# siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2020 Memo

> Grade 12 siSwati FAL Paper 2 memorandum from the NSC November Exam 2020, 12 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2020-memo/9763c117-904b-4e70-a49e-3da77d384866
- Updated: 2026-09-27
- Subject: siSwati FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Siswati
- Document type: Memorandum
- Year: 2020
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 12

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [siSwati FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/siswati-fal) › [siSwati FAL Grade 12 Paper 2 NSC November 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2020-memo/9763c117-904b-4e70-a49e-3da77d384866)

## About this document

Siswati Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2020 · siswati. Memorandum, 12 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Siswati FAL P2 Nov 2020](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2020/1aae4ae3-98a4-4246-8295-c28d18761561) — QP · 2020 · siSwati

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                          SENIOR CERTIFICATE/
                      NATIONAL SENIOR CERTIFICATE

                               LIBANGA 12

           SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)

                          LIPHEPHA LESIBILI (P2)

                                 LWETI 2020

                          TICONDZISO TEKUMAKA

EMAMAKI: 70

                       Leticondziso tekumaka tinemakhasi la-12.

Emalungelo agodliwe                                               Phenya

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2   2                       DBE/Lweti 2020
                                  SC/NSC – Ticondziso Tekumaka

TICONDZISO TEKUMAKA

    Nangabe umhlolwa aphendvule imibuto lengetulu kwaleyo lelindzelekile, maka
     timphendvulo letisekucaleni kuphela, maka kuphela imphendvulo yembuto
     wekucala kuleso naleso SIGABA. Nangabe umhlolwa anike timphendvulo letimbili
     lapho imphendvulo yekucala iliphutsa kantsi lena yesibili iliciniso, akumakwe
     imphendvulo yekucala yesibili ingamakwa.
    Nangabe      tinombolo    tetimphendvulo    tinemaphutsa,    maka     ulandzele
     imemorandamu.
    Nangabe liphutsa lesipelingi litsikameta inshokutsi, akunganikwa limaki, kantsi
     nangabe inshokutsi ayitsikameteki, kunganikwa limaki.
    Imibuto lemifisha: Nangabe umhlolwa angakafaki bokhulumile nangabe kufanele
     acaphune akangajeziswa.
    Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule
     ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Onkhe
     emamaki anikwa sizatfu/kuchaza ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.
    Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki
     akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/
     LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza
     ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.

Emalungelo agodliwe                                                             Phenya

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2   3                            DBE/Lweti 2020
                                  SC/NSC – Ticondziso Tekumaka

SIGABA A: INOVELI

UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini

1.1       ITHEKSTHI B

         1.1.1        B/KaMahamba.                                                             (1)

         1.1.2        A/Sikhatsi sakudzala.                                                    (1)

         1.1.3        Tinkhulumo taSidvwala tikhomba kusola lokukhulu futsi
                      kungemukeli simemo seNgwenyama ngobe acabanga kutsi
                      iNgwenyama ifuna kubahlasela.                                            (2)

         1.1.4        Lamavi aveta kutsi kuneludvweshu lwangaphandle               ngobe
                      akhomba kutsi abevani bayalwa nemnakabo longuMswati.                     (2)

         1.1.5        Lenkhulumo isho kutsi akabatjele liciniso angabafihleli lutfo ngako
                      konkhe lokuyokhulunywa lapho.                                            (2)

         1.1.6        Lombono uliciniso ngobe vele wazama kukhulumisana
                      nebanakabo kucala ngembi kwekuphaka imphi/Bekafuna babuse
                      bonkhe ngobe atsi bukhosi babo bonkhe/Wabanika tindzawo,
                      imfuyo nebantfu labatawuba ngaphasi kwabo/Kuhlasela kwaba
                      sinyatselo sekugcina lekasitsatsa ngemuva kwekuhluleka
                      kuvumelana nabo.
                      (Kubili kwaloku.)                                                        (2)

         1.1.7        Angivelani nabo ngoba bebenta emasu ekuhlasela umnakabo
                      Mswati bambulale, kuncotjwa kwabo kwenta Mswati wabusa
                      ngekuthula, sive sahlala ngekunetseteka.
                      (Timphendvulo titawehluka.)                                              (2)

