# siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2021 Question Paper

> Grade 12 siSwati FAL Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2021, 20 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2021/3a4e878e-3129-4701-9464-1a1ccd079d39
- Updated: 2026-09-27
- Subject: siSwati FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Siswati
- Document type: Question paper
- Year: 2021
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 20

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [siSwati FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/siswati-fal) › [siSwati FAL Grade 12 P2 NSC November 2021 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2021/3a4e878e-3129-4701-9464-1a1ccd079d39)

## About this document

Siswati Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2021 · siswati. Question paper, 20 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Siswati FAL P2 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2021-mg/e753ccb6-d598-42ee-8bd0-8d3d5995a9dc) — Memo · 2021 · siSwati

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                             NATIONAL
                        SENIOR CERTIFICATE

                             LIBANGA 12

           SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)

                        LIPHEPHA LESIBILI (P2)

                               LWETI 2021

EMAMAKI: 70

SIKHATSI: Ema-awa 2½

                       Leliphepha linemakhasi la-20.

Emalungelo agodliwe                                      Phenya

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    2                    DBE/Lweti 2021
                                                 NSC

TICONDZISO KULABAHLOLWAKO

Fundza lelikhasi ngembikwekutsi ucale kuphendvula imibuto.

1.       UNGALIFUNDZI lonkhe liphepha lemibuto. Buka lokucuketfwe ekhasini
         lelilandzelako bese ubeka luphawu kulowo nalowo mbuto lobutwe
         ngetincwadzi lotifundze kulomnyaka.

2.       Leliphepha lemibuto licuketse TIGABA LETINE.

         SIGABA A:      Inoveli                   (35)
         SIGABA B:      Umdlalo                   (35)
         SIGABA C:      Tindzaba letimfisha       (35)
         SIGABA D:      Tinkondlo                 (35)

3.       Phendvula IMIBUTO LEMIBILI kuphela kunobe ngutiphi tigaba LETIMBILI
         ngalendlela:

         SIGABA A: INOVELI (35 emamaki)
         Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile.

         SIGABA B: UMDLALO (35 emamaki)
         Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo lowufundzile.

         SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA (35 emamaki)
         Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.

         SIGABA D: TINKONDLO (35 emamaki)
         Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato.

         Sebentisa luhlu lwekutikhumbuta kute usitakale.

4.       Landzela ticondziso letisekucaleni kwaleso naleso sigaba.

5.       Tinombolo tetimphendvulo atihambisane naleto temibuto njengobe tinjalo
         ephepheni lemibuto.

6.       Cala LESO naleso sigaba ekhasini LELISHA.

7.       Siphakamiso sekulawulwa kwesikhatsi: Sebentisa emaminithi lange-75 kuleso
         naleso sigaba.

8.       Bhala ngesandla lesibonakalako nalesifundzekako.

Emalungelo agodliwe                                                           Phenya

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2     3                  DBE/Lweti 2021
                                                  NSC

LOKUCUKETFWE

Lelikhasi litawusita bahlolwa ekukhetseni imibuto       LABAFUNA   kuyiphendvula
ngaphandle kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto.

SIGABA A: INOVELI

Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile.
INOMBOLO YEMBUTO                   EMAMAKI                         LIKHASI

1.   Kwasha Tikhotsa                             35                   5

2.   Ngenca Yakho                                35                   8

SIGABA B: UMDLALO

Phendvula MUNYE umbuto wemdlalo lowufundzile.
3.  Lahloma Ladvuma                   35                             11

SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA

Phendvula imibuto LEMIBILI ngetindzaba letimfisha lotifundzile.
4.1 'Lizizi'                              18                         14

4.2 'Sulumlomo'                                  17                  15

SIGABA D: TINKONDLO

Phendvula TIMBILI tinkondlo ngencwadzi loyifundzile.
5.1 'Silomo Sakuleli'                    18                          17

5.2 'Sihlalo Sebukhosi'                          17                  19

Emalungelo agodliwe                                                          Phenya

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    4                     DBE/Lweti 2021
                                                 NSC

LUHLA LWEKUTIKHUMBUTA

Lelikhasi litawusita bahlolwa ekukhetseni imibuto labafuna kuyiphendvula ngaphandle
kwekufundza lonkhe liphepha lemibuto.

            SIGABA                TINOMBOLO         LINANI LEMIBUTO        THIKA
                                   TEMIBUTO        LEPHENDVULWAKO           ()
A: Inoveli                            1–2                  1
   (Imibuto lemifisha)
B: Umdlalo                               3                1
   (Imibuto lemifisha)
C: Tindzaba letimfisha               4.1 + 4.2            2
   (Imibuto lemifisha)
D: Tinkondlo                         5.1 + 5.2            2
   (Imibuto lemifisha)

CAPHELA: Cikelela kutsi uphendvule imibuto lesetigabeni LETIMBILI kuphela.

Emalungelo agodliwe                                                            Phenya

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    5                          DBE/Lweti 2021
                                                 NSC

SIGABA A: INOVELI
Phendvula MUNYE umbuto wenoveli loyifundzile.
UMBUTO 1: KWASHA TIKHOTSA – LL Dlamini
1.1      Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
         ITHEKSTHI A

         Kumele sihlale etikwetikhali, sivuke etikwetikhali. Sahlaselwa kanye sehlulwa
         sesiyawuba inkhundla yekugidzela. Onkhe emakhosi latawufuna kuvivinya
         emabutfo awo atawavivinya lapha kitsi. Sikhatsi asivumi kutsi sigoce tandla
         sibukele. Uma singakwenta loko kuyawuba ngumlandvo kutsi kwase kwabusa
         Mswati,' Kuphendvula Mngayi.                                                  5
         'Simunye ndvuna yami! Lakho ngelami Mngayi. Litsini lakho Tikhuba?'
         Ngemavi aMswati lawo. 'Seyicedzile iNgwenyama yesive. Akwentiwe
         njengekusho kwayo. Uma singayekela simo sichubeke ngalendlela, batukulu
         betfu bayawusisola sibili. Siyawuphendvuka inhlekisa eveni lonkhe.
         Kuyawucanjwa taga ngatsi. Akusukunywe kumiwe ngetinyawo! Kuhlala phasi 10
         angeke kusisite ngalutfo,' kuphendvula Tikhuba. 'Ngibonga imibono yenu
         nonkhe tindvuna tami. Emadvodza akhuluma ngetento kunekwandza
         ngemlomo,' lawo ngemavi aMswati ekuphetsa inkhulumo yakhe netindvuna
         takhe. Watsi abe acedze kukhuluma netindvuna takhe wativa anelisekile
         Mswati.                                                                 15
         'Inkhosi yinkhosi ngetindvuna. Bukhosi buba bukhosi ngetindvuna,' kusho
         Mswati akhombisa kwetsembela etindvuneni takhe. Kuphaka imphi yakhe
         abukane netitsa letibucalu naletikhashane bekusho kona kutsi loku
         lekwentiwa ngebengati yakhe utakubona kamuva. Kulawo malanga bekubona
         wonkhe umuntfu kutsi iNgwenyama ihlala isemicabangweni lejulile. 20
         Umcondvo wayo uyakha ubuye ubhidlite, utsatse ubuye ubeke. Emavi
         labewasho ngulatsi akukho lokwehlula kubambisana nekutimisela ekwenteni
         tintfo.
         Kungayiphaki imphi iphume ngemivilavila bekusho kubhubha kwembuso
         waboNdvungunye kusale kungumlandvo kutsi kwake kwabakhona umbuso 25
         weMaswati.
                                                                            [Likhasi 14–15]

