# Setswana HL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2017 Memo

> Grade 12 Setswana HL Paper 3 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2017, 16 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-feb-march-2017-memo/66a734b6-68d0-4428-8781-04c6fda39247
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Setswana HL
- Grade: Grade 12
- Language: Setswana
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 16

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Setswana HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/setswana-hl) › [Setswana HL Grade 12 Paper 3 NSC Supplementary 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-feb-march-2017-memo/66a734b6-68d0-4428-8781-04c6fda39247)

## About this document

Setswana Hl · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2017 · setswana. Memorandum, 16 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Setswana HL P3 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-feb-march-2017/2bdc9e20-ece8-4c3d-9f47-e4353b0bb80c) — QP · 2017 · Setswana

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                     NATIONAL
                                SENIOR CERTIFICATE

                                    MOPHATO 12

                            SETSWANA PUO YA GAE (HL)

                              PAMPIRI YA BORARO (P3)

                             TLHAKOLE/MOPITLWE 2017

                                    MEMORANTAMO

MADUO: 100

                          Memorantamo o, o na le ditsebe di le 16.

Kwalololo e ileditswe                                                Phetla

### Page 2

Setswana Puo ya Gae (HL)/P3
                                                        Downloaded from hlayiso.com            2                                                            DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
                                                                                       NSC – Memorantamo

KAROLO YA A: RUBORIKI YA GO TSHWAYA TLHAMO – PUO YA GAE (Maduo a le 50)
ELA TLHOKO:
 Dirisa ruboriki ka gale fa o tshwaya tlhamo ya boitlhamedi (Pampiri 3. KAROLO YA A).
 Maduo a go tloga go 0–50 a arogantswe ka maemo a le 5 a ditlhaloso.
 Mo ditlhokegong tsa Diteng, Puo le Setaele, maemo mangwe le mangwe a tlhaloso a arogantswe ka dikarolwana tsa maemo a a kwa g odimo
  le a a kwa tlase ka seelo sa maduo se se tsamaelanang le ditlhaloso.
 Kagego ga e angwe ke karologantsho ya maemo a a kwa godimo le maemo a a kwa tlase.

     Ditlhokego                                 Phitlhelelo ka dinaledi          Phitlhelelo ka         Phitlhelelo ka tekano         Phitlhelelo e e             Ga a fitlhelela
                                                                                  matsetseleko                                           tlhaelang
 DITENG LE                                                 28–30                      22–24                      16–18                      10–12                        4–6
 IPAAKANYO                                     -Tsibogelo ya maemo a a      -Tsibogelo e e             -Tsibogelo e e            -Tsibogelo ya tomagano      -Tsibogelo e e seng

                        Maemo a a kwa godimo
                                               kwa godimo go gaisa a a      tlhamilweng ka             itumedisang               e e sa tlhomamang           maleba gotlhelele
 (Tsibogelo le                                 tlwaelegileng                matsetseleko               -Dikakanyo di lomagane    -Dikakanyo tse di sa        -Dikakanyo tse di
 dikakanyo)                                    -Dikakanyo tse di            -Dikakanyo tse di          mo go tlhaloganyegang e   tlhapang e bile di se na    tlhakatlhakaneng le go
                                               botlhale, tse di gwetlhang   maleba tota gape di        bile go kgotsofatsa       boitlhamedi                 tlhoka tsepamo
 Thulaganyo ya                                 mogopolo le go supa          kgatlhisa le bosupi jwa    -E rulagane le go         -Bosupi jo bonnye jwa       -Di gasagane le go
 dikakanyo tsa                                 kgolo                        kgolo                      lomagana mo go            thulaganyo le tomagano      boelediwa
 ipaakanyo                                     -E rulagantswe le go         -E rulagantswe bontle      tlhaloganyegang go                                    -Ga e a rulagana e bile ga
                                               lomagana ka maemo a          thata le go lomagana go    tsenyeletsa matseno,                                  e a lomagana
 Temogo ya                                     dinaledi go tsenyeletsa      tsenyeletsa matseno,       mmele le bokhutlo
 maitlhomo,                                    matseno, mmele le            mmele le bokhutlo
 baamogedi le                                  bokhutlo
 bokao                                                     25–27                      19–21                      13–15                      7–9                          0–3
                                               -Tsibogelo e e               -Tsibogelo e e             -Tsibogelo e e            -Bogolo jwa tsibogelo       -Ga go na maiteko a go
 30 MADUO

                        Maemo a a kwa tlase
                                               manontlhotlho, mme e         tlhamilweng ka             itumedisang, mme e        ga bo maleba                tsibogela setlhogo
                                               tlhaela ditlhokego tse di    matsetseleko               latlhegelwa ke go         -Dikakanyo tse di sa        -Dikakanyo tse di seng
                                               tsibosang tsa tlhamo ya      -Dikakanyo tse di          tlhaloganyesega           lomaganeng e bile di        maleba e bile di sa siama
                                               maemo a dinaledi             maleba gape di             -Dikakanyo di lomagane    tlhakatlhakane              gotlhelele
                                               -Dikakanyo tse di botlhale   kgatlhisa                  le go kgotsofatsa         -Ga go na bosupi jwa        -Ipaakanyo e e sa
                                               e bile di supa kgolo         -E rulagantswe bontle le   -Maemo a a rileng a       thulaganyo le tomagano      tsepamang e bile e
                                               -E rulagantswe ka            go lomagana go             thulaganyo le tomagano                                tlhakatlhakane
                                               matsetseleko le ka           tsenyeletsa matseno,       go tsenyeletsa matseno,
                                               tomagano go tsenyeletsa      mmele le bokhutlo          mmele le bokhutlo
                                               matseno, mmele le
                                               bokhutlo

Kwalololo e ileditswe                                                                                                                                                               Phetla

### Page 3

Setswana Puo ya Gae (HL)/P3
                                                              Downloaded from hlayiso.com               3                                                                     DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
                                                                                                NSC – Memorantamo

