# siSwati HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo

> Grade 12 siSwati HL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2018, 9 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p1-may-june-2018-memo/75d42e14-1a07-4f4f-9e5d-05ea720bcd97
- Updated: 2026-09-27
- Subject: siSwati HL
- Grade: Grade 12
- Language: Siswati
- Document type: Memorandum
- Year: 2018
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 9

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [siSwati HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/siswati-hl) › [siSwati HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p1-may-june-2018-memo/75d42e14-1a07-4f4f-9e5d-05ea720bcd97)

## About this document

Siswati Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2018 · siswati. Memorandum, 9 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Siswati HL P1 May June 2018](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p1-may-june-2018/abfb09bb-a6f0-4804-bcc6-68334c25ef3e) — QP · 2018 · siSwati

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                  SENIOR CERTIFICATE EXAMINATION

                 SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                      SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL)

                          LIPHEPHA LEKUCALA (P1)

                                      2018

                               IMEMORANDAMU

                                                          EMAMAKI: 70

                         Lememorandamu inemakhasi la-9.

Emalungelo agodliwe                                            Phenya

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1            2                           DBE/2018
                                     SCE – Imemorandamu

SIGABA A: SIVISISO

Imemorandamu yekumaka sivisiso:

•   Bahlolwa abangajeziswa uma banemaphutsa esipelingi nelulwimi emibutweni
    lemidze ngobe injongongco kuvisisa.
•   Nangabe umhlolwa asebentisa emagama aletinye tilwimi letingasiso Siswati
    akanganakwa lawo magama, kodvwa nangabe imphendvulo ivakala ihambisana
    nembuto akangajeziswa. Nangabe kusetjentiswe ligama lalolunye lulwimi
    etheksthini kantsi liyafuneka emphendvulweni, loko kwemukelekile.
•   Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule
    ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Kufanele
    banike sizatfu nobe bachaze ngalokugcwele nobe besekele.
•   Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO emamaki
    akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/
    LIPHUTSA nobe LIPHUZU/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza
    ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.
•   Nangabe umbuto udzinga timphendvulo teligama linye kuphela bese bahlolwa
    baphendvula ngemisho legcwele kufanele kwemukelwe nangabe ligama
    lelifunekako lidvwetjelwe nobe ligcanyisiwe.
•   Nangabe umbuto udzinga emaphuzu lamabili/lamatsatfu kodvwa bahlolwa banike
    langetulu kwaloko, akumakwe lamabili/lamatsatfu ekucala.
•   Inkhulumosigodzi (lulwimisigodzi) yemukelekile.
•   Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse,
    akwemukelwe luhlavu loluhambisana nemphendvulo nobe nangabe abhale
    imphendvulo ngalokugcwele.

Emalungelo agodliwe                                                         Phenya

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1               3                                DBE/2018
                                        SCE – Imemorandamu

UMBUTO 1

1.1      TIMPHENDVULO TETHEKSTHI A

         1.1.1        Makhweyana wamshada LaMkhonta/Wamshiyela lifa/Wamvikela
                      nakubodzadzewabo.                                                      (1)

         1.1.2        Kuphakamisa umbhedze nakahlanta likamelo lakhe/Kukhuculula
                      emabhokisi lasekudzala ahlala/Kuhhahlula nekugceba kabusha
                      timphahla temuyi, njll.                                                (1)

         1.1.3        Bekutawenta  kutsi          Somancandzeka      angetfuki/Kwetfuka
                      kwaSomancandzeka.                                                      (1)

         1.1.4        Kokhela umlilo.                                                        (1)

         1.1.5        D   Sanyase.                                                           (1)

         1.1.6        Bakha emanti emfuleni/Bawashela emfuleni/Akunagezi, njll.              (1)

         1.1.7        Wenta imisebenti lengetulu kwemandla akhe, njengekuhlanta
                      yonkhe indlu lenemakamelo lamatsatfu ngesikhatsi sinye/
                      Kuphakamisa umbhedze ayedvwa/Kuvuka lokwa atsanyele libala
                      ayedvwa, njll.                                                         (1)

         1.1.8        Tihlangana ngekutsi sikhatsi labetsanyela ngaso besisasekuseni
                      kakhulu kusemnyama lokukholelwa kutsi sikhatsi sekuhamba
                      kwetimphaka/batsakatsi.                                                (1)

         1.1.9        Lesaga sichaza kutsi nawutawulala ungavuki              usebente
                      awunawudla lutfo/Kulala akunamvuzo/akukhokheli, njll.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                            (2)

