# siSwati HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2022 Memo

> Grade 12 siSwati HL Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2022, 8 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p1-nov-2022-mg/8aa73309-662a-4038-9576-4d771f30c124
- Updated: 2026-10-29
- Subject: siSwati HL
- Grade: Grade 12
- Language: Siswati
- Document type: Memorandum
- Year: 2022
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 8

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [siSwati HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/siswati-hl) › [siSwati HL Grade 12 Paper 1 NSC November 2022 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p1-nov-2022-mg/8aa73309-662a-4038-9576-4d771f30c124)

## About this document

Siswati Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2022 · siswati. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Siswati HL P1 Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p1-nov-2022/d830ee3d-9cc3-4740-84ce-bd1e662c0ae8) — QP · 2022 · siSwati

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                  NATIONAL
                             SENIOR CERTIFICATE

                                  LIBANGA 12

                      SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL)

                           LIPHEPHA LEKUCALA (P1)

                                    LWETI 2022

                            TICONDZISO TEKUMAKA

EMAMAKI: 70

                       Leticondziso tekumaka tinemakhasi la-8.

Emalungelo agodliwe                                              Phenya

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1               2                    DBE/Lweti 2022
                                     NSC – Ticondziso Tekumaka

SIGABA A: SIVISISO – 30 EMAMAKI

Ticondziso tekumaka sivisiso:

    Bahlolwa abangajeziswa uma banemaphutsa esipelingi nelulwimi emibutweni
     lemidze ngobe injongongco kuvisisa. Akuvele kutsi liphutsa liboniwe.
    Nangabe umhlolwa asebentisa emagama aletinye tilwimi letingasiso Siswati
     akanganakwa lawo magama, kodvwa nangabe imphendvulo ivakala ihambisana
     nembuto akangajeziswa. Nangabe kusetjentiswe ligama lalolunye lulwimi
     etheksthini kantsi liyafuneka emphendvulweni, loko kwemukelekile.
    Emibutweni levulekile bahlolwa abanganikwa emamaki nangabe baphendvule
     ngetimphendvulo letitsi: YEBO/CHA nobe NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Kufanele
     banike sizatfu nobe bachaze ngalokugcwele nobe besekele.
    Emibutweni lefuna LICINISO/LIPHUTSA nobe LICINISO/UMBONO emamaki
     akangehlukaniswa emkhatsini, lokusho kutsi alikho limaki lelinikwa LICINISO/
     LIPHUTSA nobe LICINISO/UMBONO, onkhe emamaki anikwa sizatfu/kuchaza
     ngalokugcwele/kwesekela/kucaphuna.
    Nangabe umbuto udzinga timphendvulo teligama linye kuphela bese bahlolwa
     baphendvula ngemisho legcwele kufanele kwemukelwe nangabe ligama
     lelifunekako lidvwetjelwe nobe ligcanyisiwe.
    Nangabe umbuto udzinga emaphuzu lamabili/lamatsatfu kodvwa bahlolwa banike
     langetulu kwaloko, akumakwe lamabili/lamatsatfu ekucala.
    Inkhulumosigodzi (lulwimisigodzi) yemukelekile.
    Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse,
     akwemukelwe luhlavu loluhambisana nemphendvulo nobe nangabe abhale
     imphendvulo ngalokugcwele.

Emalungelo agodliwe                                                          Phenya

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1               3                          DBE/Lweti 2022
                                     NSC – Ticondziso Tekumaka

UMBUTO 1

1.1      TIMPHENDVULO TETHEKSTHI A

         1.1.1        Ngemazinga labaphumelele             ngawo   etifundvweni   tabo
                      takamatekuletjeni.                                                     (1)

         1.1.2        'Phela bonkhe bafundzi bavele batibone ngemehlo engcondvo
                      sebasetikhungweni temfundvo lephakeme.'/Umnyaka bavele
                      bawubone uhamba kancane kuhle kwelunwabu'/Labanye basuke
                      bahlele bacedza kutsi batawuya enyuvesi nobe ekolishi ngobe
                      ticelo basuke batifake ngesikhatsi.' (KUNYE kwaloku.)                  (1)

         1.1.3        A/Kubeka lunyawo.                                                      (1)

         1.1.4        Umkhuba wekuya etindzaweni tekutijabulisa kufikwe kunatfwe
                      tjwala/Kunatsa tjwala. (KUNYE kwaloku.)                                (1)

         1.1.5        Bavamise kubuya neticu tabo labasuke bayotifundzela
                      etikhungweni temfundvo lephakeme/Bavamise kuphumelela
                      etifundvweni tabo.                                                     (2)