RUBORIKI YA GO TSHWAYA TLHAMO YA PUO YA GAE [MADUO A LE 50] (tsweletso)
     Ditlhokego                                       Phitlhelelo ka dinaledi                Phitlhelelo ka         Phitlhelelo ka tekano       Phitlhelelo e e tlhaelang             Ga a fitlhelela
                                                                                             matsetseleko
 PUO, SETAELE LE                                                  14–15                           11–12                         8–9                         5–6                              0–3
 GO TSELEGANYA/                                     -Segalo, rejisetara, setaele le     -Segalo, rejisetara,        -Segalo, rejisetara,        -Segalo, rejisetara,             -Puo ga e

                            Maemo a a kwa godimo
 RUNA                                               tlotlofoko di maleba le             setaele le tlotlofoko di    setaele le tlotlofoko di    setaele le tlotlofoko ga di      tlhaloganyesege
                                                    maikaelelo, baamogedi le            maleba thata le             maleba le maikaelelo,       maleba le maikaelelo,            -Segalo, rejisetara,
 Segalo, rejisetara,                                bokao ka maemo a a kwa              maikaelelo, baamogedi       baamogedi le bokao          baamogedi le bokao               setaele le tlotlofoko
 setaele le tlotlofoko                              godimo                              le bokao                    -Tiriso e e maleba ya puo   -Tiriso ya puo ke ya             bomaleba jwa tsona bo
 tse di maleba go                                   -Puo e e tlhololo, e itumedisa ka   -Puo e nonofile le tiriso   go tlhagisa bokao           maemo a motheo thata             kwa tlase le maikaelelo,
 maikaelelo/                                        maemo a a tlhaolegileng             ya segalo e maleba          -Segalo se maleba           -Segalo, tlhopho le tiriso       baamogedi le bokao
 ditlamorago le                                    -Segalo se se nang le                -Bogolo jwa yona ga bo      -Tiriso ya malepa a a       ya mafoko e e seng               -Tlotlofoko e nnye thata,
 bokao                                             maikaelelo a a tlhotlheletsang       na diphoso tsa thutapuo     tlhotlheletsang ya go       maleba                           mme e dira gore go nne
                                                    -Ga go na diphoso tsa thutapuo      le mopeleto                 tlhagisa diteng             -Tlotlofoko e                    thata go tlhaloganya
 Tlhopho ya mafoko                                  le tsa mopeleto ka gotlhe           -Puo e tlhamilwe ka                                     lekanyeditswe thata
                                                    -Puo e e manontlhotlho ya           matsetseleko
 Tiriso ya puo le                                   maemo a a kwa godimo
 melawana, tiriso ya                                                13                              10                           7                           4

                         Maemo a a kwa tlase
 matshwao a puiso,                                  -Puo e e matsetseleko ya            -Puo e e ngokang e bile     -Tiriso ya puo e e mo       -Tiriso e e bokoa ya puo
 thutapuo le                                        tlhotlheletso e e nonofileng mo     e nonofile ka kakaretso     magareng, ka go tlhoka      -Mefuta ya dipolelo e
 mopeleto                                           segalong                            -Segalo se se siameng       tsepamo                     mennye kgotsa ga e teng
                                                    -Ga e na diphoso tsa thutapuo       se nonofile                 -Segalo se siame ka         gotlhelele
 15 MADUO                                           le tsa mopeleto ka gotlhe           -Diphoso tse di mmalwa      kakaretso le tiriso e e     -Tlotlofoko e e
                                                    -E tlhamilwe ka manontlhotlho       tsa thutapuo le             lekanyeditsweng ya          lekanyeditsweng tota
                                                                                        mopeleto                    malepa a tlhotlheletso
                                                                                        -E tlhamilwe bontle
                                                                    5                                4                           3                           2                               0–1
 KAGEGO                                            -Kago e e manontlhotlho ya           -Kago e e latelanang ya     -Kago ya dintlhana tse di   -Go na le dintlha dingwe         -Dintlha tse di botlhokwa
                                                   setlhogo                             dintlhana                   maleba                      tse di amogelesegang             di a tlhaela
 Diponagalo tsa                                    -Dintlhana tse di tlhaolegileng      -E lomagane                 -Dipolelo le ditemana tse   -Dipolelo le ditemana di         -Dipolelo le ditemana di
 setlhangwa                                        -Dipolelo le ditemana di bopilwe     -Dipolelo le ditemana di    di bopilweng sentle         fosagetse                        fosagetse
                                                   bontlentle                           a latelana, di a            -Tlhamo e sa ntse e na le   -Tlhamo e sa ntse e na le        -Tlhamo e tlhoka
 Kago ya ditemana le                                                                    farologana                  tlhaloganyo                 tlhaloganyo                      tlhaloganyo
 go tlhangwa ga
 dipolelo

 5 MADUO
 SEELO SA MADUO                                                  43–50                           33–40                       23–30                        13–20                            0–10

Kwalololo e ileditswe                                                                                                                                                                                 Phetla

### Page 4

Setswana Puo ya Gae (HL)/P3
                                   Downloaded from hlayiso.com            4                                                                  DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
                                                                  NSC – Memorantamo