         1.1.10       Tingaba bufakazi bekutsi sikweleti sikhokhelwe/Kwati         kutsi
                      sewusikhokhele kangakanani sikweleti sakhe, njll.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                            (2)

         1.1.11       Timphendvulo titawehluka tifake ekhatsi loku lokulandzelako:
                      Bebafuna imali netimphahla temnakabo/Bebacabanga kutsi
                      Lamkhonta utatitsatsela imali angondli bantfwana/Bebacabanga
                      kutsi angatsatsa konkhe labeshiyelwe kona, ahambe ayewuhlala
                      kubo/Bebacabanga kutsi kungenteka ayewendza embili, ahambe
                      nelifa   lemnakabo/Kungenteka        abengatiphatsi      ngendlela
                      lemukelekile embikwabo, ngaloko babona kuncono bamcoshe
                      babuye bamemuke konkhe, njll.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                            (2)

         1.1.12       Kungenteka kutsi letimphahla utibekele kutsi tibe sikhumbuto kuye/
                      Kungenteka kutsi ubekele labanye bantfwana bakhe bebafana
                      labasebancane, njll.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                            (2)

Emalungelo agodliwe                                                                 Phenya

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1            4                                 DBE/2018
                                     SCE – Imemorandamu

         1.1.13       Bafundza kunakekela emakhaya abo nekuphatsa kahle imali
                      labayishiyelwe bayeni babo. LaMkhonta lifa lalishiyelwa
                      nguMakhweyane wakha ngalo indlu, wayisa bantfwana esikolweni,
                      bekondla bantfwabakhe ngalo.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                           (2)
         1.1.14       Labatsi abefanele batawesekela ngekutsi: Abefanele kute lifa
                      labalishiyelwe ngumyeni wakhe lingasheshi liphele/Bekufanele vele
                      kutsi avuke ayewusebenta njengobe bantfwana bebasebancane
                      sekute longabakhulisa/Bekuyindlela yekutilibatisa njengobe umyeni
                      wakhe besashonile, njll.
                      Labaphikisako batawesekela ngalokwenembako.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                           (2)

1.2      TIMPHENDVULO TETHEKSTHI B
         1.2.1        Abakafaki kwekuvikela timphumulo/Abakembatsi timphahla
                      tekuvikela imikhono/Lomunye kulesibonwa akakafaki kwekuvikela
                      tandla.                                                               (1)
         1.2.2        Kuhloba kwetitaladi/Kuvikeleka etifweni/Kutsandzeka kwendzawo/
                      Kuvuleka kwematfuba emsebenti, njll.                                  (1)
         1.2.3        Angabanika imigcomo yekulahla tibi sitaladi          ngesitaladi/
                      Angabafundzisa ngetemphilo, njll.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                           (1)
         1.2.4        Kutsi basheshe babonakale kutsi babuya ndzawonye/nangabe
                      lomunye wabo avelelwa yingoti/Kuvikela timphahla tabo kutsi
                      tingangcoli, njll.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                           (1)
         1.2.5        Letibi tingavundziswa kwentiwe manyolo ngato, longasetjentiswa
                      nakulinywa/Letinye taletibi kungentiwa ngato umkhicito kabusha,
                      njll.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                           (2)
         1.2.6        Umehluko.
                      • Theksthi A ukhuluma ngentfombatane lehlantisisa indlu kantsi
                          kuTheksthi B kuvetwe bobabe labahlanta sitaladi.
                      • Theksthi       A     ukhuluma      ngaNomkhosi     lowetfusa
                          Somancandzeka kantsi Theksthi B akanako kwetfusana.
                      • Lokwentekako kuTheksthi A kwenteka ekhaya kantsi
                          lokukuTheksthi B kwenteka esitaladini, njll.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)

                      Budlelwano
                      • Omabili lamatheksthi akhuluma ngekuhlanta indzawo letsite.
                      • Kuwo omabili lamathekisthi bantfu babutsa tibi.
                      • Kuwo omabili lamathekisthi baphetse imitsanyelo.
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                           (4)
                                                                SAMBA SESIGABA A:           30

Emalungelo agodliwe                                                                Phenya

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1            5                          DBE/2018
                                     SCE – Imemorandamu

SIGABA B: SIFINYETO

UMBUTO 2

Sifinyeto kufanele simakwe ngalendlela lelandzelako:

•    Kwabiwa kwemamaki:
     o Emamaki lasikhombisa (7) abelwe emaphuzu lasikhombisa (7), (1 limaki
       labelwa liphuzu ngalinye).
     o Emamaki lamatsatfu (3) abelwe lulwimi.
     o Samba semamaki: 10.

