# siSwati FAL Grade 12 P1 NSC November 2023 Question Paper

> Grade 12 siSwati FAL Paper 1 question paper from the NSC November Exam 2023, 13 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2023/27061e8c-0537-403d-8a46-8b2baed2fafa
- Updated: 2026-09-27
- Subject: siSwati FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Siswati
- Document type: Question paper
- Year: 2023
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 13

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [siSwati FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/siswati-fal) › [siSwati FAL Grade 12 P1 NSC November 2023 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2023/27061e8c-0537-403d-8a46-8b2baed2fafa)

## About this document

Siswati Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2023 · siswati. Question paper, 13 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Siswati FAL P1 Nov 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2023-mg/a618e44c-9c8b-49f4-836d-705224318cb4) — Memo · 2023 · siSwati

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                               NATIONAL
                          SENIOR CERTIFICATE

                              LIBANGA 12

          SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)

                         LIPHEPHA LEKUCALA (P1)

                                LWETI 2023

EMAMAKI: 80

SIKHATSI: Ema-awa la-2

                         Leliphepha linemakhasi la-13.

Emalungelo agodliwe                                      Phenya

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1    2                     DBE/Lweti 2023
                                                 NSC

TICONDZISO KULABAHLOLWAKO

1.       Leliphepha lehlukaniswe TIGABA LETINTSATFU:

         SIGABA A:       Sivisiso                                    (30)
         SIGABA B:       Sifinyeto                                   (10)
         SIGABA C:       Takhi netimiso tekusetjentiswa kwelulwimi   (40)

2.       Phendvula YONKHE imibuto ngeSiswati.

3.       Cala LESO NALESO sigaba ekhasini LELISHA.

4.       Dvwebela ekugcineni kwaleso naleso sigaba.

5.       Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto letisephepheni lemibuto
         njengobe tinjalo.

6.       Shiya umugca emkhatsini wetimphendvulo takho.

7.       Caphelisisa sipelingi/lupelomagama nendlela lewakha ngayo imisho.

8.       Kwehlukaniswa kwesikhatsi:

         SIGABA A: Emaminithi la-50
         SIGABA B: Emaminithi la-20
         SIGABA C: Emaminithi la-50

9.       Bhala ngebunono nangesandla lesifundzekako.

Emalungelo agodliwe                                                            Phenya

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1    3                       DBE/Lweti 2023
                                                 NSC

SIGABA A: SIVISISO

UMBUTO 1

1.1      Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.

         ITHEKSTHI A

                                         UMTIMBA LOMKHULU

         1    Kuba nesisindvo lesikhulu kakhulu semtimba kungakubangela tifo kubuye
              kucedze nekutetsemba. Nkhosatana Jacinta Kekane uchaza kutsi kuba
              nesisindvo semtimba lesikhulu ngalokwedlulele kutsi ube nemtimba
              lomkhulu kwedlula iminyaka yakho nebudze bakho. Utsi sikalo semuntfu
              sibalwa ngekutsi kubalwe sisindvo sakhe ngekwemakhilogramu bese 5
              siphindvwa ngebudze bakhe. Utsi sikalo lesilingene ngulesisemkhatsini
              we-18.5 ne-24.9.

         2    Lokunye lokuchazwa nguNkhosatana Jacita longabuka ngako kutsi
              unemtimba lomkhulu nobe cha, kubuka bukhulu belukhalo lwakho, utsi
              emadvodza akukafanele kutsi abe nelukhalo lolwengca emasentimitha 10
              la-102 bese labasikati kufanele bangengci emasentimitheni la-88. Utsi
              nangabe lukhalo lwedlula lapho kuchaza kona kutsi unesisindvo
              semtimba lesingetulu kwalesifanele. Nkhosatana Jacinta utsi tinyenti tintfo
              letibanga kutsi umuntfu abe nesisindvo lesingetulu kwaleso lesifanele.
              Utsi kudla kudla lokunyenti kwedlula lizinga lekutivocavoca kungakwenta 15
              ukhuluphale ngalokwecile. Lokunye lokubanga sisindvo lesingetulu
              kubangwa lufuto.

