# siSwati FAL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2015 QP

> Grade 12 siSwati FAL Paper 2 question paper from the NSC Supplementary Exam 2015, 17 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-feb-march-2015/8cb0768d-0055-4b2d-846e-f88abcc34e0f
- Updated: 2026-09-27
- Subject: siSwati FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Siswati
- Document type: Question paper
- Year: 2015
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 17

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [siSwati FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/siswati-fal) › [siSwati FAL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2015 QP](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-feb-march-2015/8cb0768d-0055-4b2d-846e-f88abcc34e0f)

## About this document

Siswati Fal · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2015 · siswati. Question paper, 17 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Siswati FAL P2 Feb March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-feb-march-2015-memo/b1bfdcb0-9dd4-4468-afd3-b7b8703150ca) — Memo · 2015 · siSwati

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                NATIONAL
                           SENIOR CERTIFICATE

                                LIBANGA 12

           SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)

                           LIPHEPHA LESIBILI (P2)

                      INDLOVANA/INDLOVULENKHULU 2015

EMAMAKI: 70

SIKHATSI: 2 ema-awa

                          Leliphepha linemakhasi la-17.

Emalungelo agodliwe                                       Phenya

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    2           DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2015
                                                 NSC

TICONDZISO

1.       Fundza lelikhasi ngembikwekutsi ucale kuphendvula imibuto.

2.       Ungalifundzi lonkhe liphepha lemibuto. Buka lokucuketfwe ekhasini
         lelilandzelako bese ubeka luphawu kulowo nalowo mbuto lobutwe
         ngetincwadzi lotifundze kulomnyaka. Emva kwaloko, fundza leyo mibuto
         lenetimphawu kuphela bese ukhetsa leyo lofuna kuphendvula yona.

3.       Leliphepha lemibuto licuketse TIGABA LETINE

         SIGABA A:       Inoveli                       (35)
         SIGABA B:       Umdlalo                       (35)
         SIGABA C:       Tindzaba letimfisha           (35)
         SIGABA D:       Tinkondlo                     (35)

4.       Phendvula imibuto LEMIBILI kuphela. MUNYE umbuto kusinye setigaba
         letimbili.

         SIGABA A: INOVELI
         Phendvula MUNYE umbuto wenoveli.

         SIGABA B: UMDLALO
         Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo.

         SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA
         Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.

         SIGABA D: TINKONDLO
         Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato.

5.       Sebentisa luhlu lwekutikhumbuta kute usitakale.

6.       Landzela ticondziso letisekucaleni kwaleso NALESO sigaba.

7.       Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto temibuto njengobe tinjalo
         ephepheni lemibuto.

8.       Cala LESO NALESO sigaba ekhasini LELISHA.

9.       Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi singaba ngemaminithi la-60 kuleyo
         naleyo ncwadzi.

10.      Bhala ngesandla lesibonakalako nalesifundzekako.

Emalungelo agodliwe                                                                      Phenya

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    3           DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2015
                                                 NSC

LUHLA LWEKUTIKHUMBUTA

Lelikhasi litawusita bahlolwa ekukhetseni imibuto             LABAFUNA       kuyiphendvula
ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto.

SIGABA A: INOVELI

Phendvula umbuto wenoveli.
INOMBOLO YEMBUTO                                  UMBUTO                EMAMAKI       LIKHASI
1.  Kwasha Tikhotsa                       Imibuto lemifisha                35           5–7

SIGABA B: UMDLALO

Phendvula umbuto wemdlalo.
2.  Lahloma Ladvuma                       Imibuto lemifisha                  35          8–10

SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA

Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.
3.1 Litsambo                        Imibuto lemifisha                        18         11–12

3.2 Litsambo                              Imibuto lemifisha                  17         13–14

SIGABA D: TINKONDLO

Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lokubutwe ngato.
4.1 Letfwese                        Imibuto lemifisha                        18         15–16

4.2 Letfwese                              Imibuto lemifisha                  17         16–17

Emalungelo agodliwe                                                                      Phenya

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2        4      DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2015
                                                     NSC

LUHLA LWEKUTIKHUMBUTA

Lelikhasi litawusita bahlolwa ekukhetseni imibuto            LABAFUNA       kuyiphendvula
ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto.

SIGABA                                           TINOMBOLO     LINANI LEMIBUTO             THIKA
                                                 TEMIBUTO      LEPHENDVULWAKO
A:    Inoveli

(Imibuto lemifisha)                              1             1

                                                 NOBE
B:   Umdlalo

(Imibuto lemifisha)                              2             1
                                                 NOBE

C:   Tindzaba letimfisha

(Imibuto lemifisha)                              3             2
                                                 NOBE

D:   Tinkondlo

(Imibuto lemifisha)                              4             2

CAPHELA: Cikelela kutsi uphendvule imibuto lesetigabeni LETIMBILI kuphela.