KAROLO YA B: RUBORIKI YA GO TSHWAYA YA SETLHANGWA SA TIRISANO [MADUO A LE 25]
        Ditlhokego        Phitlhelelo ka dinaledi           Phitlhelelo ka          Phitlhelelo ka tekano             Phitlhelelo e e               Ga a fitlhelela
                                                             matsetseleko                                                tlhaelang
 DITENG,                             13–15                       10–12                         7–9                           4–6                            0–3
 THULAGANYO LE            -Tsibogelo ya maemo a a     -Tsibogelo e ntle tota e e   -Tsibogelo e e lekaneng      -Tsibogelo e e kwa tlase       -Tsibogelo e senola go
 SEBOPEGO                 kwa godimo go gaisa se      bontshang kitso e ntle ya    e e bontshang kitso ya       e e supang kitso ya            tlhoka kitso ya
                          se lebeletsweng ka gale     diponagalo tsa mofuta        diponagalo tsa mofuta        diponagalo tsa mofuta          diponagalo tsa mofuta
 Tsibogelo le dikakanyo   -Dikakanyo tse di           wa setlhangwa                wa setlhangwa                wa setlhangwa                  wa setlhangwa
                          botlhale, tse di            -E tsepame – ga e a          -Ga e a tsepama ka           -Go na le tsepamo e e          -Bokao jo bo
 Kokoanyo ya dikakanyo    gamogileng                  fapoga setlhogo              gotlhe – go na le go eta e   rileng, mme kwalo e            kgoreletsegileng ka go
 gore go rulaganngwe      -Kitso e e tseneletseng     -Diteng le dikakanyo di      fapoga mo setlhogong         fapogile setlhogo              fapoga setlhogo go go
                          ya diponagalo tsa mofuta    lomagane, dintlha tse di     -Diteng le dikakanyo di      -Diteng le dikakanyo ga        feteletseng
 Maitlhomo, baamogedi,    wa setlhangwa               thadisitsweng sentle         lomagane mo go               di lomagane ka gale. Ke        -Ga go na tomagano ya
 diponagalo/melawana le   -Kwalo e e tsepameng        gape di tshegetsa            utlwalang                    dintlha tse di mmalwa tse      diteng le dikakanyo
 tiriso                   -Diteng le dikakanyo di     setlhogo                     -Dintlha dingwe di           di tshegetsang setlhogo        -Ke dintlha di le mmalwa
                          lomagane                    -Sebopego se se              tshegetsa setlhogo           -Tiriso e e phatlhaletseng     fela tse di tshegetsang
 MADUO 15                 -Tlhaloso ya maemo a a      lolameng ka diphoso tse      -Sebopego se se maleba       ya melawana ya                 setlhogo
                          kwa godimo e bile dintlha   dinnye                       ka kakaretso fela go na      sebopego                       -Ga go a dirisiwa
                          tsotlhe di tshegetsa                                     le go sa nepagale go go      -Go tlodisiwa ga matlho        melawana ya sebopego
                          setlhogo                                                 rileng                       go go tseneletseng
                          -Sebopego se se maleba
                          gape se nepagetse
 PUO, SETAELE LE GO                   9–10                        7–8                          5–6                          3-4                            0–2
 TSELEGANYA/ RUNA         -Segalo, rejisetara,        -Segalo, rejisetara,         -Segalo, rejisetara,         -Segalo, rejisetara,           -Segalo, rejisetara,
                          setaele le tlotlofoko tse   setaele le tlotlofoko tse    setaele le tlotlofoko        setaele le tlotlofoko          setaele le tlotlofoko ga di
 Segalo, rejisetara,      di maleba thatathata le     di maleba thata le           di maleba le maitlhomo,      di fosagetse go le             tsamaisane le
 setaele, maitlhomo,      maitlhomo, baamogedi le     maitlhomo, baamogedi le      baamogedi le tiriso          gonnye go maitlhomo,           maitlhomo, baamogedi le
 baamogedi le tiriso      tiriso                      tiriso                       -Go diphoso dingwe tsa       baamogedi le tiriso            tiriso
                          -Thutapuo e nepagetse e     -Thutapuo e nepagetse        thutapuo                     -Thutapuo e e sa               -E phephetha ka diphoso
 Tiriso ya puo le         bile e agegile sentle       ka kakaretso e bile e        -Tlotlofoko e e lekaneng     lolamang ka diphoso tse        gape e tlhakatlhakane
 melawana                 -E e se nang diphoso        agegile sentle               -Diphoso ga di               dintsi                         -Tlotlofoko ga e maleba
                          gotlhelele                  -Tlotlofoko e e siameng      kgoreletse bokao             -Tlotlofoko e e                go maitlhomo
 Tlhopho ya mafoko                                    tota                                                      lekanyeditsweng                -Bokao bo kgoreletsegile
 Matshwao a puiso le                                  -Bogolo ga go na                                          -Bokao bo kgoreletsegile       tota
 mopeleto                                             diphoso

 MADUO 10
 SEELO SA MADUO                    22–25                        17–20                        12-15                        7–10                            0–5

Kwalololo e ileditswe                                                                                                                                                 Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P3                   5                     DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
                                       NSC – Memorantamo

KAROLO YA A: TLHAMO
POTSO 1
MEFUTA YA DITLHAMO

1.1        Tlhamo ya kanelo

           Mofuta o wa tlhamo, o anela ka sengwe kgotsa tiragalo e e fetileng. E ka
           kwalwa go tswa mo matlhakoreng a a farologaneng.
           Sekao sa setlhogo: O se bone nong go rakalala godimo, go ya tlase ke
                              ga yona.
           Dintlha tse di latelang di tshwanetse go elwa tlhoko fa go tshwaiwa
           tlhamo ya kanelo:
               Ditiragalo di tshwanetse go latelana sentle, mme mmuisi a dumele gore
                di diragetse, le fa tota e le dijo tsa ditoro.
               Tlhamo e kwalwe ka paka e e fetileng.
               Matseno e nne a a ngokang.
               Kanelo e ntle go le gantsi e tlhagisa ntlha e e rileng.
               Kanelo e tshwanetse go ngoka mmuisi go tloga kwa tshimologong go
                fitlha kwa bofelong.
               Setaele, puo le ditiragalo di tshwanetse go itumedisa babuisi.
               Kanelo e e atlegileng e bontsha diteng tse di maleba ka botlalo jaaka
                pono, modumo, monko/monkgo le tiriso ya ditemosi tse dingwe.
               Bokhutlo e nne jo bo kgodisang.
           Se se lebeletsweng mo batlhatlhojweng:
               Kwala setlhogo se o itlhophetseng sona.
               Tlhaloso ya setlhogo.
               Tlhagiso ya botshelo jwa fa katlego e le gone le jwa fa katlego e nyelela.
               Tlhagiso ya matsapa a go fitlhelela katlego eo.
               Tlhagiso ya se se nyeleditseng katlego eo.                                       [50]

1.2        Tlhamo ya tlhaloso
           Mokwadi mo tlhamong e, o tlhalosa sengwe ka mokgwa o mmuisi a tlaa
           itemogelang se se tlhalosiwang jaaka go batlega.
           Sekao sa setlhogo: Ditlhopho tsa lekgotlataolo la sekolo.
           Dintlha tse di latelang di tshwanetse go elwa tlhoko fa go tshw aiwa
           tlhamo ya tlhaloso:
               Motlhatlhojwa o tshwanetse go bopa setshwantsho ka setlhogo se a
                se filweng.
               Motlhatlhojwa a tlhophe mafoko le tiriso ya mafoko a a bontshang
                maikutlo ka kelotlhoko go gorosa molaetsa sentle.
               Go dirisiwe ditshwantsho tsa pono, modumo le kutlo go tlhalosa mofuta
                o wa tlhamo sentle.
               Puo ya botshwantshi e dirisiwe ka boitshimololedi.
               Motlhatlhojwa a bontshe fa a na le maitemogelo mo setlhogong se.