         1.1.6        Bafundzisi     basalela    emuva  ekufundziseni     ngenca
                      yekwelekelela labo bafundzi ngemisebenti labangakayenti
                      nobe     labayiletse    ngemuva  kwesikhatsi    lesibekiwe/
                      Kungenteka bangacedzi luhlelo lwekufundzisa/ Batawukhicita
                      imiphumela lesezingeni leliphasi ngenca yekungacedzi
                      loluhlelo lwekufundzisa. (KUBILI kwaloku.) (Naleminye
                      imibono lenembako yemukelekile.)                                       (2)

         1.1.7        Tingoti tekutfola tifo/Kubulawa/Emantfombatane angakhulelwa
                      bantfwana     labangenabatali./Bangadlwengulwa/Bangatfunjwa/
                      Bangatfola tingoti tetimoto/Bangabanjwa inkunzi.
                      (KUBILI    kwaloku.)     (Naleminye    imibono    lenembako
                      yemukelekile.)                                                         (2)

         1.1.8        Umtselela wekutsi loyo mtali aphatfwe sifo sengcondvo/Umtselela
                      wekugcina angasamnaki umntfwanakhe/Umtselela wekuphelelwa
                      lutsandvo lwekutfumela labanye bantfwana etikhungweni
                      temfundvo lephakeme. (KUBILI kwaloku.) (Naleminye imibono
                      lenembako yemukelekile.)                                               (2)

         1.1.9        Hulumende uhlongota kukhuphula linani leminyaka levumela
                      bafundzi kutsi sebangabutsenga tjwala.                                 (2)

         1.1.10       Teluleko tekugcugcutela kutsi labo lesebatigcila tetjwala baye
                      kubeluleki bengcondvo nasetikhungweni letivuselela similo/
                      Kubagcugcutela kutsi baye etifundvweni tekuyekela tjwala/
                      Kubagcugcutela kutsi bahlukane nebangani labenta lokubi.
                      (KUBILI    kwaloku.)   (Naleminye     imibono       lenembako
                      yemukelekile.)                                                         (2)

Emalungelo agodliwe                                                                Phenya

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1               4                          DBE/Lweti 2022
                                     NSC – Ticondziso Tekumaka

         1.1.11       Hulumende ulahlekelwa ngekutsi abhadale bantfu labalimele
                      etingotini temgwaco imali lenyenti/Kushona bantfwana labalikusasa
                      lelive, labanye basuke bafundze ngemali yemfundzate/Kulungisa
                      lemigwaco lesuke ilimele ngenca yaletingoti temgwaco. (KUBILI
                      kwaloku.) (Naleminye imibono lenembako yemukelekile)                   (2)

         1.1.12       Ngumlayeto wekutsi balandzelele indlela lekusetjentiswa ngayo
                      leto timoto/Ngumlayeto wekutsi umntfwana akafundze atitsengele
                      yakhe imoto. (KUNYE kwaloku) (Naleminye imibono lenembako
                      yemukelekile.)                                                         (2)

1.2      TIMPHENDVULO TETHEKSTHI B

         1.2.1        Kwehluke ngekutsi lamafreyimu lamatsatfu kuvele bantfu
                      labafundzako kantsi efreyimini yesine kuvele umuntfu lolele
                      etukwemabhuku     abambe    libhodlela letjwala/Kulamafreyimi
                      lamatsatfu labantfu bayasitana kantsi kuleyesine lomuntfu
                      uyedvwa. (KUNYE kwaloku.)                                              (1)

         1.2.2        Ibasita ngekutsi bayakhona kusitana/kucobelelana ngelwati.             (1)

         1.2.3        Buhle bekutsi lendzawo ayinamsindvo/Kute lokubaphatamisako/
                      Labafundzi   bayakhona     kutitapela   lwati labaludzingako
                      kulamabhuku lavelako. (KUBILI kwaloku.)                                (2)

         1.2.4        Lendzawo ingatfutfukiswa ngekufaka ematafula/Ngekufaka titulo
                      letenele/      Kubafakela       i-inthanethi/     Ngekufaka
                      bongcondvomshini/      Kutsenga      emabhuku    lamanyenti/
                      Kukhulisa lendzawo. (KUBILI kwaloku.)                                  (2)
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)

         1.2.5        Kwehluke ngekutsi Theksthi B thishela usita bafundzi kantsi loku
                      lokukhulunywa kutheksthi A bafundzi bayatentela konkhe.                (2)