         3    Umtimba lomkhulu ngalokwecile unetinkinga letinyenti, kakhulu ebantfwini
              labasha. Kulesikhatsi lesiphila kuso bantfu labasha banekuhlushwa
              yimikhuba leminyenti lebayentako lengahambelani netemphilo. Lokunye, 20
              kunaka kakhulu indlela lebabukeka ngayo nesisindvo semitimba yabo.
              Labanye batfolakala bafakwa bontsanga yabo kuma-Social Media ngobe
              babukeka babadzala ngenca yebukhulu bemitimba yabo. Loko kuhlekwa
              kwabo kubangenisela tifo letinyenti njengekucindzeteleka kwengcondvo,
              High Blood netifo tenhlitiyo. Sonhlalakahle longumake Ann Rennie utsi 25
              lokukhuluphala ngalokwecile kwebantfu labasha kubenta bafune kwehla
              masinyane kepha bati kutsi kwehla akusiyo intfo lelula, kutsatsa sikhatsi
              lesidze. Loko kubenta batibone sebangasiyintfo yalutfo emmangweni
              nakubangani babo. Umphumela wekutiva njalo ungabenta bafune
              nekungenela imikhuba lemibi lengafaka imphilo yabo engotini.              30

         4    Bantfu labasha labanyenti batfolakala batihlanganisa nebangani lababi
              ngobe bafuna kwemukeleka bavale lendlela lebativa ngayo ngemitimba
              yabo. Loku kungabaholela ekutifakeni ebudlelwaneni lobungasibuhle,
              batitfole sebahlukumeteka ngekwemtimba. Labanye batfolakala
              bahlukumeteka nangekwemoya bagcine bangenele nemikhutjana lemibi 35
              yekunatsa tjwala, badle tidzakamiva. Nkhosatana Jacinta uchaza kutsi
              labanye nasebahlulekile kwehlisa sisindvo semtimba bagcine bahlushwa
              tifo tematsambo babuye babe nekucidzeteleka kwekuphefumula.

Emalungelo agodliwe                                                              Phenya

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1    4                            DBE/Lweti 2023
                                                 NSC

              Labanye bagcina bangakhoni kutihambela nekutigezela. Utsi kwehlisa
              bukhulu bemtimba akukho malula kepha kungenteka nangabe ulandzela 40
              imitsetfo lefanele.

         5    Lokubalulekile kutsi kufanele utsatse tincumo letimalula lotawukhona
              kutilandzela ubuye utihloniphe. Utsi kubalulekile kutekhuta ugcile kuloku
              lofuna kukusebentisa lokutakwehlisa bukhulu bemtimba. Nawungabuka
              loko, ulandzele kahle nemitsetfo lefanele, kungaletsa imiphumela 45
              lelindzelekile nemphilo lemnandzi lapho ungeke ube nemahloni
              ngemtimba wakho. Tinyenti tintfo lativetile, njengekuya ejimini umtimba
              ungehla, futsi nangabe ungenayo imali yekubhadala ejimini, ungacala
              ngaloko lonako lokushiphile njengekutivocavoca wena ngekwakho, wente
              emaskwatsi, emaphushaphu, kuzuba intsambo nekuhamba etindzaweni 50
              letikhuphukelako naletehlelako. Loko kutakujulukisa ukhone kukhokha
              emanti langadzingeki emtimbeni. Kubalulekile nekujoyina lamanye
              emacembu lajimako ngobe uyakhutsateka nawubona kutsi bakhona
              labanye labanenkinga yekukhuluphala njengawe.

         6    Kidibone losebenta ngako kutivocavoca unconota kutsi nawucala kujima 55
              kufanele ungasakuyekeli ngisho sewehlile ngemtimba chubeka kute
              uvimbele kukhuluphala. Kubalulekile kudla nekudla lokunemphilo
              lokuhambisana nemtimba nengati yakho nekuhlala kuluhlobo lwekudla
              lokuhambisana nawe. Loko kungakusita kuncoba tintfo letinyenti
              ngesikhatsi sinye.                                                   60

         7    Jacinta utsi kudla lokunemafutsa nashukela lomnyenti kufanele
              kungadliwa kakhulu. Lokunye lokungasita ekwehliseni umtimba kunatsa
              emanti lanele ngelusuku, njengekunatsa emalitha lamabili emanti,
              kunganatsi kakhulu tjwala, ubuye ulale emahora la-8 ngebusuku kute
              umtimba usebente kahle.                                             65

         8    Ugcina ngalelitsi; 'tiphekele kwakho kudla ngendlela lefanele, usebentise
              netitsako letihambisana nengati yakho. Ungadli kudla lokutsenga
              kuphekiwe onkhe emalanga ngobe nako kuyakhuluphalisana.'