         1.1.1        Hlobo luni lweludvweshu loluvetwa indzima yekucala?                      (1)
         1.1.2        Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.
                      Lokuvivinya emabutfo lobekushiwo       nguMswati      kuletheksthi
                      lengenhla bekusho kuwentani?
                      A   Kuwatsetsisa
                      B   Kuwavusa
                      C   Kuwadlisa
                      D   Kuwacecesha                                                          (1)
         1.1.3        Lamavi aTikhuba latsi, 'Seyicedzile iNgwenyama yesive' amveta
                      angumuntfu lonjani ngekwesimilo?                                         (1)

Emalungelo agodliwe                                                                   Phenya

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2     6                       DBE/Lweti 2021
                                                  NSC

         1.1.4        Ngumuphi umsebenti         lowenta   Khubalo   abaluleke   lapha
                      ebukhosini?                                                           (1)
         1.1.5        Bhala kutsi lomugca longentasi umveta ahlalisene njani Mswati
                      netindvuna takhe.
                      'Simunye ndvuna yami, lakho ngelami …'                                (2)
         1.1.6        Lamavi aMswati latsi, 'emadvodza akhuluma ngetento
                      kunekwandza ngemlomo abesibiketelo sasiphi sigameko? Sekela
                      imphendvulo yakho.                                                    (2)
         1.1.7        Ngekubona kwakho ngabe vele Mswati bekuyinhloso yakhe yini
                      kutsi ahlasele banakabo? Usho ngani?                                  (2)
         1.1.8        Ngusiphi sento lebesenta Mswati atsembe kakhulu tindvuna takhe
                      naleso lesenta angabavisisi banakabo?                                 (2)
         1.1.9        Sizatfu sini lesenta sitsi teluleko taTsandzile tamsita Mswati?
                      Sekela imphendvulo yakho.                                             (2)
         1.1.10       Ngabe kuliciniso noma kungumbono kutsi loku lokwenteka
                      kulenoveli kusenteka naseveni lesiphila kulo? Sekela imphendvulo
                      yakho.                                                                (2)
         1.1.11       Catsanisa siphetfo salendzaba naloko lokushiwo endzimeni
                      yekugcina yalesicashunwa.                                             (2)
1.2      Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
         ITHEKSTHI B

         'Angimange ngikhulume nayinye yemakhosi lawo langihlaselako nyalo.
         Angiwati nawo akangati, kodvwa ayangihlasela. Loku lokwentekako nyalo
         akunginiketi litfuba lekutsi ngicabange inchubo lekumele ngiyilandzele.
         Bengisengakakhetsi kutsi ngilandzele yababe yekubusa ngekuthula nome
         ngilinyakatise live ngiphungwe la nale. Angikacedzi nesikhatsi 5
         ngikulesikhundla, kodvwa titsa setingangetjani!'
         'Sitawuphephiswa njani sive kulesimo lesetfusako lesibukene naso?' Kubuta
         Sicobolonjwane. 'Kumele ngicabangisise masinyane, ngenca yesikhatsi
         lesesingimpintjile.
         Lenye inkinga lesibukene nayo yebantfwana baMlambo boBashele 10
         naMhlangala       labanikitana  kuhle    kwemphonjane    nenja.     Kumele
         ngiyewulamula leyomphi eMambane. Inkinga lenye ngeyesikhundla lengikuso
         lesifunwa ngebendlu yaketfu,' kusho Mswati akhombisa sibindzi
         nekukhululeka. 'Kwati labalele kutsi sitawuphuma njani kuletinkinga,' kusho
         Sicobolonjwane.                                                             15
         'Somcuba! Uyativela-ke nawe mnaketfu kutsi simo sibi. Ngiphe seluleko
         lewubona kutsi sitawusenta siphumelele,' kusho Mswati asagucukele
         KuSomcuba. 'Sicobolonjwane ngibone sengatsi uyahabisa Ngwenyama.
         Ngako-ke ngitsi ungetfuki mnaketfu akukho lekuyakuphatamisa esikhundleni
         lewukuso,' kuphendvula Somcuba amisa Mswati sibindzi. 'Ngibonga emavi 20
         akho langimisa sibindzi mnaketfu. Kukhona lesifihlelana kona nawe, Sifikile
         sikhatsi sekutsi ngiyikhiphe yonkhe imphi yami. Sicobolonjwane!

Emalungelo agodliwe                                                               Phenya

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2       7                          DBE/Lweti 2021
                                                    NSC

         Hamba uyewubita tindvuna temphi tite lapha masinyane,' kusho Mswati
         akhombisa kugucubala, kantsi abebukeka akhululekile sonkhe lesikhatsi.
         Waphuma wayewubita tindvuna Sicobolonjwane. Wachubeka Mswati watsi: 25
         'Ingabe loku lokungivelelako kushoni? Babe walibusa ngekuthula
         waphumelela.'
                                                                                [Likhasi 6–7]

         1.2.1        Khetsa YINYE        imphendvulo     lechaza   loku    lokukulomugca
                      lolandzelako.

                      Titsa setingangetjani:

                      A   Titsa tihle kakhulu.
                      B   Titsa tibi kakhulu.
                      C   Titsa tinyenti kakhulu.
                      D   Titsa tigijima kakhulu.                                                  (1)

         1.2.2        Letheksthi lengenhla imveta akusiphi simo semoya Mswati?                     (1)

         1.2.3        Ngukuphi    lokwentiwa   bantfwana   baMlambo             lokufanana
                      nalokwentiwa bantfwana baSobhuza wekucala?                                   (1)

