# siSwati FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

> Grade 12 siSwati FAL Paper 1 question paper from the November 2024 NSC, 14 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2024/7c968643-11ed-458f-8b90-af82c5ea2fb3
- Updated: 2026-09-27
- Subject: siSwati FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Siswati
- Document type: Question paper
- Year: 2024
- Exam period: November 2024 NSC
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 14

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [siSwati FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/siswati-fal) › [siSwati FAL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2024/7c968643-11ed-458f-8b90-af82c5ea2fb3)

## About this document

Siswati Fal · Grade 12 · November 2024 NSC · 2024 · siswati. Question paper, 14 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Siswati FAL P1 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2024-mg/f889ad88-6744-4f37-b042-7909905094da) — Memo · 2024 · siSwati

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Confidential

                               NATIONAL
                          SENIOR CERTIFICATE

                              LIBANGA 12

          SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)

                         LIPHEPHA LEKUCALA (P1)

                                LWETI 2024

EMAMAKI: 80

SIKHATSI: Ema-awa la-2

                         Leliphepha linemakhasi la-14.

Emalungelo agodliwe                                      Phenya

### Page 2

Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1         2                DBE/Lweti 2024
                                                 NSC Confidential

TICONDZISO KULABAHLOLWAKO

1.       Leliphepha lehlukaniswe TIGABA LETINTSATFU:

         SIGABA A:       Sivisiso                                    (30)
         SIGABA B:       Sifinyeto                                   (10)
         SIGABA C:       Takhi netimiso tekusetjentiswa kwelulwimi   (40)

2.       Phendvula YONKHE imibuto ngeSiswati.

3.       Cala LESO NALESO sigaba ekhasini LELISHA.

4.       Dvwebela ekugcineni kwaleso naleso sigaba.

5.       Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto letisephepheni lemibuto
         njengobe tinjalo.

6.       Shiya umugca emkhatsini wetimphendvulo takho.

7.       Caphelisisa sipelingi/lupelomagama nendlela lewakha ngayo imisho.

8.       Kwehlukaniswa kwesikhatsi:

         SIGABA A: Emaminithi la-50
         SIGABA B: Emaminithi la-20
         SIGABA C: Emaminithi la-50

9.       Bhala ngebunono nangesandla lesifundzekako.

Emalungelo agodliwe                                                            Phenya

### Page 3

Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1         3                    DBE/Lweti 2024
                                                 NSC Confidential

SIGABA A: SIVISISO

UMBUTO 1

1.1      Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.    Nov

         ITHEKSTHI A     Nov

                                      LIBHIZINISI LETITJALO

         1    Nkhosatana Mkhize utsi wasitwa kuhlanyela titjalo ngalesikhatsi
              aphelelwe ngumsebenti. Utigcabha ngekutsi ushaye tinyoni letintsatfu
              ngelitje linye ngobe usebentise imikhicito yakhe yetekulima kondla
              emakhasimende akhe, awelaphe abuye akwati kukhulisa bantfwana
              bakhe. Lona ngumake longumnikati weBuhle Bemvelo Fruits and 5
              Vegetables leyatiwa kakhulu ngeleTsandzimvelo.

         2    Nkhosatana Mabongi Mkhize loneminyaka le-49 waseDanganya,
              eMkhomazi, ukhicita ngisho najamu ngaletitjalo takhe. Phela
              kulelibhizinisi lakhe uhlanyela aphindze ente imikhicito leyehlukene
              ngaletitjalo tasengadzeni yakhe. Ngembi kwekucala lelibhizinisi utsi 10
              bekasebenta endzaweni letimele lelapha bantfu labahlaselwe sifo se-TB,
              HIV/Aids neMdlavuta, lekungulapho afundza khona ngetitjalo letinyenti.
              Emuva kwekuphelelwa ngumsebenti ngemnyaka we-2002 watfola litfuba
              lekubukana netitjalo letehlukene njengobe nyalo atsi tigcwele umhlaba
              longemahektha lamabili. Titjalo latisebentisa kakhulu ishaladi, i-beetroot, 15
              i-ginger ne-moringa.