         1.1.8        Beyikahle ngobe uma nibemndeni munye nibambene niyakhona
                      kulwa netitsa nitehlule tingakhoni kunehlukanisa nitincobe.
                      Labaphikako batawusekela ngalokusencwadzini
                      (Timphendvulo titawehluka.)                                              (2)

         1.1.9        Besingakalindzeli kutsi Mswati ahlasele banakabo ababulale/Kutsi
                      ahlule tive lebetilwa naye ngobe betitinyenti/Ashise imiti netiganga
                      tebanakabo. Naleminye imibono lenembako
                      (Kutsatfu kwaloku.)                                                      (3)

Emalungelo agodliwe                                                                  Phenya

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2   4                           DBE/Lweti 2020
                                  SC/NSC – Ticondziso Tekumaka

1.2       ITHEKSTHI B

         1.2.1        D/Yekuhlaselwa banakabo.                                                (1)

         1.2.2        Sizatfu ngulesekutsi kwase kugcwele sive sebeSutfu sakhe imiti
                      yaso ngematje etintsabeni.                                              (1)

         1.2.3        Lekwenta sifundze lendzaba sifuna kubona kutsi iNgwenyama
                      itawenta njani ngaletive lebetakhe endzaweni yayo ngaphandle
                      kwekukhosela nemvumo yayo ngobe bekabona kukumedzelela.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile)
                       (Timphendvulo titawehluka.)                                            (2)

         1.2.4        Simo sekungahloniphi inkhosi nekungahlalisani kahle ngobe
                      kuyavela kutsi letinye tive besetingena eveni laMswati tihlale
                      ngaphandle kwekukhonta nemvumo yakhe.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile)
                      (Imibono lenembako yemukelekile.)                                       (2)

         1.2.5        Lenkhulumo ichaza kutsi tonkhe tintfo letenteka tingakavunyelwa
                      yinkhosi titawulungiswa noma ngabe simo silukhuni kangakanani.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile)
                      (Imibono lenembako yemukelekile.)                                       (2)

         1.2.6        Ngiyavumelana nawo ngobe kuyavela kutsi bekacabanga ngembi
                      kwekutsatsa sinyatselo lesikhulu futsi abonisana netindvuna takhe.
                      Labaphikako batawusekela ngalokusetheksthini.                           (2)

         1.2.7        Kungafunwa kwaNdvunankhulu ngulamanye emalunga elicembu/
                      kulwiswa kwelicembu leliphetse lokwentiwa ngulamanye/
                      kuphikisana     kwaboSopolitiki bemacembu         lakhona/kungena
                      kwaletinye tive tihlale kuleli ngalokungemtsetfo.
                      (Kubili kwaloku.)                                                       (2)

         1.2.8        Kubalulekile ngobe inkhosi angeke yetfuswe tintfo letincane futsi
                      ingakhona kumelana netitsa tayo iphephise sive nebantfu
                      labangaphasi kwayo uncobe.
                      (Imibono itawehluka.)                                                   (2)

         1.2.9        Sikhomba kutsi kukholelwa etinyangeni/ emasikweni ngobe
                      kwetsenjwa kutsi emabutfo kumele aciniswe ngembi kwekuya
                      emphini khona angetohlulwa.                                             (2)

         1.2.10       Kube bengiyinkhosi yesive bengitawubopha tonkhe tive letingene
                      ngaphandle kwemvumo endzaweni yami, ngitihlawulise bese
                      ngitiphindzisela lapho tichamuka khona ngobe ngiphephisa sive
                      sami.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                             (2)
                                                                                              [35]

Emalungelo agodliwe                                                                 Phenya

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2   5                            DBE/Lweti 2020
                                  SC/NSC – Ticondziso Tekumaka

UMBUTO 2: NGENCA YAKHO – JJ Ncongwane

2.1      ITHEKSTHI C

         2.1.1        C/Emajuba.                                                               (1)

         2.1.2        Lisiko lekujuba bafundzi labasha umsila.                                 (1)

         2.1.3        Bafundzi abajutjwa umsila ngobe sebanemalungelo/Bafundzi
                      labafikako bemukelwa ngemoya lomuhle/Bafundzi labacedzile
                      abeti etikolweni kutohlukumeta bafundzi labasha.
                      (Imibono itawehluko.)
                      (Kubili kwaloku.)                                                        (2)