Kwalololo e ileditswe                                                                   Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P3                  6                   DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
                                      NSC – Memorantamo

           Se se lebeletsweng mo batlhatlhojweng:
               Setlhogo se a itlhophetseng sona.
               Tlhagiso ya se setlhogo se leng ka sona.
               Akaretsa dithulaganyo le tsamaiso.
               Bokhutlo bo tlhagise pheletso ya ditiragalo                                   [50]

1.3        Tlhamo ya ngangisano

           Mo tlhamong e, motlhatlhojwa o tlhagisa kakanyo, ntlhakemo, mme o nganga
           ka maitlhomo a go dibela kemo ya gagwe.
           Kakanyo ya motlhatlhojwa e tshwanetse go totobala go simolola kwa ntlheng
           go fitlha kwa bofelong. Tlhamo e, e tshwanetse go tlhagisa letlhakore le le
           lengwe, mme motlhatlhojwa a leke go pateletsa mmuisi go leba ditiragalo ka
           leitlho la gagwe.

           Sekao sa setlhogo: Tshomarelo ya motlakase ke tlhobaboroko.

           Dintlha tse di latelang di tshwanetse go elwa tlhoko fa go tshwaiwa
           tlhamo ya ngangisano:

               Motlhatlhojwa a simolole ka go tlhagisa ntlhakemo ya gagwe go bontsha
                boitshimololedi.
               A neye mefutafuta ya dingangisano go tshegetsa ntlhakemo ya gagwe,
                mme a tlhalose se.
               Tlhamo e tlhagisa letlhakore le le lengwe mme dikakanyo di tlhagisiwa ka
                kgatelelo e kgolo. Go dirisiwe mefuta e e farologaneng ya didiriswa tsa
                puo le dithekeniki tsa tirisopuo.
               Puo e dirisiwe ka maikutlo, mme motlhatlhojwa a se ka a tlhoka maitseo.
               Bokhutlo bo tshwanetse go tlhagisa kakanyo e e tlhomameng, e e
                tlhaloganyegang mme e pateletse mmuisi go dumalana le e e
                tlhagisitsweng. Tlhamo ya mofuta o, e kwalwe ka pakajaanong.

           Se se lebeletsweng mo batlhatlhojweng:

               Setlhogo se a itlhophetseng sona.
               Tlhamo e tseye letlhakore.
               Tlhaloso ya tlhobaboroko e e tlisiwang ke motlakase.
               Tlhaloso ya bothata jwa thebolo ya motlakase.
               Tlhagiso ya se se ka diriwang go rarabolola bothata jo.
               Tlhagiso ya ntlhakemo ya motlhatlhojwa ka setlhogo.
               Tlhagiso ya dintlha tsa ngangisano tse di tshegetsang ntlhakemo ya
                motlhatlhojwa.
               Kwa bokhutlong a akgole kgotsa a tlhagise tshitshinyo ya se se ka
                diriwang go rotloetsa ntlhakemo ya gagwe.                                     [50]

Kwalololo e ileditswe                                                                Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P3                  7                    DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
                                      NSC – Memorantamo

1.4        Tlhamo e e sa tseyeng letlhakore

           Mo tlhamong e, motlhatlhojwa o tlisa tekatekanyo mo matlhakoreng otlhe
           a dingangisano. O leba matlhakore otlhe a setlhogo a bo a tlhagisa dintlha tsa
           thulano a sa tseye letlhakore.
           Motlhatlhojwa a ka tlhagisa ntlhakemo ya gagwe, mme go na le tekatekanyo
           ya dintlha tse di emelelang setlhogo le tse di leng kgatlhanong le sona e bile
           di sekasekiwa mo tsamaong ya kwalo ya tlhamo.

           Sekao sa setlhogo: Botho bo ile.

           Dintlha tse di latelang di tshwanetse go elwa tlhoko fa go tshwaiwa
           tlhamo e e sa tseyeng letlhakore:

               Motlhatlhojwa a simolole ka go tlhagisa ntlhakemo ya gagwe go bontsha
                boitshimololedi.
               Tlhamo e tlhagise matlhakore a le mabedi, mme dikakanyo di tlhagisiwa
                ka kgatelelo e kgolo. Go dirisiwe mefuta e e farologaneng ya didiriswa tsa
                puo le dithekeniki tsa tirisopuo.
               Tlhagiso ya dikakanyo sentle e bile a di tshegetse
               A dire gore go dumelanwe le ena gape a se ineele bonolo.
               Puo e tsose maikutlo mme motlhatlhojwa a se ka a tlhoka maitseo.
               Popego e rulagane ka kelotlhoko le ka tlhomamo e lebeletse kemo
                ya botlhe.
               Ngangisano e nne e e tswileng diatla go supa tlhaloganyo e e utlwalang.
               Bokhutlo bo tlhagise kakanyo e e tlhomameng, e e tlhaloganyegang,
                mme e pateletse mmuisi go dumalana le e e tlhagisitsweng.
               Tlhamo ya mofuta o, e kwalwe ka pakajaanong.

           Se se lebeletsweng mo batlhatlhojweng:

               Setlhogo se a itlhophetseng sona.
                Tlhaloso ya setlhogo.
               Tlhagiso ya dintlha tse di supang gore botho bo ile.
               Tshegetso ya matlhakore a mabedi ka dikao.
               Supa gore botho jo bo ileng bo ama jang matshelo a batho.
               Tshobokanyo ya dintlha.                                                        [50]

Kwalololo e ileditswe                                                                 Phetla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P3                    8                   DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
                                        NSC – Memorantamo

1.5        Tlhamo ya maitlhomo

           Mo mofuteng o wa tlhamo, motlhatlhojwa o leba kakanyo, a bo a tlhagisa
           maikutlo/tsibogo ya gagwe. Motlhatlhojwa a ka leba ditoro kgotsa se a
           eletsang go se fitlhelela mo botshelong jwa gagwe, mme a kwale maitlhomo a
           gagwe.

