# Setswana HL Grade 12 P3 NSC November 2018 Question Paper

> Grade 12 Setswana HL Paper 3 question paper from the NSC November Exam 2018, 7 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-nov-2018/1bca0ff0-1ea3-4e5e-bc33-761aa09d6864
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Setswana HL
- Grade: Grade 12
- Language: Setswana
- Document type: Question paper
- Year: 2018
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 7

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Setswana HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/setswana-hl) › [Setswana HL Grade 12 P3 NSC November 2018 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-nov-2018/1bca0ff0-1ea3-4e5e-bc33-761aa09d6864)

## About this document

Setswana Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2018 · setswana. Question paper, 7 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Setswana HL P3 Nov 2018 FINAL Memo](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-nov-2018-final-memo/da5453d5-0a7d-4657-bcce-fda7d10426de) — Memo · 2018 · Setswana

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                   NATIONAL
                              SENIOR CERTIFICATE

                                    MOPHATO 12

                            SETSWANA PUO YA GAE (HL)

                             PAMPIRI YA BORARO (P3)

                               NGWANAITSEELE 2018

MADUO: 100

NAKO: Diura di le 2½

                            Pampiri e, e na le ditsebe di le 7.

Kwalololo e ileditswe                                             Phetla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P3                   2                      DBE/Ngwanaitseele 2018
                                             NSC

DITAELO LE TSHEDIMOSETSO

1.        Pampiri e, e arogantswe ka DIKAROLO di le PEDI.

          KAROLO A:        Tlhamo                             (50)
          KAROLO B:        Ditlhangwa tsa tirisano   (2 x 25) (50)

          ELA TLHOKO: O tshwanetse go araba dipotso di le PEDI go tswa mo
                      KAROLONG YA B.

2.        Araba potso e le NNGWE go tswa mo go KAROLO YA A le di le PEDI go
          tswa mo go KAROLO YA B.

3.        Kwala ka puo e o tlhatlhobiwang ka yona.

4.        Simolola KAROLO NNGWE le NNGWE mo tsebeng e NTŠHWA.

5.        O tshwanetse go rulaganya (sk. letlhomeso la dikakanyo/lenaneopaakanyo/
          mmapa wa dikakanyo/dintlhakgolo, jj), runa (tseleganya) o be o tlhotlhe tiro ya
          gago diphoso. Thulaganyo e tshwanetse go tlhagelela PELE ga tlhamo.

6.        Ipaakanyo kana setlhangwa sa ntlha se supiwe jalo ka botlalo. O gakololwa
          go thala mola go kgabaganya ipaakanyo kana setlhangwa sa ntlha.

7.        O gakololwa go dirisa nako ya gago ka mokgwa o o latelang:

          KAROLO YA A: Metsotso e le 80
          KAROLO YA B: Metsotso e le (2 x 35) 70

8.        Nomora dikarabo ka nepagalo go latela thulaganyo ya dinomoro e e
          dirisitsweng mo pampiring ya dipotso.

9.        O se ka wa tsenyeletsa setlhogo fa o bala mafoko.

10.       Kwala ka mokwalo o o buisegang le ka mopeleto o o kannweng ke Lekgotla
          la Bosetšhaba la Puo ya Setswana.

Kwalololo e ileditswe                                                                Phetla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P3                  3                       DBE/Ngwanaitseele 2018
                                            NSC

KAROLO YA A: TLHAMO

POTSO 1

Kwala tlhamo ya boleele jwa mafoko a a ka nnang 400–450 ka NNGWE FELA ya
ditlhogo kgotsa ditshwantsho tse di neilweng. Fa o dirisa setshwantsho go kwala
tlhamo, se neele setlhogo se se maleba. O se ka wa lebala go thala letlhomeso
kana lenaneopaakanyo, go tlhagisa setlhangwa sa ntlha le go se runa pele o kwala
sa bofelo.

1.1       Botshelo, maloba le gompieno.                                                            [50]

1.2       Ke ne ka swa ka setshego.                                                                [50]

1.3       Gaaboboi ga go lelwe.                                                                    [50]

1.4       Go ima ga morutwana wa marematlou ke poelomorago.                                        [50]

1.5       Bomme ba tshwenyegela boitekanelo go feta borre. Dumela kgotsa o ganetse
          tlhagiso e.                                                                              [50]

1.6       Fa nka tlhomiwa go nna rratoropo kgotsa mmatoropo mo kgweding e le esi
          fela.                                                                                    [50]

1.7       Ditshwantsho tse di tlhagelelang mo ditsebeng tsa 3 le 4 di ka tsosa maikutlo
          kgotsa tsibogo e e rileng. Tlhopha setshwantsho se le SENGWE, mme o
          kwale tlhamo ka ga sona. Neela tlhamo ya gago setlhogo se se maleba.
          Nomora potso ya gago go nna 1.7.1 KGOTSA 1.7.2.

          ELA TLHOKO:         Diteng tsa tlhamo ya gago di tshwanetse go nyalana le
                              setshwantsho se o se tlhophileng.

          1.7.1

                                                   [Se nopotswe go tswa mo inthaneteng]            [50]

Kwalololo e ileditswe                                                                     Phetla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P3          4                        DBE/Ngwanaitseele 2018
                                    NSC

          1.7.2

                                     [Se nopotswe go tswa mo inthaneteng]              [50]

                                          PALOGOTLHE YA KAROLO YA A:                   50

Kwalololo e ileditswe                                                         Phetla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P3                        5                         DBE/Ngwanaitseele 2018
                                                  NSC

KAROLO YA B: DITLHANGWA TSA TIRISANO

POTSO 2
Araba dipotso di le PEDI mo karolong e. Karabo e nne boleele jwa mafoko a a ka
nnang 180–200 (diteng fela). O gakololwa go runa le go tlhotlha setlhangwa sa gago
diphoso.
2.1       LEKWALO LA BOTSALANO

          O tsenetse dithuto tsa malatsi a boikhutso kgatlhanong le maikutlo a ga
          mogoloo yo o neng a bona e le tshenyo ya nako. Batsadi ba gago ba ne ba
          dumelana le wena, mme ba go ema nokeng. Ba kwalele lekwalo o ba leboge
          le go ba bolelela ka fa di go thusitseng ka gona go ipaakanyetsa ditlhatlhobo
          tsa makgaolakgang.