         2.1.4        Uhlukubeta labanye bantfwana/Ubita bafundzi ngetinja.                    (2)

         2.1.5        Ingcikitsi kuhlukunyetwa ngobe bafundzi labadzala baya esikolweni
                      kuyohlukumeta bafundzi labasha.                                          (2)

         2.1.6        Umphumela kungaba kuyekela sikolo kwalabanye bafundzi ngobe
                      basaba     kuhlukunyetwa/Bangalwa   babulalane/Bangalimatana/
                      Labahlukunyetiwe bangahlukumeta labanye bafundzi.
                      (Kubili kwaloku.)                                                        (2)

         2.1.7        Bangasitwa ngekufunelwa beluleki bengcondvo labatawubasita
                      kutsi bakhohlwe ngaloko lebahlangabetane nako esikolweni
                      lesisha, babachazele ngekubaluleka kwemfundvo.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                              (2)

         2.1.8        Yebo kukhona ngobe kungenca yekulahlwa ngunina Mshumayeli
                      njengobe sekahlupheka ngalendlela. Kube akazange amlahla
                      ngabe wafana nalabanye bantfwana labanebatali.                           (2)

         2.1.9        Lombono uliciniso ngobe Mshumayeli wabeketela wate
                      waphumelela etifundvweni takhe/wasebenta kahle/wakha likhaya/
                      wateka umfati washada/wahlala kamnandzi.
                      (Kutsatfu kwaloku.)                                                      (3)

Emalungelo agodliwe                                                                  Phenya

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2   6                          DBE/Lweti 2020
                                  SC/NSC – Ticondziso Tekumaka

2.2      ITHEKSTHI D

         2.2.1        B/NguMshumayeli.                                                       (1)

         2.2.2        D/Ludvweshu lwangaphandle.                                             (1)

         2.2.3        Tizatfu tekutsi akasasebenti akanamali/uzama kutiphilisa/kute
                      lapho angasebenta khona ngobe angakafundzi.
                      (Kubili kwaloku.)                                                      (2)

         2.2.4        Ugcugcutela Mshumayeli kutsi akangalahli litsemba          ngobe
                      angalutfola lusito lwemali njengobe ahlakaniphile.                     (1)

         2.2.5        Ngulohlakaniphile, lophasa malula esikolweni/akanayo inkinga
                      yekufundza uvisisa tintfo ngekushesha.                                 (2)

         2.2.6        Yebo basekhona ngobe labanye bafundzi bayekela sikolo ngobe
                      bangaphumeleli babone kuncono bayosebenta emafemini, labanye
                      bagcine sebadla tidzakamiva.                                           (2)

         2.2.7        Lokwenta tigameko tihambelane nalendzawo kutsi lendzawo
                      kusemakhaya/bantfu abakaphucuki kahle/Intfutfuko ayikho kahle/
                      kusenelubandlululo.
                      (Kubili kwaloku.)                                                      (2)

         2.2.8        Bengingamcolela kodvwa ngingamsondzeti edvute nami ngesizatfu
                      sekungasametsembi.
                      (Timphendvulo titawehluka.)                                            (2)

         2.2.9        Timveta     angumuntfu    lonesimilo   lesibi/lonenhlitiyo lembi/
                      longabakhatsaleli labanye bantfu/lonenzondvo ebantfwaneni.
                      (Kubili kwaloku.)                                                      (2)

         2.2.10       Sifundvo sekutsi ungaphindziseli lokubi ngalokubi, loku sikubona
                      ngaMshumayeli      lowacolela    malume      wakhe      Mabhunu
                      lobekamhlupha afisa nekumbulala uyamsita ngekumcasha kakhe,
                      wamondla futsi.
                      (Kubili kwaloku.)                                                      (3)
                                                                                             [35]

                                                                 SAMBA SESIGABA A:           35

Emalungelo agodliwe                                                                Phenya

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2   7                          DBE/Lweti 2020
                                  SC/NSC – Ticondziso Tekumaka