                                                   [Itsetfwe ku-Move likhasi 50 yahunyushwa]

         1.1.1        Bhala KUBILI lokubalwe endzimeni ye-1 lokungaba nguphumela
                      lomubi wekuba nemtimba lomkhulu.                                          (2)

         1.1.2        Nawufundza letheksthi lengenhla sikalo semtimba lesilingene
                      ngulesingakanani?                                                         (2)

         1.1.3        Endzimeni ye-2 kutsiwa yini longabuka ngayo kubona kutsi
                      sisindvo sakho sesingetulu kwaleso lesilingene?                           (2)

         1.1.4        Bhala KUTSATFU lokuvetwe endzimeni ye-5                longakwenta
                      nangabe ufuna kwehlisa sisindvo semtimba wakho.                           (3)

Emalungelo agodliwe                                                                    Phenya

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1      5                         DBE/Lweti 2023
                                                   NSC

         1.1.5        Bantfu labasha bahlukumeteka ngayiphi indlela kulesikhatsi
                      sanyalo ngekwendzima ye-3?                                               (2)

         1.1.6        Lokuhlukunyetwa kwelusha ngekufakwa kuma-Social Media
                      kunawuphi umtselela etimphilweni tabo? Bhala emaphuzu
                      LAMABILI.                                                                (2)

         1.1.7        Nguyiphi imikhutjana leyingoti bantfu labasha labatifaka kuyo
                      nabafuna kwemukeleka ebanganini babo? Bhala KUTSATFU.                    (3)

         1.1.8        Sizatfu sini lesenta kutsiwe kumele uchubeke nekutivocavoca
                      ngisho sisindvo semtimba wakho sesehlile?                                (2)

         1.1.9        Kuliciniso nobe kuliphutsa yini kutsi kubalulekile kutiphekela kudla
                      kwakho? Sekela imphendvulo yakho.                                        (2)

         1.1.10       Ucabanga kutsi bangasitwa kanjani labo labanemitimba lemikhulu
                      ngekwelufuto lwebatali? Sekela imphendvulo yakho.                        (2)

         1.1.11       Ngutiphi tifundvo lesititfola ngekufundza letheksthi lengenhla?
                      Bhala TIMBILI.                                                           (2)

Emalungelo agodliwe                                                                  Phenya

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1      6                            DBE/Lweti 2023
                                                   NSC

1.2      Bukisisa lesibonwa bese uphendvula imibuto lelandzelako.

         ITHEKSTHI B

                                                         [Itsetfwe: www.google.com]

         1.2.1        Nguliphi libhizinisi longalivula ngaloku lokuvetwe kulesibonwa?             (1)

         1.2.2        Khetsa KUNYE kuloku:

                      Kutsiwa yini lokukunombolo ye-1?

                      A   Ipiyano
                      B   Ikhalikhuletha
                      C   Matsangeni
                      D   Ithebhulethi                                                            (1)

         1.2.3        Bhala BUNYE buhle bekusebentisa lokukunombolo ye-2 ne ye-3.                 (2)

         1.2.4        Ngekubona kwakho ngubuphi bungoti lobungadalwa kusetjentiswa
                      kwe-earphone.                                                               (2)

                                                                   SAMBA SESIGABA A:              30

Emalungelo agodliwe                                                                     Phenya

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1    7                             DBE/Lweti 2023
                                                 NSC

SIGABA B: SIFINYETO

UMBUTO 2

Fundza letheksthi bese uyayifinyeta uvete emaphuzu LASIKHOMBISA lamayelana
nekuhlonipha likhishi lasemsebentini.
CAPHELA
1.   Bhala emaphuzu LASIKHOMBISA ngemisho legcwele ngemagama LANGENGCI
     kula- 60.
2.   Imisho yakho ayibe netinombolo kusuka ku-1 kuya ku-7.
3.   Bhala liphuzu LINYE emshweni ngamunye.
4.   Sebentisa emagama AKHO.
5.   Khombisa linani lemagama lowasebentisile ekugcineni kwesifinyeto uwafake
     kubakaki.
ITHEKSTHI C