         1.2.6        Lokwenteka kutheksthi A na B kutsikameta ummango ngekutsi
                      kugcwala     tigebengu   emmangweni/Kugcwala        bantfwana
                      labangasebenti/Kwandza bondzingasitsebeni. (KUBILI kwaloku)
                      (Naleminye imibono lenembako yemukelekile.)                            (2)

                                                                 SAMBA SESIGABA A:           30

Emalungelo agodliwe                                                                Phenya

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1               5                        DBE/Lweti 2022
                                     NSC – Ticondziso Tekumaka

SIGABA B: SIFINYETO – 10 EMAMAKI

UMBUTO 2

Kumakwa kwesifinyeto kulawulwa ngemaphuzu lacondzene ngco netheksthi.

Sifinyeto kufanele simakwe ngalendlela lelandzelako:

   Kwabiwa kwemamaki:
    o Emamaki lasikhombisa (7) abelwe emaphuzu lasikhombisa (7), (1 limaki
      labelwa liphuzu ngalinye).
    o Emamaki lamatsatfu (3) abelwe lulwimi.
    o Samba semamaki: 10.

    Kwabiwa kwemamaki labelwe lulwimi nangabe umhlolwa asebentise
     emagama akhe:

    o 1–3 emaphuzu langiwo nika 1 limaki.
    o 4–5 emaphuzu langiwo nika 2 emamaki.
    o 6–7 emaphuzu langiwo nika 3 emamaki.

    Kwabiwa kwemamaki elulwimi nangabe umhlolwa acaphune njengobe
     kunjalo etheksthini:

    o   6–7 ticashunwa umhlolwa akanganikwa emamaki elulwimi.
    o   4–5 ticashunwa umhlolwa akanikwe 1-limaki lelulwimi.
    o   2–3 ticashunwa umhlolwa akanikwe 2 emamaki elulwimi.
    o   0–1 ticashunwa umhlolwa akanikwe 3 emamaki elulwimi.

CAPHELA:

   Sibalo semagama:
    o Labamakako kumele       bacinisekise    linani lemagama         lelisetjentiswe
       esifinyetweni.
    o Kungabokhishwa emamaki nangabe umhlolwa angakalikhombisi linani
       lemagama lasetjentisiwe nobe abhale linani lelingasilo lemagama
       lasetjentisiwe.
    o Nangabe linani lemagama lingetulu kwalelo lelimisiwe, fundza ufike ekugcineni
       kwemusho wekugcina ngetulu kwelinani lemisiwe, uyekele incenye lesele
       yesifinyeto.

Emalungelo agodliwe                                                              Phenya

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1               6                             DBE/Lweti 2022
                                     NSC – Ticondziso Tekumaka

UMONGO WESIFINYETO

Umhlolwa akavete tindlela letisikhombisa umtali langatisebentisa kulawula
umntfwana kutsi angabi sigcila samabonakudze.

EMAPHUZU LABALULEKILE LEKUMELE AVELE ESIFINYETWENI:

Umtali akehlisele umntfwana sikhatsi sekugcolotela mabonakudze sibe ngemaminithi
langemashumi lamatsatfu ngelilanga. Akabe nelwati lwekutsi umntfwana ubukela ini
kumabonakudze. Umtali akalawule tinhlelo letibukelwako kutsi tihambisane neminyaka
yemntfwana. Bantfwana abagcugcutelwe kutsi badlale imidlalo kunekubukela
mabonakudze.

Umtali lotsandza umntfwana wakhe akangafaki mabonakudze egunjini lekulala.
Umntfwana akanikwe imibandzela yekutsi mabonakudze akavulwa ngaphandle
kwekuniketwa ligunya. Kubalulekile kutsi umtali naye angahlaleli kubukela
mabonakudze sikhatsi lesidze anemntfwana wakhe.
                                                            [61 emagama]