SIGABA B: UMDLALO

UMBUTO 3: LAHLOMA LADVUMA – Z Motsa

3.1      ITHEKSTHI E

         3.1.1        A/NguTsembative.                                                       (1)

         3.1.2        Sigwaca bekayindvuna..                                                 (1)

         3.1.3        Kutewufuna uyise.                                                      (1)

         3.1.4        Bekubangelwa        kutsi   Tsembative     bekafana    ncamashi
                      naVusematfwa.                                                          (1)

         3.1.5        Badlali batsatfu kuphela/Bayakhuluma/Akukho lokutihibe letingenta
                      kutsi singadlaleki esiteji/ Kunenkhulumomphendvulwano.
                      (Kubili kwaloku.)                                                      (2)

         3.1.6        Kwaliphazamisa ngobe Tsembative bekafana naVusematfwa
                      ngako-ke kufika kwakhe kwacatjangwa kutsi nguye kwabadida
                      kutsi sebatawenta njani njengobe umnikati webukhosi ukhona,
                      tindvuna tamsebentisa kutsi abe sesikhundleni saVusematfwa
                      esibhimbini.                                                           (2)

         3.1.7        Sikhomba kutsi unebuntfu lokwenta afanelwe bukhosi/bukhosi
                      nemusa wekuphatsa tivakashi lokudzingekile kubhekekile                 (2)
                      kumuntfu lophetse sive.

         3.1.8        Yebo kusenteka ngobe uyabatfola bantfwana labalahlwa bobabe
                      babo bese bahamba bayobafuna uma sebakhulile.                          (2)

         3.1.9        Lamavi aveta kutsi vele Tsembative usekhaya kabo lapho afike
                      khona eveni lelibuswa nguyise kodvwa kusete umuntfu lokwatiko
                      loko/akhombisa kutsi usendzaweni lefanele umuva ngenkhaba/
                      Akakhululeke.                                                          (2)

         3.1.10       Sifundza kwamukela bantfu bekuhamba njengobe sibona
                      Ndvukutemphi emukela Tsembative eveni leBatfwa, sifundza
                      kuhlonipha leminye imibuso njengobe Ndvukutemphi simbona
                      ahlonipha sive semaLima, sifundza kutsi bantfwana labakhula
                      bangabati batali babo nasebakhulile bahamba babafuna njengobe
                      Tsembative ahamba afuna uyise.                                         (3)

Emalungelo agodliwe                                                                Phenya

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2   8                        DBE/Lweti 2020
                                  SC/NSC – Ticondziso Tekumaka

3.2      ITHEKSTHI F

         3.2.1        B/Kusesigodlweni seButfwa.                                           (1)

         3.2.2        C/Kwetfuka lite.                                                     (1)

         3.2.3        Bekafuna kwenta siciniseko sekutsi Madzandza akadlali ngaye
                      ngobe abemati kutsi utsandzana naNdvukutemphi.                       (2)

         3.2.4        Ludvweshu lwangaphandle ngobe tinkhulumo talabadlali tikhomba
                      kutsi kuyacatjwana, kukhona nalotfunjiwe.                            (2)

         3.2.5        Imveta angumdlali lonesibindzi longesabi lutfo ngobe beyichaza
                      kahle kutsi naye akabesabi futsi nabo batawutitfola balimele,
                      lokusho kutsi abetimisele kutilwela.                                 (2)

         3.2.6        Ingcikitsi ngumbango webukhosi, Ndvukutemphi ufuna kubekwe
                      yena abe yinkhosi ngiko alwa naTsembative naVusematfwa.              (2)

         3.2.7        Asekhona ngobe uyawatfola emantfombatana lalwela emalungelo
                      awo kutsi angadlalwa bantfu besilisa babashiye nebantfwana
                      bangabondli, bavele basebentise umtsetfo njengobe naMadzandza
                      wenta emdlalweni.                                                    (2)

         3.2.8        Kungobe Ndvukutemphi bekaphike umntfwana waMadzandza atsi
                      akasiye wakhe wabona kuncono atiphindziselele.                       (2)

         3.2.9        Kuliciniso ngobe ufuna kubulala Tsembative naVusematfwa atsi
                      babulelene kantsi emdlalweni utfolakala acabana naMadzandza
                      loyintfombi yakhe. (Timphendvulo titawehluka.)                       (2)