         1.2.4        Nguyiphi inkinga bekabukene nayo Mswati kulethesthi? Sekela
                      imphendvulo yakho.                                                           (2)

         1.2.5        Umbhali    bekahlose    kubatjelani  bafundzi   ngalenkhulumo
                      yaSomcuba letsi, 'ungetfuki mnaketfu akukho lekuyakuphatamisa
                      esikhundleni lewukuso?'                                                      (2)

         1.2.6        Lesicashunwa siyayitfutfukisa yini ingcikitsi yalenoveli? Sekela.            (2)

         1.2.7        Uyavumelana yini nalombono wekutsi Mswati uvetwa anesibindzi
                      futsi atetsemba kulenoveli? Sekela imphendvulo yakho.                        (2)

         1.2.8        Uma sifundza lenoveli nguyiphi inkholo labekholelwa kuyo Mswati
                      nesive sakhe? Sekela imphendvulo yakho.                                      (2)

         1.2.9        Nguwuphi umehluko lokhona kulendlela bekabusa ngayo babe
                      waMswati nalena lekabusa ngayo Mswati?                                       (2)

         1.2.10       Fakazela lenkhulumo letsi, 'imphi yemndeni ayingenwa' ubhekise
                      kuSidvwala.                                                                  (2)
                                                                                                   [35]

Emalungelo agodliwe                                                                       Phenya

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2     8                       DBE/Lweti 2021
                                                  NSC

UMBUTO 2: NGENCA YAKHO – JJ Ncongwane

2.1      Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.

         ITHEKSTHI C

         Wesuka lapho Mabhunu wavulela tinkhomo watigalela tacondza emadlelweni.
         Besekatitsatsele yena phela lomsebenti wekwelusa tinkhomo. Futsi
         bekatelusa ngemdlandla ngobe besekumkhanyela kutsi setakhe. Bekatsi
         angatibeka emadlelweni bese wehlela emfuleni ayowubuka insimu yakhe
         yensangu. Ayihlakulele ancutsancutse naleyo leseyivutsiwe abheme lenye 5
         njalo ayitsengise.

         'Ubomcaphela malume wakho Mshumayeli. Solo wabuya eJozi inhlitiyo yakhe
         seyabalitje. Uyinhloko futsi nasahoshahoshe lomtfunti wakhe wetinkhukhu.
         Utsi nakabuya lapho ukhandze emehlo asamancane, umlomo sewuhhwabe
         shengatsi bekakhuma umlotsa. Lapho-ke akasadli uyawolela nje. Ucedza 10
         libhodo lonkhe leliphalishi,' kusho gogo Finishi ngemuva kwekuba Mabhunu
         asaphumile.

         'Hhayi ungatihluphi ngami gogo. Mine ngiyahamba ngisayowufuna umsebenti
         emadolobheni. Enhlitiyweni yami ngisafuna kuchubeka nesikolo. Intfo nje
         kutsi ngite imali. Yingako-ke ngisafuna kubambabamba ematohwana kuze 15
         ngitfole bozukwana bekungichuba esikolweni.'

         'Buka-ke kube malume wakho ngumuntfu ngabe sitsengisa yinye inkhomo
         khona utotfola imadlana yekuyowufuna leyo misebenti phela …'

         'Hhawu gogo ungaze utihluphe ngekucabanga intfo lenjalo. Atsengise
         inkhomo malume? Ngabe ngigezephi angentele loko? Uyambona nawe 20
         uvuka indlwabane nakukhulunywa indzaba yetinkhomo. Malume angati kutsi
         waba njani, ute inyongo nemuntfu.'
         'Utawubulawa yinhlitiyo-ke ngobe mine angikho lapho. Mine ngeke ngize
         ngiyilwele intfo ingasiyo yami.'
                                                                           [Likhasi 120]

         2.1.1        Ngubani umlingisi losicaba kuletheksthi lengenhla?                    (1)

         2.1.2        Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

                      Kusho kutsini kutsi malume solo wabuya eJozi inhlitiyo yakhe
                      seyabalitje?

                      A   Seyabalula
                      B   Seyabalukhuni
                      C   Seyabaludzaka
                      D   Seyabamanti                                                       (1)

         2.1.3        Lokweluswa kwetinkhomo kuveta siphi sibekandzaba?                     (1)

Emalungelo agodliwe                                                                Phenya

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    9                          DBE/Lweti 2021
                                                 NSC

         2.1.4        Tinkhulumo taMshumayeli ngamalume wakhe tiveta luphi luhlobo
                      lweludvweshu? Sekela imphendvulo yakho.                                   (2)

         2.1.5        Uma ufundza lesicashunwa Mabhunu uvetwe njengemlingisi
                      lonjani ngekwesimilo? Sekela imphendvulo yakho.                           (2)

         2.1.6        Ngusiphi sigameko lesentiwa nguLindiwe Shongwe kuMshumayeli
                      lesenta bafundzi bamhleka nakefika esikolweni saseMajuba?                 (2)

         2.1.7        Lesehlakalo sekudzabuka kwelibhuluko laMshumayeli aze ahluleke
                      kusukuma ekilasini siveta luphi luhlangotsi lwemphilo yakhe?
                      Sekela imphendvulo yakho.                                                 (2)

         2.1.8        Mdlalose ubaluleke ngani emphilweni yaMshumayeli? Sekela
                      imphendvulo yakho.                                                        (2)

         2.1.9        Ngemaphuzu LAMABILI veta kutsi Mshumayeli bekahlukumeteka
                      kanjani ngenca yelibala lakhe.                                            (2)

         2.1.10       Kubeketela kuletsa imphumelelo ekugcineni. Bhala KUTSATFU.                (3)

2.2      Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.