Emalungelo agodliwe                                                                     Phenya

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    5     DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2015
                                                 NSC

SIGABA A: INOVELI

Phendvula umbuto wenoveli.

UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini

Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto letawulandzela.

'Alisekho litsemba lekutsatsa bukhosi beMaswati ngobe tisekelo lebenginato Mswati
utibhidlitile taphela,' kuphendvula Somcuba.
'Utsi kwentiwe njani nyalo kuze ematsemba abuye mnaketfu?'
'Yonkhe imitamo yetfu ayimange ibe yimphumelelo, ngako-ke kumele sihlale phasi
sihlele emasu lamasha lasatawusiphumelelisa.'
'Inkhulumo yebantfwana boSomcuba naNdlela kanye naFokotsi beyiba nesihloko
sinye, 'Mswati' ngaso sonkhe sikhatsi.
'Ngabe Mswati usicabangelani lena eLudzidzini?' Kubuta Ndlela.
'Akukho lasicabangela kona ngobe sabekwa nguye kulendzawo lesihleti kuyo. Kube
abecondze kusihlasela ngabe kadze akwenta loko, kepha ubahlasela ngala nangala
asishiye tsine.'
'Angeke umetsembe Mswati, ngobe ulala agucuka.
Angiyetsembi leya ndvodza, sambane lesimba umgodzi singawulali lesa!' Kusho
Ndlela akhombisa kusola lokukhulu.
'Khululeka Ndlela! Akukho lesingakwentiwa nguMswati siyingati yinye,' kusho
Somcuba acinisa Ndlela lidvolo. Ndlela abenekusola lokukhulu akhombisa
kungametsembi Mswati kantsi Somcuba abenesibindzi angaboni bungoti kuMswati.
Batsite basakhuluma bantfwana, kwafika Sidvwala ahamba ashakutela watsi,
'Sekuphele emalanga lamabili ngingalali bantfwabenkhosi.'
'Kwentenjani Sidvwala? Ulala udleni onkhe malanga loku lokukwenta ungalali?' Kubuta
Somcuba.
'Kufika babe ngeliphupho utsi asitfutseni kulendzawo ngobe lukhulu luyeta
luyenyelela.'
'Sitfutse sishiye indzawo lenhle kangaka siye kulesingayati?' Kubuta Somcuba
akhombisa kusola lokukhulu.
'Lami liphupho alishayi phasi. Nginelidloti lelinemandla lelingitjela konkhe
lokutawukwenteka.'

                                                                         [Likhasi 73–75]

1.1      Bobani letisekelo lekukhulunywa ngato kuletheksthi lengenhla?
         Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

         A       Sidvwala, Gwalagwala, Tikhuba naSicobolonjwane.
         B       File, Somcuba, Mngayi naFokotsi.
         C       Ndlela, Sandlane, Khambi naMbovane.
         D       Ngwavuma, Mzila, Mhlangala naMtjekeni.                                      (1)

Emalungelo agodliwe                                                                Phenya

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    6          DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2015
                                                 NSC

1.2      Shano kutsi lendzaba lekulenoveli yenteka kuphi.
         Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

         A       KwaZulu-Natali
         B       EMpumalanga
         C       ELesotho
         D       Eswatini                                                                         (1)

1.3      Shano kutsi Mswati abebukene nayiphi inkinga endzabeni.
         Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

         A       Kungevani naletinye tive.
         B       Kuvukelwa banakabo.
         C       Kungevani nemakhosikati akhe.
         D       Kungevani netindvuna takhe.                                                      (1)

1.4      Kuchazani kuba nelidloti lelinemandla?
         Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

         A       Kuba nelidimoni lelinemandla.
         B       Kuba nesifo sekuwa.
         C       Kuvukwa ngumoya wekuphrofetha.
         D       Kuba nesiphiwo sekubona lokufihlekile.                                           (1)

1.5      Shano kutsi lendzaba yenteka esikhatsini sanyalo nobe sakudzala. Sekela
         imphendvulo yakho.                                                                       (2)

1.6      Condzanisa emagama lakuKHOLOMU A netimphendvulo letikuKHOLOMU B.

                   IKHOLOMU A                                  IKHOLOMU B
         1.6.1 Imekemeke                               A Nguyise waMswati losaphila.