         3    Kukhona i-Marladys Jam lebita kancane ngenca yekutsi titsako takhona
              kulula kutihlanganisa bese kuba ne-Ginger Jam yona ibita kakhulu ngobe
              uma uyidla kusuke kufana nekutilapha etitfweni letitsite temtimba.

         4    Ngekusho kwaNkhosatana Mkhize, i-Marladys Jam uyakwati 20
              kuyihlanganisa neli-olintji ne-ginger kantsi lelenye uyenta ngeliphopho,
              litsanga ne-moringa. Yinyenti imali layenta ngalomkhicito kantsi
              emakhasimende akhe lamanyenti bantfu labamhlophe. Kanjalo
              nebufakazi bekutsi imali uyayenta abubutwa kodvwa buyatisho. Loko
              kubonakala ngekutsi unemadvodzakati lafundza etikolweni letibitako 25
              latibhadala ngayo lemali. Lamadvodzakati akhe ahlakaniphe ngendlela
              lemangalisako. Ukhuluma nje indvodzakati lelendzala ifundza
              e-University of Cape Town, uyakwati kubukana nato tonkhe tidzingo
              tayo. Uchubeka atsi, intfo layitsandzako ngalendvodzakati yakhe kutsi
              yawufundza lomsebenti lawentako. Kwatsi nayifundza Libanga le-10 30
              yakwati kutitsengela makhalekhikhini ngemali layitfola ngekutsengisa
              i-lettice esikolweni, atsengisele bothishela nebafundzi.

Emalungelo agodliwe                                                                Phenya

### Page 4

Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1         4                             DBE/Lweti 2024
                                                 NSC Confidential

         5    Lokumjabulisa kakhulu Nkhosatana Mkhize kutsi lemikhicito yakhe
              uyitfumela etitolo talabamhlophe. Utsi kuyenteka ngalesinye sikhatsi
              bafake ema-oda lamanyenti, sekugcina kuholela ekutseni angabinaso 35
              sikhatsi sekulala, kepha njalo uma bafika baye bamnike imibono letsite
              futsi bafike netintfo labafuna abentele tona. Lesinye sikhatsi umuntfu
              uchamuka nentfo layifundze kulenye indzawo bese ucela kutsi
              amhlanganisele yona. Uyakwemukela loko kodvwa akafuni futsi akavumi
              kwenta intfo alandzele indlela lebhalwe ngayo. Nkhosatana Mkhize 40
              ukholelwa ekutseni atihlanganisele yena ngengcondvo yakhe ngobe loko
              kumniketa letinye tindlela tekwenta imikhicito lemisha. Ngaleyondlela
              libhizinisi lakhe liyakhula.

         6    Tinyenti tintfo latentela tona angakafundziswa ngumuntfu. 'Ngiyaye
              ngibonge Nkulunkulu ngekungipha ingcondvo netandla,' kusho 45
              Nkhosatana Mkhize. Ubuye aceceshe bantfu ngekuhlanyela titjalo
              tekwenta jamu naleminye imikhicito engadzeni. Lokunye lafundzisa
              ngako kwenta manyolo ngetinsalela talakukhicitako ngobe manyolo
              lotayelekile uyayibulala indzawo abange netindleko letinyenti. Utsi
              ngemuva kwekuvuna titjalo kuyaye kudzingeke kutsi afake, lokuchaza 50
              kutsi utongena njalo esitolo nobe esibayeni setinkhomo agubhe umcuba
              ngenhloso yekuvundzisa indzawo lotawuhlanyela kuyo.