         3.2.10       Kunemlayeto lotsi akekho umuntfu longavimba likusasa lalomunye
                      umuntfu ngobe Ndvukutemphi wehluleka kuvimbela Vusematfwa
                      kutsi abe yinkhosi kunaloko kwabulawa yena.
                      (Timphendvulo titawehluka.)                                          (2)

                                                                 SAMBA SESIGABA B:         35

Emalungelo agodliwe                                                              Phenya

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2   9                         DBE/Lweti 2020
                                  SC/NSC – Ticondziso Tekumaka

SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA

UMBUTO 4: TELUTSANDVO ATIPHELI – JJ Ncongwane

4.1      'LIZIZI' – JJ Ncongwane

         4.1.1        Nguye    lonenkinga    yekulandzelwa    timphungane/Utfolakala
                      ashayiswe yimoto/Uyabaleka akabuki nasemuva ngemuva
                      kwekuhlazeka     ngalamatfumbu     lasabonwa     bantfu/Bantfu
                      lababukele bahleka yena/ Yonkhe indzaba yeyeme kuye.
                      (Kunye kwaloku.)                                                      (1)

         4.1.2        A/Emadzeleni.                                                         (1)

         4.1.3        Kuwa kabuhlungu ulale ngesisu phasi ungakhoni nekusima.               (2)

         4.1.4        Yebo iwulandzele umgomo wendzatjana ngobe inebalingisi
                      labangengci kulabasihlanu, yenteka endzaweni yinye, yenteka
                      ngesikhatsi lesifisha/ / Inengcikitsi yinye njll.                     (2)

         4.1.5        Liciniso ngobe Dokotela bekatihlolile letinkhomo ngembi
                      kwekuhlatjwa Sibhono bekalandzelwa timphungane kukhomba
                      kutsi vele bewonakele bekungafanele bantfu bawadle/lenkhomo           (2)
                      lakhishwe kuyo yayinesifo ngiko kutsiwa awayolahlwa.

         4.1.6        Ingcikitsi kungetsembeki. Kweba.Sibhono akazange watsembeka
                      kumcashi wakhe/Kungalaleli kufakana enkingeni.                        (2)

         4.1.7        Yebo tisenteka kukhona tisebenti letintjontja emisebentini lapho
                      ticashwe khona.
                      (Timphendvulo titawehluka.)                                           (2)

         4.1.8        Bengingamhlalisa phasi ngimtjele ngebubi balesento lasentile
                      ngimnike      litfuba lekucolisa/Bengingambhalela  incwadzi
                      yesicwayiso/Bengingambitela       emaphoyisa      ambophe/
                      Bengingamcosha emsebentini.
                      (Kubili kwaloku.)                                                     (2)

         4.1.9        Sifundvo sekutsi singabontjontja lapho sisebenta khona ngobe
                      singatitfola siphelelwa ngumsebenti nobe siboshwe/sibotsembeka
                      kubacashi betfu lokungasenta sibe nebuhlobo lobuhle, Sibhono
                      wantjontja watfolakala sekabaleka angatiwa kutsi utawuphindza
                      abuyele yini emsebentini wakhe.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                           (3)

Emalungelo agodliwe                                                               Phenya

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2   10                           DBE/Lweti 2020
                                  SC/NSC – Ticondziso Tekumaka