         ITHEKSTHI D

         Mzukwana atseleka kuleli Mshumayeli, bekahlangabetwe nguMdlalose,
         Khanyisile kanye nagogo Finishi esikhumulweni setindiza eJan Smuts.
         Injabulo leyabakhona lapho ayichazeki. Mshumayeli wabuya sekakhulile
         alijahandvodza. Lihwanca beligcwele buso kepha lihhulwe kahle.
         Beseyihambile iminyaka kugogo Finishi. Nakuye Mdlalose beseyihambile.              5
         Kubo lilanga beseliyowushona kantsi kuboMshumayeli naKhanyisile
         belisaphuma. Liphuma nje, bahlome ngetikhali letifanele, imfundvo.
         'Ewu, kube nasekufeni kunje, ngabe kuncono,' kusho Mshumayeli ngesikhatsi
         basabingelelana. Phela, watsi ngekufika nje Mshumayeli, salukati
         lesingugogo Finishi satiphonsa kuye. Sambamba. Bagonana. Bacabuzana.               10
         Samyekelela. Kweta Khanyisile. Babambana bankonkoshelana. Bagonana.
         Bacabuzana. Bayekelana.
         Mdlalose welula sandla bachawulana waze wasihlukuta kabili katsatfu sandla
         saMshumayeli.
         Bangena emotini emabombo bawabhekisa ekhaya. Emaviki lamabili afikile              15
         Mshumayeli, kwahlatjwa imbuti bamentela umcimbi wekumhalalisela,
         ekuphumeleleni kwakhe etifundvweni takhe. Salukati lesingugogo Finishi
         sangena esibayeni sabikela labaphasi. Saya nasedlizeni lamkhulu
         Gendinyoni sayowukhuluma kulo. Senta loku nje siphetse lijazi nesigcoko
         semfundvo saMshumayeli labuye naso phesheya.                                       20
         NaMdlalose bekakhona kulowo mcimbi. Wasukuma naye wabeka emavi.
         'Siyabonga Mshumayeli chawe lakitsi. Usebentile ndvodzana. Tsine sonkhe
         siyatigcabha ngawe. Sifuna loku-ke kubantfwabetfu. Hhayi lentfo leseyenteka
         kulamalanga emfundvweni yetfu. Siyabonga ndvodzana kutsi ulwe kulwa
         lokuhle.'                                                                          25
                                                                            [Likhasi 194]

Emalungelo agodliwe                                                                 Phenya

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2      10                       DBE/Lweti 2021
                                                   NSC

         2.2.1        Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

                      Letheksthi lengenhla iveta yiphi incenye yesakhiwo salenoveli?

                      A   Setfulo
                      B   Luvutfondzaba
                      C   Sicakacaka
                      D   Siphetfo                                                              (1)

         2.2.2        Letheksthi isivetela siphi simo semoya? Sekela imphendvulo
                      yakho.                                                                    (2)

         2.2.3        Bhala KUBILI lokuvetwe kutheksthi lokukhomba kutsi gogo Finishi
                      bekakholelwa emadlotini.                                                  (2)

         2.2.4        Lenkhulumo lekuletheksthi letsi, 'kuboMshumayeli naKhanyisile
                      lilanga belisaphuma' ichaza kutsini?                                      (2)

         2.2.5        Ngekwakho kubona ngabe tintfo tenteka ngasiphi sikhatsi semphilo
                      kuletheksthi lengenhla? Sekela imphendvulo yakho.                         (2)

         2.2.6        Endzaweni lesihlala kuyo bakhona yini bomake labafana namake
                      waMshumayeli? Sekela imphendvulo yakho.                                   (2)

         2.2.7        Ngekubona kwakho emantfombatane             alomuhla    afundzani
                      kuKhanyisile? Bhala KUBILI.                                               (2)

         2.2.8        Sincumo saMshumayeli sekuyekela Angela nemsebenti eMelika
                      abuyele emuva ekhaya simveta angumuntfu lonjani? Sekela
                      imphendvulo yakho.                                                        (2)

         2.2.9        Ngumuphi   umlayeto        lowedluliswa   ngumbhali     ngemphilo
                      yaMshumayeli?                                                             (2)

                                                                 SAMBA SESIGABA A:              35

Emalungelo agodliwe                                                                    Phenya

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    11                      DBE/Lweti 2021
                                                 NSC

SIGABA B: UMDLALO

UMBUTO 3: LAHLOMA LADVUMA – Z Motsa

3.1      Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.

         ITHEKSTHI E

         VUSEMATFWA: (Akanamandla ubukeka agula) Ngibonga kugcwala
                     umlomo wakitsi. Ungikhiphe egodzini! Lomuntfu simfuye
                     lapha esigodlweni nje uyimamba lukhonkhotse!
         TSEMBATIVE: Uphi nyalo?
         VUSEMATFWA: Utse uyabuya nakabuya uyangenyusa vele. Angati nekutsi              5
                     ubhekephi.
         TSEMBATIVE: (Amsukumisa) Asiphumise kwembane, utate asikhandze
                     lapha. Futsi singahle sihambe kalukhunyana ngobe naku
                     seliyacinisa kudvuma lapha ngaphandle. Ngigwaze
                     balindzisango lababili nangingena lapha, asetsembe kutsi            10
                     basakhubatekile angeke bangilandzele, nekutsi kute
                     longibonile wahlaba umkhosi. Phakamisa tinyawo, jaha!
                     Kubi!
         VUSEMATFWA: Ewu, kuyala! Phela nendlala seyadla yakhatsala!
         TSEMBATIVE: (Bema) Ubona kutsini? Ngikwetjatse? (Litsi manya                    15
                     umbane!)
         VUSEMATFWA: Ase setame futsi sibone. Hheyi mubi nalombane bo!
                     (Nakatsi uyamphakamisa kungene Qedizizwe.)
         QEDIZIZWE:  Wo! Ngamakhos' oJijimeza! (Ngeluhleko lwendzelelo)
                     Bayede Makhosi! Bhojongwana ndini, iyaphi inyamazane                20
                     yami?
         TSEMBATIVE: (Abeka Vusematfwa phasi) Ubute kube ungati yini?
         QEDIZIZWE:  (Abatungeleta ngendzelelo nekutetsemba lokukhulu) Wo!
                     Sekunguwena iqhawe loButfwa kulezinsuku? Uyawubona
                     umkhonto lona? Udla fumuka udle silaza, udla igazi                  25
                     lamaqhawe! Leli ebeliconsa lapha selipholile, umkhonto
                     ufuna ukuhlala ushisa. Thatha ezakho-ke nsizwa
                     sizwan'amandla.
         TSEMBATIVE: (Akhweshisela           Vusematfwa          khashanyana
                     ngaselutsandzane) Ngulapho ngikhona-ke lapho! Ngite                 30
                     ngihlomile-ke Zulu! Vika! (Bavikisana.)
         QEDIZIZWE:  Namhlanje iganel'esokeni Nozinja kababa! Kudala nizenza
                     ababusi ngento engacaci. Lowo ozothola uBukhosi
                     ngozobe ebulwele. Vika! Nanso! (Avike Tsembative
                     aphindze agadle.)                                                   35
         TSEMBATIVE: Anginavu nawe jaha! Yivume! (Asengaketeleli simhlabe
                     emkhonweni sikhali saQedizizwe.)
                                                                      [Emakhasi 61–62]