         7    Ubuye abe nelikhono lekwenta emakhandlela ngemafutsa engulube. Utsi
              usebentisa luhlobo lwemafutsa lolubitwa nge-Tylor. 'Ngisandza kuncoba
              umncintiswano kulenye indzawo leseThekwini lebesimenywe kuyo 55
              siyobukisa ngemisebenti yetfu sibalimi labasikati,' kuphetsa Nkhosatana
              Mkhize.

                                          [Itsetfwe ku-ILanga, iNyoni 2021 likhasi 20 yahunyushwa]

         1.1.1        Nika KUNYE lokwenta Nkhosatana Mkhize atigcabhe kuletheksthi.                   (1)

         1.1.2        Bhala TIMBILI titjalo latisebentisa kakhulu Mabongi ekwenteni
                      lomkhicito.                                                                     (2)

         1.1.3        Ngekwendzima ye-2 nguyiphi imbangela leyenta Nkhosatana
                      Mkhize acabange kutivulela libhizinisi lakhe?                                   (2)

         1.1.4        Ngutiphi tinhlobo tajamu LETIMBILI lebetikhicitwa nguMabongi
                      letibalwe kuletheksthi?                                                         (2)

         1.1.5        Khokha umusho losendzimeni ye-4 lokhomba kutsi Mabongi
                      likhono lanalo lisite lenye yemadvodzakati akhe.                                (2)

         1.1.6        Emafutsa engulube lavetwe kuletheksthi                 abaluleke     ngani
                      emmangweni walomuhla? Usho ngani?                                               (2)

Emalungelo agodliwe                                                                          Phenya

### Page 5

Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1         5                   DBE/Lweti 2024
                                                 NSC Confidential

         1.1.7        Lelibhizinisi laNkhosatana Mkhize lingeke life malula nome
                      sekangasekho emhlabeni. Sekela lombono.                               (2)

         1.1.8        Kulesikhatsi   sanyalo   ucabanga      kutsi    nguyiphi indlela
                      lebeyingasetjentiselwa kukhulisa lelibhizinisi laMabongi? Usho
                      ngani?                                                                (2)

         1.1.9        Loku lokwentiwa ngulosomabhizinisi weludvumo kuletheksthi
                      kuwusita ngayiphi indlela ummango? Sekela imphendvulo yakho
                      ngemaphuzu LAMABILI.                                                  (2)

         1.1.10       Sizatfu sini lebesenta kutsi Nkhosatana Mkhize atentele manyolo
                      wakhe kunekusebentisa lowetayelekile?                                 (2)

         1.1.11       Letheksthi lengenhla itifundzisani tetsamelilwati tayo? Sekela
                      ngemaphuzu LAMABILI.                                                  (2)

         1.1.12       Ngekubona     kwakho     ngumuphi    umlayeto   lokuletheksthi
                      lowedluliselwa kulabasikati labangasebenti? Bhala emaphuzu
                      LAMATSATFU.                                                           (3)

Emalungelo agodliwe                                                               Phenya

### Page 6

Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1         6                               DBE/Lweti 2024
                                                 NSC Confidential

1.2      Bukisisa lesibonwa bese uphendvula imibuto lelandzelako.

         ITHEKSTHI B

                                                                    [Itsetfwe ku-www.google. com]

         1.2.1        Nika bunye bungoti longabukana nabo nawusebentisa letintfo
                      letikulesibonwa.                                                                  (1)

         1.2.2        Khetsa YINYE imphendvulo.

                      Kubitwa ngekutsi yini loku lokuvetwe kulesibonwa?

                      A   Tekuchumana
                      B   Tekwesekelana
                      C   Tekuvelana
                      D   Tekubuyisana                                                                  (1)

         1.2.3        Ngekubona kwakho nguwuphi umehluko lokhona emkhatsini
                      waloku lokulesibonwa nekhompyutha? Usho ngani?                                    (2)

         1.2.4        Ithekhnoloji idlala indzima lenkhulu etimphilweni tebantfu. Sekela
                      ngemaphuzu LAMABILI.                                                              (2)

                                                                         SAMBA SESIGABA A:              30

Emalungelo agodliwe                                                                            Phenya

### Page 7

Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1         7                    DBE/Lweti 2024
                                                 NSC Confidential

SIGABA B: SIFINYETO

UMBUTO 2

Fundza letheksthi bese uyayifinyeta uvete emaphuzu LASIKHOMBISA lamayelana
nekutivikela kumdlavuta.