                              LIKHISHI LASEMSEBENTINI
Likhishi lasemsebentini lapho usebenta khona kumele libekelwe imitsetfo lecinile futsi
letawuhlonishwa ngobe kuyindzawo lesetjentiswa bantfu labanyenti labahlukene.
Kubalulekile kuligcina lihlobile ngobe kulamanye emahhovisi likhishi kuba yindzawo
lapho basebenti batfola khona lithuba lekuhlala bakhulume ngetindzaba leticondzene
nabo hhayi temsebenti. Umcashi kufanele abeke imigomo nemibandzela
letawulandzelwa basebenti kute kungamoshwa indzawo lekudlelwa kuyo.
Minyenti imitsetfo lengabekwa ngumcashi kunakekela likhishi lasemsebentini
njengendzawo lesetjentiswa nguwonkhe umuntfu losebenta khona. Caphela kutsi uma
ufaka kudla ku-microwave uyakumbonya kute kungavakali liphunga futsi kungacitseki
kungcolise le-microwave. Sula imicrowave ngendvwangu lehlobile nawuyingcolisile
uyishiye ihlantekile kute nalabanye bayisebentise ngekukhululeka. Ungashiyi titja
esinkini kuvimbela liphunga lelibi lelingaphazamisa labanye netimphungane
letingagcwala ngenca yekungcola kwetitja takho.
Nawuphatsekile khwehlelela ekudzeni nekudla kwalabanye lenisebenta nabo ngobe
kudla kungangenwa ngemagciwane nigcine senigula nonkhe. Nakwentekile wativa
uphatsekile kakhulu lokuncono kuhlala ekhaya ute ululame. Hlonipha ifriji
yasemsebentini ngekutsi ungashiyi kudla kwakho sikhatsi lesidze kuze kubole bese
kunukela labanye bantfu. Kutsatse ukucitse wena mnikati.
Lokunye lokubuye kube yinkinga lokugcine kuletsa kungevani, kubambana nekudla
kwebantfu. Cinisekisa kutsi awukutsintsi kudla kwalabo losebenta nabo ngobe akusiko
kwakho. Akukadzingeki kutsi umcashi ate abhale lipheshana lelitsi, 'ungakutsintsi
kudla kwemuntfu, kuhloniphe, ungakudli.' Nawufaka lokutsite efrijini cinisekisa kutsi
uyabashiyela labanye sikhala sekutsi nabo bafake labafuna kukufaka. Kungatfolakali
sekugcwele kudla kwakho kwangatsi lefriji yakho kuphela. Nayingalandzelwa ngibo
bonkhe basebenti lemitsetfo, kungaba nekuvana emahhovisini lamanyenti futsi bantfu
bahloniphane bacabangelane.
                                                  [Itsetfwe ku-Ilanga Likhasi 18 yahunyushwa]

                                                                 SAMBA SESIGABA B:               10
Emalungelo agodliwe                                                                     Phenya

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1       8                           DBE/Lweti 2023
                                                    NSC

SIGABA C: TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI
UMBUTO 3: SIKHANGISI
Fundza lesikhangisi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI D

                          SINKHWA SAKADLULELA
                   Phutfuma! Phutfuma! Batsi livila lidla buvila balo.

           1. Sitfolakala esitolo sakaDlulela eDayizenza kuphela.
           2. Bantfwana bangadla sona abaphindzi balambe.
           3. Phela sinkhwa nabhotela bunandzi bodvwa.
           4. Ungatsenga sinye utfola emabhanisi mahhala hha.

                      Asitfolakali ngemphelasontfo nangemaholide.
               Ungasishayela kuletinombolo: 013 751 6865/082 799 6822
                                                                 [Itsetfwe: www.google.com]

3.1        Yini umsebenti walenkhulumo ledvwetjelwe kulesikhangisi?                               (1)
3.2        Lencenye lecindzetelwe kulesihloko salesikhangisi ikhombani?                           (1)
3.3        Umusho we-1 kulesikhangisi, uluhlobo luni lwenkhulumo?                                 (1)
3.4        Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

           Lamagama labhalwe acindzetelwa emshweni we-2 abitwa ngekutsini?
           A      Bomabitwafanana
           B      Bomcondvomnyenti
           C      Bomahambisana
           D      Bomcondvofana                                                                   (1)

Emalungelo agodliwe                                                                      Phenya

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1    9                      DBE/Lweti 2023
                                                 NSC

3.5      Bhala loko lokulesikhangisi lokungaba yinkinga kubatsengi. Usho ngani?            (2)

3.6      Kungani sitsi lenkhulumo lebhalwe ngalokutjekile iyahhunga? Sekela
         imphendvulo yakho.                                                                (2)

