# siSwati FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2021 Memo

> Grade 12 siSwati FAL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2021, 11 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p3-nov-2021-mg/2460caa3-1f06-4148-8eb2-43fd9392cd1d
- Updated: 2026-10-29
- Subject: siSwati FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Siswati
- Document type: Memorandum
- Year: 2021
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 11

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [siSwati FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/siswati-fal) › [siSwati FAL Grade 12 Paper 3 NSC November 2021 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p3-nov-2021-mg/2460caa3-1f06-4148-8eb2-43fd9392cd1d)

## About this document

Siswati Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2021 · siswati. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Siswati FAL P3 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p3-nov-2021/b6b85172-84cc-40ad-9855-906c5de3b459) — QP · 2021 · siSwati

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                  NATIONAL
                             SENIOR CERTIFICATE

                                  LIBANGA 12

           SISWATI LULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA (FAL)

                          LIPHEPHA LESITSATFU (P3)

                                    LWETI 2021

                            TICONDZISO TEKUMAKA

EMAMAKI: 100

                      Leticondziso Tekumaka tinemakhasi la-11.

Emalungelo agodliwe                                              Phenya

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3        2                    DBE/Lweti 2021
                                          NSC – Ticondziso Tekumaka

SIGABA A: INDZABA

1.1      INDZABA LELANDZISAKO/LECHAZAKO/LEVETA LIMUVA LEMBHALI

         Lengakubona ngalelo langa.

         Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako:
          Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo.
          Akuvele lusuku lapho wabona khona loko lokhuluma ngako.
          Akuvele tintfo lewatibona ngalelo langa.
          Akuvele tizatfu letenta kutsi ungakukhohlwa loko wakubona.
         (Naleminye imibono yebahlolwa yemukelekile).                                       [50]

1.2      INDZABA LECHAZAKO/LELANDZISAKO/LEHLANGOTSILUNYE

         Kulwa kwebafundzi etikolweni.

         Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako
          Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo.
          Akuvele tindlela letahlukene letingasetjentiswa            kucedza   kulwa
             kwebafundzi etikolweni.
          Akuvele imbangela yekulwa kwebafundzi.
          Akuvele kutsi kulwa etikolweni kunayiphi ingoti.
         (Naleminye imibono yebahlolwa yemukelekile).                                       [50]

1.3      INDZABA LEVETA LIMUVA LEMBHALI/LELANDZISAKO/LECHAZAKO

         Kwelulekwa kwayisita imphilo yami.

         Indzaba ayifake lamaphuzu lalandzelako:
          Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo.
          Akuvele kutsi welulekwa ngubani? Bekwente njani?
          Akuvele kutsi wasitakala njani ngemuva kwekwelulekwa.
         (Naleminye imibono yebahlolwa yemukelekile).                                       [50]

1.4      INDZABA LENHLANGOTSIMBILI/LEHLANGOTSILUNYE/LECHAZAKO

         Bantfu labasha nemabhizinisi.

         Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako:
          Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo.
          Akuvele buhle bekuba nemabhizinisi kwebantfu labasha.
          Akuvele bubi bekuba nemabhizinisi kwebantfu labasha.
         (Naleminye imibono yebahlolwa yemukelekile).                                        [50]

Emalungelo agodliwe                                                               Phenya

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3        3                        DBE/Lweti 2021
                                          NSC – Ticondziso Tekumaka

1.5      INDZABA LEHLANGOTSILUNYE/LEHLANGOTSIMBILI/LECHAZAKO

         Ithekhinoloji yenta imphilo ibe lula.

         Indzaba ingafaka lamaphuzu lalandzelako:
           Indzaba ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo.
          Labavumako batawuveta lusito loluletfwa ithekhinoloji emabhange/
            emakhaya/emisebentini leminyenti njll.
          Labaphikisako batawuveta tinkinga letiletfwa ithekhinoloji emabhange
         (Naleminye imibono lenembako yebahlolwa yemukelekile).                                 [50]

1.6      1.6.1-       Bahlolwa     batawunika     tihloko     letihambelana     netitfombe
         1.6.3        bangagudluki kuto. Letindzaba tetitfombe tingatsatsa nobe
                      nguluphi luhlobo lwetindzaba kuleti: lelandzisako/lechazako/
                      lehlangotsilunye/lenhlangotsimbili/leveta limuva lembhali.