CAPHELA

1.    Bhala emaphuzu LASIKHOMBISA ngemisho legcwele ngemagama
      LANGENGCI kula- 60.
2.    Imisho yakho ayibe netinombolo kusuka ku-1 kuya ku-7.
3.    Bhala liphuzu LINYE emshweni ngamunye.
4.    Sebentisa emagama AKHO.
5.    Khombisa linani lemagama lowasebentisile ekugcineni kwesifinyeto uwafake
      kubakaki.

ITHEKSTHI C

                               KUTIVIKELA KUMDLAVUTA

Lucwaningo lolwentiwe beLitiko leTemphilo lukhomba kutsi ngelilanga kushona bantfu
labadzala labasitfupha lababulawa sifo semdlavuta, kukhomba kutsi kusukela
ngemnyaka we-2018 lwenyuka kakhulu lizinga lebantfu lababulawa ngulesifo.

Kulabo labaphila nalesifo kumele batfole kunakekelwa nekwesekelwa kantsi uma
unenhlanhla usengakangenwa ngulesifo kumele ulandzele letikhali tekutivikela kute
uhlale uphilile. Kumele ugweme kubhema ligwayi nekunatsa kakhulu tjwala. Kubhema
nekunatsa tjwala kulimata emaphaphu kuphindze kwandzise sona lesifo semdlavuta
ngobe emasotja emtimba akabe asasebenta ngendlela lekahle. Bodokotela bayetama
kutsi basite, nawe kumele utitsandze udle kudla lokunemphilo ikakhulukati lokutibhidvo
kanye nekunatsa emanti lamanyenti. Umtimba udzinga emanti lamanyenti kute tinso
takho tisebente kahle ngobe uma tingasebenti kahle lesifo sitinika emandla.
Kungabuye kwente lamaphilisi nalemijovo yabodokotela ingasebenti ngendlela
lefanele.

Cinisekisa kutsi sisindvo semtimba wakho ngulesemukelekile ngekwetemphilo. Uma
sisindvo sakho kungasiso lesifanele kuye kube matima kutsi usheshe uncedzeke
kulesifo ngobe kungenteka unaletinye tifo letinyenti. Uma setitinyenti letifo bodokotela
bayaye batsi lemitsi yemdlavuta ayisebenti kahle. Lapho sekumele usebentise
naleminye imitsi letawuncedzisana naleyo lewunikwe yona ekucaleni. Caphela kutsi
umtimba uyetayela uma uhlala wenta intfo yinye njengobe kutivocavoca kuyincenye
yekulwa nalesifo. Lokubaluleke kakhulu kutsi usebentise tindlela letehlukile uma
utivocavoca. Kulenyanga ukhetse kuhamba libanga lelingangemakhilomitha la-10 bese
kutsi    ngekuhamba kwesikhatsi ungente mhlawumbe la-5. Ungatitayeti kuhlala
ungativocavoci. Lilanga nalo linemtselela lomubi esikhumbeni semuntfu. Lingabanga
umdlavuta wesikhumba. Kungako kumele ungahlali kulo kakhulu kute utivikele
kulomdlavuta nanobe ulidzinga emtimbeni.

Emalungelo agodliwe                                                                Phenya

### Page 8

Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1         8                             DBE/Lweti 2024
                                                 NSC Confidential

Umdlavuta sifo lesingakhetsi kutsi umdzala, umncane, umdvuna nobe umsikati.
Kungako kumele kutsi usigomele lesifo. Kugoma kuyasita ekukuvikeleni kutsi lesifo
singakungeni malula. Umntfwana utsi nakatalwa kube nemijovo layitsatsako kute
avikeleke etifeni letinyenti, kubalwa nawo umdlavuta. Baka CANSA bavetile kutsi
bantfu labanyenti abatinakekeli, kungako lesifo sigadla ngemandla.
Yenta luhlolo ngemnyaka nangenyanga yemdlavuta. Tinakekele utitsandze kute
uncobe lesifo.

