# Setswana HL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2015 QP

> Grade 12 Setswana HL Paper 2 question paper from the NSC Supplementary Exam 2015, 21 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-feb-march-2015/c98ab7e9-3a2c-44b8-bdc8-8beb13cf4e09
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Setswana HL
- Grade: Grade 12
- Language: Setswana
- Document type: Question paper
- Year: 2015
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 21

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Setswana HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/setswana-hl) › [Setswana HL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2015 QP](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-feb-march-2015/c98ab7e9-3a2c-44b8-bdc8-8beb13cf4e09)

## About this document

Setswana Hl · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2015 · setswana. Question paper, 21 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Setswana HL P2 Feb March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-feb-march-2015-memo/a2ff0dd0-da58-494b-9753-75719b8b040c) — Memo · 2015 · Setswana

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                    NATIONAL
                               SENIOR CERTIFICATE

                                    MOPHATO 12

                            SETSWANA PUO YA GAE (HL)

                              PAMPIRI YA BOBEDI (P2)

                            TLHAKOLE/MOPITLWE 2015

MADUO: 80

NAKO: 2½ diura

                            Pampiri e, e na le ditsebe di le 21.

Kwalololo e ileditswe                                              Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                  2                    DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                            NSC

DITAELO LE TSHEDIMOSETSO

1.        Buisa tsebe e ka kelotlhoko pele o ka simolola go araba dipotso.

2.        O se ka wa leka go buisa pampiri yotlhe. Lebelela lenaneo la diteng mo
          tsebeng ya bone, mme o tshwae dipalo tsa dipotso tse di boditsweng mo
          dikwalong tse o di buisitseng monongwaga. Morago ga moo, buisa dipotso
          tse, mme o tlhophe dipotso tse o batlang go di araba.

3.        Pampiri e, e na le DIKAROLO di le THARO:

          KAROLO YA A:        Poko        (30)
          KAROLO YA B:        Padi        (25)
          KAROLO YA C:        Terama      (25)

4.        Araba dipotso di le TLHANO: Di le THARO mo KAROLONG YA A, e le
          NNGWE mo KAROLONG YA B le e le NNGWE mo KAROLONG YA C ka
          mokgwa o o latelang:

          KAROLO YA A: POKO
          MABOKO A A TLHAOTSWENG – Araba dipotso di le PEDI.
          LEBOKO LE LE SA TLHAOLWANG: Batlhatlhojwa botlhe ba tshwanetse go
          araba potso e.

          KAROLO YA B: PADI
          Araba potso e le NNGWE.

          KAROLO YA C: TERAMA
          Araba potso e le NNGWE.

5.        TLHOPHO YA DIKARABO MO KAROLONG YA B (PADI) LE MO
          KAROLONG YA C (TERAMA)
          - Araba FELA dipotso tsa padi le terama tse o di ithutileng.
          - Araba potso e le NNGWE ya TLHAMO le e le NNGWE ya DIPOTSO TSE
            DIKHUTSHWANE. Fa o araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA B, o
            tshwanetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG YA C. Fa
            o arabile dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG YA B, o tshwanetse
            go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA C. Dirisa lenaneonetefatso
            go go thusa.

6.        BOLEELE JWA DIKARABO
          - Dikarabo tsa dipotso tsa tlhamo tsa poko di tshwanetse go nna le mafoko
            a a ka nnang 250–300.
          - Dikarabo tsa dipotso tsa tlhamo tsa padi le terama di tshwanetse go nna le
            mafoko a a ka nnang 400–450.
          - Boleele jwa dikarabo tsa dipotso tse dikhutshwane bo laolwe ke maduo a a
            neetsweng. Dikarabo tsa batlhatlhojwa di totobale mme di nne maleba.

Kwalololo e ileditswe                                                                Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                  3                  DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                            NSC

7.        Ela tlhoko ditaelo kwa tshimologong ya KAROLO e NNGWE le NNGWE.

8.        Nomora dikarabo tsa gago ka nepagalo go ya ka thulaganyo ya dipalo tse di
          dirisitsweng mo pampiring ya dipotso.

9.        Simolola karolo NNGWE le NNGWE mo tsebeng e NTŠHWA.

10.       Kwala ka mokwalo o o phepa e bile o bonala.

11.       Tiriso ya nako e e tshitshinngwang.

          KAROLO YA A:        Metsotso e le masomeamane (40)

          KAROLO YA B:        Metsotso e le masomeamatlhanotlhano (55)

          KAROLO YA C:        Metsotso e le masomeamatlhanotlhano (55)

Kwalololo e ileditswe                                                              Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                 4                     DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                           NSC

LENANEO LA DITENG
Tsebe e, e naya batlhatlhojwa tshedimosetso tebang le tlhopho ya dipotso tse ba
batlang go di araba kwa ntle ga go buisa pampiri yotlhe.

 KAROLO YA A: POKO
 Poko e e tlhaotsweng: Araba dipotso dingwe le dingwe di le PEDI.
 PALO YA POTSO                    POTSO                          MADUO                TSEBE
 1. Metsi masetlha                Potso ya tlhamo                  10                    6
                                  KGOTSA
 2. A ke bona bongwetsi?          Potso ya tlhamo                  10                         7
                                  KGOTSA
 3. Lentswe la moledi             Dipotso tse dikhutshwane         10                         8
                                  KGOTSA
 4. Ngwanaka o tsetswe            Dipotso tse dikhutshwane         10                         9

                                           LE

 Poko e e sa tlhaolwang: Araba potso e le NNGWE.
 5. Motlhokagae                   Dipotso tse dikhutshwane                 10             10

 KAROLO YA B: PADI
 Araba potso e le NNGWE.
 6. Leba Seipone                       Potso ya tlhamo                     25             11
                                       KGOTSA
 7.   Leba Seipone                     Dipotso tse dikhutshwane            25           11–12
                                       KGOTSA
 8.   Omphile Umphi Modise             Potso ya tlhamo                     25             13
                                       KGOTSA
 9.   Omphile Umphi Modise             Dipotso tse dikhutshwane            25           13–14
                                       KGOTSA
 10. Masego                            Potso ya tlhamo                     25             15
                                       KGOTSA
 11. Masego                            Potso e khutshwane                  25           15–16
 KAROLO YA C: TERAMA
 Araba potso e le NNGWE.
 12. Matsapa di a tsaya kae?           Potso ya tlhamo                     25             17
                                       KGOTSA
 13. Matsapa di a tsaya kae?           Dipotso tse dikhutshwane            25           17–19
                                       KGOTSA
 14. Ga se Lorato                      Potso ya tlhamo                     25             19
                                       KGOTSA
 15. Ga se Lorato                      Dipotso tse dikhutshwane            25           19–21

ELA TLHOKO:             Mo DIKAROLONG tsa B le C, araba potso ya tlhamo e le
                        NNGWE le potso e le NNGWE ya dipotso tse dikhutshwane.