 BONA IRUBHRIKI YEKUMAKA INDZABA SIGABA A.
                                                                      SAMBA SESIGABA A:         50

Emalungelo agodliwe                                                                   Phenya

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3        4               DBE/Lweti 2021
                                          NSC – Ticondziso Tekumaka

SIGABA B: EMATHEKSTHI EMIBHALOMBIKO LEMIDZANA

2.1      INCWADZI YEBUHLOBO

         SAKHIWO SENCWADZI YEBUHLOBO

            Ayibe nesingeniso, umtimba nesiphetfo.
            Ayibe nelikheli linye lemhlolwa lelinelusuku esandleni sekudla.
            Akweciwe umugca.
            Akube nesibingelelo lesihambisana neluhlobo lwencwadzi esandleni
             sesancele.
            Akweciwe umugca.
            Akube nemapharagrafu/tigaba/tindzima.
            Akweciwe umugca kube nesivaleliso lesifanele (ligama lemhlolwa
             lelingenasibongo) ekugcineni kwencwadzi, esandleni sesancele.             [30]

2.2      UMLANDVOMUFI

         Akubhalwe lamaphuzu lalandzelako:
          Awube nesingeniso, umtimba nesiphetfo.
          Ligama nesibongo saloshonile.
          Lapho bekahlala khona.
          Umnyaka, lusuku lwekutalwa nelekushona.
          Indzawo lashonele kuyo.
          Kugula nekushona kwakhe.
          Temfundvo.
          Temsebenti.
          Labashiye emhlabeni.                                                        [30]

2.3      UMBIKO

         Akubhalwe lamaphuzu lalandzelako:
          Awube nesingeniso, umtimba nesiphetfo.
          Akube khona ligama laloya kuye.
          Akube khona ligama lalobuya kuye.
          Akuvele lusuku lokubhalwe ngalo umbiko.
          Akuvele sihloko saloko lokubhalwa ngako.
          Akube khona umongo wembiko.
          Akube khona emavi ekubonga.
          Lobhalile akasayine ekugcineni.                                             [30]

Emalungelo agodliwe                                                          Phenya

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3        5                        DBE/Lweti 2021
                                          NSC – Ticondziso Tekumaka

2.4      INKHULUMISWANO

         Akubhalwe lamaphuzu lalandzelako:
          Emagama ebangani lababili labakhulumako.
          Emaphuzu laphatselene nekubonisa umngani ngekuphendvula batali
            ngendlela lengasikahle.
          Emaphuzu lasekela imibono yalokhulumako.
          Tikhulumi tingagudluki esihlokweni.
          Umoya nerejista yetiphakamiso kube ngulokwemukelekile.                               [30]

 BONA IRUBHRIKI YEKUMAKA UMBHALOMBIKO LOMUDZANA.

                                                                      SAMBA SESIGABA B:         30

Emalungelo agodliwe                                                                   Phenya

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3        6                    DBE/Lweti 2021
                                          NSC – Ticondziso Tekumaka

SIGABA C:      EMATHEKSTHI EMIBHALOMBIKO LAMAFISHA/LATICUKATSILWATI

3.1      SIKHANGISI

         Lokubalulekile ngesikhangisi:
          Asihehe (akusetjentiswe simo lesitakwenta sikhangisi sidvonse emehlo
             sibuye sikhumbuleke).
          Sebentisa imibala legcamile.
          Akusetjentiswe lulwimi loluhhungako.
          Akuvetwe injongo netetsamelilwati.
          Akusetjentiswe emasu ekukhangisa. Sibonelo: (Kusebentisa ticubulo
             netilogeni/ tihloko letidvonsa emehlo/kuchaza umkhicito ngalokufisha/
             buhle bemkhicito njll).
          Akuvele ligama lalokukhangiswako/libhizinisi lelikhangiswako.
          Likuphi nendzawo?
          Lowufunako uwutfola njani lomkhicito njll.                                       [20]

3.2      IDAYARI

         Lokubalulekile ngedayari:

          Akavete imiva yakhe ngembi kwaloluhambo.
          Akabhale tikhatsi letehlukene kulamalanga avete lenitawube nikwenta.
          Akavete lusuku, inyanga lwekuhamba.
         (Naleminye imibono yebahlolwa yemukelekile.)                                       [20]