         1.6.2 Gwalagwala                              B Inceku yenkhosi.

         1.6.3 Malunge                                 C Imbongi yenkhosi.

         1.6.4 Khambi                                  D NgumnakaboMswati.

         1.6.5 Tikhuba                                 E Sigodlo senkhosi.

         1.6.6 Somcuba                                 F Indvuna yenkhosi.
                                                                                     (6 x 1)      (6)

1.7      Ngabe liphupho laSidvwala laba ngemaciniso yini? Usho ngani?                             (2)

1.8      Ngubani umlingisi lomkhulu kulenoveli? Sekela imphendvulo yakho.                         (2)

1.9      Lutfolakala kuphi luvutfondzaba kulenoveli?                                              (2)

Emalungelo agodliwe                                                                     Phenya

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    7        DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2015
                                                 NSC

1.10     Ligama lelitsi, 'Tsandzile, limfanele yini? Usho ngani?                                (2)

1.11     Sidvwala uvetwe njengemlingisi lonjani ngekwesimilo? Bhala emaphuzu
         LAMATSATFU.                                                                            (3)

1.12     Itsini igcikitsi yalenoveli? Sekela ngemaphuzu LAMABILI ubhekise endzabeni.            (3)

1.13     Ngabe lenoveli iyimbangalusizi yini nobe senamisi? Sekela imphendvulo
         yakho ngemaphuzu LAMABILI.                                                             (3)

1.14     Bhala kube KUTSATFU lokukhombisa kutsi letenteko letisendzabeni
         tiyakholweka.                                                                          (3)

1.15     Sifundvo sini lesitfolakala kulenoveli? Bhala emaphuzu abe MATSATFU.                   (3)
                                                                                                [35]

                                                                   SAMBA SESIGABA A:            35

Emalungelo agodliwe                                                                   Phenya

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    8     DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2015
                                                 NSC

SIGABA B: UMDLALO

Phendvula umbuto wemdlalo.

UMBUTO 2: LAHLOMA LADVUMA – Z Motsa

Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto letawulandzela.

NDVUKUTEMPHI: Ufike nini wena lapha? (Ubeka phansi tikhali takhe, ubuyela
              esihlalweni.)

MADZANDZA:            (Etama kwehlisa kuphakama kwemaphaphu.) Ngiyangena nje
                      Temphi. Ninjani vele?

NDVUKUTEMPHI: Ucinisile?

MADZANDZA:            Hawu? Yebo ngiyangena nje! Nalaba labeme esangweni
                      bangafakaza.

NDVUKUTEMPHI: Cha akudzingeki loko. (Ngemoya lophasi.) Kadze sanigcina.

QEDIZIZWE:            E---e! Kungaba kuhle mina ngicele indlela, Zinyane! Masithi
                      kuzohamba kanjalo-ke Zinyane leSilwane. Masiyibone ngosuku
                      loButimba leyo nyamazane. Ayixabene!

NDVUKUTEMPHI: Kulungile Zulu, asimise kanjalo. (Aphume Qedizizwe.) Tjela mine,
              ukhala ngani-ke lomuhla?

MADZANDZA:            Kute lengikhala ngako. Ngitse ase ngitekubona nje ngive kutsi
                      solomane uyakhiphita yini ngalomntfwana wakho ...

NDVUKUTEMPHI: Ngakutjela kutsi angati lutfo! Ufuna ngikhulume kangaki?

MADZANDZA:            Uyati angiva kutsi lomntfwanami usikhubekiso ngani ngobe
                      nemkhosi sewengcile awukabutfoli bukhosi lobe ubu ...

NDVUKUTEMPHI: (Asondzele kuye kungatsi ufuna kumbeka sandla.) Ye wena!
              Yekela tindzaba letingesito takho uyangiva?

MADZANDZA:            Cha kumangala nje kutsi sewusikhubekiso ngani nyalo. Kumbe
                      vele awusangitsandzi? Mhlawumbe bacinisile laba labatsi liso
                      lakho selinamatsele kuKhetsiwe, iNdlovuka ...

NDVUKUTEMPHI: Khetsiwe wani? Leyo ntfo leyo nginje nje nje ngiyo! Nx!

MADZANDZA:            Temphi, vele uyamphika lomntfwana?

NDVUKUTEMPHI: Uvile nje? Ngiphindze kangaki?

Emalungelo agodliwe                                                                Phenya

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    9        DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2015
                                                 NSC

MADZANDZA:            Ulahla litsambo lakho? Cha angikushiye-ke. Bengitsi umfula
                      sewubohlile. (Atsi nasekafulatsele nje agucuke ambuke atsi.)
                      Ubolibamba lingashoni. Siphundvu sibohlala sibona ngobe labosa
                      ngebumnyama esangweni bangahle bose nemantjontjo akho
                      uwabukile, tinyenti kabi tinkhomo letilindze kuhlatjwa.

NDVUKUTEMPHI: (Etfukile.) Tinkh ... kuhlatjw ... Utsini?

