# siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2021 Memo

> Grade 12 siSwati FAL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2021, 6 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2021-mg/77f3388f-3bf5-4293-a422-21abd37f082c
- Updated: 2026-10-29
- Subject: siSwati FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Siswati
- Document type: Memorandum
- Year: 2021
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 6

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [siSwati FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/siswati-fal) › [siSwati FAL Grade 12 Paper 1 NSC November 2021 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2021-mg/77f3388f-3bf5-4293-a422-21abd37f082c)

## About this document

Siswati Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2021 · siswati. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Siswati FAL P1 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2021/3a4c8726-4210-4f8c-8015-183517969873) — QP · 2021 · siSwati

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                 NATIONAL
                            SENIOR CERTIFICATE

                                 LIBANGA 12

           SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)

                          LIPHEPHA LEKUCALA (P1)

                                   LWETI 2021

                           TICONDZISO TEKUMAKA

EMAMAKI: 80

                      Leticondziso tekumaka tinemakhasi la-6.

Emalungelo agodliwe                                             Phenya

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1        2               DBE/Lweti 2021
                                          NSC – Ticondziso tekumaka

SIGABA A: SIVISISO

KUMAKWA KWESIVISISO

   Bahlolwa abangajeziswa uma banemaphutsa esipelingi nelulwimi ngaphandle
    nakantjintja inshokutsi/kuvisisa. (Emaphutsa akakhonjiswe ngalokucacile.)
   Nangabe umhlolwa asebentisa emagama aletinye tilwimi letingasiso Siswati
    akanganakwa lawo magama, kodvwa nangabe imphendvulo ivakala ihambisana
    nembuto akangajeziswa. Nangabe kusetjentiswe ligama lalolunye lulwimi
    etheksthini kantsi liyafuneka emphendvulweni, loko kwemukelekile.
   Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule
    ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA, nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Lokusho
    kutsi alikho limaki lelinikwa: LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO.
    Akunakwe sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.
   Nangabe umbuto udzinga timphendvulo teligama linye kuphela bese bahlolwa
    baphendvula ngemisho legcwele, kufanele kwemukelwe nangabe ligama
    lelifunekako lidvwetjelwe nobe ligcanyisiwe.
   Nangabe umbuto udzinga emaphuzu lamabili/lamatsatfu kodvwa bahlolwa banike
    langetulu kwaloko, akumakwe lamabili/lamatsatfu ekucala.
   Inkhulumosigodzi (lulwimisigodzi) yemukelekile.
   Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse,
    akwemukelwe KOKUBILI luhlavu loluhambisana nemphendvulo NA/NOBE
    nangabe abhale imphendvulo ngalokugcwele.

Emalungelo agodliwe                                                          Phenya

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1        3                        DBE/Lweti 2021
                                          NSC – Ticondziso tekumaka

UMBUTO 1

1.1      1.1.1        Kusho kubehlula bonkhe.                                                   (2)

         1.1.2        Indzaba lebekuncintiswana ngayo          beyikhuluma    ngekutimela
                      kwabomake ngenyanga yabo.                                                 (2)

         1.1.3        Balutfola kulabanye bafundzi bebafundza nabo eklasini/kuthishela
                      wabo/nakumtapotincwadzi lobebakhelwe inkampani yaka-Eskom.
                      (Kubili kwaloku)                                                          (2)

         1.1.4        Kusho kutsi     Singisi   basikhuluma     kwangatsi   lulwimi   lwabo
                      lwekutalwa.                                                               (2)

         1.1.5        Tinkampani tiletsa intfutfuko etikoleni njengobe sibona Eskom
                      wakhe umtapomabhuku kulesikolo.                                           (2)

         1.1.6        Kulufundzisa kutsi kutimisela kunemphumela lomuhle.                       (2)

         1.1.7        Kungobe babagcugcutela kutsi kumele bakhone kutisebentela
                      bondle imindeni yabo bangabuki bobabe kuphela.                            (2)