3.3      TICONDZISO

         Lokubalulekile ngeticondziso:
          Dlani kudla lokunemphilo.
          Natsa emanti lekanele ngelilanga.
          Lala ema-awa la-8 ngelilanga.
          Tivocavoce.
          Ungabhemi ligwayi.
          Unganatsi tjwala kakhulu.
          Ungacabangi tinkinga kakhulu.
          Tinike sikhatsi sekuphumula.
          Tinike sikhatsi sekuvakasha ushaywe ngumoya.
          Fundza tincwadzi kute ingcondvo ivuleke.
         (Naleminye imibono lehambisana nekuhlala uphilile yemukelekile)                    [20]

 BONA IRUBHRIKI YEKUMAKA UMBHALOMBIKO LOMFISHA SIGABA C.

                                                                  SAMBA SESIGABA C:          20
                                                                SAMBA SAKO KONKHE:          100

Emalungelo agodliwe                                                               Phenya

### Page 7

Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3
                                                Downloaded from hlayiso.com                 7                                                                           DBE/Lweti 2021
                                                                                NSC – Ticondziso Tekumaka

CAPHELA:

 Sebentisa irubhriki njalo nawumaka indzaba (Liphepha le-3, Sigaba A).
 Emamaki lasukela ku-0–50 ehlukaniswe ngemazinga lasihlanu-(5) etinchazelo temakhono,
 Kuletimphawu taLokucuketfwe, Lulwimi neSitayela, letinchazelo temakhono letisihlanu tehlukaniswe ngekwelizinga lelisetulu ngalokubabatekako nelizinga
  lelisetulu ngalokungababateki, ngekwehlukana kwemamaki netinchazelo temakhono.
 Sakhiwo sona asitsintseki ngalokwehlukaniswa kwelizinga lelisetulu ngalokubabatekako nelinelizinga lelisetulu ngalokungababateki.

IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA [50 EMAMAKI]

    Timphawu                                       Emalengiso             Licophelo lelisetulu             Lokwenetisako                    Lokusilele             Lokungaphumelelisi
 LOKUCUKETFWE                                        28–30                      22–24                          16–18                          10–12                       4–6
 NEKUHLELA                                   -Imphendvulo                -Imphendvulo                 -Imphendvulo leyenetisako.     -Imphendvulo                -Yonkhe imphendvulo
                                             lengemalengiso lababateka   lesecophelweni lelisetulu    -Imibono ibumbene futsi        lengakabumbani.             iyanhlanhlatsa.

                        Lizinga lelisetulu
 (Imphendvulo                                ngetulu                     ngalokubabatekako.           ikholweka                      -Imibono ayikacaci kantsi   -Imibono ihlangahlangene
 nemibono)                                   kwalokulindzelekile.        -Imibono ivutsiwe, iyaheha   ngalokwenetisako.              futsi akusiyo               futsi iyadidana, ayikacondzi
                                             -Imibono ivutsiwe,          ihambisana nesihloko         -Kuhleleka kubumbene           yekuticambela.              ngco.
 Kuhleleka
                                             inekuhlakanipha,            ngalokuphelele.              nesingeniso, umtimba           -Buncane bufakazi           -Kunekuphindzaphindza
 kwemibono                                   lokukhombisa kucabanga      -Kuhleleka                   nesiphetfo                     bekuhleleka                 lokungevakali.

                       ngalokubabatekako
 nakulungiselelwa                            lokujulile.                 kusecophelweni lelisetulu    ngalokwenetisako.              nekubumbana.                -Akukho kuhleleka
 kubhala.                                    -Kuhleleka                  kakhulu, lokubumbene                                                                    nekubumbana.
 Kucikelelwa                                 kungemalengiso              nesingeniso, umtimba
 kwenhloso,                                  lababatekako, kubumbene     nesiphetfo.
 tetsamelilwati                              nesingeniso, umtimba
 nesimongcondvo.                             kanye nesiphetfo.
                                                      25–27                        19–21                        13–15                           7–9                          0–3

