# siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2021 Memo

> Grade 12 siSwati HL Paper 3 memorandum from the NSC November Exam 2021, 11 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p3-nov-2021-mg/a3b5da64-a726-48f0-8d2f-147224b1cde2
- Updated: 2026-10-29
- Subject: siSwati HL
- Grade: Grade 12
- Language: Siswati
- Document type: Memorandum
- Year: 2021
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 11

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [siSwati HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/siswati-hl) › [siSwati HL Grade 12 Paper 3 NSC November 2021 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p3-nov-2021-mg/a3b5da64-a726-48f0-8d2f-147224b1cde2)

## About this document

Siswati Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2021 · siswati. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Siswati HL P3 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p3-nov-2021/b6f91b95-7d53-4cae-818f-f3e0ad5f7cd7) — QP · 2021 · siSwati

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                   GRADE 12

                                  NATIONAL
                             SENIOR CERTIFICATE

                                 LIBANGA 12

                      SISWATI LULWIMI LWASEKHAYA (HL)

                          LIPHEPHA LESITSATFU (P3)

                                   LWETI 2021

                            TICONDZISO TEKUMAKA

                                 IMEMORANDAMU
EMAMAKI: 100

                      Leticondziso tekumaka tinemakhasi la-11.

Emalungelo agodliwe                                              Phenya

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3               2                         DBE/Lweti 2021
                                     NSC – Ticondziso Tekumaka

SIGABA A: INDZABA

UMBUTO 1: KUBHALWA KWENDZABA (340–390 emagama.) (50 emamaki.)

CAPHELA:       Kuyo yonkhe imibhalo cikelela linani lemagama lelimisiwe. Indzaba
               lephatselene nesitfombe ayinikwe sihloko.
               Kwemukelekile kutsi umhlolwa abhale sihloko nobe inombolo
               yembuto lawukhetsile.

1.1      Ngatitsela kubo.

         LOKUBALULEKILE:

             Umhlolwa kulindzeleke kutsi indzaba ayibhale ngesikhatsi lesihambisana
              naloko lokwentekile.
             Umhlolwa kulindzeleke kutsi abhale ngesehlakalo lesingaba sihle nobe
              sibi labetama kusibalekela, wagcina asabanjiwe.
             Indzaba kungenteka ilandzise/ivete limuva lembhali/ichaze.                    [50]

1.2      Tingucuko letaletfwa yiKhovidi-19.

         LOKUBALULEKILE:

             Umhlolwa kulindzeleke kutsi abhale ngetingucuko letaletfwa yiKhovidi-19
              letingaba nguletinhle nobe letimbi.
             Indzaba kungenteka ichaze/ivete limuva lembhali/ilandzise.                    [50]

1.3      Ngimi lo, losewaba nje!

         LOKUBALULEKILE:

             Umhlolwa kulindzeleke kutsi abhale ngetintfo letingaba tinhle nobe timbi
              letenteke phambilini lesetigucule simo semphilo yakhe yaba ngulesi
              lasakuso nyalo.
             Indzaba kungenteka ivete limuva lembhali/ilandzise/ichaze.                    [50]

1.4      Kukhula utfola konkhe lokudzingako ekhaya.

         LOKUBALULEKILE:

             Umhlolwa kulindzeleke kutsi abhale ngemuntfu lokhule atfola konkhe
              lakudzingako ekhaya.
             Indzaba kungenteka ilandzise/ibe hlangotsilunye/nhlangotsimbili/ichaze.       [50]

Emalungelo agodliwe                                                               Phenya

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3               3                        DBE/Lweti 2021
                                     NSC – Ticondziso Tekumaka

1.5      Kufundziswa nguthishela locashelwe yena batali.

         LOKUBALULEKILE:

             Umhlolwa kulindzeleke kutsi abhale ngembono wakhe lomayelana
              nekufundziswa nguthishela lacashelwe yena batali.
             Indzaba kungenteka ibe hlangotsilunye/ichaze/ilandzise.                      [50]

1.6      1.6.1–       Tonkhe tindzaba letiphatselene netitfombe tingatsatsa nobe
         1.6.3        nguluphi luhlobo lwendzaba: indzaba lelandzisako, lechazako,
                      lehlangotsilunye, lenhlangotsimbili, naleveta limuva lembhali.