         1.1.8        Zodwa wacishe wawa phasi ngobe ema-Eseyi lamanyenti
                      bekabhalwe ngemshini kepha bona abo bekabhalwe ngesandla.                 (2)

         1.1.9        Bete emakhompiyutha/umncintiswano batjelwa nguthishela ngobe
                      abakhoni     kuwubona      ku-internet/nabaya kulomncintiswano
                      bahanjiswa nguthishela ngemoto yakhe lokusho kutsi bekute imoto
                      yesikolo. (Kubili kwaloku)                                                (2)

         1.1.10       Kuklonyeliswa      ngelap  top  kwamsita     ngekutsi  afundze
                      kuyisebentisa/akhone kuthayipha imisebenti leminyenti/Kukhona
                      kungena ku-internet atfole lwati lolunyenti/Kutfumela imilayeto
                      kalula. (Kutsatfu kwaloku)                                                (3)
         1.1.11       Kuletheksthi Zodwa uvetwa angumntfwana lohloniphako ngobe
                      umhloniphile thishela nakatsi akangenele lomncintiswano/
                      ukhutsalele kwenta umsebenti wesikolo/uyatimisela uma enta intfo/
                      ungumntfwana lophumelelako.(Kutsatfu kwaloku)                             (3)

         1.2.1        Litiko Letemphilo.                                                        (1)

         1.2.2        C/Kushayela indiza/Umkhumbi.                                              (1)

         1.2.3        Kufanele ufundze ngekutimisela/Utsandze kupheka/Ukhone
                      kunakekela bantfu/Uye enyuvesi uyewufundzela kupheka. (Kubili
                      kwaloku)                                                                  (2)

         1.2.4        Bafundza kutsi minyenti imikhakha lebangangena kuyo uma
                      sebacedzile kufundza sikolo.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile)                                (2)

                                                                      SAMBA SESIGABA A:         30

Emalungelo agodliwe                                                                    Phenya

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1        4                        DBE/Lweti 2021
                                          NSC – Ticondziso tekumaka

SIGABA B: SIFINYETO
UMBUTO 2
Kumakwa kwesifinyeto akufake ekhatsi emaphuzu labalulekile lasetheksthini,
akungafakwa lokungakabaluleki.
   Kwabiwa kwemamaki:
    o Emaphuzu la- 7 amumetse emamaki la- 7 (nika limaki linye ephuzwini
        ngalinye)
    o Lulwimi lutawunikwa emamaki lama- 3.
    o Samba semamaki: 10
    Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa asebentise emagama
     akhe:
     o 1–3 wemaphuzu labhaleke kahle nika 1limaki.
     o 4–5 wemaphuzu labhaleke kahle nika 2 emamaki.
     o 6–7 wemaphuzu labhaleke kahle nika 3 emamaki.
    Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa asebentise imisho
     njengobe injalo:
     o    6–7 imisho njengobe injalo: akanganikwa limaki lelulwimi.
     o    4–5 imisho njengobe injalo: akanikwe 1 limaki
     o    2–3 imisho njengobe injalo: akanikwe 2 emamaki
CAPHELA:
    Linani lemagama langengci kula- 60.
     o Labamakhako kufanele bente siciniseko selinani lemagama lasetjentisiwe.
     o Akungakhishwa emamaki nangabe umhlolwa ehlulekile kubhala linani
         lemagama lekumele lisetjentiswe, nobe ngabe linani lemagama libhalwe kabi.
     o Uma linani lemagama lelimisiwe leciwe, akufundvwe kufikwe ekugcineni
         kwemusho wekugcina bese kuyekelwa incenye lesele.
EMAPHUZU LABALULEKILE NGEKONGA IMALI NGAKHISIMUSI.