•    Kwabiwa kwemamaki labelwe lulwimi nangabe umhlolwa asebentise
     emagama akhe:

     o    1–3 emaphuzu langenamaphutsa nika 1 limaki.
     o    4–5 emaphuzu langenamaphutsa nika 2 emamaki.
     o    6–7 emaphuzu langenamaphutsa nika 3 emamaki.

•    Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa acaphune njengobe
     kunjalo etheksthini:

     o    6–7 ticashunwa umhlolwa akanganikwa emamaki elulwimi.
     o    1–5 ticashunwa umhlolwa akanikwe 1 limaki lelulwimi.

CAPHELA:

•    Sibalo semagama:
     o Labamakako kumele bacinisekise linani lemagama lelisetjentiswe
        esifinyetweni.
     o Kungabokhishwa emamaki nangabe umhlolwa angakalikhombisi linani
        lemagama lasetjentisiwe nobe abhale linani lelingasilo lemagama
        lasetjentisiwe.
     o Nangabe linani lemagama lingetulu kwalelo lelimisiwe, fundza ufike
        ekugcineni kwemusho wekugcina ngetulu kwalawo lemisiwe, uyekele incenye
        lesele yesifinyeto.

Emalungelo agodliwe                                                        Phenya

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1            6                               DBE/2018
                                     SCE – Imemorandamu

UMONGO WESIFINYETO

EMAPHUZU      LABALULEKILE        LEKUMELE      AVELE     ESIFINYETWENI
LESITINDZIMA: (Umhlolwa akavete tintfo letisikhombisa Lifa lahlangabetana
nato emva kwekuvelelwa yingoti yemoto.)

Sib.
Tintfo besetimjikele Lifa sekete ngisho nendzawo yekufihla inhloko, sahlala
emkhukhwini nawo lofuna kuwa. Imoti yakhe beyingasasebenti sekuyindzawo
yekutalela tinkhukhu. Besasaba nekubukana nebantfu ngenca yekuhlushwa
ngunembeza.

Bantfu besebahlekisa ngaye, sekwentiwa ngaye sibonelo nakwekhutwa bantfwana.
Tonkhe tinini takhe kanye netihlobo besetihambela ekudzeni naye, timecwaya.
Yonkhe imali labenayo yashabalalisa kwemanti ageleta emhlabatsini. Imphilo yakhe
beseyilukhuni, wagcine angasenalo ngisho nelucingo lwekushaya.
                                                                    [56 emagama]

    Sicashunwa                                      Emavi emhlolwa
1   'Kepha lamuhla Lifa bese atiphice yena,       1 Tintfo besetimjikele Lifa
    angasenandlu, asahlala emkhukhwini              angasenandzawo yekufihla inhloko,
    lotjekile lobuye ungenamafasitelo.'             sahlala emkhukhwini nawo lofuna kuwa.
2   'Lifa besekete ngisho imoto, besekulihhoko    2 Imotoi yakhe beyingasasebenti
    letinkhukhu lucobo.'                            sekuyindzawo yekutalela tinkhukhu.
3   'Abesanemahloni ekubukana nebantfu            3 Besasaba nekubukana nebantfu
    ngenca yesatelo lebesesimhlupha busuku          ngenca yekuhlushwa ngunembeza.
    nemini.'
4   'Labanye besebabona nkalwane embetse          4 Bantfu besebahlekisa ngaye,
    sikhumba sesahhukulu, sebenta sibonelo          sekwentiwa ngaye sibonelo
    ngaye nabekhuta bantfwababo.'                   nakwekhutwa bantfwana.
5   'Bonkhe bangani bakhe kanye netihlobo         5 Tonkhe tinini takhe kanye netihlobo
    besetimbalekele asayintfo lengafunwa            besetihambela ekudzeni naye,
    nangubani emhlabeni.'                           timecwaya.
6   'Lokungapheli kuyahlola ngobe nayo lemali     6 Yonkhe imali labenayo yashabalalisa
    yetinyembeti yanyamalala njengemanti            kwemanti ageleta emhlabatsini.
    lacitseke emhlabatsini.'
7   'Kwaba matima ngobe namakhalekhukhwini        7 Imphilo yakhe beseyilukhuni, wagcina
    abengasenaye, konkhe besekushabalele.'          angasenalo ngisho nelucingo
                                                    lwekushaya.