                                                                                [Likhasi 45]

2.1      Emagama ekugcina aNdvukutemphi atsini ngemntfwana wakhe?
         Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

         A       Usale ubhasobhe umntfwana wami.
         B       Nika babe umntfwana wami.
         C       Shiya umntfwana wami ekhreshi.
         D       Nika make umntfwana wami.                                                      (1)

2.2      Lenkhulumo letsi, 'ubolibamba lingashoni' ngabe isho kutsini?
         Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

         A       Kubohlala kukuhambela kahle.
         B       Ubohlala uhamba emini.
         C       Ungabomtsemba umuntfu.
         D       Ungabohlala ukhubekile.                                                        (1)

2.3      Usho kutsini Madzandza nakatsi, 'Ulahla litsambo lakho'?
         Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

         A       Ulahla kudla kwakho.
         B       Ulahla umntfwana wakho.
         C       Udla kudla ulahle ematsambo.
         D       Uphengula ngematsambo.                                                         (1)

2.4      Ngabe ucondzeni Qedizizwe nakatsi, 'Kungaba kuhle mine ngicele indlela'?
         Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

         A       Kuncono kuliwe.
         B       Kuncono ngicinise inhloko.
         C       Kuncono ngilale.
         D       Kuncono ngihambe.                                                              (1)

2.5      Shano kutsi lomdlalo wenteka kuphi.                                                    (1)

Emalungelo agodliwe                                                                   Phenya

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    10          DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2015
                                                 NSC

2.6      Condzanisa inkhulumo lekuKHOLOMU A netimphendvulo letikuKHOLOMU B.

                   KHOLOMU A                                   KHOLOMU B
         2.6.1 Sibekandzaba                            A Inkhosi yeBatfwa.

         2.6.2 Ludvweshu                               B Intfombi yaNdvukutemphi.

         2.6.3 Madzandza                               C Lijaha laZulu lelikhonte eveni
                                                         leBatfwa.
         2.6.4 IMbiba
                                                       D Kushayisana kwemicondvo.
         2.6.5 Qedizizwe
                                                       E Indzawo lapho kwenteka khona
                                                         indzaba.
                                                                                (5 x 1)            (5)

2.7      Ngabe lendzaba yenteka ngesikhatsi sanyalo nobe sakudzala? Sekela
         imphendvulo yakho.                                                                        (2)

2.8      Ngekubona kwakho loku lokwentiwa nguNdvukutemphi kwekuphika
         umntfwana, kuyenteka yini emphakatsini lophila kuwo? Sekela imphendvulo
         yakho.                                                                                    (2)

2.9      Nika ligama lemlingisi lomkhulu nenkinga labukene nayo kulomdlalo.                        (2)

2.10     Ngabe lethekhsthi lengenhla ingadlaleka yini esiteji? Sekela ngemaphuzu
         LAMABILI.                                                                                 (2)

2.11     Ndvukutemphi uvetwe            njengemlingisi    lonesimilo    lesinjani?    Sekela
         imphendvulo yakho.                                                                        (2)

2.12     Ngabe kuliphutsa yini nobe kuliciniso kutsi bukhosi beBatfwa batsatfwa
         nguTsembative? Sekela imphendvulo yakho.                                                  (2)

2.13     Shano ingcikitsi letfolakala kulomdlalo? Sekela imphendvulo yakho.                        (2)

2.14     Lukuphi luvutfondzaba kulomdlalo?                                                         (2)

2.15     Shano kutsi ludvweshu lolukhona kulesicashunwa ngabe lwangaphandle
         nobe lwangekhatsi. Sekela imphendvulo yakho ngemaphuzu LAMABILI.                          (3)

2.16     Bhala sifundvo lesitfolakala kulomdlalo wesekele ngekubhekisa emdlalweni.                 (3)

2.17     Ngekubona kwakho ngabe kumfanele yini Ndvukutemphi kubusa live? Sekela
         imphendvulo yakho.                                                                        (3)
                                                                                                   [35]

                                                                   SAMBA SESIGABA B:               35

Emalungelo agodliwe                                                                      Phenya

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    11        DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2015
                                                 NSC

SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA

UMBUTO 3: LITSAMBO – EJ Mhlanga

Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.

3.1      Fundza letheksthi lengentasi bese uphendvula imibuto letawulandzela.

                          WANGENTA MAKHELWANE – Martha F Mkhonza

         LaZulu bekendze kaMlangeni eMkhwakhweni eMatsulu. Ukhuluma yedvwa
         akatenti. Bonisile longemahlangano abo naMlangeni sewutetfwele.
         Besekusele umnyaka munye nje vo aphotfule ticu takhe te-B.A enyuvesi
         yaseQwaqwa. Ngekweswelakala kwebhazari uyise wagcina avumile
         kumchuba etifundvweni takhe, kantsi wacala washaya phasi ngendvuku.
         Phela yena bekakholelwa ekutseni intfombatana asikho sidzingo sekutsi
         ifundze igogodze ngobe kwayo kupheka, iwashe, ilime iphindze itale
         bantfwana lapho yendze khona. Noko kusebenta nebantfu eNgodvwane
         kwayitsambisa ingcondvo yakhe wakubona kubaluleka kwemfundvo
         kulabasikati. Kungako wavuma kutsengisa tinkhomo kute kutfolakale imali
         yekuchuba Bonisile.