           Sekao sa setlhogo: Fa nka nna mokwadi wa dibuka tsa Setswana …

           Dintlha tse di latelang di tshwanetse go elwa tlhoko fa go tshwaiwa
           tlhamo ya maitlhomo:

               Tlhamo ya maitlhomo e tseye letlhakore.
               Maikutlo a tseye karolo e e botlhokwa.
               Karolo e kgolo mo tlhamong e ka tlhalosa. Ditlhaloso di tshwanetse go
                bonala, maikaelelo e le go tlhagisa maikutlo a motlhatlhojwa.
               Dikakanyo/Megopolo/Maikutlo di tshwanetse go senola boammaaruri
                le maitemogelo.
               Tlhamo e kwalwe ka pakatlang.

           Se se lebeletsweng mo batlhatlhojweng:

               Setlhogo se a itlhophetseng sona.
               Phuthololo ya setlhogo.
               Motlhatlhojwa a tlhagise:
                - se se tsositseng kgatlhego ya bokwadi.
                - mofuta wa dikwalo tse a tla di kwalang.
                - lemorago la dibuka tsa gagwe.                                                 [50]

1.6        1.6.1         Tlhamo ya tlhaloso

                         Mokwadi mo tlhamong e, o tlhalosa sengwe ka mokgwa o mmuisi
                         a tlaa itemogelang se se tlhalosiwang jaaka go batlega.

                         Sekao sa setlhogo: Setshwantsho.

                         Dintlha tse di latelang di tshwanetse go elwa tlhoko fa go
                         tshwaiwa tlhamo ya tlhaloso:

                            Motlhatlhojwa o tshwanetse go bopa setshwantsho ka mafoko.
                            Motlhatlhojwa a tlhophe mafoko le tiriso ya mafoko a a
                             bontshang maikutlo ka kelotlhoko go gorosa molaetsa sentle.
                            Go dirisiwe ditshwantsho tsa pono, modumo le kutlo go
                             tlhalosa mofuta o wa tlhamo sentle.
                            Puo ya botshwantshi e dirisiwe ka boitshimololedi.
                            Motlhatlhojwa a bontshe fa a na le maitemogelo mo
                             setlhogong se.

Kwalololo e ileditswe                                                                  Phetla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P3                     9                    DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
                                         NSC – Memorantamo

                         Se se lebeletsweng mo batlhatlhojweng:

                          Setlhogo se se nyalanang le setshwantsho se a se
                           itlhophetseng.
                          Tlhaloso ya setlhogo.
                          Tlhagiso ya ditiragalo tse di amanang le tse di tlhagelelang
                           mo setshwantshong.
                          Tlhaloso ya gore se se tlhagelelang mo setshwantshong
                           se ka nna mosola jang mo botshelong jwa motho.
                          Tiriso ya mafoko a a tlhagisang pono, modumo le kutlo go
                           tlhalosa se se tlhagelelang.
                          A supe boitshimololedi.
                          Thotloetso go baagi go diragatsa se se mo setshwantshong.
                          Bokhutlo bo supe maikutlo a gagwe.

                         Tlhamo ya kanelo

                         Mofuta o wa tlhamo, o anela ka sengwe kgotsa tiragalo e e
                         fetileng. E ka kwalwa go tswa mo matlhakoreng a a farologaneng.

                         Sekao sa setlhogo: Setshwantsho.

                         Dintlha tse di latelang di tshwanetse go elwa tlhoko fa go
                         tshwaiwa tlhamo ya kanelo:

                            Ditiragalo di tshwanetse go latelana sentle, mme mmuisi
                             a dumele gore di diragetse, le fa tota e le dijo tsa ditoro.
                            Tlhamo e kwalwe ka paka e e fetileng.
                            Matseno e nne a a ngokang.
                            Kanelo e ntle go le gantsi e tlhagisa ntlha e e rileng.
                            Bokhutlo e nne jo bo kgodisang.
                            Kanelo e tshwanetse go ngoka mmuisi go tloga kwa
                             tshimologong go fitlha kwa bofelong.
                            Setaele, puo le ditiragalo di tshwanetse go itumedisa babuisi.
                            Kanelo e e atlegileng e bontsha diteng tse di maleba ka botlalo
                             jaaka pono, modumo, monko/monkgo le tiriso ya ditemosi
                             tse dingwe.
                            Go tshwanetswe go elwe tlhoko gore mofuta o wa tlhamo o
                             a anela.

                         Se se lebeletsweng mo batlhatlhojweng:

                            Setlhogo se se nyalanang le setshwantsho se a se
                             itlhophetseng.
                            Tlhaloso ya setlhogo.
                            A anele ka se se tlhagelelang mo setshwantshong.
                            A tlhagise mosola wa go diragatsa se se mo setshwantshong.
                            A rotloetse baagi go diragatsa se se mo setshwantshong.              [50]

Kwalololo e ileditswe                                                                    Phetla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P3                     10                    DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
                                         NSC – Memorantamo

           1.6.2         Tlhamo ya kanelo

                         Mofuta o wa tlhamo, o anela ka sengwe kgotsa tiragalo e e
                         fetileng. E ka kwalwa go tswa mo matlhakoreng a a farologaneng.
                         Sekao sa setlhogo: Setshwantsho.
                         Dintlha tse di latelang di tshwanetse go elwa tlhoko fa go
                         tshwaiwa tlhamo ya kanelo:

                            Ditiragalo di tshwanetse go latelana sentle, mme mmuisi
                             a dumele gore di diragetse, le fa tota e le dijo tsa ditoro.
                            Tlhamo e kwalwe ka paka e e fetileng.
                            Matseno e nne a a ngokang.
                            Kanelo e ntle go le gantsi e tlhagisa ntlha e e rileng.
                            Bokhutlo e nne jo bo kgodisang.
                            Kanelo e tshwanetse go ngoka mmuisi go tloga kwa
                             tshimologong go fitlha kwa bofelong.
                            Setaele, puo le ditiragalo di tshwanetse go itumedisa babuisi.
                            Kanelo e e atlegileng e bontsha diteng tse di maleba ka botlalo
                             jaaka pono, modumo, monko/monkgo le tiriso ya ditemosi
                             tse dingwe.
                            Go tshwanetswe go elwe tlhoko gore mofuta o wa tlhamo
                             o a anela.
                         Se se lebeletsweng mo batlhatlhojweng:

                            Setlhogo se se nyalanang le setshwantsho se a se
                             itlhophetseng.
                            Tlhaloso ya setlhogo.
                            A anele ka se se tlhagelelang mo setshwantshong.
                            A eletse baagi gore tiragalo e e mo setshwantshong e ka ba
                             tswela mosola jang.
                            Mathata a a ka itemogelwang ka tiragalo e e mo
                             setshwantshong.
                         Tlhamo ya tlhaloso
                         Mokwadi mo tlhamong e, o tlhalosa sengwe ka mokgwa o mmuisi
                         a tlaa itemogelang se se tlhalosiwang jaaka go batlega.
                         Sekao sa setlhogo: Setshwantsho.
                         Dintlha tse di latelang di tshwanetse go elwa tlhoko fa go
                         tshwaiwa tlhamo ya tlhaloso:

                            Motlhatlhojwa o tshwanetse go bopa setshwantsho ka mafoko.
                            Motlhatlhojwa a tlhophe mafoko le tiriso ya mafoko a a
                             bontshang maikutlo ka kelotlhoko go gorosa molaetsa sentle.
                            Go dirisiwe ditshwantsho tsa pono, modumo le kutlo go
                             tlhalosa mofuta o wa tlhamo sentle.
                            Puo ya botshwantshi e dirisiwe ka boitshimololedi.
                            Motlhatlhojwa a bontshe fa a na le maitemogelo mo
                             setlhogong se.
Kwalololo e ileditswe                                                                    Phetla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P3                    11                   DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
                                        NSC – Memorantamo

                         Se se lebeletsweng mo batlhatlhojweng:

                            Setlhogo se se nyalanang le setshwantso se a se
                             itlhophetseng.
                            Tlhaloso ya setlhogo.
                            Tlhagiso ya ditiragalo tse di amanang le tse di tlhagelelang
                             mo setshwantshong.
                            Tlhaloso ya se se tlhagelelang mo setshwantshong.
                            Tlhagiso ya se se ka diriwang ka tiragalo e e mo
                             setshwantshong.
                            Thotloetso go baagi go ela tlhoko mathata a a ka                    [50]
                             itemogelwang ka tiragatso e e mo setshwantshong.

           1.6.3         Tlhamo ya tlhaloso

                         Mokwadi mo tlhamong e, o tlhalosa sengwe ka mokgwa o mmuisi
                         a tlaa itemogelang se se tlhalosiwang jaaka go batlega.

                         Sekao sa setlhogo: Setshwantsho.

                         Dintlha tse di latelang di tshwanetse go elwa tlhoko fa go
                         tshwaiwa tlhamo ya tlhaloso:

                            Motlhatlhojwa o tshwanetse go bopa setshwantsho ka mafoko.
                            Motlhatlhojwa a tlhophe mafoko le tiriso ya mafoko a a
                             bontshang maikutlo ka kelotlhoko go gorosa molaetsa sentle.
                            Go dirisiwe ditshwantsho tsa pono, modumo le kutlo go
                             tlhalosa mofuta o wa tlhamo sentle.
                            Puo ya botshwantshi e dirisiwe ka boitshimololedi.
                            Motlhatlhojwa a bontshe fa a na le maitemogelo mo
                             setlhogong se.

                         Se se lebeletsweng mo batlhatlhojweng:

                          Setlhogo se se se nyalanang le setshwantso se a se
                           itlhophetseng..
                          Tlhaloso ya setlhogo.
                          Tlhagiso ya ditiragalo tse di amanang le se se tlhagelelang mo
                           setshwantshong.
                          Tlhagiso ya ditlamorago tsa boitshwaro jo bo mo
                           setshwantshong.
                          Keletso ya boitshwaro jo bo maleba mabapi le setshwantsho.

                         Tlhamo ya kanelo

                         Mofuta o wa tlhamo, o anela ka sengwe kgotsa tiragalo e e
                         fetileng. E ka kwalwa go tswa mo matlhakoreng a a farologaneng.

                         Sekao sa setlhogo: Setshwantsho.

Kwalololo e ileditswe                                                                  Phetla

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P3                     12                   DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
                                         NSC – Memorantamo

                         Dintlha tse di latelang di tshwanetse go elwa tlhoko fa go
                         tshwaiwa tlhamo ya kanelo:

                            Ditiragalo di tshwanetse go latelana sentle, mme mmuisi
                             a dumele gore di diragetse, le fa tota e le dijo tsa ditoro.
                            Tlhamo e kwalwe ka paka e e fetileng.
                            Matseno e nne a a ngokang.
                            Kanelo e ntle go le gantsi e tlhagisa ntlha e e rileng.

                            Bokhutlo e nne jo bo kgodisang.
                            Kanelo e tshwanetse go ngoka mmuisi go tloga kwa
                             tshimologong go fitlha kwa bofelong.
                            Setaele, puo le ditiragalo di tshwanetse go itumedisa babuisi.
                            Kanelo e e atlegileng e bontsha diteng tse di maleba ka botlalo
                             jaaka pono, modumo, monko/monkgo le tiriso ya ditemosi
                             tse dingwe.
                            Go tshwanetswe go elwe tlhoko gore mofuta o wa tlhamo o
                             a anela.
                            Bokhutlo e nne jo bo kgodisang.

                         Se se lebeletsweng mo batlhatlhojweng:

                            Setlhogo se se nyalanang le setshwantso se a se
                             itlhophetseng.
                            Tlhaloso ya setlhogo.
                            A anele ka se se tlhagelelang mo setshwantshong.
                            A anele ka se se tlhodileng ditiragalo tse di mo
                             setshwantshong le bokhutlo jwa sona.
                            Bokhutlo bo anele ka tharabololo.                                    [50]

                                                       PALOGOTLHE YA KAROLO YA A:                 50

Kwalololo e ileditswe                                                                   Phetla

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P3                  13                    DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
                                      NSC – Memorantamo

KAROLO YA B: DITLHANGWA TSA TIRISANO

POTSO 2

2.1        LEKWALO LA BOTSALANO

           Lekwalo la botsalano ke le le kwalelwang motho mongwe yo o rileng, e ka
           nna wa lesika kgotsa tsala go tlhaeletsana jaaka go leboga, itsise, kopa,
           keleletsomasego, jalojalo.