                                                          [Itsetfwe ku-Jet Club 2019, yahunyushwa]

                                                                      SAMBA SESIGABA B:               10

Emalungelo agodliwe                                                                          Phenya

### Page 9

Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1         9                              DBE/Lweti 2024
                                                 NSC Confidential

SIGABA C: TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI

UMBUTO 3: SIKHANGISI

Fundza lesikhangisi bese uphendvula imibuto lelandzelako.

ITHEKSTHI D

                               UNESIFO SASHUKELA?
                      Sinetinsita tekukwelapha uphile ngelilanga linye.

                         Sincedza wonkhe umuntfu lodzinga lusito.

                                 Ngemadlana lencane nje.
                  Umshini, emaphilisi kanye nemjovo konkhe ukutfola nge- R1000

                          Sitfolakala kulenombolo: 086 756 2895
                                                       [Itsetfwe ku-www.ebay.com/sugar blood tester]

3.1      Sibhekiswe kubobani lesikhangisi uma ufundza sihloko?                                         (1)

3.2      Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

         Ubaluleke ngani lomshini kulabawusebentisako?

         A       Kuhlola kuguga
         B       Kuhlola imphilo
         C       Kuhlola shevu
         D       Kuhlola shukela                                                                       (1)

3.3      Sebentisa lesabito lesibhalwe ngalokugcamile kulomusho longentasi sibe
         inhloko yemusho.

         Sincedza wonkhe umuntfu lodzinga lusito.                                                      (2)

Emalungelo agodliwe                                                                           Phenya

### Page 10

Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1        10                  DBE/Lweti 2024
                                                 NSC Confidential

3.4      Nguyiphi inkhulumo lehhungako letfolakala kulesikhangisi? Usho ngani?             (2)

3.5      Utsini umbono wakho ngalenkhulumo lekulesikhangisi letsi, 'Tsine sinetinsita
         tekukwelapha uphile ngelilanga linye'? Sekela imphendvulo yakho.                  (2)

3.6      Kungani kusetjentiswe ifonti lencane kukhomba imali yemaphilisi nemijovo
         kulesikhangisi? Sekela imphendvulo yakho.                                         (2)
                                                                                           [10]

Emalungelo agodliwe                                                              Phenya

### Page 11

Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1        11                           DBE/Lweti 2024
                                                 NSC Confidential

UMBUTO 4: IKHATHUNI
Fundza lekhathuni bese uphendvula imibuto lelandzelako.
ITHEKSTHI E

  IFREYIMU YE-1                                     IFREYIMU YE-2

                                                                         Awutiboni letimvu
   Sitsandvwa sami,                                                      letigcwele inhloko?
   ngakutjela kutsi                                 Phela bobabe
                                                    abakwati
   ngitawuba sigwili.
                                                    kujayiva.
                           Bacinisile nabatsi
                           inhlwa ayibanjwa
                           isavela

                                                                    [Itsetfwe ku-www.google.com]

4.1      Phindza ubhale lomusho lolandzelako esikhundleni seligama lelidvwetjelwe
         ubhale libintana lemagama langalimela.

         'Ngakutjela kutsi ngitawuba sigwili.'                                                      (1)
4.2      Bhala KUBILI lokufanako EFREYIMINI ye-1 naseFREYIMINI ye-2.                                (2)
4.3      Khetsa YINYE imphendvulo.