         3.1.1        Nguyiphi inkinga lekahlangabetana nayo Tsembative ngalesikhatsi
                      etama kusita Vusematfwa?                                               (1)

Emalungelo agodliwe                                                              Phenya

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2     12                        DBE/Lweti 2021
                                                  NSC

         3.1.2        Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.
                      Bekasho kutsini Tsembative nakatsi, abaphumise kwembane?
                      A   Abaphume ngekushesha.
                      B   Abaphume ngemandla.
                      C   Abaphume ngekunyenya.
                      D   Abaphume ngesineke.                                                  (1)
         3.1.3        Nhloboni yeludvweshu loluphakatsi kwaTsembative naQedizizwe
                      kuletheksthi?                                                            (1)
         3.1.4        Bhala KUBILI lokungenta lesicashunwa sitfokotelwe esiteji.               (2)
         3.1.5        Yini lebeyenta kutsi Imbiba yetsembe kutsi nguVusematfwa
                      labebekwa njengenkhosi yeBatfwa?                                         (2)
         3.1.6        Lokudvuma nekumanyata kwelitulu kulitjelani         tetsamelilwati
                      kuletheksthi? Sekela imphendvulo yakho.                                  (2)
         3.1.7        Nawufundza lesicashunwa yini lengakuheha kutsi ufundze lomdlalo
                      wonkhe? Sekela imphendvulo yakho.                                        (2)
         3.1.8        Lenkhulumo letsi, 'tibanjwa ngaletikudlako' inamuphi umphumela
                      emphilweni yaVusematfwa? Sekela.                                         (2)
         3.1.9        Sihloko lesitsi, 'Lahloma Ladvuma' siyahambisana yini nemdlalo
                      wonkhe? Sekela.                                                          (2)
         3.1.10       Sento seMbiba sekuvumela Tsembative kutsi ahambe naKhetsiwe
                      ngabe siyahambisana yini nesikhatsi sanyalo? Sekela.                     (2)
3.2      Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
         ITHEKSTHI F
         NDVUKUTEMPHI:           Ufike nini wena lapha? (Ubeka tikhali takhe ubuyela
                                 esihlalweni.)
         MADZANDZA:              (Etama      kwehlisa     kuphakama      kwemaphaphu)
                                 Ngiyangena nje 'Temphi'. Ninjani vele?
         NDVUKUTEMPHI:           Ucinisile?                                                5
         MADZANDZA:              Hawu? Yebo ngiyangena nje! Nalaba labeme
                                 esangweni bangafakaza.
         NDVUKUTEMPHI:           Cha akudzingeki loko. Kadze sanigcina.
         QEDIZIZWE:              E- e! Kungaba kuhle mina ngicele indlela, Zinyane
                                 leSilo. Masiyibone ngosuku loButimba leyo nyamazane.      10
                                 Ayixabene!
         NDVUKUTEMPHI:           Kulungile Zulu, asimise kanjalo. (Aphume Qedizizwe)
                                 Tjela mine, ukhala ngani-ke lamuhla?
         MADZANDZA:              Kute lengikhala ngako. Ngitse asengitokubona nje ngive
                                 kutsi solo mane uyakhiphita yini ngalomntfwanakho …       15
         NDVUKUTEMPHI:           Ngakutjela kutsi angati lutfo. Ufuna ngikhulume
                                 kangakhi?
         MADZANDZA:              Uyati angiva kutsi lomntfwanami usikhubekiso ngani
                                 loba nemkhosi sewengcile awukabutfoli nebukhosi lobe
                                 ubu …                                                     20
Emalungelo agodliwe                                                                 Phenya

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2     13                        DBE/Lweti 2021
                                                  NSC

         NDVUKUTEMPHI:           (Asondzela kuye kungatsi ufuna kumbeka sandla.)
                                 Yewena! Yekela tindzaba letingasito takho uyangiva?
         MADZANDZA:              Cha kumangala nje kutsi sewusikhubekiso ngani nyalo.
                                 Kumbe vele awusangitsandzi? Mhlawumbe bacinisile
                                 laba labatsi liso lakho selinamatsele kuKhetsiwe, 25
                                 iNdlovuka …
         NDVUKUTEMPHI:           Khetsiwe wani? Leyo ntfo leyo! Nginje nje nje ngiyo!
         MADZANDZA:              Nx!
         NDVUKUTEMPHI:           'Temphi', vele uyamphika lomntfwana?
         MADZANDZA:              Uvile nje! Ngiphindze kangakhi?                      30
                                 Ulahla litsambo lakho? Cha angikushiye-ke. Bengitsi
                                 umfula sewubohlile. (Atsi nase afulatsela agucuke
                                 ambuke atsi) Ubolibamba lingashoni. Siphundvu
                                 sibohlala sibona ngobe labosa ngebumnyama
                                 esangweni bangahle bose emantjontjo uwabukile, 35
                                 tinyenti kabi tinkhomo letilindze kuhlatjwa.
                                                                              [Likhasi 45]

         3.2.1        Nguyiphi lenkinga lebukene naMadzandza kuletheksthi?                     (1)

         3.2.2        Bhala umugca lokhomba kutsi Ndvukutemphi uneludlame?                     (1)

         3.2.3        Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

                      Bekasho kutsini Qedizizwe nakatsi ucela indlela?

                      A   Ucela kulahla.
                      B   Ucela kulala.
                      C   Ucela kuhlala.
                      D   Ucela kuhamba.                                                       (1)

         3.2.4        Lomdlalo lotsi, 'Lahloma Ladvuma' uluhloboluni lwemdlalo? Sekela.        (2)

         3.2.5        Lokutsi Madzandza abe          nesisu   angakashadi     kusitjelani
                      ngekutiphatsa kwakhe?                                                    (2)

         3.2.6        Inkhulumiswano        phakatsi   kwaQedizizwe      naNdvukutemphi
                      iyawutfutfukisa yini lomdlalo? Sekela.                                   (2)

         3.2.7        Ngabe umdlali longuNdvukutemphi angafanela yini kuba ngubabe
                      locotfo? Sekela imphendvulo ngalokwenteka kuletheksthi.                  (2)

         3.2.8        Khetsiwe abeyintfombatane letiphetse kahle futsi iwati emalungelo
                      ayo. Vuma nobe uphikise lombono.                                         (2)

         3.2.9        Tfolwane naSigwaca bebatindvuna letetsembekile kuVusematfwa.
                      Fakazela lombono ngalokwenteka ngelilanga lesibhimbi.                    (2)

         3.2.10       Uyavuma yini kutsi siphetfo salomdlalo siveta lebesingakulindzeli?
                      Sekela imphendvulo yakho ngemaphuzu LAMABILI.                            (3)

                                                                SAMBA SESIGABA B:              35

Emalungelo agodliwe                                                                   Phenya

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2      14                    DBE/Lweti 2021
                                                   NSC

SIGABA C: TINDZABA LETIMFISHA

UMBUTO 4: TELUTSANDVO ATIPHELI – JJ Ncongwane

Phendvula YOMIBILI imibuto lebutwe ngetindzaba letimfisha.