                      LOKUBALULEKILE:

                         Umhlolwa kulindzeleke kutsi avete emaphuzu lavakalako
                          lahambelana nesitfombe, angagudluki kuso.                        [50]

CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki)

                                                                 SAMBA SESIGABA A:         50

Emalungelo agodliwe                                                              Phenya

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3               4                       DBE/Lweti 2021
                                     NSC – Ticondziso Tekumaka

SIGABA B: EMATHEKSTHI EMIBHALOMBIKO

UMBUTO 2: IMIBHALOMBIKO (100–120 emagama itheksthi ngayinye.)
(50 emamaki.)

2.1      INCWADZI YEMTSETFO

         SAKHIWO:

         Incwadzi yemtsetfo ayifake loku lokulandzelako:

             Singeniso, umtimba nesiphetfo.
             Emakheli aba mabili langakafakwa timphawu tekufundza. (Lalohlolwako
              liba sesandleni sekudla, lalobhalelwako liba sesandleni sesancele.)
             Likheli lesibili lifakwa sikhundla salobhalelwako.
             Kweciwa umugca embikwesibingelelo.
             Sibingelelo sencwadzi.
             Kweciwa umugca.
             Sihloko sendzaba lekutawukhulunywa ngayo.
             Singeniso lesetfula loko lokutawucocwa ngako ngelulwimi loluhlelekile.
             Kweciwa umugca emva kwaleyo naleyo ndzima.
             Tindzima letinemicondvo lebumbene.
             Kweciwa umugca ngembikwesiphetfo.
             Siphetfo lesisonga loko lebekucocwa ngako emtimbeni wencwadzi.
             Kweciwa umugca ngembikwekuvalelisa.
             Kuvalelisa lokutitfobako lokuhambelana nesibingelelo.
              Sibongo siyafakwa.

         LOKUBALULEKILE:

             Kusetjentiswa irejista lefanele.
             Kucikelelwa kusetjentiswa kwelulwimi ngalokujulile.
             Incwadzi yemhlolwa ayichazele umceceshi welikwaya ngekungatiphatsi
              kahle kwalabanye baculi.

         CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki)
                                                                                          [25]

Emalungelo agodliwe                                                             Phenya

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3               5                     DBE/Lweti 2021
                                     NSC – Ticondziso Tekumaka

2.2      INKHULUMO

         SAKHIWO:

             Sihloko. (Iphatselene nani lenkhulumo).
             Singeniso lesetfula loko lokutawukhulunywa ngako.
             Tindzima tenkhulumo letinemaphuzu labumbene.
             Siphetfo senkhulumo lapho kusongwa khona onkhe emaphuzu labetfulwa
              enkhulumeni.
             Kubonga umphatsiluhlelo nabobonkhe labamenyiwe labebalalele
              lenkhulumo.

         LOKUBALULEKILE:

             Kusetjentiswa irejista lefanele.
             Kucikelelwa kusetjentiswa kwelulwimi ngalokujulile.
             Caphela kutsi inkhulumo iphatselene nekubonga bantfu labafake sandla
              ekukhuleni kwemhlolwa.

         CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki)                                   [25]

2.3      SIHLATIYWA
         SAKHIWO:

         Sihlatiywa asifake loku lokulandzelako:
             Singeniso
             Umtimba
             Siphetfo
         IMINININGWANE LELINDZELEKILE:
             Sihloko sesihlatiywa.
             Sihloko semdlalo lofundziwe, ligama lembhali neligama lenkampani
              leshicilelako.
             Akuvetwe badlali labakhulu kulomdlalo.
             Sifinyeto sesakhiwo salomdlalo.
             Ingcikitsi yalomdlalo.
             Imibono yemhlolwa ngalomdlalo (tincomo).
         LOKUBALULEKILE:

             Kusetjentiswa irejista lefanele.
             Kucikelelwa kusetjentiswa kwelulwimi ngalokujulile.
             Sihlatiywa asiphatselane nemdlalo lofundziwe.

         CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki)                                   [25]

Emalungelo agodliwe                                                           Phenya

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3               6                        DBE/Lweti 2021
                                     NSC – Ticondziso Tekumaka

2.4      INKHULUMOMPHENDVULWANO

         SAKHIWO:

         Inkhulumomphendvulwano ayifake loku lokulandzelako:

             Singeniso
             Umtimba
             Siphetfo

             Luhlaka (emagama alabakhulumako abhalwa ngasesandleni sesancele
              bese kufakwa ikholoni. Bokhulunyiwe abafakwa. Lokwentekako kubhalwa
              kubakaki.)
             Kusetjentiswa inkhulumongco.

         LOKUBALULEKILE:

             Kusetjentiswa irejista lefanele.
             Kucikelelwa kusetjentiswa kwelulwimi ngalokujulile.
             Akube ngumhlolwa nemnikati wethaveni labakhulumako.
             Akukhulunywe ngemsindvo lomkhulu lowenteka ethaveni yamakhelwane
              lotsikameta umhlolwa ngemphelasontfo.

         CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki)
                                                                                           [25]

2.5      I-ATHIKILI YELIPHEPHANDZABA

         SAKHIWO:

         I-athikili ayifake loku lokulandzelako:

             Singeniso, umtimba nesiphetfo.
             Sihloko se-athikili. Sib: Tindlela letiphumelelisako.
             Lusuku lebhalwe ngalo.
             Ligama lembhali wayo.
             Ligama leliphephandzaba leya kulo.
             Lokucuketfwe. (Kufundzisa bontsanga ngetindlela letingabaphumelelisa.)
             Kubhala ngetindzima nobe ngemaphuzu/ngemakholomu.
             Kusetjentiswa kwemafonti lahlukahlukene.
             Tincomo.

         LOKUBALULEKILE:

             Kusetjentiswa lulwimi loluhlelekile.
             Kusetjentiswa irejista lefanele.
             Kucikelela kusetjentiswa kwelulwimi ngalokujulile.
             Caphela kutsi i-athikili iphatselene nekufundzisa bontsanga ngetindlela
              letingabayisa emphumelelweni.

         CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki)                                      [25]

Emalungelo agodliwe                                                              Phenya

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3               7                          DBE/Lweti 2021
                                     NSC – Ticondziso Tekumaka

2.6      INCWADZI YEBUHLOBO

         SAKHIWO:

         Incwadzi ayifake loku lokulandzelako:
              Singeniso, umtimba nesiphetfo.
              Likheli linye leliphelele lelingakafakwa timphawu lelisesandleni sekudla.
              Kweciwa umugca ngembikwesibingelelo.
              Sibingelelo sencwadzi. (Sibingelelo kufanele sivete buhlobo lobukhona
               emkhatsini walobhalako nalobhalelwako)
              Kweciwa umugca ngembikwesingeniso.
              Singeniso lesetfula loko lokutawucocwa ngako.
              Kweciwa umugca emva kwaleyo naleyo ndzima.
              Tindzima letinemicondvo lebumbene.
              Kweciwa umugca ngembikwesiphetfo.
              Siphetfo lesisonga loko lebekucocwa ngako emtimbeni wencwadzi.
              Kweciwa umugca ngembikwekuvalelisa.
              Kuvalelisa lokuhambelana nesibingelelo. (Sivaleliso kufanele sivete
               buhlobo lobukhona emkhatsini walobhalako nalobhalelwako.)
              Sibongo asifakwa.