Kwalololo e ileditswe                                                                Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                    5                  DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                              NSC

LENANEONETEFATSO

Lebelela lenaneonetefatso le, go netefatsa fa o arabile palo ya dipotso e e tlhokegang.

        KAROLO                   PALO YA           PALO YA            TSHWAYA
                                 DIPOTSO        DIPOTSO TSE DI
                                                 ARABIWANG
 A: Poko                            1–4               2
    (Poko e e
    tlhaotsweng)
 A: Poko                             5                 1
    (Poko e e sa
    tlhaolwang)
 B: Padi                           6–11                1
    (Tlhamo kgotsa
    dipotso tse
    dikhutshwane)
 C: Terama                         12–15               1
    (Tlhamo kgotsa
    dipotso tse
    dikhutshwane)

ELA TLHOKO:             Mo DIKAROLONG tsa B le C, netefatsa gore o arabile potso e le
                        NNGWE ya tlhamo le e le NNGWE ya dipotso tse dikhutshwane.

Kwalololo e ileditswe                                                                Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                 6                    DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                           NSC

KAROLO YA A: POKO

Maboko a Setswana – MK Mothoagae

Dipotso di tlaa bodiwa go tswa mo mabokong mangwe a le MANE a a tlhaotsweng le
go tswa go le le LENGWE le le sa tlhaolwang. Batlhatlhojwa ba tshwanetse go araba
dipotso dingwe le dingwe di le PEDI go tswa mo mabokong a a tlhaotsweng le e le
NNGWE go tswa mo go le le sa tlhaolwang. Dipotso tsa maboko a a tlhaotsweng di
tlaa tlhagelela pele, mme go latele tsa leboko le le sa tlhaolwang.

ELA TLHOKO: Araba potso e le NNGWE ya maboko a a sa tlhaolwang.

Araba dipotso di le PEDI go tswa mo go di le nne tse di boditsweng.

POTSO 1 (TLHAMO)

Buisa leboko le le latelang, morago o kwale tlhamo e mo go yona o tlhalosang maikutlo
a mmoki ka ga bojalwa. Boleele jwa tlhamo e nne mafoko a a ka nnang 250–300.

METSI MASETLHA – EB Masoabi

1         Ke metsi- masetlha setsimpa boko,
2         O dubisa banna thankga maibing,
3         Ba je mmamodikwane mananeng,
4         Ba rwale mabogo tlhogong go umakwa,
5         Masetla-dibete a tiro tsa bojalwa.

6         Ruri o setlhogo o sa bolaya motho!
7         O gopisa bagale ka mpa ya sebete,
8         O ba tlogele ba le pududu dikhaing,
9         Wena o sale o phophoma dinkgong,
10        O boe o ba amoge seriti,
11        Ba sale ba sasanka mananeng.

12        Balatedi ba gago ba dule bomphe-ke-gôrê.
13        Matlho a bona a ditoto a totomologile,
14        Melomo ke dibete diphafaneng.
15        Godimo ga moo, o botlha ka tatso le lonko,
16        Mme o pakwa go feta kgotlaomone.

17        Ka ntlha ya gago merafe e latlhegetswe ke dikgosi,
18        O busa metse boemong jwa magosi,
19        O garaswantse kagiso makgotleng,
20        Go setse fela selelo le khuranyo ya meno.

21        Malapeng magora a tswetswe ka mefiko,
22        Dipitsa di tlhoka baapei,
23        Mamphorwana a atlhametse babolai,
24        Ka dinong di fofile le metsi-masetlha
25        Mabele kgaitsadia mmu le pula.                                                      [10]

Kwalololo e ileditswe                                                               Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                 7                     DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                           NSC

POTSO 2 (DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE)

Maboko a Setswana – MK Mothoagae

Buisa nopolo e e latelang, mme morago o arabe dipotso.

A KE BONA BONGWETSI? – GK Setou

1          E re ke ntse ke lwa le mabele,
2          Ke a fetola gore ke a phothe sentle,
3          Ke utlwe mafoko a tshele fa morago ga me,
4          'Dingwetsi tsa kajeno di bolawa ke matheka;
5          Tsaya o je ka o itse yona mpa e fela.'
6          Tenego e nkeledise go di gana, mpa yona e di lelela.

7          Ditlhare ga di na kutlwelobotlhoko,
8          Di kapa magatwe a a se nang lepele le lemorago.
9          Leino le ka ntshetsa motho wa senna ka mafokofoko.
10         Le rraBankganne ke tlaa mmona a ijisitse ditshipi,
11         A bolela fa a sa bolo go eletsa ngwana wa bobedi,
12         A bolela fa phoso e le marukhu a mantsi a!

13         Mmatsale e re ke lela mala
14         A bolele fa ngwana wa gagwe a lelela ngwana;
15         A bolele fa go se pholo e nngwe gape;
16         Pholo e le mpa go potokana jaaka lephutshe,
17         Pholo e le gorosa lesika.
18         A feletse a mpotsa gore a tota ke mosadi wa bana.

19         E le ruri sebata go batwa sa mokwatla,
20         Ka phoso e tlile go digelwa nna,
21         Nna yo mme a leng kgakala.
22         E tswe rraBankganne le ene e ka tswa e le nkgwana.
23         Ga ke mo sale morago jaaka moriti,
24         Ga ke itse se a se dirang kgakala le pono ya me!