         Bekacabanga angacedzi nje LaZulu bekangatenti, bekacabangela lemali
         yaMlangeni leseyemuke nemfula. Washikashikeka ngemcabango LaZulu
         wagcina abone kutsi kuncono ayibute intfombi yakakhe ngobe phela yena
         besekayifundze ivaliwe. Pho bekaneliso kulolo hlangotsi, umuntfu lotetfwele
         bekambona sisasuka nje phasi. Wayibita intfombi yakakhe wayibuta.
         'Bonisile wazimuka kangaka wacwatimula unani?' 'Anginalutfo make.'
         'Yeyi wena Bonisile ngitsi mine unani mani khuluma?' 'Angi ... angi ... a ...'
         'Yimihlola yini sewucale nini kuba nemangangamela wena?
         Kodvwa yeBonisile ufuna kubonani? Tjela mine wabani lomtfwalo lowetfwele
         wena?'
         'Wa ... wa ... waMandla make.'
         'Wakuphi yena loMandla?'
         'WaseLikazi make kaSoko.'
         'Tjela mine-ke sewumitsa nje sekwentenjani njengaloku emakhondomu
         agcwele lonkhe lelive?'
         'Angati make, kube liphutsa ...' ' Ungahhemi wena, kantsi njengaloku
         kushunyayelwa kangaka ngekuya emacansini ungakavikeleki, wena utsi
         kuyadlalwa yini?

                                                                                 [Likhasi 98]

         3.1.1        Similo saMlangeni sifaniswa neselibhubesi. Loku kusho kutsi ...
                      Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

                      A    Mlangeni sigebengu.
                      B    Mlangeni utsandza inyama.
                      C    Mlangeni unelulaka.
                      D    Mlangeni uhlala ehlatsini.                                            (1)

Emalungelo agodliwe                                                                     Phenya

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    12       DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2015
                                                 NSC

         3.1.2        Shano indzawo lapho yenteka khona lendzatjana lengenhla.
                      Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

                      A     ELekazi
                      B     EMbombela
                      C     Emkhwakhweni
                      D     Engodini                                                            (1)

         3.1.3        Ngubani umlingisi lomkhulu kulendzatjana lengenhla? Sekela
                      imphendvulo yakho ngeliphuzu LINYE.                                       (2)

         3.1.4        Condzanisa emagama          lakuKHOLOMU       A    netimphendvulo
                      letikuKHOLOMU B.

                                IKHOLOMU A                     IKHOLOMU B
                      (a)   Indilinga                    A Inyanga lehushula tisu.

                      (b)   Singani saBonisile           D LaZulu

                      (c)   LaMalaza                     B Emkhwakhweni.

                      (d)   Likhaya laMlangeni           C Mandla.
                                                                                   (4 x 1)      (4)

         3.1.5        Itsini ingcikitsi yalendzatjana lengenhla? Sekela imphendvulo
                      yakho.                                                                    (2)

         3.1.6        Kuliciniso nobe liphutsa kutsi Mandla bekatimisele kulobola
                      Bonisile. Sekela ngeliphuzu LINYE.                                        (2)

         3.1.7        Indzaba lemfisha kumele ibe nebalingisi labambalwa. Ngabe linani
                      lebalingisi balendzatjana lifanele yini? Sekela imphendvulo yakho.        (2)

         3.1.8        Lendzaba iphetseke kahle. Vuma nobe uphikise ngekwesekela
                      ngemaphuzu LAMABILI.                                                      (2)

         3.1.9        Sifundvo sini lesitfolakala kulendzatjana?. Bhala emaphuzu
                      LAMABILI                                                                  (2)
                                                                                                [18]

Emalungelo agodliwe                                                                   Phenya

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    13       DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2015
                                                 NSC