                                           [Se nopotswe go tswa mo inthaneteng]                       [25]
2.2       LEKWALO LA SEMMUSO LA KOPO

          Tshireletsego mo dikolong ke tlhobaboroko. Kwalela Tonakgolo ya Lefapha la
          Tshireletso lekwalo o mo kope go dira lenaneo la dikgakololo tsa tshireletso
          ya barutwana le barutabana mo dikolong.

                        [Se nopotswe go tswa mo, The New Age, 20 Tlhakole 2018]                       [25]

Kwalololo e ileditswe                                                                        Phetla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P3                 6                        DBE/Ngwanaitseele 2018
                                           NSC

2.3       PUO

          Monongwaga re keteka moletlo wa ngwagakgolo wa botsalo jwa Mogaka
          Rolihlahla Mandela. O laleditswe go neelana ka puo e e ikaegileng ka ga
          nngwe ya dinopolo tsa gagwe e e reng: 'Batho ba bašwa ba tshwanetse go
          tsaya maikarabelo a go netefatsa gore ba amogela thuto e e kwa godimo
          gore ba kgone go re emela sentle jaaka baeteledipele ba isago.' Kwala puo e
          o tlaa neelanang ka yona.                                                           [25]

2.4       TSA BOTSHELO JWA MOSWI

          Tsala ya gago e tlhokafetse mo kotsing ya sejanaga e e diragetseng fa lo ne
          lo le mo loetong go ya toropong. Kwala tsa botshelo jwa moswi jo bo tlaa
          buisiwang kwa tirelong ya phitlho.
          (O gakololwa go kwala ka ga moswi e seng motshedi.)

                                              [Se nopotswe go tswa mo inthaneteng]            [25]

2.5       MMUISANO

          Mo phaposiborutelong ya serutwa sa Setswana go ne go rutiwa ka ga
          mmuisano, mme o ne o ikaegile ka ga seemo sa dipolotiki mo nageng ya
          lona. Setlhogo sa lona se ne se re: 'A mme lekoko le le busang le santse le
          kitlane jaaka fa le ne le simolola go busa?' Kwala mmuisano o o nnileng teng
          magareng ga ditlhopha tse di neng di buisana mo phaposiborutelong.                  [25]

Kwalololo e ileditswe                                                                Phetla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Setswana Puo ya Gae (HL)/P3                7                         DBE/Ngwanaitseele 2018
                                          NSC

2.6       PEGELO

          O nnile le seabe mo dikgaisanong tsa dingangisano tsa dikolo ka ga
          'Ipabalelotseleng' mo ngwageng o. Kwala pegelo ka fa di tsamaileng ka
          gona.

                              [Se nopotswe go tswa mo, Sunday Times, 19 Mopitlwe 2017]        [25]

                                                PALOGOTLHE YA KAROLO YA B:                    50
                                                PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO:                     100

Kwalololo e ileditswe

## Related documents

- [Setswana HL P1 Nov 2018](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p1-nov-2018/69ebff26-cb07-4600-b11b-c1a4e8d4f4cd) — Setswana HL · QP · 2018 · Setswana
- [Setswana HL P2 Nov 2018](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-nov-2018/e62d8be1-d4a9-41ce-8580-041698a57666) — Setswana HL · QP · 2018 · Setswana
- [Setswana HL P3 May June 2018](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-may-june-2018/25a4a123-3bff-4e35-b753-e741bd3b9ee7) — Setswana HL · QP · 2018 · Setswana
- [Setswana HL P3 Feb March 2018](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-feb-march-2018/358804c6-fbb8-4a64-a4e2-de032483566b) — Setswana HL · QP · 2018 · Setswana
- [Setswana HL P3 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-nov-2023/174a965b-45ad-4c97-ac9f-709bb34f97eb) — Setswana HL · QP · 2023 · Setswana
- [Setswana HL P3 Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p3-nov-2022/0829dfba-2726-4ab9-b2ad-130aac8048d0) — Setswana HL · QP · 2022 · Setswana

## More from Grade 12 Setswana HL

- [Gr 12 Setswana HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-setswana-hl-atp-2023-24/afd996d6-a11a-4a4d-8bf9-e13a89494ac1) — ATP
- [Setswana P1 (HL) June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/setswana-p1-hl-june-2025-possible-answers/6c4914f8-c425-4ab5-8f4b-333233856880) — Memo · 2025 · Setswana
- [NW 12 SETSWANA HL P1 MG JUNE 2025 2nd add](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-setswana-hl-2025-nw-june-exam-question-paper-paper-1-setswana/cfd04c0f-8148-4a2f-8d56-c6f2bbffffcb) — Memo · 2025 · Setswana
- [Setswana HL P1 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p1-nov-2024-mg/aeb21cb3-19a6-4950-87aa-16c653e2bea6) — Memo · 2024 · Setswana
- [Setswana HL P2 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/setswana-hl-p2-nov-2024-mg/14f02725-a508-4fcb-9716-1319f799d433) — Memo · 2024 · Setswana
- [Setswana HL P1 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-setswana-hl-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-setswana/d318bc77-bbd0-47b6-a0fa-0125d59f0b75) — Memo · 2024 · Setswana

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