LOKUCASHUNWE ETHEKSTHINI                             EMAVI EMHLOLWA

1   'Kumele ube neluhlelo lwetintfo lofisa           1 Bhala phasi tintfo lototenta ngaKhisimusi
    kutenta ngaKhisimusi'                              letitawusebentisa imali.
2   'Hlela kahle ibhajethi yakho'                    2 Ungatsengi tintfo letingekho kubhajethi
                                                       yakho.
3   'Nawutsenga buka kutsi utsenga                   3 Ungatsengi tintfo letibitako.
    lokushiphisiwe'
4   'Tsenga timphahla tebantfwana angakafiki         4 Tilungiselele kusenesikhatsi.
    Khisimusi'
5   'Kuhle kutibhakela emakokisi ungawatsengi'       5 Fundza kutentela ungatsengi yonkhe intfo.
6   'Lungisa sipho sinye semndeni wonkhe'            6 Ungatsengi tintfo letinyenti utsengele
                                                       umndeni munye.
7   'Nangabe nitawuvakasha niye endzaweni            7 Nangabe niya emaholideyini lungisa kudla
    letsite, kudla kwaKhisimusi kupheke ekhaya'        lenitakudla ngendlela.
                                                                      SAMBA SESIGABA B:         10

Emalungelo agodliwe                                                                    Phenya

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1        5                  DBE/Lweti 2021
                                          NSC – Ticondziso tekumaka

SIGABA C: LUHLELO NEKUSETJENTISWA KWELULWIMI
KUMAKWA KWESIGABA C
     Sipelingi/Lupelomagama:
         Timphendvulo letifuna ligama linye kufanele temukelwe nanobe sipelingi/
          lupelomagama sinemaphutsa, ngaphandle kwekutsi liphutsa lesipelingi
          lintjintja inshokutsi yalelo gama.
         Timphendvulo letifuna imisho legcwele, kufanele tingemukelwa nangabe
          liphutsa lesipelingi lisesakhiweni selulwimi lesihlolwako.
         Nangabe kuhlolwa sifinyeto seligama, imphendvulo kufanele ifakwe
          tiphumuti/timphawu letifanele.
     Takhiwo temisho kufanele tilandzele luhlelo lolwemukelekile tibuye tibhalwe
      ngalokugcwele njengobe kubekwe eticondzisweni.
     Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse,
      akwemukelwe KOKUBILI luhlavu loluhambisana nemphendvulo NA/NOBE
      nemphendvulo lebhalwe ngalokugcwele.

UMBUTO 3: SIKHANGISI
3.1       Singajatjulelwa ngulabo labatsandza kuvakasha/kungcebeleka/kuswima
          (Kunye kwaloku).                                                                (1)
3.2       B/Kutsi bantfu babone.                                                          (1)
3.3       Sabito selucobo, 'tona' basisebentisa emshweni.
          Sib: Tinkhomo tona utifuyile.                                                   (2)

3.4       Semukela tonkhe tivakashi takuleli kuphela.                                     (2)

3.5       Lenkhulumo isetjentiselwe kugcugcutela bantfu kutsi bayivakashele leB & B
          bayotiphumulela khona.                                                          (2)

3.6       Ngumahhala hha, ngobe uyabhadala nawuyolala e-B & B King Lodge,
          lokufaka nekumasaja ekhatsi.                                                    (2)

UMBUTO 4: IKHATHUNI

4.1       Uyanginyanyisa kambe ninjalo nine.                                              (1)

4.2       A/Sicu.                                                                         (1)

4.3       Ngulesitfombe lesisebondzeni kanye nalelilabhu.                                 (2)

4.4       Thula utsi dvu.                                                                 (2)

4.5       Bukhomba kutfukutsela ngobe uhlahle emehlo futsi nangalendlela akhamise
          ngayo.                                                                          (2)

4.6       Inkhulumo letsatfwa njengemaciniso ibe itsintsa imiva ngobe akusibo bonkhe
          bantfwana labadzelelako.                                                        (2)
                                                                                          [10]