         LOKUBALULEKILE:
              Kusetjentiswa irejista lefanele.
              Kucikelelwa kusetjentiswa kwelulwimi ngalokujulile.
              Incwadzi ayivete kuvelana nemngani wemhlolwa lotsatselwe tigebengu
               konkhe lanako wasala angenalutfo ibuye ivete tinyatselo langatitsatsa
               kute asitakale.
         CAPHELA: Kwabiwa kwemamaki: (Bona irubhriki)                                        [25]

                                                                   SAMBA SESIGABA B:         50
                                                                 SAMBA SAKO KONKHE:          100

Emalungelo agodliwe                                                                Phenya

### Page 8

Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3
                                               Downloaded from hlayiso.com                8                                                                       DBE/Lweti 2021
                                                                              NSC – Ticondziso Tekumaka

CAPHELA:

 Sebentisa irubhriki njalo nawumaka indzaba (Liphepha le-3, SIGABA A).
 Emamaki lasukela ku-0–50 ehlukaniswe ngemazinga lasihlanu-(5) etinchazelo temakhono, (Emalengiso, Licophelo lelisetulu, Lokwenetisako,
  Lokusilele naLokungaphumelelisi).
 Kuletimphawu taLokucuketfwe, Lulwimi neSitayela, letinchazelo temakhono letisihlanu tehlukaniswe ngekwelizinga lelisetulu ngalokubabatekako
  nelizinga lelisetulu ngalokungababateki, ngekwehlukana kwemamaki netinchazelo temakhono.
 Sakhiwo sona asitsintseki ngalokwehlukaniswa kwelizinga lelisetulu ngalokubabatekako nelizinga lelisetulu ngalokungababateki.

IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWASEKHAYA [50 EMAMAKI]

    Timphawu                                         Emalengiso           Licophelo lelisetulu            Lokwenetisako                 Lokusilele             Lokungaphumelelisi
 LOKUCUKETFWE                                            28–30                   22–24                         16–18                      10–12                          4–6
 NEKUHLELA                                   -Imphendvulo              -Imphendvulo                 -Imphendvulo                -Imphendvulo                -Yonkhe imphendvulo
                                             lengemalengiso            lesecophelweni lelisetulu    leyenetisako.               lengakabumbani.             iyanhlanhlatsa.
 (Imphendvulo

                        Lizinga lelisetulu
                                             lababateka ngetulu        ngalokubabatekako.           -Imibono ibumbene futsi     -Imibono ayikacaci kantsi   -Imibono ihlangahlangene
 nemibono)                                   kwalokulindzelekile.      -Imibono ivutsiwe,           ikholweka                   futsi akusiyo               futsi iyadidana, ayikacondzi
 Kuhleleka kwemibono                         -Imibono ivutsiwe,        iyaheha ihambisana           ngalokwenetisako.           yekuticambela.              ngco.
 nakulungiselelwa                            inekuhlakanipha           nesihloko                    -Kuhleleka kubumbene        -Buncane bufakazi           -Kunekuphindzaphindza
 kubhala                                     lokukhombisa kucabanga    ngalokuphelele.              nesingeniso, umtimba        bekuhleleka                 lokungevakali.

                       ngalokubabatekako
 Kucikelelwa                                 lokujulile.               -Kuhleleka                   nesiphetfo                  nekubumbana.                -Akukho kuhleleka
 kwenhloso,                                  -Kuhleleka                kusecophelweni lelisetulu    ngalokwenetisako.                                       nekubumbana.
 tetsamelilwati                              kungemalengiso            kakhulu, lokubumbene
 nesimongcondvo                              lababatekako,             nesingeniso, umtimba
                                             kubumbene nesingeniso,    nesiphetfo.
 30 EMAMAKI                                  umtimba kanye
                                             nesiphetfo.
                                                         25–27                     19–21                       13–15                       7–9                          0–3