                        Lizinga lelisetulu
 30 EMAMAKI                                  -Imphendvulo                -Imphendvulo                 -Imphendvulo leyenetisako      -Imphendvulo legcwele       -Awukho namncane
                                             lengemalengiso kodvwa       lesecophelweni lelisetulu.   kodvwa kukhona                 kunhlanhlatsa.              umzamo wekuphendvula
                                             ingenato timphawu           -Imibono iyaheha,            lokungevakali kahle.           -Imibono ayihlangani,       ngesihloko.
                                             tekubabateka.               ihambisana nesihloko.        -Imibono ibumbene,             iyadidana.                  -Yonkhe imphendvulo
                                             -Imibono ivutsiwe futsi     -Kuhleleka                   iyakholweka.                   -Abukho bufakazi            iyanhlanhlatsa, ayemukeleki.

                       ngalokungababateki
                                             ihlakaniphile.              lokusecophelweni             -Kukhona kuhleleka lokutsite   bekuhleleka                 -Akuvakali,
                                             -Kuhleleka                  lelisetulu lokubumbene       kanye nekubumbana              nekubumbana.                kuhlangahlangene.
                                             lokungemalengiso,           nesingeniso, umtimba         nesingeniso, umtimba
                                             kubumbene nesingeniso,      nesiphetfo.                  nesiphetfo.
                                             umtimba nesiphetfo.

Emalungelo agodliwe                                                                                                                                                                Phenya

### Page 8

Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3
                                                                 Downloaded from hlayiso.com                 8                                                                          DBE/Lweti 2021
                                                                                                 NSC – Ticondziso Tekumaka

IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA [50 EMAMAKI] (continued)

     Timphawu                                                        Emalengiso               Licophelo lelisetulu             Lokwenetisako                Lokusilele             Lokungaphumelelisi
 LULWIMI,                                                              14–15                        11–12                          8–9                         5–6                        0–3
 SITAYELA                                                      -Umoya, irejista, sitayela   -Umoya, irejista, sitayela    -Umoya, irejista, sitayela   -Umoya, irejista,         -Lulwimi aluvakali.

                       Lizinga lelisetulu ngalokubabatekako
 NEKUHLUNGWA                                                   nesilulumagama               nesilulumagama                nesilulumagama               sitayela                  -Umoya, irejista, sitayela
 KWEMAPHUTSA                                                   kuhambelana nenhloso,        kuhambelana nenhloso,         kuhambelana nenhloso,        nesilulumagama            nesilulumagama
                                                               tetsamelilwati               tetsamelilwati                tetsamelilwati               akuhambelani              akuhambelani nakancane
                                                               nesimongcondvo               nesimongcondvo                nesimongcondvo               nenhloso,                 nenhloso, tetsamelilwati
 Kuhambelana
                                                               ngemalengiso lababatekako.   ngelicophelo lelisetulu.      ngalokwenetisako.            tetsamelilwati            nesimongcondvo.
 kwemoya irejista,                                             -Lulwimi lolunekutetsemba,   -Lulwimi lusecophelweni       -Lulwimi lusetjentiswe       nesimongcondvo.           -Silulumagama sincane
 sitayela,                                                     lolugculisako nalolunemba    lelisetulu kantsi nemoya      ngalokwenetisako kwetfula    -Kusetjentiswa            ngendlela yekutsi
 silulumagama                                                  ngemalengiso lababatekako.   uyemukeleka                   lokushiwo embhalweni.        kwelulwimi kusacatfuta.   lokubhaliwe
 nenhloso                                                     -Emasu ebugagu belulwimi      emphendvulweni yonkhe.        -Umoya uyenetisa.            -Umoya nekukhetseka       akungalandzeleki.
 nesimongcondvo.                                              asetjentiswe ngemphumelelo    -Emaphutsa eluhlelo           -Emasu ebugagu belulwimi     kwemagama
 Kusetjentiswa                                                lenkhulu kuveta umoya         nesipelingi akasimanyenti.    asetjentisiwe kunotsisa      akwemukeleki.
 kwelulwimi,                                                  nekuheha kwemphendvulo.       -Kuticambela                  lokucuketfwe.                -Silulumagama sincane
 timphawu tekufundza                                          -Esikhatsini lesinyenti       lokusecophelweni                                           kakhulu.
                                                              kakhulu emaphutsa eluhlelo    lelisetulu.
 nekubhala, luhlelo,
                                                              nesipelingi kute.
 sipelingi.                                                    -Kunekuticambela
 (lupelomagama)                                                lokungemalengiso lasetulu
                                                               kakhulu.
 15 EMAMAKI                                                                13                           10                             7                          4