Emalungelo agodliwe                                                             Phenya

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1        6                      DBE/Lweti 2021
                                          NSC – Ticondziso tekumaka

UMBUTO 5

5.1      5.1.1        Ligama lelimele libintana, 'balimi'                                     (1)

         5.1.2        Bodokotela bamnika litfuba lekufundza Magongo                           (1)

         5.1.3        Kuba neliso kusho kusheshe ubone tintfo.
                      Sib: Siphiwe uneliso nguye lobone kutsi mkhulu uyagula tsine
                      singakanaki                                                             (2)

         5.1.4        Umusho lonetento letenteka tilandzelane, 'bayatijova, batisite'
                      letilwane.                                                              (2)

         5.1.5        Bahlolwa bakha umusho ngeligama lelitsi, 'emakhaya.'

                      Sib: Bafundzi bahlala emakhaya nakuvalwe tikolo.                        (2)

         5.1.6        Utsi wakhe budlelwane lobuhle yena nebalimi.                            (2)

         5.1.7        (a) Sivumelwano senhloko.
                      (b) Sivumelwano samentiwa                                               (2)

         5.1.8        Babe uyasitsandza sibindzi senkhomo.
                      Ushone ngobe sibindzi sakhe besivuvukile.                                (2)

5.2      5.2.1        Umdeni > Umndeni.                                                       (1)

         5.2.2        C/imphambosi yekwentiwa.                                                (1)

         5.2.3        Cha angikubongi Nkhosi.                                                 (2)

         5.2.4        Bahlolwa babhala umusho bavete inshokutsi lebhacile yeligama
                      'Inhloko' ngumnumzane welikhaya/ngulophetse likhaya.
                      Sib: Babe uyinhloko yalelikhaya.                                        (2)
                                                                                              [20]

                                                                  SAMBA SESIGABA C:           40
                                                                 SAMBA SAKOKONKHE:            80

Emalungelo agodliwe

## Related documents

- [Siswati FAL P2 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2021-mg/e753ccb6-d598-42ee-8bd0-8d3d5995a9dc) — siSwati FAL · Memo · 2021 · siSwati
- [Siswati FAL P3 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p3-nov-2021-mg/2460caa3-1f06-4148-8eb2-43fd9392cd1d) — siSwati FAL · Memo · 2021 · siSwati
- [Siswati FAL P1 May June 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-may-june-2021-mg/e8bc1eae-4cc8-43a3-b4b6-21f458c671ec) — siSwati FAL · Memo · 2021 · siSwati
- [Siswati FAL P1 Nov 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2023-mg/a618e44c-9c8b-49f4-836d-705224318cb4) — siSwati FAL · Memo · 2023 · siSwati
- [Siswati FAL P1 Nov 2022 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2022-mg/9449a968-ae0f-4052-aa54-48e356ad3efc) — siSwati FAL · Memo · 2022 · siSwati
- [Siswati FAL P1 Nov 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2020-memo/93158c5f-d67a-43ef-bbdc-83e4b8605ae4) — siSwati FAL · Memo · 2020 · siSwati

## More from Grade 12 siSwati FAL

- [Gr 12 Siswati FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-siswati-fal-atp-2023-24/ce3a9844-e0b6-45d1-8a07-5bc3b067b26c) — ATP
- [Siswati FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-siswati/69690e6e-c42d-49e0-a88b-c722c859a43a) — QP · 2025 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-siswati/39da014c-e6b2-433d-b0a5-04958b209905) — QP · 2025 · siSwati
- [Siswati FAL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-siswati/e586f09b-7a43-41af-b857-549c385406cf) — QP · 2025 · siSwati
- [Siswati FAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2024/7c968643-11ed-458f-8b90-af82c5ea2fb3) — QP · 2024 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2024/5a9961f9-ca1b-48b8-8722-67726b16d06d) — QP · 2024 · siSwati

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