                        Lizinga lelisetulu
                                             -Imphendvulo              -Imphendvulo                 -Imphendvulo leyenetisako   -Imphendvulo legcwele       -Awukho nalomncane
                                             lengemalengiso kodvwa     lesecophelweni lelisetulu.   kodvwa kukhona              kunhlanhlatsa.              umetamo wekuphendvula
                                             ingenato timphawu         -Imibono iyaheha,            lokungevakali kahle.        -Imibono ayihlangani,       ngesihloko.
                                             tekubabateka.             ihambisana nesihloko.        -Imibono ibumbene,          iyadidana.                  -Yonkhe imphendvulo
                                             -Imibono ivutsiwe futsi   -Kuhleleka                   iyakholweka.                -Abukho bufakazi            iyanhlanhlatsa,

                       ngalokungababateki
                                             ihlakaniphile.            lokusecophelweni             -Kukhona kuhleleka          bekuhleleka                 ayemukeleki.
                                             -Kuhleleka                lelisetulu lokubumbene       lokutsite kanye             nekubumbana.                -Akuvakali,
                                             lokungemalengiso,         nesingeniso, umtimba         nekubumbana                                             kuhlangahlangene.
                                             kubumbene nesingeniso,    nesiphetfo.                  nesingeniso, umtimba
                                             umtimba nesiphetfo.                                    nesiphetfo.

Emalungelo agodliwe                                                                                                                                                        Phenya

### Page 9

Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3
                                                                  Downloaded from hlayiso.com                 9                                                                       DBE/Lweti 2021
                                                                                                  NSC – Ticondziso Tekumaka

IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWASEKHAYA [50 EMAMAKI] (iyachubeka)

     Timphawu                                                           Emalengiso              Licophelo lelisetulu            Lokwenetisako                 Lokusilele           Lokungaphumelelisi
 LULWIMI, SITAYELA                                                         14–15                         11–12                        8–9                        5–6                        0–3
 NEKUHLUNGWA                                                    -Umoya, irejista, sitayela   -Umoya, irejista, sitayela   -Umoya, irejista, sitayela   -Umoya, irejista,        -Lulwimi aluvakali.
 KWEMAPHUTSA                                                    nesilulumagama               nesilulumagama               nesilulumagama               sitayela                 -Umoya, irejista, sitayela
                                                                kuhambelana nenhloso,        kuhambelana nenhloso,        kuhambelana nenhloso,        nesilulumagama           nesilulumagama

                        Lizinga lelisetulu ngalokubabatekako
 Kuhambelana                                                    tetsamelilwati               tetsamelilwati               tetsamelilwati               akuhambelani             akuhambelani nakancane
 kwemoya irejista,                                              nesimongcondvo               nesimongcondvo               nesimongcondvo               nenhloso,                nenhloso, tetsamelilwati
 sitayela,                                                      ngemalengiso                 ngelicophelo lelisetulu.     ngalokwenetisako.            tetsamelilwati           nesimongcondvo.
 silulumagama                                                   lababatekako.                -Lulwimi lusecophelweni      -Lulwimi lusetjentiswe       nesimongcondvo.          -Silulumagama sincane
 nenhloso                                                       -Lulwimi lolunekutetsemba,   lelisetulu kantsi nemoya     ngalokwenetisako kwetfula    -Kusetjentiswa           ngendlela yekutsi
 nesimongcondvo                                                 lolugculisako nalolunemba    uyemukeleka                  lokushiwo embhalweni.        kwelulwimi               lokubhaliwe akulandzeleki.
 Kusetjentiswa                                                  ngemalengiso                 emphendvulweni yonkhe.       -Umoya uyenetisa.            kusacatfuta.
 kwelulwimi, timphawu                                           lababatekako.                -Emaphutsa eluhlelo          -Emasu ebugagu belulwimi     -Umoya nekukhetseka
 tekufundza                                                    -Emasu ebugagu belulwimi      nesipelingi                  asetjentisiwe kunotsisa      kwemagama
 nekubhala, luhlelo,                                           asetjentiswe                  akasimanyenti.               lokucuketfwe.                akwemukeleki.
 sipelingi                                                     ngemphumelelo lenkhulu        -Kuticambela                                              -Silulumagama
 (lupelomagama)                                                kuveta umoya nekuheha         kusecophelweni                                            sincane kakhulu.
                                                               kwemphendvulo.                lelisetulu.
 15 EMAMAKI                                                    -Esikhatsini lesinyenti
                                                               kakhulu emaphutsa eluhlelo
                                                               nesipelingi kute.
                                                                -Kunekuticambela
                                                                lokungemalengiso lasetulu
                                                                kakhulu.
                                                                              13                          10                           7                          4