         Lenkhulumo leseFREYIMINI ye-1 ichaza kutsi ungakhulumi ngentfo ...
         A        usengakayiva.
         B        usengakayiboni.
         C        usengakayivuli.
         D        usengakayivisisi.                                                                 (1)
4.4      Ngukuphi lokusivetela        kutsi lobabe loseFREYIMINi ye-1 ujabulile. Usho
         ngani?                                                                                     (2)

4.5      Lenkhulumo yalomake loseFREYIMINI ye-2 iyitsintsa njani imiva yalabanye?
         Chaza.                                                                                     (2)
4.6      Tsatsa ligama lelidvwetjelwe eFREYIMINI ye-2 wakhe ngalo umusho kuveta
         umcondvo lowehlukile.                                                                      (2)
                                                                                                    [10]
Emalungelo agodliwe                                                                        Phenya

### Page 12

Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1        12                               DBE/Lweti 2024
                                                 NSC Confidential

UMBUTO 5: IPHROZI

5.1      Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.

         ITHEKSTHI F

                            KUTITSENGELA IMITSI YEMKHUHLANE

         1    Linyenti lebantfu livamisa kuhloma ngekutsenga imitsi yemkhuhlane
              lelapha timphawu tawo uma sekusikhatsi sekuhlasela kwawo. Kukhona
              labo lebatsi nasebangenwe ngumkhuhlane bangayi kubodokotela bavele
              bacondze ngco emakhemisi batitsengele imitsi lebacabanga kwekutsi
              ingabasita kuletimphawu kube bakhona bosokhemisi labangabuta bona. 5

         2    Mnumzane Dludlu loyimenenja ekhemisi utsite ingetulu kule-200 imitsi
              yemkhuhlane longatitsengela yona ekhemisi, nanobe ute incwadzi
              yadokotela, kubalulekile kwekutsi wati umutsi lokulungele. 'Kutitsengela
              imitsi konga sikhatsi nemali kepha bancane bantfu labatiko kwekutsi
              nguwuphi lobalungele.' Kusho Dludlu. 'Kuyenteka kutsi umuntfu 10
              lophetfwe ngumkhuhlane kantsi usebentisa emaphilisi e-High Blood
              atsenge umutsi wemkhuhlane kantsi awuhambisani nalesifo sakhe,'
              kuchaza Dludlu.

         3    Uchubeke watsi kubalulekile kutsi uma utsenga imitsi ukhulume
              nabosokhemisi ubachazele naleleminye imitsi loyisebentisako kute 15
              ungaguliswa kutsi lemitsi ayihambisani. Lobunye bungoti lobentiwa
              bantfu kusebentisa imbita. 'Kuyenteka kutsi umutsi wesintfu ushayisane
              nalowo lowutsenge ekhemisi. Loku kubanga kutsi lo losebentisa yomibili
              lemitsi agcine agula kakhulu kunekutsi alapheke.' Kucacisa Dludlu.

                                                 [Itsetfwe ku-Isolezwe, 18 Julayi 2023, yahunyushwa]

         5.1.1        Bhala lomusho longentasi ukhombe kuphika.

                      Linyenti lebantfu livamisa kuhloma ngekutsenga imitsi.                            (1)

         5.1.2        Kuneligama lelisha lelisetjentiswe endzimeni ye-1 likhiphe ulibhale
                      phasi.                                                                            (1)

         5.1.3        Phindza ubhale lomusho longentasi ugucule ligama lelicindzetelwe
                      livete umcondvo wekwentiwa.

                      Imitsi yemkhuhlane longatitsengela yona ekhemisi.                                 (2)

         5.1.4        Nciphisa lamagama ladvwetjelwe endzimeni ye-2.                                    (2)

Emalungelo agodliwe                                                                            Phenya

### Page 13

Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1        13                          DBE/Lweti 2024
                                                 NSC Confidential

         5.1.5        Cala lomusho ngekutsi: Kusasa …

                      Bancane bantfu labatiko kwekutsi nguwuphi lobalungele.                       (2)

         5.1.6        Sebentisa ligama, 'imbita' emishweni LEMIBILI kukhombisa
                      tinchazelo letehlukene.                                                      (2)

         5.1.7        Endzimeni ye-3 kunesento lesicindzetelwe. Sitsatse wakhe ngaso
                      umusho losendleleni lephocako.                                               (2)

         5.1.8        Lomusho     longentasi           uyinkhulumongco       ubhale       ube
                      inkhulumombiko.