2.1       Ke maikutlo afe a a senolwang ke mmoki mo lebokong le?                               (2)

2.2       Tsaya mela 4-5 mme o tlhalose se se dirwang ke dingwetsi tsa gompieno.               (2)

2.3       Nopola mola go tswa mo temaneng ya bobedi o o supang fa ngwetsi e kile ya
          tshola ngwana.                                                                       (2)

2.4       Maikaelelo a mmoki a go dirisa sekapuo sa tshwantshanyo mo go mola 16 wa
          leboko le, ke afe?                                                                   (2)

2.5       Naya ponagalo ya poko e e tlhagelelang mo meleng 20 le 21 o bo o tlhalose
          mosola wa yona.                                                                      (2)
                                                                                               [10]

Kwalololo e ileditswe                                                                Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                 8                    DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                           NSC

POTSO 3 (DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE)

Maboko a Setswana – MK Mothoagae

Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso.

LENTSWE LA MOLEDI – LD Raditladi

1         E re o lwa le motho o se mo leleke,
2         O se mo ntshe mo lefatsheng la gagwe;
3         Fa a le kgakala nao o tla ngunanguna,
4         O tlaa go raya maina o sa mo reetsa,
5         A ba a go tlatsa le lefatshe ka puo;
6         Gaufi nao gone o tlaa tswala molomo.
7         Mpherefere ga se tshiamo, tshenyego,
8         Bodipa ga se botho, bolalome,
9         Merafe morago e tswa mampagane,
10        E tuulale dilo di se dinene.

11        E se re motho a tlhotsa wa gogoba,
12        A tswela kwa ntle ga a na go gatisa,
13        Leno ke lefatshe la kganetsano,
14        Ga se lefatshe la 'Ahee, Morena!'
15        E tlaa re o tlaa re o tseleng ya kagiso.
16        Tseleng phepa ya baagi ba lefatshe.
17        O bone o lela mokaulengwe a lela
18        O ba o tshega le mokaulengwe a tshega:
19        Fa tseo di seyo botshelong joo, morena,
20        O motho popo, lotso o sebatana.

3.1       Mmoki o senola maikutlo afe mo lebokong?                                            (2)

3.2       Nopola lefoko le le tlhalosang go 'seba' go tswa mo temaneng ya 1.                  (1)

3.3       Nopola mafoko go tswa mo temaneng ya bofelo a a supang gore motho o
          tshwana le phologolo.                                                               (1)

3.4       Maikaelelo a mmoki a go dirisa sekapuo sa tshwantshiso mo moleng 8 wa
          leboko le ke afe?                                                                   (2)

3.5       Naya ponagalo ya poko e e tlhagelelang mo meleng 15 le 16 o bo o tlhalose
          mosola wa yona.                                                                     (2)

3.6       Tsaya mela 19 le 20 mme o tlhalose se mmoki a se kayang ka mela eo.                 (2)
                                                                                              [10]

Kwalololo e ileditswe                                                               Phetla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                  9                    DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                            NSC

POTSO 4 (DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE)

Maboko a Setswana – MK Mothoagae

Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso.

NGWANAKA O TSETSWE – GK Setou

1         Ke ne ka go itshokela, ngwanaka,
2         Ka mephato ka nna ka go tlhatlosa,
3         Ka tshepo ya gore nna kgakakgolo ga ke na mebala,
4         Mebala ke tshepile e le mo go wena,
5         Gona jaanong o khwekhwentha seeng,
6         O lebala fa ke go tsetse ka Setswana.

7         Tsona diatlanyana tse di tsofetseng tse,
8         Ona matsogonyana a a tsutsubaneng a
9         A go godisitse; a go dirile ke-a-thaisa
10        O lebetse fa rraago a ikhuditse malobeng,
11        A bolaiwa ke serame se mo tsene marapong,
12        Serame ka ntlha ya go bapalela tsetse.

13        Ke eng kajeno ke lejwa ke mang?
14        Ka le dikala tsa modubu di setse di bonala,
15        Ka lela dikeledi tsa madi e seng tsa mathe,
16        Ka re ngwanaka nkutlwe, nkgadime, nkgotsofatse la bofelo.
17        Ka re tlogela legaga le mahumo a lefatshe,
18        Ka tsotlhe e le mogokitla o o tlileng go dutla.

19        Ngwanaka utlwa selelo sa me, bogolo romela motsoko,
20        Le wena o a ikatisa o tlile go tsofala,
21        Botsofe, ngwanaka, bogwera, bo a rulaganelwa.
22        Se re fa o tsamaya wa latlhela letlapa kwa morago;
23        O tsetswe ke khutsana ya mosadimogolo, ngwanaka.

4.1       Ke maikutlo afe a a senolwang ke mmoki mo lebokong le?                               (2)

4.2       Naya dilo di le PEDI tse mmoki a neng a lela ka ga tsona.                            (2)

4.3       Naya ponagalo ya poko e e tlhagelelang mo meleng 7 le 8 o bo o tlhalose
          mosola wa yona.                                                                      (2)

4.4       Maikaelelo a mmoki a go dirisa sekapuo sa pheteletso mo moleng 9 ke afe?             (2)

4.5       Nopola mafoko a a kayang go tsamaela ruri mo temaneng ya bofelo ya
          leboko.                                                                              (2)
                                                                                               [10]

Kwalololo e ileditswe                                                                Phetla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                   10                   DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                             NSC

POKO E E SA TLHAOLWANG

Batlhatlhojwa botlhe ba tshwanetse go araba potso e.
POTSO 5 (DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE)

MOTLHOKAGAE – LD Raditladi
1         Lo bule ditsebe, ke tlaa bula letlole,
2         Ke tlaa duma jaaka segwana sa phefo,
3         Kgotsa ke duma fela jaaka botlole,
4         Ke kurutla jaaka diphuka tsa phofo,
5         Ka bagaetsho ba ne ba ntsenya tlhalefo,
6         Ba mpopela kgomo ya mmopa, ya lela,
7         Namane ya yona ka ba ka e kotela.
8         Ke bolailwe ke batho betsho maloba,
9         Ba ntshidika le ka disana magetla,
10        Pelo ya me ka ba ka e utlwa e uba,.
11        Ka re ke gadima fela jaaka kgatla,
12        Ke supa fa di le phepa, tsa me diatla,
13        Ba mpatika, ka tlhoka monamoledi,
14        Ka bona ke sekaseka dikeledi.
15        Ke pagame Gabane ka gabalala,
16        Ke re ke lekole bao ba ba sa nthateng,
17        Ke ko ke okomele batsayamotlhala,
18        Ke bone bampolai bao ba ba sa mpatleng!
19        Ga ke gaufi, ke ile le lefatshe boteng,
20        Mefago ya tlotlopo e le kgonkgonyane,
21        Le sejo sa tsela e le sa dinonyane.
22        Ke tsamaile nosi jaaka lenong marung,
23        Ka gatagata lenaga ke sa le itse,
24        Ka bo ke dubaka mo bogorogorong.
25        Ke raletse le lefatshe ke sa le itse,
26        Ka tsena ka dithotana di le dintsi,
27        Mafelo nageng ka ‘a ka a lalela jale,
28        Ka bo ke dirwa ke lenaga bogole.

