo le setaele tse di   -Segalo le setaele tse di
                                                       ngangisano                  ntsi                        seng maleba                 seng maleba
                                                       -Bogolo puo, segalo le      -Bontsi jwa ditema di       -Ditemana di fosagetse
                                                       setaele di nepagetse        nepagetse
SEELO SA MADUO                       20–25                       15–19                        10–14                       5–9                         0–4

Kwalololo e ileditswe

## Related documents

- [Setswana HL P1 Feb March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p1-feb-march-2015-memo/cc44dd44-0b8c-4c7b-9c0a-eb79c5cac5d3) — Setswana HL · Memo · 2015 · Setswana
- [Setswana HL P3 Feb March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-feb-march-2015-memo/cdafbcb1-36c0-48e1-9fdd-7d5c2e90ca81) — Setswana HL · Memo · 2015 · Setswana
- [Setswana HL P2 June July 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-june-july-2015-memo/dc062659-19cb-412d-8b1f-b1c79b507c32) — Setswana HL · Memo · 2015 · Setswana
- [Setswana HL P2 Feb March 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-feb-march-2018-memo/dbace9c6-ac58-4eb2-a6c1-2d018c41c737) — Setswana HL · Memo · 2018 · Setswana
- [Setswana HL P2 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-feb-march-2017-memo/dc24617c-67e5-42f1-beaf-a6ff858f9af1) — Setswana HL · Memo · 2017 · Setswana
- [Setswana HL P2 Feb March 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-feb-march-2016-memo/75b5eaff-c7c6-472f-afbe-ce58f01122cd) — Setswana HL · Memo · 2016 · Setswana

## More from Grade 12 Setswana HL

- [Gr 12 Setswana HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-setswana-hl-atp-2023-24/afd996d6-a11a-4a4d-8bf9-e13a89494ac1) — ATP
- [Setswana P1 (HL) June 2025 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/setswana-p1-hl-june-2025-question-paper/48b7dc5e-fbd2-4ae3-905c-24387aecf8aa) — QP · 2025 · Setswana
- [NW 12 SETSWANA HL P1 QP JUNE 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-setswana-hl-2025-nw-june-exam-question-paper-paper-1-setswana/039aaf68-9097-4cad-8785-98f3161c7059) — QP · 2025 · Setswana
- [Setswana HL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p1-nov-2024/b17fd600-b447-4440-9ad6-24d1957ed359) — QP · 2024 · Setswana
- [Setswana HL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-nov-2024/383f45ba-7815-40ab-8e1c-30784dc8044d) — QP · 2024 · Setswana
- [Setswana HL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-nov-2024/f38615cc-04f4-4b71-9122-faee2a51239a) — QP · 2024 · Setswana

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