4.1      'LIZIZI' – JJ Ncongwane

         Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.

         ITHEKSTHI G

         Kwase kuvakele kutsi tifo letinyenti bantfu baseMlambongwenya batitfola
         ematfunjini latsengiswa bantfu labatsite ngalokungekho emtsetfweni. Loku
         kwatfolakala embikweni lowakhishwa Litiko Letemphilo Netenhlalakahle.
         Ngobe sandla semtsetfo asikhetsi kutsi uyahlupheka nome cha. NaSibhono
         lebekadze     atiphilisa ngekutsengitsengisa    ematfumbu,   watikhandza 5
         sesimlengele enhloko.
         Besekumahlandla lamanyenti dokotela wetinkhomo amnyenti lapha
         emadzeleni. Bekatsi angefika atsatse bulongo baleyo nkhomo letawuhlatjwa
         ahambe angene ehhovisini lakhe khona lapha emadzeleni. Kutawutsi-ke
         emuva kwamahora lamabili atfumele umbiko kutsi bulongo benkhomo 10
         nombolo bani bukhombisa kutsi inesifo. Ngako-ke leyo nkhomo ayiyombelwa.
         Kulapho-ke kwacala kujokotela nekukhonondza kubahlindzi nakuto tisebenti
         jikelele. Kulapho-ke futsi umnumzane Madoda umnikati wasemadzeleni
         acinisa khona sandla watsi: akungabikho namunye umuntfu lophuma
         nematfumbu ngaphandle kwemvumo yakhe. Lotawutfolakala aphuma 15
         nematfumbu litakumenela lijele kalangashona, kavalwangekukhiya,
         kavulwangekukhiya.
         Wema Sibhono wayibuka inkhabi lenkhulukati ngalelinye lilanga iyombelwa
         yonkhe nesikhumba sayo ingamane idlelwe inyama. 'Inyanisi tiyadzela
         tintfutfwane netinondvo tona tentelwa nje lidzili lamahhala,' wakhuluma lamavi 20
         Sibhono wacedza wacoshama wokhela lipipi lakhe wabhema.
         Kwatsi entsambama nasishayisako sikwati, Sibhono njengemuntfu losala
         emuva akhiye: watsi uyakhiya kulenye indlu, wabona kulenga ematfumbu.
         Wacalata wabona kutsi kute lombonako, kantsi nemLumbi Madoda usaye
         ngasendlini.                                                          25
         'Mncwi, lelitfuba leli ngiyalisebentisa lamuhla. Nangipholisa emaseko ngabe
         kusho kutsi angiyati inhlupheko lengiphetse.'
                                                                         [Likhasi 89–90]

         4.1.1        Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

                      Ngumuntfu lonjani lobitwa ngekutsi lizizi?
                      A   Ngumuntfu lotsandza inhloko.
                      B   Ngumuntfu lotsandza inyama.
                      C   Ngumuntfu lotsandza inyoni
                      D   Ngumuntfu lotsandza inyanga                                       (1)

Emalungelo agodliwe                                                                Phenya

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2      15                          DBE/Lweti 2021
                                                   NSC

         4.1.2        Ngaphandle kwekusebenta emadzeleni nguyiphi lenye indlela
                      bekatiphilisa ngayo Sibhono?                                                 (1)
         4.1.3        Letheksthi lengenhla yenteka ngasiphi sikhatsi semphilo? Sekela
                      imphendvulo yakho.                                                           (2)
         4.1.4        Nika sizatfu lesicinile lesenta kutsi bahlindzi bakhonondze
                      ngekulahlwa kwenkhomo yonkhe kutsiwa inesifo.                                (2)
         4.1.5        Hlobo luni loludvweshu lolutfolakala kuletheksthi lengenhla?
                      Sekela imphendvulo yakho.                                                    (2)
         4.1.6        Ngemaphuzu LAMABILI chaza similo saMadoda ngekubuka indlela
                      bekalichuba ngayo libhizinisi lakhe.                                         (2)
         4.1.7        Ngumuphi umlayeto longawedlulisela          kebantfwini   bendzawo
                      ngalokwentiwa nguSibhono?                                                    (2)
         4.1.8        Ucabanga kutsi sento saSibhono sekuntjontja ematfumbu
                      besingeke samfaka ejele na? Sekela imphendvulo yakho.                        (2)
         4.1.9        Ngekubona nguliphi litiko lebelingasita Sibhono futsi ngayiphi?              (2)
         4.1.10       Veta tizatfu LETIMBILI letenta sitsi lendzatjana iphetseke kahle.            (2)
4.2      'SULUMLOMO' – JJ Ncongwane
         Fundza letheksthi bese uphendvula imibuto lelandzelako.
         ITHEKSTHI H