           Dintlha tse di tshwanetseng go elwa tlhoko fa go tshwaiwa lekwalo la
           botsalano:

               Lekwalo le, le le khutshwane, le neela dintlhakgolo ka se go buiwang
                ka ga sona. Palo ya mafoko a lona e nne 180–200 diteng fela.
               Le supe maikutlo a gagwe fela a se ke a teba thata.
               Le se ka la nna le diphoso tsa mofuta ofe.
               Le fe tshedimosetso ya se go buiwang ka ga sona.
               Aterese ke ya mokwadi fela.

           Se se lebeletsweng go tswa mo batlhatlhojweng:

              Aterese e nne nngwe, ya mokwadi.
              Ditumediso di kwalwe.
              A thadise ka fa a dirileng ka gona mo tlhatlhobong.
              A tlhagise dikgwetlho tse a di iponetseng mo ipaakanyong.
              A tlhagise ponelopele ya gagwe mo ditlhatlhobong tse di tlang.
              A tlhagise thuso e a e eletsang.
              Bokhutlo e nne jo bo maleba ka se se solofetsweng.
              Mokwadi a kwale leina la gagwe fela.                                             [25]

2.2        LEKWALO LA SEMMUSO LA KOPO

           Lekwalo la semmuso ke le le kwalelwang setheo sengwe se se rileng.
           Mokwadi o kopa sengwe e ka nna phatlhatiro kgotsa thuso ya mokgwa
           mongwe; a ka ngongorega, a akgola kgotsa a gomotsa mo maemong
           a mangwe.

           Dintlha tse di tshwanetseng go elwa tlhoko fa go tshwaiwa lekwalo
           la semmuso:

               Lekwalo le, le le khutshwane, le na le dintlhakgolo ka ga se se batliwang
                kgotsa se se kopiwang. Palo ya mafoko a lona e nne 180–200
                diteng fela.
               Le se ka la nna le diphoso tsa mofuta ofe.
               Le nne le tshedimosetso ya se go buiwang ka ga sona.
               Diaterese di nne pedi, ya mokwadi le ya moamogedi.
               Le nne le dinomoro tsa mogala kwa mokwadi a ka fitlhelwang gona.

Kwalololo e ileditswe                                                                 Phetla

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P3                  14                   DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
                                      NSC – Memorantamo

           Se se lebeletsweng go tswa mo batlhatlhojweng:

              Aterese ya mokwadi le ya moamogedi.
              Setlhogo sa lekwalo le ditumediso di kwalwe.
              A itsise ka kopo ya bona go mogokgo.
              A thadise ka ga bothata jo barutwana ba bangwe ba lebaganeng najo.
              A tlhagise maikaelelo a bona a go thusa mo ntlheng e.
              Bokhutlo e nne jo bo maleba ka se se solofetsweng. Tlhagiso ya
               leina/ditlhakaina le sefane. Dinomoro tsa mogala.                                [25]

2.3        MMUISANO

           Mmuisano ke mokgwa wa tlhaeletsano o o dirisiwang ke batho ba le babedi
           kgotsa go feta ba buisana ka ga dikakanyo kgotsa ka ga setlhogo sengwe se
           se rileng. Sebopego sa yona ke sa dipotsotherisano fela ona o dirisiwa
           gongwe le gongwe ke mongwe le mongwe.

           Dintlha tse di tshwanetseng go elwa tlhoko:

               Mmuisano o kwalwa ka mokgwa o moterama a kwalang ka ona.
               Go nna le dibui di le pedi kgotsa go feta.
               Dipolelo tsa dibui di nne dikhutshwane.
               Diteng di supe boitlhamedi, kelelo ya dintlha le go tsamaelana
                ga ditiragalo. Palo ya mafoko a ona ke 180-200 diteng fela.
               Maina, maemo a tiro kana maikarabelo a loago a dibui a tlhagelele
                sentle.
               Matseno, mmele le bokhutlo di dirisiwe sentle. Kgang e bontshe
                tshimologo, setlhoa le tharabololo.
               Puo le moono di tsamaelane le ditiragalo.
               Puo e nne e e tlhamaletseng kgotsa e e loileng go tsamaelana le se
                se buiwang.
               Matshwao a puiso a tsamaelane le puisano.

           Se se lebeletsweng mo motlhatlhojweng:

               Mmuisano o tote kgang ya dituelo.
               Dikgang ka ga dituelo di supe matshwenyego, tlhagiso le tharabololo.
               Puo e nne e e tlhamaletseng.
               Bokhutlo e nne jo bo lebeletsweng.                                              [25]

Kwalololo e ileditswe                                                                  Phetla

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P3                   15                      DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
                                       NSC – Memorantamo