                        Lizinga lelisetulu
                                                              -Lulwimi lusetjentiswe        -Lulwimi lusetjentiswe        -Lulwimi lusetjentiswe       -Lulwimi lusetjentiswe
                                                              ngemalengiso                  ngemphumelelo                 ngalokwenetisako kodvwa      ngalokungenetisi.
                                                              nangalokuveta umoya           lesecopheweni lelisetulu.     ngalokungafani embhalweni    -Kusetjentiswa
                                                              lokhutsatako                  -Umoya uyemukeleka futsi      wonkhe.                      kwetinhlobo
                                                              ngemphumelelo                 uneligalelo lelemukelekile.   -Imvamisa umoya              letehlukene temisho

                       ngalokungababateki
                                                              -Esikhatsini lesinyenti       -Emaphutsa eluhlelo           wemukelekile, emasu          kuncane/kute.
                                                              emaphutsa eluhlelo            nesipelingi ambalwa.          ebugagu belulwimi            -Silulumagama sincane
                                                              nesipelingi awekho            -Icambeke kahle.              asetjentiswe kancane.        kakhulu.
                                                              -Kuticambela
                                                              kungemalengiso

Emalungelo agodliwe                                                                                                                                                                             Phenya

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3                         9                                                                   DBE/Lweti 2021
                                                           NSC – Ticondziso Tekumaka

IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA [50 EMAMAKI] (continued)

     Timphawu                     Emalengiso           Licophelo lelisetulu             Lokwenetisako               Lokusilele        Lokungaphumelelisi
 SAKHIWO                                5                          4                            3                        2                      0–1
                            -Sihloko sitfutfukiswe    -Imininingwane itfutfukiswe   -Imininingwane ihambisana   -Lamanye emaphuzu    -Emaphuzu ladzingekile
 Timphawu tetheksthi,       ngemalengiso.             ngalokuhlelekile.             nesihloko.                  emukelekile.         asilele.
 Kutfutfukiswa              -Imininingwane yetfulwe   -Kunekubumbana.               -Imisho netindzima          -Imisho netindzima   -Imisho netindzima
 kwetindzima                ngemalengiso.             -Imisho, netindzima           kwakheke kahle              kunemaphutsa.        kunemaphutsa.
                            -Imisho, netindzima       kuhlelekile futsi             Indzaba iyevakala.          -Indzaba iyevakala   -Indzaba ayinamcondvo.
 nekwakhiwa
                            kwakheke ngemalengiso     kutinhlobonhlobo.                                         noko.
 kwemisho.                  lababatekako.

 5 EMAMAKI
 KWEHLUKA
 KWEMAMAKI                            43–50                     33–40                         23–30                    13–20                   0–10

Emalungelo agodliwe                                                                                                                               Phenya

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3                                 10                                                                              DBE/Lweti 2021
                                                                    NSC – Ticondziso Tekumaka