3.2      Fundza letheksthi lengentasi bese uphendvula imibuto letawulandzela.

                                    TITIFIKETI – Jozi J Thwala

         Bakhuluma nje boNdzabatakhe naMusa bahleti esitubhini lesisendlini
         leyakhiwe ekhatsi emabaleni esikolo. Wasukuma Ndzabatakhe wangena
         endlini wayewunatsa emanti, wabuya ngekushesha watawucala lenye
         inkhulumo.
         'Nibangaki ekhaya seninonkhe?'
         'Silishumi. Bafana labasihlanu. Bafana labakhulu kunami basekolishi, bese
         kuba ngimi lengisebentako. Bonkhe laba labanye beta ngemuva kwami.
         Bafundza emabanga lehlukene aseSekhondari nasePhrayimari.'
         'Nibanyenti impela. Tsine sibane nje kuphela, bafana bodvwana. Lomkhulu
         useLesotho; lolandzela loyo useZimbabwe; lomunye ungesheya kuleNciba
         bese kuba ngimi-ke lengilapha eNingizimu Afrika,' kusho Ndzabatakhe.
         'Kusho kutsi nifundzile nonkhe ekhaya? Batali bodvwa nje basele leSwatini?'
         Kubuta Musa akhombisa kumangala nekuhalalisa kuloku lokuhle lakuvako.
         'Noko-ke bona akusibo labafundzile. Ngubabe lomncane Ndzabatakhe
         lengacanjwa ngaye lowabe afundzile. Lokubuhlungu–ke kutsi sewashona.'
         'Bayajabula batali benu ngekuba nebantfwana labafundzile. Loko
         kuyinhlanhla lenkhulu. Sibongo sakaMagongo nje sihle kulamave lapho
         kunebanakenu khona.' Musa wakhombisa kubabongela kulemphumelelo
         yabo kaMagongo. Watfola kutsi bonkhe bothishela bafundzisa etikolweni
         letiphakeme.'
         Yini ndzaba ukhetse kuba lapha eNingizimu Afrika?'
         'Ngayikhetsa lendzawo ngobe isondzelene nasekhaya. Batali bami
         sebakhulile, ngimi lesengibuke bona. Kuhamba kwetfu sonkhe siye khashane
         bekutasihlupha kakhulu.'
         'Liciniso lelo batali kumele bananakekelwe kakhulu ngobe nabo bawenta
         wabo umsebenti wekunikhulisa. Kulahla batali kukwenta ungabi nenhlanhla,'
         kusho Musa.

                                                                               [Likhasi 106]

         3.2.1        Kungani bantfwana besikolo bacambe Ndzabatakhe ngekutsi
                      nguTitifiketi?
                      Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

                      A   Ndzabatakhe ufundze wagogodza.
                      B   Ndzabatakhe utsengisa titifiketi.
                      C   Ndzabatakhe utsandza kukhuluma ngetitifiketi.
                      D   Ndzabatakhe wenta bafundzi baphase lula.                              (1)

         3.2.2        Uma ulandzela lendzatjana yonkhe, Ndzabatakhe utitfole kuphi ticu
                      takhe?
                      Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

                      A   Watitfola enyuvesi yaseSwatini
                      B   Watitfola ekolishi laseMgwenya.
                      C   Watitfola kubabe wakhe lomncane.
                      D   Watitfola enyuvesi yase-UNISA.                                        (1)

Emalungelo agodliwe                                                                    Phenya

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    14         DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2015
                                                 NSC

         3.2.3        Condzanisa inkhulumo        lekuKHOLOMU        A      naletimphendvulo
                      letikuKHOLOMU B.

                               IKHOLOMU A                       IKHOLOMU B
                      (a)   Sibekandzaba                   A Kuboshwa
                                                             kwaNdzabatakhe.
                      (b)   Umlingisi losicaba
                                                           B Akakengci ebangeni
                      (c)   Luvutfondzaba                    lesiphohlongo.

                      (d)   Imfundvo yaDludlumela          C EDundonald.

                      (e)   Kusola titifiketi              D Sifiso Dvuba.
                            taNdzabatakhe
                                                           E Ndzabatakhe.
                                                                                      (5 x 1)     (5)

         3.2.4        Siphetfo salendzatjana silindzelekile yini nasilandzela inkhulumo
                      yaNdzabatakhe naMusa? Sekela imphendvulo yakho.                             (2)

         3.2.5        Ngubani umlingisi lomkhulu? Sekela imphendvulo yakho.                       (2)

         3.2.6        Itsini ingcikitsi yalendzatjana? Sekela ngeliphuzu.                         (2)

         3.2.7        Sifundvo sini lesitfolakala kulendzatjana? Bhala emaphuzu abe
                      LAMABILI.                                                                   (2)

         3.2.8        Ngabe sihloko lesitsi, 'Titifiketi' siyahambisana yini nalendzaba?
                      Sekela ngeliphuzu LINYE.                                                    (2)
                                                                                                  [17]

                                                                   SAMBA SESIGABA C:              35

Emalungelo agodliwe                                                                     Phenya

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    15        DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2015
                                                 NSC

SIGABA D: TINKONDLO

UMBUTO 4

Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato.