         'Sulu mntfwanaketfu, ngicela kutsi ungasaphindzi ungibite ngenkhwela. Lentfo
         leyo iyangilulata.' Kusho Dzeliwe Mkhonta adzimate abambe elukhalweni.
         Phela ngalenye intsambama, Sulumlomo wefika wema esangweni
         kaMashinini, kamalume waDzeliwe phela,washaya inkhwela abita Dzeliwe.
         Waphuma waphonseka Dzeliwe. Kwatsi nakatsi uyaphuma emnyango,                         5
         wahlangana nenja wagilana nayo iphuma itsi kubitwa yona. Yakhala
         buklewuklewu inja. Yamfakela tinhloni inja waya esangweni asakhophota
         abuke phasi.
         'E, uyabona-ke Dzeliwe sengitakwenta njeyi nyalo, ngitawutsi ngingafika
         lapha esitaladini salapha kamalume wakho, macondzana nelikhaya, ngitsatse             10
         litje lelincane ngiliphose etikwendlu. Ngitawujikijela ematje lamatsatfu
         etikwendlu tikhawu letintsantfu kute nawungakeva kodvwa lesitsatfu ulive.
         Kutawudzingeka kutsi onkhe emalanga entsambama tindlebe takho uhlale
         utivulile kudzimate kushaye insimbi yemfica ebusuku.' Kusho Sulumlomo.
         'Kulungile Sulu, shangatsi lilungile futsi lincono lelichinga lakho kunalokubitwa     15
         ngenkhwele shangatsi ngiyinja.' Kusho Dzeliwe. Phela Dzeliwe lona
         bekancama ngemtimba alingana namalume wakhe nangebudze.
         Bayichuba-ke leyo ndlela yekubitana sikhatsi lesidze yaba yimphumelelo.
         Bekutsi lapho nakeva litje litsi thara-thara etikwemathayela Dzeliwe, ageze.
         Kutsi lapho nakukhala lesibili agcoke atifutse ngemakha akhe lawakhontile             20
         i-C.C. Kutsi lapho nakukhala lesitsatfu aphume samuntfu loya ngephandle,
         endlini lencane phela.
                                                                           [Likhasi 205–206]

Emalungelo agodliwe                                                                     Phenya

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2       16                         DBE/Lweti 2021
                                                    NSC

         4.2.1        Bhala BUNYE bubi bekutsi Dzeliwe atsandzane naSulumlomo
                      nalendvodza lehamba ngemoto.                                               (1)

         4.2.2        Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

                      Asho kutsini emavi aDzeliwe latsi, 'Lentfo leyo iyangilulata'?

                      A   Asho kutsi iyamjabulisa.
                      B   Asho kutsi iyamkhuphula.
                      C   Asho kutsi iyamehlisa.
                      D   Asho kutsi iyamdvumisa.                                                (1)

         4.2.3        Bangaki balingisi labakulendzatjana?                                       (1)

         4.2.4        Nguyiphi intfo lekuletheksthi lengakwenta            kutsi    ufundze
                      lendzatjana uyofika nayo esiphetfweni?                                     (1)

         4.2.5        Ngukuphi lokwehlisa sitfunti saDzeliwe kuletheksthi?                       (2)

         4.2.6        Itsini ingcikitsi yaletheksthi lengenhla? Sekela imphendvulo yakho.        (2)

         4.2.7        Kuliciniso nobe kuliphutsa yini kutsi Sulumlomo ngumlingisi
                      longenawo emaciniso? Sekela imphendvulo yakho.                             (2)

         4.2.8        Catsanisa similo saDzeliwe neselusha loluphila kulesikhatsi
                      sanyalo.                                                                   (2)

         4.2.9        Kulingana kwaDzeliwe namalume wakhe ngekwemtimba kudlala
                      yiphi indzima kulendzatjana nawubuka siphetfo sayo?                        (2)

         4.2.10       Ngutiphi tecwayiso longacwayisa lusha             ngato      nawubuka
                      lokwenteka kulendzatjana? Nika TINTSATFU.                                  (3)

                                                                   SAMBA SESIGABA C:             35

Emalungelo agodliwe                                                                    Phenya

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2    17                     DBE/Lweti 2021
                                                 NSC

SIGABA D: TINKONDLO
UMBUTO 5: EMATFUNDVULUKA – BB Malangwane
Phendvula TOTIMBILI tinkondlo lekubutwe ngato.
5.1      Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako.

         SILOMO SAKULELI – VJ Nkwanyana
         1        Ngiyawanabela lawo mandl' akho latfusako,
         2        Ngiwabek' eludzengelweni ngiwatfose,
         3        Ngelunwali abebovu njemagudvwane,
         4        Lebeniwatfolela ngetingib' emasimini,
         5        Nitosonga ngawo ngisekuy'ekwaluseni,
         6        Neluse tinjongosi netindlulamitsi,
         7        Tigaluj' ematfunga netihlahlakati
         8        Tematfundvuluka letibunongonongo njengemshushutane.
         9        Lapho betigewuke tigewukile,
         10       Kodvwa nibe nitseleka nato selitsambeme,
         11       Kujakadvula timbedvula nemakhonyane,
         12       Banibone neyisa mbamba banikhwive ngemiboyi,
         13       Lapho wahlomuka njengelubhaca,
         14       Washantjukela bondlebetikhanyilanga,
         15       Lebashwal' emachawe lamakhulukati,
         16       BoSteve Biko lebalentukiswa netayendle.
         17       Nibangameli bekusikhots' emanceba,
         18       Lapho sabhohoma saviwa beTranskei,
         19       Basihloma wena chawe lelingundzabamlonyeni,
         20       Lapho wawumise inhlokwan' ulwa njengemamba,
         21       Nkhosi yami besitawutsini singenaye
         22       Umsiti lofana naw' asimeme nanoma sonile,
         23       Simagwal' ekubeni labutsekiswa emanyamane,
         24       Wasichweba ngaleliphimbo lakho sitinkihlinga.
         25       Wasihloma timbaca letakleletisa tingcondvo,
         26       Lebetibhukush' ebumnyameni lobungubona,
         27       Busigila njengetiphunti sadzedzemelela,
         28       Kulichitjana lelilele bomokhane netimfundzamakhwela,
         29       Lesatiphulula kulo sesiphetfwe ngemazeze,
         30       Lebekasitinyela sivuvuke ngemadlaziyane,
         31       Kodvwa ngesekufika kwakho silele mbamba
         32       Lolo shawulo lwensangu lusisindze tinhloko salala.
         33       Wena ntentewan' ulibhubezi lelisabekako,
         34       Lamahlatsi ngewakh' ubhodla kanye,
         35       Kuphume nabobabe ndlovu labaphetse
         36       Imicibisholo lekhafula tinhlase,
         37       Laph' ingene khon' ubashiya nebunyanga,
         38       Lapho wawubonwa belive leMaputo,
         39       Beta batewutselelana kuleyo midzibi yakho,
         40       Jozi, uyinkunkela Madiba chawe lemachawe.
                                                                          [Likhasi 52]

Emalungelo agodliwe                                                             Phenya

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2     18                       DBE/Lweti 2021
                                                  NSC

         5.1.1        Hlobo luni lweluchumano lolusemgceni we-18 newe-20?                    (1)

         5.1.2        Khetsa YINYE imphendvulo kuleti.

                      Bunkondlo buni lobusemgceni lolandzelako?

                      'Lapho betigewuke tigewukile.'