SEBENTISA IRUBHRIKI NJALO NAWUMAKA UBHALOMBIKO LOMUDZANA SIGABA B.
IRUBHRIKI YEKUHLOLA ITHEKSTHI YEMBHALOMBIKO LOMUDZANA WELULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA [30 EMAMAKI]
      Timphawu             Emalengiso             Licophelo lelisetulu    Lokwenetisako        Lokusilele          Lokungaphumelelisi
 LOKUCUKETFWE,                15–18                     11–14                  8–10               5–7                      0–4
 KUHLELA NESAKHIWO -Imphendvulo lengemalengiso -Imphendvulo            -Imphendvulo     -Imphendvulo lecatfutako -Imphendvulo ayikhombisi
                              lababatekako.                  lesecophelweni lelisetulu        leyenetisako, lekhombisa     lekhombisa lwati loluncane    nakancane kuba nelwati
 Imphendvulo nemibono         -Imibono ivutsiwe,             lekhombisa.                      lwati lweluhlobo             lweluhlobo lwetheksthi        lwetimphawu teluhlobo
 Kuhleleka kwemibono          inekuhlakanipha,               -Lwati lolusecophelweni          lwetheksthi lebhalwako.      lebhalwako.                   lwetheksthi lebhalwako.
                              lokukhombisa kucabanga         lelisetulu lweluhlobo            -Umbhalo awukacondzi         -Umbhalo unekutsemeleta       -Inshokutsi iyanhlanhlatsa,
 nakulungiselelwa
                              lokujulile.                    lwetheksthi lebhalwako.          ngco ngalokuphelele,         lokunyenti.                   igcwele kutsemeleta
 kubhala                      -Lwati lolungemalengiso        -Umbhalo ucondze ngco,           unekutsemeleta lokutsite.    -Kubumbana kwemaphuzu         lokunyenti.
 Inhloso, tetsamelilwati,     lwetimphawu teluhlobo          awutsemeleti.                    -Emaphuzu                    alokucuketfwe kuncane         -Emaphuzu alokucuketfwe
 timphawu/timiso,             lwetheksthi lebhalwako.        -Lokucuketfwe kunemibono         alokucuketfwe abumbene       kakhulu.                      akakabumbani nakancane.
 nesimongcondvo.              -Umbhalo ucondze ngco.         lebumbene ngelicophelo           ngalokwenetisako.            -Imbalwa imininingwane        -Imbalwa kakhulu
                              -Lokucuketfwe kunemibono       lelisetulu.                      -Leminye imininingwane       leyesekela sihloko.           imininingwane leyesekela
 18 EMAMAKI                   lebumbene ngemalengiso.        -Imininingwane yetfulwe          iyasesekela sihloko.         -Imitsetfo netimiso           sihloko.
                              -Yonkhe imininingwane          ngelicophelo lelisetulu kantsi   -Sakhiwo siyenetisa          letibalulekile tesakhiwo      -Imitsetfo netimiso
                              icaciswe ngemalengiso kantsi   yonkhe yesekela sihloko.         kodvwa sinemaphutsa          setheksthi atikalandzelwa     tesakhiwo setheksthi
                              futsi yesekela sihloko.        -Sakhiwo lesemukelekako          latsite.                     ngalokufanele.                letibalulekile atikalandzelwa
                              -Sakhiwo lesifanele            lesinemaphutsa langasho                                       -Kunyenti lokubalulekile      nakancane.
                              lesingemalengiso               lutfo.                                                        lokusilele.
                              nalesingenamaphutsa.
 LULWIMI, SITAYELA                       10–12                            8–9                            6–7                          4–5                            0–3
 NEKUHLUNGWA                  -Umoya, irejista, sitayela     -Umoya, irejista, sitayela       -Umoya, irejista, sitayela   -Umoya, irejista, sitayela    -Umoya, irejista, sitayela
 KWEMAPHUTSA                  nesilulumagama                 nesilulumagama                   nesilulumagama               nesilulumagama                nesilulumagama
                              kuhambelana ngemalengiso       kuhambelana nenhloso,            kuhambelana nenhloso,        akuhambelani kahle            akuhambelani nakancane
 Umoya, irejista, sitayela,   nenhloso, tetsamelilwati       tetsamelilwati                   tetsamelilwati               nenhloso, tetsamelilwati      nenhloso, tetsamelilwati
 inhloso, tetsamelilwati      nesimongcondvo.                nesimongcondvo                   nesimongcondvo               nesimongcondvo.               nesimongcondvo.
                              -Luhlelo alunamaphutsa         ngelicophelo lelisetulu.         ngalokwenetisako             -Kunemaphutsa lamanyenti      -Kugcwele emaphutsa
 nesimongcondvo
                              kantsi futsi icambeke kahle    -Luhlelo luvame kungabi          -Kunemaphutsa latsite        eluhlelo.                     lamanyenti ladidanako.
 Timiso nekusetjentiswa       -Esikhatsini lesinyenti        nemaphutsa kantsi futsi          eluhlelo                     -Silulumagama sincane         -Silulumagama
 kwelulwimi                   akunamaphutsa.                 umbhalo ucambeke                 -Silulumagama                kakhulu.                      asihambisani nakancane
 Kukhetseka kwemagama                                        ngelicophelo lelisetulu.         lesenetisako                 -Inshokutsi iyaphazamiseka.   nenhloso.
 Timphawu tekufundza                                         -Silulumagama                    -Emaphutsa                                                 -Inshokutsi ihlangahlangene
 nekubhala nesipelingi                                       sisecophelweni lelisetulu.       akayiphazamisi                                             kakhulu.
                                                             -Emaphutsa ambalwa               inshokutsi
 12 EMAMAKI                                                  kakhulu.
 KWEHLUKA                                25–30                          19–23                          14–17                          9–12                           0–7
 KWEMAMAKI
SEBENTISA IRUBHRIKI NJALO NAWUMAKA UBHALOMBIKO LOMFISHA SIGABA