4.1      Fundza lenkondlo lelandzelako bese uphendvula imibuto letawulandzela.

         SESIFIKILE – TM Mongwe

         1            Konkhe kunesikhatsi sako.
         2            Isho njalo incwadzi yeNkhosi,
         3            Wonkhe umuntfu kumele atilungiselele,
         4            Ngoba loluhambo aludzingi mphako.
         5            Nakimi sikhatsi sesifikile,
         6            Sekutsi ngibuyele lapho ngavela khona.
         7            Kodvwa tinini tona cha, angihambi nato,
         8            Ngisho nelitsemba lami imbala.
         9            Tsemba lami usale kahle utinte
         10           Mine, sengiyahamba, sami sikhatsi, sesifikile,
         11           Ungangilileli ngoba funa siphindze sibonane,
         12           Munye kuphela lowatiko,
         13           Ngoba sami sikhatsi sesifikile.
         14           Sala ngekuthula tsemba, Gugu lami, ungasakhali.
                                                                                 [Likhasi 79]

         4.1.1        Sonkondlo ubukeka akusiphi simo uma ubuka lomugca longentasi?
                      'Gugu lami, ungasakhali.'                                                  (1)

         4.1.2        Usho bani sonkondlo nakatsi, 'Munye kuphela lowatiko'?
                      Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

                      A   Ngulamtsandzako.
                      B   NguMdali wakhe.
                      C   Nguthishela wakhe.
                      D   Ngunkhosikati wakhe.                                                   (1)

         4.1.3        Bhala bunkondlo lobutfolakala emgceni 5 newe-6.
                      Nakimi sikhatsi sesifikile,
                      Sekutsi ngibuyele lapho ngavela khona                                      (1)

         4.1.4        Shano kutsi lenkondlo lengenhla iluhlobo luni. Sekela imphendvulo
                      yakho.                                                                     (2)

         4.1.5        Bhala luchumano lolusetjentiswe emigceni 1 newe-3, usho nekutsi
                      luluhlobo luni.                                                            (2)

         4.1.6        Shano kutsi lemigca lengentasi ihleleke njani.
                      Munye kuphela lowatiko,
                      Ngoba sami sikhatsi sesifikile                                             (2)

Emalungelo agodliwe                                                                    Phenya

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    16     DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2015
                                                 NSC

         4.1.7        Caphuna umugca losenkondlweni lochaza kutsi sonkondlo akafuni
                      kukhalelwa.                                                             (2)

         4.1.8        Ngabe ngumbono nobe liciniso yini kutsi bonkhe bantfu
                      bayavalelisa uma sekufike sikhatsi sekutsi bahambe emhlabeni?
                      Sekela imphendvulo yakho.                                               (2)

         4.1.9        Ngabe nguyiphi incwadzi yeNkhosi         lekukhulunywa      ngayo
                      kulenkondlo lengenhla?
                      Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

                      A   Libhayibheli.
                      B   Sichazamagama.
                      C   Inoveli.
                      D   Incwadzi yamatisi.                                                  (2)

         4.1.10       Ngabe lesihloko lesitsi, 'Sesifikile' siyahambisana nalokushiwo
                      yinkondlo? Sekela imphendvulo yakho.                                    (3)
                                                                                              [18]

4.2      Fundza lenkondlo lengentasi bese uphendvula imibuto letawulandzela.

         NGIVA INGOMA – CD Masilela

         1            Ngiva livi litsi angihaye,
         2            Ngihaye ngigiye ngicephuke
         3            Ngeliphimbo lelulwimi lwakitsi.
         4            Ungangibuti kutsi njengoba
         5            Ungangiva nje angikwititi ngani.

         6            Mine ngibuta kutsi kungani ungangiva?
         7            Iminyaka lengaka uhlala nami?
         8            Mine ngilufundze njani lulwimi lwakho?
         9            Yingoba ngihlakaniphe kakhulu kunawe?
         10           Yingoba ngihlupheke kakhulu kunawe?

         11           Ngiyekele ngikhulume ngelulwimi lwabokhokho bami,
         12           Ngiyekele ngigambute ngelulwimi lengiphupha ngalo,
         13           Ngelulwimi lwelugcozi loluta kimi
         14           Kwemagagasi elwandle,
         15           Ngivuke ngitsi gelekece ebusuku
         16           Ngive labalele bangilalelisa endlebeni.
         17           Ngive ingoma levusa lusinga ingifundzekela.