5.1       Kgankgolo ya leboko le, ke efe?                                                       (2)
5.2       Tsaya mela 6-7 mme o tlhalose maikutlo a mmoki go ya ka diteng tsa leboko
          le.                                                                                   (2)
5.3       Mmoki o kaya eng fa a re: 'Le sejo sa tsela e le sa dinonyane'?                       (2)
5.4       Maikaelelo a mmoki a go dirisa sekapuo sa tshwantshanyo mo lebokong le,
          ke afe?                                                                               (2)
5.5       Naya ponagalo ya poko e e tlhagelelang mo moleng 15 o bo o tlhalose
          mosola wa yona.                                                                       (2)
                                                                                                [10]
                                                    PALOGOTLHE YA KAROLO YA A:                  30

Kwalololo e ileditswe                                                                 Phetla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                11                    DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                          NSC

KAROLO YA B: PADI

Ditshwaelo ka kakaretso:

•   Go boditswe potso ya TLHAMO le DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE go tswa mo
    pading e o e tlhaoletsweng monongwaga.
•   Batlhatlhojwa ba tshwanetse go araba potso e le NNGWE go tswa mo pading e ba
    e ithutileng.
•   Fa motlhatlhojwa a itlhophetse go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA B, o
    tshwanetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG YA C.
•   Fa motlhatlhojwa a itlhophetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo
    KAROLONG YA B, o tshwanetse go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA C.

Araba potso e le NNGWE go tswa mo pading e o e buisitseng.

POTSO 6

Leba Seipone – Kabelo Kgatea

Ditiragalo tse di fitlhelwang mo pading e, ke tsa motlha ofe? Tshegetsa karabo ya gago
ka go bapisa se se neng se diragala mo pusong ya tlhaolele le se se dirwang mo
pusong ya kgololosego. Boleele jwa tlhamo e nne mafoko a a ka nnang 400–450.                  [25]

                                      KGOTSA

POTSO 7

Leba Seipone - Kabelo Kgatea

Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso.

E rile fa Motswagauteng a hularela mogope, a tlelwa ke mahutsana. A gopola tsa kwa
a tswang. Keledi ya thepologa le lerama le le setlhanyana. A khukhuisa, a ntsha
phatsa ya gagwe ya seipone. A iteba.
'Phimola dikeledi Motswagauteng, lebagana le botshelo jwa gago. Ga go ope yo o
mosola go gaisa wena mo botshelong jwa gago. Ga go ope yo o ka go direlang sepe
se se molemo. Gomotsega mosimane. Gomotsega Motswagauteng.'
A itshekatsheka le go tsutsubulula sefatlhego. A lebogela go bua le mosimane yo o
rutilweng go mo rata le go mo tlotla go tswa bonnyeng jwa gagwe.

Go phirima ga letsatsi ga tlisa lefifi mo pelong ya gagwe. A lala a sutlha sekgwa jalo
morwa Gokatweng. A leka ka gotlhe gore a se tsamaele gaufi le dintŝwa tse di
bogolang, dipone le fa a ka gaodisang motho gona.
A gopola sepoko se se tumileng thata kwa Motsitlane. Go ne go se ope mo motseng
yo o sa itseng sepoko sa ga Tsotsi. Se tumile ka go laisa batho mo khombing. E re
motho a tsoga mo mosong, a iphitlhele a kakaletse fa godimo ga lebitla la ga Tsotsi.
Ga twe Tsotsi o ne a bolawa ke Basotho ba ba tumileng ka leina la Marašia kwa
Gauteng.

Kwalololo e ileditswe                                                               Phetla

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                  12                    DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                            NSC

Motswagauteng a sola babolai ba ga Tsotsi. A dumela se Ijelele a se mo rutileng.
'Batho ba ba bolawang le ba ba ipolayang ga ba tsene ka kgoro ya legodimo, gonne
ba sule pele ga nako e e beilweng ke Modimo.'
Mafoko a, a ga mosadimogolo Ijelele, a tiisa Motswagauteng mooko. A rata botshelo le
go itsaya jaaka a ntse gonne a sa batle go ipona a poka.
E rile ka mahube a basadi, a itelekela ka toropo e a sa e itseng. A bona batho le dikoloi
di feresela. A ema tlhogo.

E rile fa tlhogo e se na go itotlolola, a bona borogo. A tsena ka fa tlase ga jona go isa
marapo go beng gore ba kokone.
E rile a sa ntse a bo kgonkga jo bo se nang papadi, a utlwa monko wa nama jaaka o
ka re o a lora. A bula matlho ka iketlo. A fitlhela basimane ba bararo, ba apeile nama
ka phafana ya bojalwa jwa sekgowa jwa mabele, ya pampiri. A makalela boitseanape
jo a bo bonang.