Emalungelo agodliwe                                                                                                                                                     Phenya

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwekucala Lwekwengeta (FAL)/P3                                   11                                                                              DBE/Lweti 2021
                                                                      NSC – Ticondziso Tekumaka

IRUBHRIKI YEKUHLOLA ITHEKSTHI YEMBHALOMBIKO LOMFISHA WELULWIMI LWEKUCALA LWEKWENGETA [20 EMAMAKI]
      Timphawu               Emalengiso      Licophelo lelisetulu    Lokwenetisako        Lokusilele                                                         Lokungaphumelelisi
 LOKUCUKETFWE,                  10–12                8–9                   6–7               4–5                                                                    0–3
 KUHLELA NESAKHIWO     -Imphendvulo       -Imphendvulo            -Imphendvulo     -Imphendvulo lecatfutako                                                -Imphendvulo ayikhombisi
                              lengemalengiso                   lesecophelweni lelisetulu        leyenetisako, lekhombisa     lekhombisa lwati loluncane    nakancane kuba nelwati
 Imphendvulo nemibono         lababatekako.                    lekhombisa.                      lwati lweluhlobo             lweluhlobo lwetheksthi        lwetimphawu teluhlobo
 Kuhleleka kwemibono,         -Imibono ivutsiwe,               -Lwati lolusecophelweni          lwetheksthi lebhalwako.      lebhalwako.                   lwetheksthi lebhalwako.
                              inekuhlakanipha,                 lelisetulu lweluhlobo            -Umbhalo awukacondzi         -Umbhalo unekutsemeleta       -Inshokutsi iyanhlanhlatsa,
 Timphawu/Timiso
                              lokukhombisa kucabanga           lwetheksthi lebhalwako.          ngco ngalokuphelele,         lokunyenti.                   igcwele kutsemeleta
 nesimongcondvo.              lokujulile.                      -Umbhalo ucondze ngco,           unekutsemeleta lokutsite.    -Kubumbana kwemaphuzu         lokunyenti.
                              -Lwati lolungemalengiso          awutsemeleti .                   -Emaphuzu                    alokucuketfwe kuncane         -Emaphuzu alokucuketfwe
 12 EMAMAKI                   lwetimphawu teluhlobo            -Lokucuketfwe kunemibono         alokucuketfwe abumbene       kakhulu.                      akakabumbani nakancane.
                              lwetheksthi lebhalwako.          lebumbene ngelicophelo           ngalokwenetisako.            -Imbalwa imininingwane        -Imbalwa kakhulu
                              -Umbhalo ucondze ngco.           lelisetulu.                      -Leminye imininingwane       leyesekela sihloko.           imininingwane leyesekela
                              -Lokucuketfwe kunemibono         -Imininingwane yetfulwe          iyasesekela sihloko.         -Imitsetfo netimiso           sihloko.
                              lebumbene ngemalengiso.          ngelicophelo lelisetulu kantsi   -Sakhiwo siyenetisa          letibalulekile tesakhiwo      -Imitsetfo netimiso
                              -Yonkhe imininingwane            yonkhe yesekela sihloko.         kodvwa sinemaphutsa          setheksthi atikalandzelwa     tesakhiwo setheksthi
                              icaciswe ngemalengiso            -Sakhiwo lesemukelekako          latsite.                     ngalokufanele.                letibalulekile atikalandzelwa
                              kantsi futsi yesekela sihloko.   lesinemaphutsa langasho                                       -Kunyenti lokubalulekile      nakancane.
                              -Sakhiwo lesifanele              lutfo.                                                        lokusilele.
                              lesingemalengiso
                              nalesingenamaphutsa.
 LULWIMI, SITAYELA                         7–8                              5–6                             4                             3                            0–2
 NEKUHLUNGWA                  -Umoya, irejista, sitayela       -Umoya, irejista, sitayela       -Umoya, irejista, sitayela   -Umoya, irejista, sitayela    -Umoya, irejista, sitayela
 KWEMAPHUTSA                  nesilulumagama                   nesilulumagama                   nesilulumagama               nesilulumagama                nesilulumagama
                              kuhambelana ngemalengiso         kuhambelana nenhloso,            kuhambelana nenhloso,        akuhambelani kahle            akuhambelani nakancane
 Umoya, irejista, sitayela,   nenhloso, tetsamelilwati         tetsamelilwati                   tetsamelilwati               nenhloso, tetsamelilwati      nenhloso, tetsamelilwati
                              nesimongcondvo.                  nesimongcondvo                   nesimongcondvo               nesimongcondvo.               nesimongcondvo.
 inhloso, tetsamelilwati
                              -Luhlelo alunamaphutsa           ngelicophelo lelisetulu.         ngalokwenetisako             -Kunemaphutsa lamanyenti      -Kugcwele emaphutsa
 nesimongcondvo,              kantsi futsi icambeke kahle.     -Luhlelo luvame kungabi          -Kunemaphutsa latsite        eluhlelo.                     lamanyenti ladidanako.
 Timiso nekusetjentiswa       -Esikhatsini lesinyenti          nemaphutsa kantsi futsi          eluhlelo                     -Silulumagama sincane         -Silulumagama
 kwelulwimi, Kukhetseka       akunamaphutsa.                   umbhalo ucambeke                 -Silulumagama                kakhulu.                      asihambisani nakancane
 kwemagama, Timphawu                                           ngelicophelo lelisetulu.         lesenetisako                 -Inshokutsi iyaphazamiseka.   nenhloso.
 tekufundza nekubhala                                          -Silulumagama                    -Emaphutsa                                                 -Inshokutsi ihlangahlangene
 nesipelingi.                                                  sisecophelweni lelisetulu.       akayiphazamisi                                             kakhulu.
                                                               -Emaphutsa ambalwa               inshokutsi
 8 EMAMAKI                                                     kakhulu.
 KWEHLUKA                                17–20                            13–15                          10–11                          7–8                            0–5
 KWEMAMAKI