         18           Ngitsi ibuyile i-Afrika!
         19           Sukuma mntfwanemlungu ufundze lulwimi lwami,
         20           Lulwimi lwami nesisekelo lesingemasiko.
         21           Lungisa tintfo sikhatsi sisekhona
         22           Kute nabakubuta kutsi
         23           Kwa … Kwente … Njani …?
                                                                           [Likhasi 70-71]

Emalungelo agodliwe                                                                  Phenya

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    17      DBE/Indlovana–Indlovulenkhulu 2015
                                                 NSC

         4.2.1        Hlobo luni lwesinongo senkhulumo lesitfolakala emgceni we-14?
                      Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

                      A   Sifaniso
                      B   Kumuntfutisa
                      C   Inhlonipho
                      D   Kucatsanisa                                                          (1)

         4.2.2        Bhala    bunkondlo     lobakhiwa     ngulemisindvo       lebhalwe
                      ngekucindzetelwa emgceni longentasi.
                      Ngihaye ngigiye ngicephuke

                      A   Sifanankhamisa
                      B   Sifanamsindvo
                      C   Sifanangwaca
                      D   Imvumelwanosicalo                                                    (1)

         4.2.3        Nguluphi luhlobo lwemvumelwano loluvetwa           ngulemisindvo
                      lebhalwe ngekucindzetelwa emigceni lengentasi?
                      Ngiva livi litsi angihaye,
                      Ngihaye ngigiye ngicephuke
                      Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

                      A   Luchumanosicalo
                      B   Sifanankhamisa
                      C   Sifanangwaca
                      D   Imvumelwanosicalo                                                    (1)

         4.2.4        Bhala    ligama   lelichaza   kutsi       sonkondlo     ukhuluma
                      ngalabangasekho endzimeni ye-3.                                          (2)

         4.2.5        Khokha luchumano lolusetjentiswe emigceni lengentasi uphindze
                      usho kutsi luluhlobo luni.

                      Yingoba ngihlakaniphile kakhulu kunawe?
                      Yingoba ngihlupheke kakhulu kunawe?                                      (2)

         4.2.6        Ngemaphuzu LAMATSATFU bhala lokushiwo yinkondlo.                         (3)

         4.2.7        Ngabe sonkondlo abekusiphi simo ngalesikhatsi abhala lenkondlo?
                      Sekela imphendvulo yakho.                                                (2)

         4.2.8        Shano sizatfu lesenta sonkondlo asebentise loluphawu (?)
                      kusukela emgceni we-6 kuya kuwe-10 enkondlweni lengenhla.                (2)

         4.2.9        Umphakatsi utfola siphi sifundvo nawufundza lenkondlo lengenhla?
                      Bhala emaphuzu LAMATSATFU.                                               (3)
                                                                                               [17]

                                                                SAMBA SESIGABA D:              35
                                                                     SAMBA SAKO:               70

Emalungelo agodliwe

## Related documents

- [Siswati FAL P1 Feb March 2015](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-feb-march-2015/47f1c4f4-23b5-4a3b-9e19-7b912c05a68a) — siSwati FAL · QP · 2015 · siSwati
- [Siswati FAL P3 Feb March 2015](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p3-feb-march-2015/b3299b99-70d7-4f3b-ab7e-0c47a5a4ddcd) — siSwati FAL · QP · 2015 · siSwati
- [Siswati FAL P2 June July 2015](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-june-july-2015/e70211c2-b668-4642-974f-15332ab1fb4e) — siSwati FAL · QP · 2015 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-feb-march-2017/f998da3e-4cd9-423a-83cb-e0f4ca977ff1) — siSwati FAL · QP · 2017 · siSwati
- [Siswati FAL P1 Feb March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-feb-march-2015-memo/bb02bad9-e888-4413-8189-0ee6360833eb) — siSwati FAL · Memo · 2015 · siSwati
- [Siswati FAL P3 Feb March 2013 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p3-feb-march-2013-memo/dae048e4-d450-4920-96ae-35fa0397fcba) — siSwati FAL · Memo · 2015 · siSwati

## More from Grade 12 siSwati FAL

- [Gr 12 Siswati FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-siswati-fal-atp-2023-24/ce3a9844-e0b6-45d1-8a07-5bc3b067b26c) — ATP
- [Siswati FAL P1 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-siswati/77baa88e-747f-42f2-a24c-b0a40682e171) — Memo · 2025 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-siswati/dac07b60-c65f-4973-8d28-afc3ae437e5c) — Memo · 2025 · siSwati
- [Siswati FAL P1 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2024-mg/f889ad88-6744-4f37-b042-7909905094da) — Memo · 2024 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2024-mg/a2d461e4-1cd9-482a-abb8-55e4fd93508d) — Memo · 2024 · siSwati
- [Siswati FAL P3 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p3-nov-2024-mg/0bd3d12a-8f2b-400b-b143-8166bf7d47e2) — Memo · 2024 · siSwati

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