3.7      Utsini umbono wakho ngalenkhulumo lelandzelako?

         Bantfwana bangadla sona abaphindzi balambe.                                       (2)
                                                                                           [10]

Emalungelo agodliwe                                                               Phenya

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1        10                            DBE/Lweti 2023
                                                     NSC

UMBUTO 4: IKHATHUNI

Fundza lekhathuni bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI E

  IFREYIMU YE-1                                  IFREYIMU YE-2
                      Hawu! sewungaze                                       Uyati kutsi mine
                      ukhulume kanjalo.                                     angivani
                      Phela wena sewafana        Ngiyacolisa ngisuke        nemsindvo
                      nemnaketfu lomkhulu.       ngaba ngumfati             ngisibindzi.
                                                 njengawe, phela
                                                 yenu ayipheli.

                                                                       [Itsetfwe: www.google.com]

4.1      Leligama lelibhalwe ngalokwehlukile kulenkhulumo leseFREYIMINI ye-1
         likhombani ?                                                                                   (1)

4.2      Bhala umusho ngeligama lelidvwetjelwe leliseFREYIMINI ye-1.                                    (2)

4.3      Khetsa YINYE imphendvulo.

         Ngulonjani umuntfu losibindzi?

         A     Ngulokhuluma kakhulu.
         B     Ngulogula kakhulu.
         C     Ngulotsetsa kakhulu.
         D     Ngulothule kakhulu.                                                                      (1)

4.4      Catsanisa lokwenteka eFREYIMINI ye-1 nalokwenteka eFREYIMINI ye-2.                             (2)

4.5      Kuliciniso nobe kuliphutsa yini kutsi lekhathuni itsatsa luhlangotsi? Sekela
         imphendvulo yakho.                                                                             (2)

4.6      Lenkhulumo lebhalwe ngalokutjekile leseFREYIMINI ye-2 iyitsintsa ngayiphi
         indlela imiva?                                                                                 (2)
                                                                                                        [10]
Emalungelo agodliwe                                                                            Phenya

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1      11                           DBE/Lweti 2023
                                                   NSC

UMBUTO 5: IPHROZI

5.1      Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.

         ITHEKSTHI F

                                      KUCOSHWA EMSEBENTINI

         1       Kucoshwa emsebentini ungakakulindzeli kuletsa kudideka kubatali
                 labasakhulisa babuye bafundzise bantfwana. Batali batitfola banenkinga
                 yekutsi batawutsatsani bayihlanganise nani nakumele bondle imindeni
                 yabo. Kubalulekile kutsi bacashi basibukisise simo sekucosha sisebenti
                 ngendlela     lengakafaneli     ngobe      kungababangela      tinkinga 5
                 tekumangalelwa etihlanganweni letimela basebenti letifana ne-CCMA.

         2       Tinyenti tintfo letenta kutsi umuntfu acoshwe emsebentini
                 angakaniketwa nelitfuba lekutilungiselela. Kungaba yinkinga yekutsi
                 inkampani ititfole isesimeni lesingasisihle ngekwetimali bese
                 kudzingeka kutsi yehlise linani lebasebenti. Labanye basebenti 10
                 bacoshwa ngobe bangawenti kahle umsebenti wabo.

         3       Tonkhe letinhlobo tekuyekelisa basebenti emsebentini tinemitsetfo
                 lekufanele ilandzelwe ngembi kwekutsatsa sincumo. Umcashi kufanele
                 afundzisise imitsetfo yenhlangano levikela basebenti i-CCMA ngobe
                 angatitfola alahlekelwa imali lenyenti. Ngembi kwekuyekelisa umuntfu 15
                 umsebenti umcashi akente konkhe lokufanele kuvikela kulahlekelwa
                 imali ngembi kwekutsatsa sincumo lesiphambene nemtsetfo.

                                                 [Itsetfwe ku-Skyways, likhasi 44 yahunyushwa]

         5.1.1        Shano kutsi leligama lelidvwetjelwe kulomusho limeleni.

                      Nakumele bondle imindeni yabo.                                              (1)

         5.1.2        Bhala lomusho longentasi bese ufaka sihlanganiso lesifanele.

                      Labanye basebenti bayacoshwa. Basebenti abawenti kahle
                      umsebenti wabo.                                                             (1)

         5.1.3        Phindza ubhale lomusho longentasi bese unciphisa ligama
                      lelidvwetjelwe.

                      Umcashi angatitfola alahlekelwa yimali.                                     (2)

         5.1.4        Shano kutsi letelulo tesento letidvwetjelwe kulemisho lengentasi
                      tisivetela muphi umcondvo?