                                                              SAMBA SESIGABA B:            10

Emalungelo agodliwe                                                             Phenya

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1             7                                DBE/2018
                                      SCE – Imemorandamu

SIGABA C: TAKHI NETIMISO TELULWIMI

Imemorandamu yekumaka SIGABA C

•     Sipelingi/Lupelomagama:

       Timphendvulo letifuna ligama linye kufanele temukelwe nanobe sipelingi/
        lupelomagama sinemaphutsa, ngaphandle kwekutsi liphutsa lesipelingi lintjintja
        inshokutsi yalelo gama.
       Timphendvulo letifuna imisho legcwele kufanele tingemukelwa nangabe
        liphutsa lesipelingi lisesakhiweni selulwimi loluhlolwako.
       Nangabe kuhlolwa sifinyeto seligama, imphendvulo kufanele ifakwe tiphumuti/
        timphawu letifanele.

•     Takhiwo temisho kufanele tilandzele luhlelo lolwemukelekile tibuye tibhalwe
      ngalokugcwele njengobe kubekwe eticondzisweni.
•     Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse,
      akwemukelwe KOKUBILI, luhlavu loluhambisana nemphendvulo NA/NOBE
      nemphendvulo lebhalwe ngalokugcwele.

UMBUTO 3

3.1       HHule!!! Kulabo labanaso.                                                        (1)

3.2       Umoya waleSiphuphutsi uphephetsa ngesishingishane/siphepho, upholise
          yonkhe indlu.                                                                    (1)

3.3       Usondzele kakhulu kulomkhicito/Ulalele umoya lomnandzi lophephetsa
          tindlebe takhe, njll                                                             (1)

3.4       C/Simuntfutiso.                                                                  (1)

3.5       Lomusho uyahhunga, udvonsa bantfu kutsi lomkhicito umahhala,
          uyemukelwa kube ubita imali lenkhulu lebhalwe ngemagama lamancane kute
          tetsamelilwati tingaboni, titewusondzela esikhangisweni.                         (1)

3.6       Sihambisana ngekutsi lomkhicito ukhokha umoya            kantsi   nesicubulo
          sikhangisa ngaloko lokukhokha umoya, 'Siphuphutsi'.                              (1)

3.7       Siyakhutsata ngobe sitjela bantfu kutsi abayekele kukhala ngekushiswa
          lilanga, batsenge lomkhicito batewuphola/Siyakhutsata ngobe sitjela bantfu
          kutsi ababalekele ingoti yekushiswa lilanga batsenge lomkhicito
          lotabaphotisa.                                                                   (1)

3.8       Lomusho ucuketse imfundzisolite ngobe umoya lokhishwa ngulomkhicito
          ubanga kutsi labawuhlalele bavimbane, babe nemkhuhlane, kakhulukati
          nangabe ubashaya ngco ebusweni njengobe kwente lenja.                            (1)

3.9       Lomusho awemukeleki ngobe utsatsa luhlangotsi, ubandlulula labanjingile
          nalabaphuyile/Lomkhicito utfolakala kunanobe nguluphi luhlobo lwebantfu
          ingce nje nabanemali yekuwutsenga, kungasikutsi baphuyile.                       (2)
                                                                                           [10]

Emalungelo agodliwe                                                               Phenya

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1            8                                  DBE/2018
                                     SCE – Imemorandamu

UMBUTO 4

4.1      Emadvodza ayadlalana.                                                              (1)

4.2      Bangematse    nelulwimi/Bangumjingi     namkhotsane/Inyalitsi  nakotini/
         Basinkhwa nabhotela, njll nalabanye bomahambisana labachaza simo salaba
         labeme embikwemfundisi.                                                            (1)

4.3      Ubukeka angakujabuleli loku lokwenteka kulesibonwa ngobe ukhamise
         umlomo umangele.                                                                   (1)

4.4      Achaza kutsi kukhona lokushiyiwe/Kunenkhulumo leshiyiwe/lesele.                    (1)

4.5      A/Ngumtsimba.                                                                      (1)

4.6      Kucedzelelwa umusho ngesiga senkhulumo lesihambelana nesimo semlomo
         walomsikati lohleti phasi kulekhathuni.
         Sib. Uhlela kuphila kamnandzi ingunaphakade, klibhi klololo/tiga/hebegu/
         yenabakitsi, njll.
         (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                                        (1)

4.7       'Ngelilungelo lenginikwe lona, lamuhla ngitsi nine nobabili seninyamanye!!!!.'
          Kushiwo ngobe ngaphandle kwalomfundisi ngeke uchubeke lomshado/
          ngekuba nelilungelo lekushadisa/ngekutsi konkhe lokuyowenteka emva
          kwalomshado kutawube kugunyatwe nguye, njll.
          (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                                       (2)