7.1       Kgolagano ya ga Motswagauteng le mosadimogolo Ijelele ke efe?                         (1)

7.2       Naya dintlha di le PEDI ka ga semelo sa ga Mosala. Tshegetsa karabo ka
          lebaka.                                                                               (4)

7.3       Tlhalosa ka botlalo se se dirileng gore Motswagauteng a iphitlhele a le mo
          diatleng tsa ga Mokwepa.                                                              (2)

7.4       Go lelera le naga ga ga Motswagauteng go tsweletsa jang morero wa padi?               (2)

7.5       Go ngweega ga ga Motswagauteng kwa ga Mokwepa go tsweletsa jang
          ditiragalo tsa padi e?                                                                (2)

7.6       Tlhagisa ditlamorago tsa go palelwa ke go swa ka lehunelo ga ga Gokatweng.            (2)

7.7       Lepodisi le le neng le etela Motswagauteng kwa bookelong le thusa jang mo
          go tsweletseng poloto ya padi e?                                                      (2)

7.8       Kamano ya ga Sepoko le Motswagauteng e tsweletsa jang morero wa padi?                 (2)

7.9       Tshobotsi ya ga Motswagauteng e nnile le seabe sefe mo botshelong jwa
          gagwe?                                                                                (2)

7.10      Fa o ne o le mo maemong a ga Gokatweng o ne o ka dira eng ka lesea le o le
          imisitsweng ke mosweu? Tshegetsa ka lebaka.                                           (2)

7.11      Go ya ka wena, a tshwetso e e tserweng ke Janie kwa kgotlatshekelo ya go
          tlhokomela Motswagauteng e siame? Tshegetsa ka lebaka.                                (2)

7.12      A bokhutlo jwa padi e, ke jo bo kgwedisang? Tshegetsa ka lebaka.                      (2)
                                                                                                [25]

Kwalololo e ileditswe                                                                 Phetla

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                13                 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                          NSC

POTSO 8

Omphile Umphi Modise – DPS Monyaise

Araba potso e le NNGWE go tswa mo pading e o e buisitseng.

Tlhagisa le go senola motsi le motlha wa ditiragalo tse di fitlhelwang mo pading e.
Sedifatsa karabo ka go bapisa se se neng se dirwa mo malobeng gammogo le se se
dirwang mo metlheng ya gompieno. Boleele jwa tlhamo e nne mafoko a a ka nnang
400–450.                                                                                   [25]

                                     KGOTSA

POTSO 9

Omphile Umphi Modise – DPS Monyaise

Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso.

Thandi a raya Motlalepule a re lekolwane le, ke kgaitsadie, ngwana wa ga
rrangwanaagwe. Mme ka ba ne ba tshwana jaaka dipeba, mosetsana a se ka a
belaela sepe. Mogodungwana wa simolola tiro ya ona, morago ga sebakanyana, a
thulamela. Mo mosong a tsoga a palelwa, a kgobegile marapo, a otŝwa ke tlhogo, a
feroga dibete.

Sebokolodi sa ga mmathamagana, semelemethe se matsoke, khunwana ya mosadi
wa mosarwa, maketiketi a naga tsa meru gaeng la ngwana yo o sa leleng, sa ema mo
Mlamlankunzi. Batho ba photsa ba pitlagane mo mejakong, ba itlhaganeletse
dipalamo, gore ba fitlhe gae go sa bonala. Fa ba se na go phatlhalala, ga sala
mosetsana mongwe a belege ngwana wa lesea, le mosadimogolo wa batho a setse a
palelwa ke go tsamaya. Ba gadimaka gore ba bona mang a ba kaela kwa ba yang
gone, ba mo tlhoka. Ba ineelela tsela e e tsenang mo motseng.

Setlhako sa mosetsana sa nao la molema se ne se tlogela mpa ya lonao mo a gatileng
gone. Fa ba ntse ba tsamaya ba kopana le lepodisi. Ba ngunangunaletsa tlase; a
sosobaganya sefatlhego, e kete ga a rate mafoko a bone. Morago ga sebakanyana a
supa ka monwana ntlheng ya Borwa; a kgaogana nabo a thikitha tlhogo jaaka kgomo e
tsenwe ke ntsi mo tsebeng.

Ka lotlatlana ba tsamaya ba raletse thota ya ntlheng ya Borwa. Mosadimogolo a
ikgoga fela, motho wa batho. Mmadi, ntsamaisa tsela, ntsala, e tle e re kamoso o
mpakele. Matlho diala ga a je sa motho … Ba tlhatloga mokong, ba fitlha ba ema fa
pele ga ntlo e bonisitswe ka pone-ditalana ka fa ntle. Fa ba se na go nna ba
kabakanya ka sebaka se seleele, ga tswa mosetsana wa mooki mo segotlong sa ntlo
e. Ya re a ba bona, a nyenya.

Mosetsana a ya fa go ene, a sebaseba nae ka sebakanyana. Yole a thikitha tlhogo, a
sonya. Mosetsana a mo rapela ka bopelotelele. Ba tsena mmogo mo ntlong.
Mosadimogolo a sala a rapaletse ka fa ntle.
Morago ga sebaka se seleele, mosetsana a tswa a le esi, 'fatlhego se hupile
manyaapelo'.

Kwalololo e ileditswe                                                            Phetla

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                   14                    DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                             NSC

'A ba mo tshotse?'

Mosetsana a phitsakeletsa keledi.

'Ba re o tle go mo tsaya leng?'

'Ga ba a …' dikeledi tsa matlhotlhapelo tsa mo kaba molomo.

9.1       Ke mang yo o lomeleditseng Motlalepule? Tlhalosa gore o mo lomeleditse
          jang.                                                                                  (2)

9.2       Tlhagisa bothata bo Motlalepule a nnileng le bona fa a fitlha kwa difoleteng.          (2)

9.3       A tiragalo ya ga Motlalepule ya go isa ngwana kwa kgodisong e sa ntse e
          fitlhelwa mo matshelong a rona? Tshegetsa karabo ka lebaka.                            (2)

9.4       Tshwaela ka ga seabe sa mosimane yo o neng a usa sekgwama sa madi mo
          tsweletsong ya padi e.                                                                 (2)

9.5       Go isiwa ga ga Omphile kwa kgodisong go thusitse jang mo tsweletsong ya
          poloto ya padi e?                                                                      (2)

9.6       Mosimane wa tedu tsa katse o tsweletsa jang morero wa padi e?                          (2)

9.7       Semelo sa ga rraMosidi se tsweletsa jang ditiragalo tsa padi e?                        (2)

9.8       Ke seabe sefe se mokgatlho wa Baitiredi o nnileng le sona mo phuthololong
          ya poloto ya padi e?                                                                   (3)