                Sicashunwa                                        Emagama emhlolwa
1 '…yekunciphisa sikhatsi sekubukela               1   Umtali akehlisele umntfwana sikhatsi
  mabonakudze, lokungenani kube                        sekugcolotela mabonakudze sibe
  ngemaminithi langemashumi lamatsatfu                 ngemaminithi langemashumi lamatsatfu
  ngelilanga.'                                         ngelilanga.
2 'Umtali akanakisise tintfo letibukelwa           2   Akabe nelwati lwekutsi umntfwana
  ngumntfwana kumabonakudze.'                          ubukela ini kumabonakudze.
3 '…akhetsele umntfwana tinchubo                   3   Umtali akalawule tinhlelo letibukelwako
  letihambisana neminyaka yalomntfwana.'               kutsi tihambisane neminyaka
                                                       yemntfwana.
4 'Batali abakhutsate bantfwababo kudlala          4   Bantfwana abagcugcutelwe kutsi badlale
  imidlalo kunekuhlalela mabonakudze.'                 imidlalo kunekubukela mabonakudze.
5 'Ngako-ke umtali lokhatsalela                    5   Umtali lotsandza umntfwana wakhe
  umntfwanakhe angafaki mabonakudze                    akangafaki mabonakudze egunjini
  emakamelweni.'                                       lekulala.
6 '…akafundziswe kutsi kumele atfole               6   Umntfwana akanikwe imibandzela yekutsi
  imvumo kumtali wakhe yekuvula                        mabonakudze akavulwa ngaphandle
  mabonakudze.'                                        kwekuniketwa ligunya.
7 'Umtali naye angahlaleli kugcolotelana           7   Kubalulekile kutsi umtali naye angahlaleli
  namabonakudze kusukela ekuseni lize                  kubukela mabonakudze sikhatsi lesidze
  liyewutibeka kunina analomntfwana.'                  anemntfwana wakhe.

                                                                  SAMBA SESIGABA B:             10

Emalungelo agodliwe                                                                   Phenya

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1               7                                 DBE/Lweti 2022
                                     NSC – Ticondziso Tekumaka

SIGABA C: TAKHI NETIMISO TEKUSETJENTISWA KWELULWIMI – 30 EMAMAKI

Ticondziso tekumaka SIGABA C.

     Sipelingi/Lupelomagama:

       Timphendvulo letifuna ligama linye kufanele temukelwe nanobe sipelingi/
        lupelomagama lunemaphutsa, ngaphandle kwekutsi liphutsa lesipelingi lintjintja
        inshokutsi yalelo gama.
       Timphendvulo letifuna imisho legcwele kufanele tingemukelwa nangabe
        liphutsa lesipelingi lisesakhiweni selulwimi lesihlolwako.
       Nangabe kuhlolwa sifinyeto seligama, imphendvulo kufanele ifakwe tiphumuti/
        timphawu letifanele.

     Takhiwo temisho kufanele tilandzele luhlelo lolwemukelekile tibuye tibhalwe
      ngalokugcwele njengoba kubekwe eticondzisweni.
     Imibuto lapho kunikwe timphendvulo letinyenti kutsi bahlolwa bakhetse,
      akwemukelwe KOKUBILI, luhlavu loluhambisana nemphendvulo NA/NOBE
      nemphendvulo lebhalwe ngalokugcwele.

UMBUTO 3: SIKHANGISI

3.1        D/Inkhulumo lehhungako.                                                                  (1)

3.2        Lihambisana ngekutsi lendzawo ihlobile, lokusho kutsi bayatitsandza bantfu
           bakaTitsandze.                                                                           (1)

3.3        Bayabambisana uma           balungisa    likhasimende       inhloko/Bayalekelelana.
           (KUNYE kwaloku.)                                                                         (1)

3.4        Wentela kutsi uma batsengi bangena ngekhatsi abanawujika bangakenti
           lokutsite/Kuyindlela yakhe yekukhangisa ngobe ati kutsi batsengi
           abanawuphuma bangakenti lutfo, kukhona labatakutsenga nobe labatakwenta
           kulesaluni yakhe lokungenisa imali/Kungenteka kunalokunye lokutfola
           ngemanani laphasi lotakubona sewungene ngekhatsi.(Naleminye imibono
           lenembako yemukelekile.)                                                                 (1)

3.5        Imitsi yetfu yelula tinwele letimfisha tifike etinyaweni.                                (2)

3.6        Kubhalwa umusho bese kucalwa ngekutsi, Kusasa …
           Sib.
           Kusasa bomatsandzakubukwa labalungiswe ngitsi batawushayela/batawube
           bashayela etulu.                                                                         (2)

3.7        Lenkhulumo ivuna labasikati kantsi bakhona nalabadvuna labatisebentisako
           timonyo.                                                                                 (2)
                                                                                                    [10]

Emalungelo agodliwe                                                                       Phenya

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P1               8                          DBE/Lweti 2022
                                     NSC – Ticondziso Tekumaka

UMBUTO 4: IKHATHUNI

4.1      Kantsi sesiyimphumalanga nenshonalanga yini yemake webantfwabami?                   (2)

4.2      Hawu make ungakusho njani loko ngobe uyati kutsi bafana abapheki?
         Kuyaye kutsatfwe ngatsi kuliciniso kutsi bafana akukafaneli bapheke kumele
         kupheke emantfombatane.                                                             (2)