                      A   Imphindvwa
                      B   Imphindza
                      C   Indida
                      D   Imvumelwano                                                        (1)

         5.1.3        Sinongo sini lesisemgceni we-33? Usho ngani?                           (2)

         5.1.4        Chaza ngekuhleleka kwemigca nemagama kulemigca lengentasi?

                      'Nitosonga ngawo ngisekuy'ekwaluseni,
                      Neluse tinjongosi netindlulamitsi'                                     (2)

         5.1.5        Khokha umugca lonesidvonsamoya endzimeni yekugcina bese
                      uyasidvwebela.                                                         (2)

         5.1.6        Sonkondlo bekakusiphi      simo   nakabhala   lenkondlo?   Sekela
                      imphendvulo yakho.                                                     (2)

         5.1.7        Sonkondlo bekachazani ngemugca we-36?                                  (2)

         5.1.8        Lomugca longentasi usiletsela siphi sitfombe ngaMadiba?

                      'Lapho wawumise inhlokwan' ulwa njengemamba'                           (2)

         5.1.9        Ucabanga kutsi yini sonkondlo angalufaki luphawu emgceni
                      wekucala kulena lelandzelako?

                      'Nkhosi yami besitawutsini singenaye
                      Umsiti lofana naw' asimeme nanoma sonile'                              (2)

         5.1.10       Ngabe sihloko siyahambisana yini naloko lokuchazwe inkondlo?
                      Sekela imphendvulo yakho.                                              (2)

Emalungelo agodliwe                                                                Phenya

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2       19                    DBE/Lweti 2021
                                                    NSC

5.2      Fundza lenkondlo bese uphendvula imibuto lelandzelako.

         SIHLALO SEBUKHOSI– JJ Thwala

         1       Sewusitfolile sihlalo sebukhosi,
         2       Kadz' usisimel' ungabutsi shu,
         3       Wehla wenyuk' imini nebusuku
         4       Ufuna kuphats' umphakatsi.

         5       Selifikile litfuba lakho-ke manje,
         6       Livete likhono lakho njengesetsembiso,
         7       Uvumile ngemlomo kuts' utakumela,
         8       Onkh' emehlo sekabuke wena.

         9       Usitholile sihlalo sebukhosi,
         10      Bewungati yini kutsi kushiwoni,
         11      Sewukhafulela etulu ngatsi uyasukelwa,
         12      Emuva naphambili awusaboni.

         13      Liholo lakho ligcwala libhavu,
         14      Inyanga iphela uvil' uvovekile,
         15      Lokumnadzi kuwe akusekho,
         16      Ngek' ukuphumisele kulabanye.

         17      Bapholile bontsanga yakho yimphelasontfo,
         18      Uyehla uyenyuka kuhle kweluhlanya,
         19      Sewemukwa nemvume yekuvala makhalekhikhini,
         20      Sihlalo sebukhosi kuphela lesikushisa njengemalangabi.
                                                                             [Likhasi 80]

         5.2.1        Bhala kutsi bunkondlo buni lobudvwetjelwe kulomugca longentasi.
                                                                                            (1)
                      'Sewusitfolile sihlalo sebukhosi'

         5.2.2        Khetsa YINYE imphendvulo.

                      Hlobo luni lwenkondlo lolu?

                      A   Isathaya
                      B   I-ephiki
                      C   Ilirikhi
                      D   Isonethi                                                          (1)

         5.2.3        Sentakutsi lesisetjentiswe emgceni we-2 sishoni?                      (1)

         5.2.4        Bhala bunkondlo lobutfolakala emgceni we-3 bese uyabuchaza.           (2)

Emalungelo agodliwe                                                                Phenya

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P2      20                           DBE/Lweti 2021
                                                   NSC

         5.2.5        Bekuyini inhloso yasonkondlo ngekubhala loko                lokushiwo
                      endzimeni yesitsatfu? Sekela imphendvulo yakho.                             (2)

         5.2.6        Endzimeni yesine khokha umugca lokhomba kutsi lomuntfu
                      lekukhulunywa ngaye akasawujabuleli lomsebenti wakhe.                       (2)

         5.2.7        Nguwuphi umoya lotfolakala kulenkondlo? Sekela imphendvulo
                      yakho.                                                                      (2)

         5.2.8        Kunemigca       lenemvumelwanosigcino      leyecako        endzimeni
                      yesitsatfu. Yibhale phasi bese uyayidvwebela.                               (2)

         5.2.9        Itsini ingcikitsi yalenkondlo? Sekela imphendvulo yakho.                    (2)

         5.2.10       Uyavumelana yini nalombono lotsi           bantfu     labasebentela
                      umphakatsi abakutfoli kuphumula?           Sekela      ngelokushiwo
                      yinkondlo.                                                                  (2)

                                                                SAMBA SESIGABA D:                 35
                                                              SAMBA SAKO KONKHE:                  70

Emalungelo agodliwe

## Related documents

- [Siswati FAL P1 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2021/3a4c8726-4210-4f8c-8015-183517969873) — siSwati FAL · QP · 2021 · siSwati
- [Siswati FAL P3 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p3-nov-2021/b6b85172-84cc-40ad-9855-906c5de3b459) — siSwati FAL · QP · 2021 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2023/a318895f-18ce-4519-b20e-34445220dd21) — siSwati FAL · QP · 2023 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2022/6395bf9a-760d-4438-b87f-d9a7f4b4737e) — siSwati FAL · QP · 2022 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2020](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2020/1aae4ae3-98a4-4246-8295-c28d18761561) — siSwati FAL · QP · 2020 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2019](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2019/78cd6363-f535-42b4-beac-0ac7551d1958) — siSwati FAL · QP · 2019 · siSwati

## More from Grade 12 siSwati FAL

- [Gr 12 Siswati FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-siswati-fal-atp-2023-24/ce3a9844-e0b6-45d1-8a07-5bc3b067b26c) — ATP
- [Siswati FAL P1 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-siswati/77baa88e-747f-42f2-a24c-b0a40682e171) — Memo · 2025 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-siswati/dac07b60-c65f-4973-8d28-afc3ae437e5c) — Memo · 2025 · siSwati
- [Siswati FAL P1 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2024-mg/f889ad88-6744-4f37-b042-7909905094da) — Memo · 2024 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2024-mg/a2d461e4-1cd9-482a-abb8-55e4fd93508d) — Memo · 2024 · siSwati
- [Siswati FAL P3 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p3-nov-2024-mg/0bd3d12a-8f2b-400b-b143-8166bf7d47e2) — Memo · 2024 · siSwati

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