9.9       A tshobotsi ya ga Motlalepule ke yona e mo tliseditseng manyaapelo mo
          botshelong? Tshegetsa karabo ka lebaka.                                                (2)

9.10      Fa o ne o le monnamogolo Ofentse, o tliseditswe ngwana yo o sa nkgisaneng
          losika le ena, a o ne o tlaa mo amogela? Tshegetsa karabo ka lebaka.                   (2)

9.11       A o dumelana le ntlha ya gore Motlalepule ke moipolai yo o sa lelelweng ka
           go tlogela ngwana kwa kgodisong? Tshegetsa karabo ka lebaka.                          (2)

9.12       Go ya ka wena a Modise o ne a tshwanetse go itshwarela mmaagwe morago
           ga go lemoga gore ke motsadi wa gagwe yo o neng a mo latlha? Tshegetsa
           karabo ka lebaka.                                                                     (2)
                                                                                                 [25]

Kwalololo e ileditswe                                                                  Phetla

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                 15                    DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                           NSC

POTSO 10

Masego – G Mokae

A ditiragalo tse di fitlhelwang mo pading e, ke tsa motlha wa maloba kgotsa wa
gompieno? Tshegetsa karabo ya gago ka go tlhagisa se se neng se diragala mo
malobeng le se se dirwang gompieno. Boleele jwa tlhamo e nne mafoko a a ka nnang
400–450.                                                                                       [25]

                                       KGOTSA

POTSO 11

Masego – G Mokae

Araba potso e le NNGWE go tswa mo pading e o e buisitseng.

Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso.

'Mme, jaaka o itse, ka nako ya lona, maemo a tokafetsenyana. Maburu a mantsi a
dipolase a lelefaditse dithamo go letlelela badiredi ba bona go romela bana ba bona
kwa dikolong.

Bangwe ba bona ba ba agela dikolo mo dipolaseng. Go rialo ke gore, fa nako e ntse e
tsamaya, maemo a ne a ntse a tokafalela badiredi ba maburu ba Bantsho mo
dipolaseng. Le fa gantsi a ne a tokafala ka bonya jwa leobu …'
'Ee rra, seo ke a se itse.

'Mme a ne a ka fetoga ka bonako fa, mo gareng ga maemo a mangwe, bana ba
badiredi ba dipolase ba ne ba ka se tshameke ka ditŝhono tseo ba neng ba di newa go
ithuta gore ba tle ba tshele matshelo a a gaisang a batsadi ba bona. Ke ka foo ke neng
ka hutsafala fa o ima pele ga nako, Masego. Le fa jaanong ke lemoga gore e ne e se
ka thato ya gago.'

'Ke lebogela go utlwa seo rra.'

'Ke ne ke sa hutsafatswe ke go se rate setlogolo sa me Sello, Masego. Ke rata
mosimanyana yo ka pelo ya me yotlhe. Ke ne ke hutsafetse ka gore ke ne ke batla
gore o bo o mo siamiseditse maemo pele o ka mo lere ngwanaka; gore a tle a tshele
botshelo jo bo gaisang jwa ga mmaagwe fela jaaka mmaagwe a ka bo a ne a tshedile
botshelo jo bo gaisang jwa batsadi ba gagwe. Seo le fa ke sa sekaseka dibuka
ngwanaka, ke sone tlhabologo: lesika le le latelang le na le diphitlhelelo tse di botoka
go feta tsa lesika le le fetileng pele ga lona.'

'Ammaaruri ke yona rre; ke yona tlhabologo eo.'

'Thuto, mosetsana wa me yo o rategang, ke mokoro wa boikanyego, oo re ka
kgabaganyang madiba a a tletseng dikwena a kgethololo ya mmala.'Thuto ke senotlolo
sa kgololosego go bana ba mmala wa sebilo, Masego'.

Kwalololo e ileditswe                                                                Phetla

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                 16                    DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                           NSC

'Ee rra, ke sona tota.'

'Seo se mphitlhisa mo molaetseng wa me wa ntlha le wa bofelo go wena, Masego
ngwanaka, leka ka bojotlhe jwa gago go bonela Sello ditŝhono tsa gore a rutege,
ngwanaka.'

'Ke tlaa dira jalo, rra.'

11.1      Mmuisano o o fa godimo o senola maikutlo afe a a tswang kwa botennyeng
          jwa ga Kgabo Motsepe?                                                                (2)

11.2      Naya mabaka a MABEDI a a dirileng gore base Schalk a tekete Kgabo
          Motsepe mo phatlalatseng.                                                            (2)

11.3      A tiragalo ya ga Rre Selamolela le Rraagwe Sannah ya go bua mo sephiring
          ka go amogelwa ga ngwana kwa sekolong e sa ntse e fitlhelwa mo
          matshelong a rona? Tshegetsa ka lebaka.                                              (2)

11.4      Dipolotiki di amile jang botshelo jwa ga Sol le Cathy mo phuthololong ya padi
          e? Naya dintlha di le THARO.                                                         (3)

11.5      A Sello o ne a tsaya tsia maikarabelo mo kgakololong e a neng a e newa ke
          mmaagwe tebang le dipolotiki? Tshegetsa karabo ka lebaka.                            (2)

11.6      Naya dintlha di le PEDI tsa semelo sa ga Selamolela mo tsweletsong ya
          morero o bo o di tshegetse.                                                          (4)

11.7      Seabe sa ga Goabaone ke sefe mo phuthololong ya padi?                                (2)

11.8      Tshobotsi ya ga Masego e mo gogetse metsi ka moselo jang?                            (2)

11.9      Fa o ne o le Kgabo Motsepe, mme o fitlhela Rre Selamolela le Rre Kgotle ba
          sa diragatse ditsholofetso tsa bona, o ne o ka dira eng? Tshegetsa ka lebaka.        (2)

11.10     Go robalana ga ga base Schalk le Lisbeth go tlisa maikutlo a a ntseng jang
          mo go wena? Tshegetsa ka lebaka.                                                     (2)

11.11     O ithutile eng go tswa mo go moanelwa MmaSontaga?                                    (2)
                                                                                               [25]

                                                  PALOGOTLHE YA KAROLO YA B:                   25

Kwalololo e ileditswe                                                                Phetla

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                        17                 DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                                  NSC

KAROLO YA C: TERAMA

Ditshwaelo ka kakaretso:

•   Go boditswe potso ya TLHAMO le DIPOTSO TSE DIKHUTSHWANE go tswa mo
    terameng e o e tlhaoletsweng monongwaga.
•   Batlhatlhojwa ba tshwanetse go araba potso e le NNGWE go tswa mo terameng e
    ba e ithutileng.
•   Fa motlhatlhojwa a itlhophetse go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA B, o
    tshwanetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo KAROLONG YA C.
•   Fa motlhatlhojwa a itlhophetse go araba dipotso tse dikhutshwane mo
    KAROLONG YA B, o tshwanetse go araba potso ya tlhamo mo KAROLONG YA C.