4.3      Kusetjentiswe emabhamuta ekucabanga/Udvubule umlomo.                                (2)

4.4      Uba   nebumatima  bekutsi asale   aphekela   bantfwana/Bumatima
         bekubagezisa/ Bumatima bekucinisekisa kutsi baphephile. (KUBILI
         kwaloku.)                                                                           (2)

4.5      Umlayeto wekutsi bobabe abemukele kutsi labasikati banemalungelo
         ekutikhetsela emphilweni nome bashadile. (Naleminye imibono lenembako
         yemukelekile.                                                                       (2)
                                                                                             [10]

UMBUTO 5: IPHROZI

5.1      Kukhokhwa umusho lonelibitongco lelisetheksthini endzimeni yekucala.
         Sib.
         Lonkhanyiso yintfombatane lehlakaniphile lebeyineminyaka lelishumi
         nesihlanu.                                                                          (1)

5.2      Kubhalwa umusho bese kufakwa mcondvophika waleligama lelidvwetjelwe.
         Sib.
         Ekhaya kubo bebanjingile/bebaganyile/bebanotsile/bebacebile/bebatigwili.            (1)

5.3      Kubhalwa libintana leligama, 'Tidvwaba.'
         Sib.
         Tidvwaba tiyimvunulo yabomake leyentiwa ngesikhumba senkhomo.                       (1)

5.4      B/Sicatsaniso.                                                                      (1)

5.5      Kubhalwa umusho ngesabito sekukhomba lesicindzetelwe endzimeni yesibili
         sisebente njengesabito.
         Sib.
         Leyo ihlatjwe evikini leliphelile.                                                  (2)

5.6      Kubhalwa inkhulumombiko ngemusho logcanyisiwe losendzimeni yekugcina.
         Sib.
         Lonkhanyiso watsi usachubeka nekutibekela imali yakhe.                              (2)

5.7      Kwakhiwa umusho ngeligama lelisha, 'Bomashonisa.'
         Sib.
         Bomashonisa abadlali uma sebafuna imali yabo.                                       (2)
                                                                                             [10]

                                                                   SAMBA SESIGABA C:         30
                                                                 SAMBA SAKO KONKHE:          70

Emalungelo agodliwe

## Related documents

- [Siswati HL P2 Nov 2022 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p2-nov-2022-mg/842e0258-b12b-4edd-96b2-37d0563a6a38) — siSwati HL · Memo · 2022 · siSwati
- [Siswati HL P3 Nov 2022 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p3-nov-2022-mg/317a0182-e1b9-447f-bc12-d0b386e10192) — siSwati HL · Memo · 2022 · siSwati
- [Siswati HL P1 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p1-nov-2021-mg/c6e46ea0-e72e-4328-a598-244c65ac6a6a) — siSwati HL · Memo · 2021 · siSwati
- [Siswati HL P1 Nov 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p1-nov-2020-memo/c8c52782-ec26-4277-af85-6a166112d90f) — siSwati HL · Memo · 2020 · siSwati
- [Siswati HL P1 Nov 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p1-nov-2019-memo/93e153ae-6867-486a-8daf-50661e669a91) — siSwati HL · Memo · 2019 · siSwati
- [Siswati HL P1 Nov 2018 FINAL Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p1-nov-2018-final-memo/7f69fa6d-a6a7-42a2-b097-e92ef1c93871) — siSwati HL · Memo · 2018 · siSwati

## More from Grade 12 siSwati HL

- [Gr 12 Siswati HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-siswati-hl-atp-2023-24/75f62113-da4b-45a7-9f01-44907b6280d9) — ATP
- [Siswati HL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-siswati/5504d3f6-d445-4b7c-890b-d33e9001ccbe) — QP · 2025 · siSwati
- [Siswati HL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-siswati/d7bb23ae-1e93-41b0-92fb-ec2dc10c6623) — QP · 2025 · siSwati
- [Siswati HL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-siswati/854dd481-0f47-4c71-8c5d-4b094d44ab43) — QP · 2025 · siSwati
- [Siswati HL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p1-nov-2024/e5b6305a-16b7-4a24-9c06-9b2cd873944d) — QP · 2024 · siSwati
- [Siswati HL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p2-nov-2024/51e863f1-046b-46ab-9d80-e6b9d812a0b5) — QP · 2024 · siSwati

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