                      'Kuyenteka kutsi umutsi wesintfu ushayisane nalowo lowutsenge
                      ekhemisi.' Kusho Dludlu.                                                     (2)

5.2      SITFOMBE

         Fundza lesitfombe bese uphendvula imibuto lelandzelako.

         ITHEKSTHI G

                 Mabonakudze ukwenta
                 uhleke wedvwa. Kona
                 kufundza kumnandzi, buka
                 ngihlalise kwenkhosi.

                                                                    [Itsetfwe ku-www.google.com]

         5.2.1        Sinongo sini lesi, 'ngihlalise kwenkhosi'?                                   (1)

Emalungelo agodliwe                                                                       Phenya

### Page 14

Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P1        14                         DBE/Lweti 2024
                                                 NSC Confidential

         5.2.2        Khetsa YINYE imphendvulo.

                      Lomusho ukuyiphi indlela yesento, 'kufundza kumnandzi'?

                      A   Leyamile
                      B   Lephocako
                      C   Lecondzisako
                      D   Lesalibito                                                              (1)

         5.2.3        Kulesitfombe    lesingenhla     kunelibitombici litsatse   ulisebentise
                      emshweni.                                                                   (2)

         5.2.4        Sebentisa mcondvophika weligama lelicindzetelwe kulesitfombe
                      emshweni lotakhele wona.                                                    (2)
                                                                                                  [20]

                                                                      SAMBA SESIGABA C:           40
                                                                    SAMBA SAKO KONKHE:            80

Emalungelo agodliwe

## Related documents

- [Siswati FAL P2 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2024-mg/a2d461e4-1cd9-482a-abb8-55e4fd93508d) — siSwati FAL · Memo · 2024 · siSwati
- [Siswati FAL P3 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p3-nov-2024-mg/0bd3d12a-8f2b-400b-b143-8166bf7d47e2) — siSwati FAL · Memo · 2024 · siSwati
- [Siswati FAL P1 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-siswati/452a7c27-9f3a-44ab-b53b-1726ec8a187f) — siSwati FAL · Memo · 2024 · siSwati
- [Siswati FAL P3 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-3-siswati/e45bfa3c-7895-4b49-8408-3b8447971dd5) — siSwati FAL · QP · 2024 · siSwati
- [Siswati FAL P1 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2023/27061e8c-0537-403d-8a46-8b2baed2fafa) — siSwati FAL · QP · 2023 · siSwati
- [Siswati FAL P1 Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2022/e3a2a1ad-b070-461b-9155-8aa96df2d7a5) — siSwati FAL · QP · 2022 · siSwati

## More from Grade 12 siSwati FAL

- [Gr 12 Siswati FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-siswati-fal-atp-2023-24/ce3a9844-e0b6-45d1-8a07-5bc3b067b26c) — ATP
- [Siswati FAL P1 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-siswati/77baa88e-747f-42f2-a24c-b0a40682e171) — Memo · 2025 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-siswati/dac07b60-c65f-4973-8d28-afc3ae437e5c) — Memo · 2025 · siSwati
- [Siswati FAL P2 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-2-siswati/7699e3da-046e-4b4c-9983-84456ca09d48) — Memo · 2024 · siSwati
- [Siswati FAL P3 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-3-siswati/d51ceba5-6cd8-4f12-b069-61c05af92dd5) — Memo · 2024 · siSwati
- [Siswati FAL P1 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-may-june-2023-mg/186cb310-76a1-4ded-a00a-26d15baf281e) — Memo · 2023 · siSwati

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