POTSO 12

Matsapa di a tsaya kae? – SS Mokua

Araba potso e le NNGWE ya tlhamo kgotsa ya dipotso tse dikhutshwane.

O ikaegile ka ditiragalo le morero wa teramakhutshwe 'Matsapa di a tsaya kae?' supa
ka moo go tlhoka botshepegi ga ga Tlhapi go nnileng le seabe mo losong lwa ga
Legae le Ntshidi ka gona. Boleele jwa tlhamo e nne mafoko a a ka nnang 400–450.                    [25]

                                           KGOTSA

POTSO 13

Matsapa di a tsaya kae? – SS Mokua

Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso.

                         (Kwa ga Nobutlhe, go tsena Moremi le mogatse.)

NOBUTLHE:                (O eme a itshwere seledu.)
                         Gompieno e tlile go tshologa.
                         E tlile go pumpunyega le fa go se maru mo loaping.
                         (Ba a tshega.)

MOREMI:                  Dinao tsa rona di tlwaetse lefelo le.
                         Wena ke wena o sa itseng kwa re nnang teng.
                         O sale o tla kwa teng motlhang pula e neng e tshologa.
                         (Ba a tshega)

NOBUTLHE:                (O bua a itumetse)
                         Tsenang mo ntlong.
                         Ga re a tshwanela go ema fa ntle e kete …
                         O tloga o bona digaretene di tshikinyega.

NNANIKI:                 Di tshikinngwa ke eng?

Kwalololo e ileditswe                                                                    Phetla

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                       18                    DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                                 NSC

NOBUTLHE:                Bomaratahelele.
                         (Ba tsena mo ntlong)

NNANIKI:                 O tlhotse jang gompieno?

NOBUTLHE:                (O a tshegatshega)
                         Ke tlhotse ke lapile,
                         Fa ke ka ikutlwa ke lapile, ke itse gore go
                         ya go goroga baeng.

MOREMI:                  Baeng ba ba lapisang ke ba metlapa. Rona
                         ga re metlapa.
                         Ke bua jaana re tlogetse dikhai mo terateng.

NOBUTLHE:                Ga ke go dumele.
                         Banna ba gompieno fa o ka mo raya wa re a
                         go thuse go tlhatswa, o tla utlwa a re ga a
                         batle go apeswa jase.
                         (Ba a tshega.)

NNANIKI:                 Re tlile go kopa thuso mo go wena.

NOBUTLHE:                (O emisa ditsebe)
                         Thuso!
                         Ke thuso ya eng e ke ka le thusang ka yona?

NNANIKI:                 Re batla mmelegi.

NOBUTLHE:                Mmelegi!
                         Le mmatlela ngwana yo o kana kang?

13.1      Naya dintlha di le PEDI tse di supang fa Moremi a ne a na le maikarabelo mo
          lelapeng la gagwe.                                                                         (2)

13.2      Tlhagisa dintlha di le THARO tse di tshegetsang bonnete jwa setlhogo sa
          teramakhutshwe 'Batho ga ba tshwane'.                                                      (3)

13.3      A mafoko a ga Nobutlhe a a reng 'monna selepe o a adimisanwa' e ne ya nna
          nnete? Tshegetsa karabo ya gago.                                                           (2)

13.4      Ditiragalo tsa teramakhutshwe e, di senola motlha ofe? Naya dintlha di le
          PEDI.                                                                                      (4)

13.5      Go gana go direla mooki Matlhare ga ga Nomalanga go thusa jang mo
          tsweletsong ya poloto? Tshegetsa karabo ya gago.                                           (2)

13.6      Semelo sa ga Moremi le Naniki mo phuthololong ya terama ke sefe?                           (2)

13.7      Seabe sa ga Nobutlhe se thusa jang mo tsweletsong ya morero wa terama e?
          Tshegetsa karabo ya gago.                                                                  (2)

Kwalololo e ileditswe                                                                      Phetla

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                        19                DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                                  NSC

13.8       Tlhagisa tharabololo ya kgotlhang ya teramakhutshwe e.                                 (2)

13.9       Go ya ka wena, a go siame gore batsadi e nne maikarabelo a bana fa ba
           setse ba godile? Tshegetsa karabo ya gago.                                             (2)

13.10      Fa o ne o le Moremi, a o ne o ka folosa dikhai kwa legoreng mosadi a ntse a
           le teng? Tshegetsa karabo ya gago.                                                     (2)

13.11      O ithutile eng ka ga modiragatsi mooki Matlhare?                                       (2)
                                                                                                  [25]

                                             KGOTSA

POTSO 14

Ga se Lorato – MJ Magasa

Araba potso e le NNGWE go tswa mo terameng e o e buisitseng.

O ikaegile ka morero le ditiragalo tsotlhe tsa terama e, tlhagisa ka moo maaka le go
tlhoka boikanyego mo lenyalong ga ga Motsamai go tlhotlheleditseng go tlhoka nnete
ga makgarebe a a rataneng le ona. Boleele jwa tlhamo e nne mafoko a a ka nnang
400–450.                                                                                          [25]

                                             KGOTSA

POTSO 15

Ga se Lorato – MJ Magasa

Buisa nopolo e e latelang, mme o arabe dipotso.

                        (Go mo mosong, Gadifele o tsena fa ga Selapo.)

GADIFELE:               (O itshekile dikeledi.)
                        Dumelang bagaetsho.

BA GA                   (Ka gangwe ba maketse.)
SELAPO:                 Ao! Mmaago Emang!
                        O reng ne o tla o se monate?
                        Go a bo go diragetse eng?