2.4        PEGELO
           Pegelo e kwalelwa setheo se se rileng, motlhatlhojwa o neelana ka
           diphitlhelelo le dikatlanegiso tsa se a neng a laetswe go se dira.
           Dintlha tse di tshwanetseng go elwa tlhoko:
               Leina la sekolo, moromedi le moamogedi di tlhagisiwe.
               Setlhogo sa pegelo se bolele ka botlalo gore go begwa ka ga eng.
               E kwalwa ka pakapheti.
               Motlhatlhojwa a tlhagise diphitlhelelo le dikatlanegiso. Palo ya mafoko
                e nne 180–200 diteng fela.
               Motlhatlhojwa a saene, a supe tiro kgotsa maemo a gagwe le letlha le
                a kwadileng pegelo ka lona.
           Se se lebeletsweng mo batlhatlhojweng:
               Setlhogo le ditumediso di kwalwe.
               Motlhatlhojwa a bege ka se ba se boneng le se ba se utlwileng le ka
                ga dipuisano tse ba nnileng le tsona le ba dipontsho.
               Tlhagisa kgatlhego e e tlhagisitsweng ke dipontsho tse.
               Neelana ka dikatlanegiso tsa gore go ka dirwang go rotloetsa
                barutwana botlhe.
               Bokhutlo e nne jo bo solofetsweng.                                                 [25]
2.5        PUO
           Puo ke karolo e e botlhokwa ya go fatlhosa. Mo mabakeng a mantsi motho
           o neelana ka puo mo dikopanong kgotsa meletlong. Puo ya go bua
           le setšhaba e farologana le ya go bua le setlhotšhwana sa batho.
           Dintlha tse di tshwanetseng go elwa tlhoko fa go tshwaiwa puo:
               Matseno, mmele le bokhutlo.
               Maikalelo a kopano.
               Mofuta wa kopano e o yang go bua kwa go yona.
               Dintlha di se ke tsa phatlhalala.
               Dipolelo tse dikhutshwane ka dikakanyo tse di bonolo.
               Tiriso ya dikao tse di tlwaelegileng.
               Ditebogo go bareetsi kwa bokhutlong.
               Palo ya mafoko a yona e nne180-200 diteng fela.
               Tiriso ya puo e senole kgolo, go se nne le ditlhapa le tshotlo.
           Se se lebeletsweng mo batlhatlhojweng:
              Setlhogo sa puo
              Ditumediso go bareetsi le ditebogo tsa ba ba laleditsweng.
              Tshimologo e nne maatla, e ngoke theetso. E ka nna motlae kgotsa
               nopolo.
              Tlhagiso ya dikgwetlho tse barutabana ba di itemogelang le ka fa di
               amang tiro ya bona ka gona.
              Tlhagiso ya ka fa dikgwetlho tse di amang go ithuta ga barutwana
               ka gona.
              Tlhagiso ya se se ka diriwang go rarabolola dikgwetlho tse.
              Bokhutlo e nne jo bo maleba ka se se solofetsweng.                                  [25]

Kwalololo e ileditswe                                                                    Phetla

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P3                  16                     DBE/Tlhakole–Mopitlwe 2017
                                      NSC – Memorantamo

2.6        TSA BOTSHELO JWA MOSWI

           Tsa botshelo jwa moswi ke tshedimosetso ka botlalo fela e le khutshwane ka
           ga botshelo jwa yo o tlhokafetseng.

           Dintlha tse di tshwanetseng go elwa tlhoko fa o tshwaya tsa botshelo
           jwa moswi:

               Neelana ka tshedimosetso e ntsi ka moo o ka kgonang ka teng fela e
                nne maleba.
               Tlhagisa tshedimosetso e e tletseng ka dintlha tse di latelang: Leina la
                moswi, letlha la matsalo, boemo jwa tsalo. Batsadi, boagi, dithutego, tiro.
               Seabe sa gagwe mo setšhabeng (fa go tlhokega), kemo ya nyalo,
                (fa a nyetswe), sebakwa sa loso.
               Phefofatso e dirisiwe mo go kgonegang.
               Palo ya mafoko a bona e nne 180–200 diteng fela.

           Se se lebeletsweng mo motlhatlhojweng:

               Leina la moswi, maemo a gagwe a tsalo mo lapeng le maina a batsadi
                ba gagwe ka botlalo.
               O tshotswe leng kwa kae?
               Dikolo tse a di tseneng.
               Maemo a nyalo le bana.
               Tlhagiso ya letlha le a tlhokafetseng ka lona le se se bakileng loso.
               Tlhagiso ya dintlha dingwe ka boripana ka maitemogelo a moswi a
                ba lelapa le ditsala ba ka mo ikgopotsang ka ona.
               Mafoko a go robatsa moswi ka kagiso.
               Leboko la kgotla ya moswi le ka tsenngwa fa go tlhokega.

           ELA TLHOKO: Morutwana a kwale ka ga moswi e seng motshedi.                            [25]

                                                     PALOGOTLHE YA KAROLO YA B:                  50
                                                     PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO:                   100

Kwalololo e ileditswe

## Related documents

- [Setswana HL P1 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p1-feb-march-2017-memo/24a6ea32-9f78-4e19-a389-c3b4e27ae308) — Setswana HL · Memo · 2017 · Setswana
- [Setswana HL P2 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-feb-march-2017-memo/dc24617c-67e5-42f1-beaf-a6ff858f9af1) — Setswana HL · Memo · 2017 · Setswana
- [Setswana HL P3 Feb March 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-feb-march-2018-memo/6cee1af9-6585-40df-96d5-c8d9a3fb573b) — Setswana HL · Memo · 2018 · Setswana
- [Setswana HL P3 Feb March 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-feb-march-2016-memo/8f5f7539-d980-4e22-b5fa-b09800b44216) — Setswana HL · Memo · 2016 · Setswana
- [Setswana HL P3 Feb March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-feb-march-2015-memo/cdafbcb1-36c0-48e1-9fdd-7d5c2e90ca81) — Setswana HL · Memo · 2015 · Setswana
- [Setswana HL P1 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p1-feb-march-2017/6c3e071a-b81f-45c4-a2f0-548cdafb495d) — Setswana HL · QP · 2017 · Setswana

## More from Grade 12 Setswana HL

- [Gr 12 Setswana HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-setswana-hl-atp-2023-24/afd996d6-a11a-4a4d-8bf9-e13a89494ac1) — ATP
- [Setswana P1 (HL) June 2025 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/setswana-p1-hl-june-2025-question-paper/48b7dc5e-fbd2-4ae3-905c-24387aecf8aa) — QP · 2025 · Setswana
- [NW 12 SETSWANA HL P1 QP JUNE 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-setswana-hl-2025-nw-june-exam-question-paper-paper-1-setswana/039aaf68-9097-4cad-8785-98f3161c7059) — QP · 2025 · Setswana
- [Setswana HL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p1-nov-2024/b17fd600-b447-4440-9ad6-24d1957ed359) — QP · 2024 · Setswana
- [Setswana HL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-nov-2024/383f45ba-7815-40ab-8e1c-30784dc8044d) — QP · 2024 · Setswana
- [Setswana HL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-nov-2024/f38615cc-04f4-4b71-9122-faee2a51239a) — QP · 2024 · Setswana

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