4.2      'BABE UNGEHLULILE' – JJ Ncongwane
         4.2.1        B/Simo sekungavisisani.                                                  (1)
         4.2.2        D/Sikhatsi sentfutfuko.                                                  (1)
         4.2.3        Kufuna kubona kutsi Busisiwe uyotsini ngalamanga akhe/Kubona
                      kutsi umfundisi Hlatjwako utawumjezisa njani Busisiwe/Kubona
                      kutsi Busisiwe utawubuyela yini esikolweni/Kubona kutsi
                      LaMtsetfwa utawutsini emntfwaneni wakhe ngesento lasentile.
                      (Kubili kwaloku.)                                                        (2)
         4.2.4        Akabalaleli batali bakhe/Ucamba emanga kubatali bakhe/
                      Akatimiseli esikolweni/Wenta lokuphambene nenchubo yasekhaya/
                      Ukhuluma ngebatali bakhe kabi ebanganini bakhe.
                      (Kubili kwaloku.)                                                        (2)
         4.2.5        Inkholelo yebuKhrestu ngobe Hlatjwako ungumfundisi futsi uhlala
                      afundza liBhayibheli. Simbona utfumelela nendvodzakati yakhe
                      imali ayifake ekhatsi kweLibhayibheli.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile).                              (2)
         4.2.6        Sento saHlatjwako sikahle ngobe bekuyindlela yekubona kutsi
                      umntfwana wakhe uyayilandzela yini imitsetfo layalwa ngayo
                      yekutsi afundze Libhayibheli.
                      Labaphikisako
                      Sento saHlatjwako asisikahle ngobe Busisiwe bekacele imali
                      yetidzingo hhayi liBhayibheli futsi minyenti imisebenti yesikolo
                      labayentako     bekangeke     abe    nesikhatsi   sekufundzana
                      neliBhayibheli onkhe emalanga. .(Naleminye imibono lenembako
                      yemukelekile)                                                            (2)
                      (Timphendvulo titawehluka.)
         4.2.7        Hulumende angabasita ngekubanika imifundzate/ngekubanika
                      imali yekutsenga lokutidzingo tabo/angabaniketa tincwadzi
                      tekufundza mahhala.
                      (Kubili kwaloku.)                                                        (2)
         4.2.8        Similo sakhe sihle, ungumake locotfo ngobe uyatitfoba
                      nakakhuluma nendvodza yakhe/Uyayihlonipha indvodza yakhe/
                      Uyamyala Busisiwe ngemphilo/Uyakholwa.
                      (Kubili kwaloku).                                                        (2)
         4.2.9        Yebo basekhona bantfwana labacamba emanga emakhaya,
                      nalabangalandzeli imitsetfo yebatali bente tintfo letitsandvwa ngibo
                      ngobe batsi banemalungelo.
                      (Timphendvulo titawehluka).                                              (2)
         4.2.10       Sihloko sitsi, 'Babe Ungehlulile' lokusho kumkhipha kuhlakanipha
                      ngekumcedza emanga. Yebo kukhona ngobe uyise waBusisiwe
                      wamehlula ngekutsi amkhombe kutsi ungumntfwana longenawo
                      emaciniso/Uyise uyamkhatsalela kepha yena utenta sihlakaniphi.
                      (Timphendvulo titawehluka).                                              (2)
                                                                  SAMBA SESIGABA C:            35

Emalungelo agodliwe                                                                  Phenya

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2   11                      DBE/Lweti 2020
                                  SC/NSC – Ticondziso Tekumaka

SIGABA D: TINKONDLO

UMBUTO 5: EMATFUNDVULUKA – BB Malangwane

5.1      'LUVATSI LWEKUKHANYA' – SL Sigudla

         5.1.1        C/Imvumelwanosicalo.                                                (1)

         5.1.2        Inkondlo yetenkholo ngobe itsintsa bantfu lebebakholwa
                      eBhayibhelini, utsi ucela kuhlakanipha njengaSolomoni/ucela
                      emandla njengaSamsoni/ucela amuphe kubeketela njengaJobe
                      nekuba nesibindzi njengaPawula.
                      (Kunye kwaloku.)                                                    (2)

         5.1.3        Imigca yalenkondlo ihleleke kahle/iyalingana, emagama ahamba
                      ngamatsatfu emigceni yomibili.                                      (2)

         5.1.4        Sonkondlo bekasho kutsi Mvelinchanti nguye lowati emalanga
                      akhe ekuphila emhlabeni njengobe wadalwa nguye.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                         (2)

         5.1.5        Imphindvwa ngobe uvela ekucaleni kwato tonkhe tindzima
                      talenkondlo.                                                        (2)

         5.1.6        Sifanisongco ngobe sonkondlo ubita Mvelinchanti ngeluvatsi
                      lwekukhanya.                                                        (2)

         5.1.7        Loku lokushiwo ngulomugca kuliciniso ngobe vele Mvelinchanti
                      nguye lowati kuhlukanisa ekhatsi kwalokuhle nalokubi lekuvela
                      nakumiyalo lelishumi leseBhayibhelini.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                         (2)

         5.1.8        Sonkondlo abesesimeni sekuncusa ngobe ucela kutsi Mvelinchanti
                      amente angabi nelubandlululo/Umona nekutigcabha.                    (2)