                      (a) Kubatali labasakhulisa bantfwana.                                       (1)

                      (b) Tinyenti tintfo letenta kutsi umuntfu acoshwe emsebentini.              (1)

Emalungelo agodliwe                                                                      Phenya

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1      12                        DBE/Lweti 2023
                                                   NSC

         5.1.5        Sebentisa sakhi sekuphika 'nga …' emshweni longentasi.

                      Bacashi ababukisise simo sekucosha sisebenti.                               (2)

         5.1.6        Leligama letsi i-CCMA lisifinyeto nobe liyi-akhronimi yini? Usho
                      ngani?                                                                      (2)

         5.1.7        Tsatsa sabito lesicindzetelwe      endzimeni    ye-3   usisebentise
                      emshweni lotakhele wona.                                                    (2)

         5.1.8        Sebentisa sandziso sesimo lesisendzimeni ye-2, emshweni
                      lotakhele wona.                                                             (2)

5.2      SITFOMBE

         Fundza lesitfombe bese uphendvula imibuto lelandzelako.

         ITHEKSTHI G

                 Mandla yekela                                       Ngiyesaba kucela.
                 kudzedzesa. Ngete                                   Angeke ngisakhala
                 ngakunika leliapula.                                utongipha?

                                                                     [Itsetfwe: www.google.com]

         5.2.1        Bhala luphawu lolufanele kulomusho lolandzelako.

                      Ngete ngakunika leliapula.                                                  (1)

Emalungelo agodliwe                                                                   Phenya

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1        13                      DBE/Lweti 2023
                                                     NSC

         5.2.2        Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

                      Libito 'Mandla' liluhloboluni lwelibito?

                      A   Libitomvama
                      B   Libitombici
                      C   Libitongco
                      D   Libitogcogca                                                         (1)

         5.2.3        Bhala lomusho ube sesikhatsini lesitako.

                      Ngiyesaba kucela.                                                        (2)

         5.2.4        Sebentisa sento 'khala' emshweni sibe sendleleni lesalibito.             (2)
                                                                                               [20]

                                                                   SAMBA SESIGABA C:           40
                                                                 SAMBA SAKO KONKHE:            80

Emalungelo agodliwe

## Related documents

- [Siswati FAL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2023/a318895f-18ce-4519-b20e-34445220dd21) — siSwati FAL · QP · 2023 · siSwati
- [Siswati FAL P3 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p3-nov-2023/93e02198-06ff-4929-b91b-9e977a99167f) — siSwati FAL · QP · 2023 · siSwati
- [Siswati FAL P1 Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2022/e3a2a1ad-b070-461b-9155-8aa96df2d7a5) — siSwati FAL · QP · 2022 · siSwati
- [Siswati FAL P1 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2021/3a4c8726-4210-4f8c-8015-183517969873) — siSwati FAL · QP · 2021 · siSwati
- [Siswati FAL P1 Nov 2020](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2020/b26cef63-6b61-456f-919f-5d27ff984eb1) — siSwati FAL · QP · 2020 · siSwati
- [Siswati FAL P1 Nov 2019](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2019/e00b7e38-a096-4586-abfe-e91a5aae7e6e) — siSwati FAL · QP · 2019 · siSwati

## More from Grade 12 siSwati FAL

- [Gr 12 Siswati FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-siswati-fal-atp-2023-24/ce3a9844-e0b6-45d1-8a07-5bc3b067b26c) — ATP
- [Siswati FAL P1 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-siswati/77baa88e-747f-42f2-a24c-b0a40682e171) — Memo · 2025 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-siswati/dac07b60-c65f-4973-8d28-afc3ae437e5c) — Memo · 2025 · siSwati
- [Siswati FAL P1 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2024-mg/f889ad88-6744-4f37-b042-7909905094da) — Memo · 2024 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2024-mg/a2d461e4-1cd9-482a-abb8-55e4fd93508d) — Memo · 2024 · siSwati
- [Siswati FAL P3 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p3-nov-2024-mg/0bd3d12a-8f2b-400b-b143-8166bf7d47e2) — Memo · 2024 · siSwati

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