4.8      Kubhalwa umusho lonesaga lophendvula lokushiwo ngulomake lohleti phasi,
         lokuhambisana nesimo sebuso balona lomdvuna locabangako.
         Sib. Unemona, awati kutsi umjingi udliwa yinhlitiyo/inhlitiyo
         ayiphakelwa/umona usuka esweni, njll.
         (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                                        (2)
                                                                                            [10]

UMBUTO 5

5.1      Kubhalwa lomusho lodvwetjelwe endzimeni yesibili bese kufakwa sijobelelo
         sesinciphiso (-ana) egameni lelingundzaweni, 'emahlatsini.'
         Ntsambama utababona balandzelana bayewushona ngale emahlashaneni.                  (1)

5.2      Kwaba nemchudzelwano wegalufu ngemnyaka we-1989.                                   (1)

5.3      Kukhokhwa     umusho    lonesibalulingco       endzimeni   yekucala       bese
         siyadvwetjelwa.
         Kwekhuta Jona etfuswa ngulelihlatsi lelihlala boBhoyi naThemba.                    (1)

5.4      Kusetjentiswa ligama lelibunikati, 'letinhlatfu,' emshweni.
         Sib. Lihlatsi letinhlatfu liyashiswa/lishiswa ngemlilo lomkhulu.                   (1)

5.5      Kuyawutsi kusa besutsi bafana futsi bashisa/Kuyawutsi kusa bafana besutsi
         futsi bashisa.                                                                     (1)

Emalungelo agodliwe                                                                Phenya

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1             9                              DBE/2018
                                      SCE – Imemorandamu

5.6      Kusetjentiswa sabito sekukhomba edvute, 'lapha,' emshweni.
         Sib. Utse nakefika lapha samangala sonkhe.                                      (1)

5.7      Kuvetwa inshokutsi yeselulo sesento ngasinye lesidvwetjelwe kulemisho
         lelandzelako.

         5.7.1        Kulitjatwa/Kwenta intfo yinye sikhatsi lesidze.                    (1)

         5.7.2        Sizatfu.                                                           (1)

5.8      Kwakhiwa umusho lophocako ngeligama, 'buchwabalalana'.
         Sib. Nginike buchwabalalana bami ngobe ngisebentile!                            (2)
                                                                                         [10]

                                                                  SAMBA SESIGABA C:      30
                                                                SAMBA SAKO KONKHE:       70

Emalungelo agodliwe

## Related documents

- [Siswati HL P2 May June 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p2-may-june-2018-memo/3a68b773-88df-4423-9481-736609a87510) — siSwati HL · Memo · 2018 · siSwati
- [Siswati HL P1 Nov 2018 FINAL Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p1-nov-2018-final-memo/7f69fa6d-a6a7-42a2-b097-e92ef1c93871) — siSwati HL · Memo · 2018 · siSwati
- [Siswati HL P1 Feb March 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p1-feb-march-2018-memo/670c433c-896c-4a02-a7ca-25b654b7f858) — siSwati HL · Memo · 2018 · siSwati
- [Siswati HL P1 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-hl-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-siswati/0b3a147e-b7e2-4109-b740-772e11bbebe9) — siSwati HL · Memo · 2024 · siSwati
- [Siswati HL P1 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p1-may-june-2017-memo/20a76574-c7e8-4e46-825c-dab23a724972) — siSwati HL · Memo · 2017 · siSwati
- [Siswati HL P1 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p1-may-june-2016-memo/6b2104f2-1706-4ba2-a2d9-8adb6a1d18fb) — siSwati HL · Memo · 2016 · siSwati

## More from Grade 12 siSwati HL

- [Gr 12 Siswati HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-siswati-hl-atp-2023-24/75f62113-da4b-45a7-9f01-44907b6280d9) — ATP
- [Siswati HL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-siswati/5504d3f6-d445-4b7c-890b-d33e9001ccbe) — QP · 2025 · siSwati
- [Siswati HL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-siswati/d7bb23ae-1e93-41b0-92fb-ec2dc10c6623) — QP · 2025 · siSwati
- [Siswati HL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-siswati/854dd481-0f47-4c71-8c5d-4b094d44ab43) — QP · 2025 · siSwati
- [Siswati HL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p1-nov-2024/e5b6305a-16b7-4a24-9c06-9b2cd873944d) — QP · 2024 · siSwati
- [Siswati HL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p2-nov-2024/51e863f1-046b-46ab-9d80-e6b9d812a0b5) — QP · 2024 · siSwati

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