                        (O a lela.)
GADIFELE:               Mma le wena rra …

MANTSHO:                (Ka mafoko a kgomotso.)
                        Se lele tlhe mmaabo!
                        Diga makgwafo o re bolelele.
                        Kana gongwe re ka go thusa.

Kwalololo e ileditswe                                                                   Phetla

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                       20                   DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                                 NSC

SELAPO:                 (Ka bopelotlhomogi.)
                        Mmaabo, tota mme yo o hutsafetse
                        Go sengwe se se mo tshwentseng.
                        Kana keledi ya mosadi e tlhwatlhwa,
                        Ga e ke e rotharotha fela.

GADIFELE:               (Morago ga go didimala, fela a santse a le mo khutsafalong.)
                        Bagaetsho nna ke fetogetswe ke monna.

SELAPO LE               (Ka gangwe fela le ka go makala.)
MOSADI:                 Monna …!
                        O fetogile fa a reng?

GADIFELE:               (Ka khutsafalo.)
                        Ga ke itse kwa a nnang teng.
                        Le gore a o santse a dira
                        Ga ke na bopaki,
                        Ka ga ke bone le tuelo ya gagwe.

SELAPO:                 E le gore o le phedisa ka eng?

GADIFELE:               Re setse re phela ka sego sa metsi.
                        Sa gagwe ke: 'Ke kgothositswe,
                        Ke godisitse, ke duetse thekethe ya T.P.A
                        (Ka tsitsibalo)

SELAPO:                 Kgang e, e batla go potlakelwa.
                        E le gore wena o akanyang mmaabo?

GADIFELE:               Ke kopa gore o ke o mmotse
                        Gore maikaelelo a gagwe ke afe.
                        Ke ikaelela go boela kwa gaetsho.
                        Fa e le gore o nagana gore ke kobilwe.

15.1      Tlhagisa ditshenyegelo di le THARO tsa ga Motsamai kwa ga Gladys.                         (3)

15.2      Mantsho le Selapo ba tshwana jang go ya ka diteng tsa terama e?                           (2)

15.3      Tlhalosa gore Gladys o farologana jang le makgarebe a mangwe a ga
          Motsamai.                                                                                 (2)

15.4      A dilo tse di dirwang ke Gadifele di fitlhelwa mo matshelong a rona?                      (2)

15.5      Seabe sa ga Lenkapere ke sefe mo phuthololong ya morerwana wa
          terama e?                                                                                 (2)

15.6      Angeline o tsweletsa jang morero wa terama e?                                             (2)

15.7      Semelo sa ga Motsamai se na le thotloetso efe mo phuthololong ya poloto ya
          terama e?                                                                                 (2)

Kwalololo e ileditswe                                                                     Phetla

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P2                  21                   DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2015
                                            NSC

15.8       Tlhagisa kgotlhang ya semowa e e neng e le mo go Motsamai morago ga go
           phatlhalelwa ke balelapa, baagisani le badirammogo.                                 (2)

15.9       A go siame gore e re o nyetse/nyetswe o ratane mo sephiring? Tshegetsa
           karabo ya gago.                                                                     (2)

15.10      Go ya ka wena, fa o ne o le Morake a o ne o ka ikamanya le mmaago fa a
           koba Motsamai? Tshegetsa karabo ya gago.                                            (2)

15.11      Fa o ne o le Selapo, mme Motsamai a go tsola ditswalo, o ne o tlaa dira eng?
           Tshegetsa karabo ya gago.                                                           (2)

15.12      Ke thuto efe e moterama a re rutang yona ka ga ditiragalo tse Motsamai a di
           dirang mo go Lesego?                                                                (2)
                                                                                               [25]

                                                   PALOGOTLHE YA KAROLO YA C:                  25
                                                                 PALOGOTLHE:                   80

Kwalololo e ileditswe

## Related documents

- [Setswana HL P1 Feb March 2015](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p1-feb-march-2015/a4279d01-da9f-4cc2-89cc-5078c6d9a40f) — Setswana HL · QP · 2015 · Setswana
- [Setswana HL P3 Feb March 2015](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-feb-march-2015/37d93934-7af8-4768-8b3c-e03c0826c9a4) — Setswana HL · QP · 2015 · Setswana
- [Setswana HL P2 June July 2015](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-june-july-2015/28af4678-406b-47da-bb4e-ff7176c96b57) — Setswana HL · QP · 2015 · Setswana
- [Setswana HL P2 Feb March 2018](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-feb-march-2018/3c17cb63-7da0-4b46-8c73-b7f13e2c1f58) — Setswana HL · QP · 2018 · Setswana
- [Setswana HL P2 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-feb-march-2017/25fce730-28b9-434b-8359-43c2a194a8c9) — Setswana HL · QP · 2017 · Setswana
- [Setswana HL P2 Feb March 2016](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-feb-march-2016/7f4c8d0a-6dab-4d33-829a-62bd3ebb11d3) — Setswana HL · QP · 2016 · Setswana

## More from Grade 12 Setswana HL

- [Gr 12 Setswana HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-setswana-hl-atp-2023-24/afd996d6-a11a-4a4d-8bf9-e13a89494ac1) — ATP
- [Setswana P1 (HL) June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/setswana-p1-hl-june-2025-possible-answers/6c4914f8-c425-4ab5-8f4b-333233856880) — Memo · 2025 · Setswana
- [NW 12 SETSWANA HL P1 MG JUNE 2025 2nd add](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-setswana-hl-2025-nw-june-exam-question-paper-paper-1-setswana/cfd04c0f-8148-4a2f-8d56-c6f2bbffffcb) — Memo · 2025 · Setswana
- [Setswana HL P1 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p1-nov-2024-mg/aeb21cb3-19a6-4950-87aa-16c653e2bea6) — Memo · 2024 · Setswana
- [Setswana HL P2 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-nov-2024-mg/14f02725-a508-4fcb-9716-1319f799d433) — Memo · 2024 · Setswana
- [Setswana HL P1 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-setswana-hl-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-setswana/d318bc77-bbd0-47b6-a0fa-0125d59f0b75) — Memo · 2024 · Setswana

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