                                                                                                                                      SAMBA SAKO KONKHE:                        100

Emalungelo agodliwe

## Related documents

- [Siswati FAL P1 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2021-mg/77f3388f-3bf5-4293-a422-21abd37f082c) — siSwati FAL · Memo · 2021 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2021-mg/e753ccb6-d598-42ee-8bd0-8d3d5995a9dc) — siSwati FAL · Memo · 2021 · siSwati
- [Siswati FAL P3 May June 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p3-may-june-2021-mg/c189ec25-c010-43d7-bce7-a277adefec47) — siSwati FAL · Memo · 2021 · siSwati
- [Siswati FAL P3 Nov 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p3-nov-2023-mg/1fa186d4-dd69-47ed-ac9a-89f8bf5c169e) — siSwati FAL · Memo · 2023 · siSwati
- [Siswati FAL P3 Nov 2022 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p3-nov-2022-mg/469f7bb9-1597-44d0-afe5-a680d3c05366) — siSwati FAL · Memo · 2022 · siSwati
- [Siswati FAL P3 Nov 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p3-nov-2020-memo/fcebf5ed-c894-48fe-8e07-6a658fa7c20a) — siSwati FAL · Memo · 2020 · siSwati

## More from Grade 12 siSwati FAL

- [Gr 12 Siswati FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-siswati-fal-atp-2023-24/ce3a9844-e0b6-45d1-8a07-5bc3b067b26c) — ATP
- [Siswati FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-siswati/69690e6e-c42d-49e0-a88b-c722c859a43a) — QP · 2025 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-siswati/39da014c-e6b2-433d-b0a5-04958b209905) — QP · 2025 · siSwati
- [Siswati FAL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-siswati/e586f09b-7a43-41af-b857-549c385406cf) — QP · 2025 · siSwati
- [Siswati FAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p1-nov-2024/7c968643-11ed-458f-8b90-af82c5ea2fb3) — QP · 2024 · siSwati
- [Siswati FAL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/siswati-fal-p2-nov-2024/5a9961f9-ca1b-48b8-8722-67726b16d06d) — QP · 2024 · siSwati

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