         5.1.9        Yebo kukhona sifundza kutsi sibantfu asente lokuhle ebantfwini
                      bonkhe singakhetsi ngekwelibala/sibe nelutsandvo, nemusa
                      nesihawu/Asitisondzete kuSomandla lowati konkhe ngatsi
                      nangetimphilo tetfu.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                         (2)

Emalungelo agodliwe                                                             Phenya

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2   12                          DBE/Lweti 2020
                                      NSC – Ticondziso tekumaka

5.2      'NASENGIKHATSELE' – JJ Ncongwane

         5.2.1        A/Sifanangwaca                                                          (1)

         5.2.2        Sicedzelelamcondvo/i-enjambamenti ngobe umcondvo wemugca
                      longenhla      uphelela      kulongentasi./Imvumelwanosicalo/           (2)
                      Secamagama

         5.2.3        D/Luchumano lolutjekile.                                                (1)

         5.2.4        Ingcikitsi yalenkondlo kufa/ Kuvalelisa ngobe sonkondlo ukhuluma
                      ngesikhatsi lapho angasenawo emandla ekwenta lutfo asafile.             (2)

         5.2.5        Bantfu labalahliwe ngulabo labashonile bangcwatjwa endzaweni
                      yekungcwaba bantfu.                                                     (2)

         5.2.6        Sonkondlo usitjela kutsi kuba khona kwakhe kungenca yeMdali
                      lowadala umuntfu ngekusho kwencwadzi lengcwele.
                      (Timphendvulo titawehluka.)                                             (2)

         5.2.7        'Ningibeke dvute nelibhuku lelikhulu,
                      Lelavul' emehlo ami emoya,
                      Umoya wam' uyavuma kakhulu'                                             (3)

         5.2.8        Kungobe akafuni umndeni wakhe ukhatsateke ngaye ngobe yena
                      sewutiphumulele, usendzaweni yekuthula.                                 (2)

         5.2.9        Sihloko sitsi 'Nasengikhatsele' lokusho kutsi uma angasakhoni
                      kwenta lutfo, kuyahambisana naloko lokushiwo yinkondlo ngobe
                      vele umuntfu nakasashonile akasakhoni kwenta lutfo ngobe
                      umphefumulo sewubuyele kuMdali.
                      (Timphendvulo titawehluka.)                                             (3)

                                                                    SAMBA SESIGABA D:         35
                                                                  SAMBA SAKO KONKHE:          70

Emalungelo agodliwe

## Related documents

- [Siswati FAL P1 Nov 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2020-memo/93158c5f-d67a-43ef-bbdc-83e4b8605ae4) — siSwati FAL · Memo · 2020 · siSwati
- [Siswati FAL P3 Nov 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p3-nov-2020-memo/fcebf5ed-c894-48fe-8e07-6a658fa7c20a) — siSwati FAL · Memo · 2020 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2023-mg/276577bb-320d-42f9-9578-52992eca7f97) — siSwati FAL · Memo · 2023 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2022 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2022-mg/beeeada3-9142-48f0-8131-dedffad2e47d) — siSwati FAL · Memo · 2022 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2021-mg/e753ccb6-d598-42ee-8bd0-8d3d5995a9dc) — siSwati FAL · Memo · 2021 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2019-memo/dc15fcc1-6e98-4c81-bb4e-b170436364f8) — siSwati FAL · Memo · 2019 · siSwati

## More from Grade 12 siSwati FAL

- [Gr 12 Siswati FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-siswati-fal-atp-2023-24/ce3a9844-e0b6-45d1-8a07-5bc3b067b26c) — ATP
- [Siswati FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-siswati/69690e6e-c42d-49e0-a88b-c722c859a43a) — QP · 2025 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-siswati/39da014c-e6b2-433d-b0a5-04958b209905) — QP · 2025 · siSwati
- [Siswati FAL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-siswati/e586f09b-7a43-41af-b857-549c385406cf) — QP · 2025 · siSwati
- [Siswati FAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2024/7c968643-11ed-458f-8b90-af82c5ea2fb3) — QP · 2024 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2024/5a9961f9-ca1b-48b8-8722-67726b16d06d) — QP · 2024 · siSwati

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