                         Lizinga lelisetulu
                                                                -Lulwimi lusetjentiswe       -Lulwimi lusetjentiswe       -Lulwimi lusetjentiswe       -Lulwimi lusetjentiswe
                                                                ngemalengiso                 ngemphumelelo                ngalokwenetisako kodvwa      ngalokungenetisi.
                                                                nangalokuveta umoya          lesecopheweni lelisetulu.    ngalokungafani               -Kusetjentiswa
                                                                lokhutsatako                 -Umoya uyemukeleka           embhalweni wonkhe.           kwetinhlobo
                                                                ngemphumelelo.               futsi uneligalelo            -Imvamisa umoya              letehlukene temisho

                        ngalokungababateki
                                                                -Esikhatsini lesinyenti      lelemukelekile.              wemukelekile, emasu          kuncane/kute.
                                                                emaphutsa eluhlelo           -Emaphutsa eluhlelo          ebugagu belulwimi            -Silulumagama
                                                                nesipelingi awekho.          nesipelingi ambalwa.         asetjentiswe kancane.        sincane kakhulu.
                                                                -Kuticambela                 -Icambeke kahle.
                                                                kungemalengiso.

Emalungelo agodliwe                                                                                                                                                                            Phenya

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3                                     10                                                                DBE/Lweti 2021
                                                            NSC – Ticondziso Tekumaka

IRUBHRIKI YEKUHLOLA INDZABA YELULWIMI LWASEKHAYA [50 EMAMAKI] (iyachubeka)

     Timphawu                        Emalengiso            Licophelo lelisetulu         Lokwenetisako               Lokusilele        Lokungaphumelelisi
 SAKHIWO                                    5                       4                          3                         2                     0–1
                             -Sihloko sitfutfukiswe    -Imininingwane             -Imininingwane ihambisana   -Lamanye emaphuzu    -Emaphuzu ladzingekile
 Timphawu tetheksthi         ngemalengiso.             itfutfukiswe               nesihloko.                  emukelekile.         asilele.
 Kutfutfukiswa               -Imininingwane yetfulwe   ngalokuhlelekile.          -Imisho netindzima          -Imisho netindzima   -Imisho netindzima
 kwetindzima                 ngemalengiso.             -Kunekubumbana.            kwakheke kahle.             kunemaphutsa.        kunemaphutsa.
 nekwakhiwa                  -Imisho, netindzima       -Imisho, netindzima        Indzaba iyevakala.          -Indzaba iyevakala   -Indzaba ayinamcondvo.
 kwemisho                    kwakheke ngemalengiso     kuhlelekile futsi                                      noko.
                             lababatekako.             kutinhlobonhlobo.
 5 EMAMAKI
 KWEHLUKA
 KWEMAMAKI                            43–50                      33–40                     23–30                    13–20                    0–10

Emalungelo agodliwe                                                                                                                              Phenya

### Page 11

Siswati Lulwimi Lwasekhaya (HL)/P3
                                    Downloaded from hlayiso.com                  11                                                                      DBE/Lweti 2021
                                                                      NSC – Ticondziso Tekumaka

IRUBHRIKI YEKUHLOLA ITHEKSTHI YEMBHALOMBIKO WELULWIMI LWASEKHAYA [25 EMAMAKI]

      Timphawu                         Emalengiso                   Licophelo lelisetulu          Lokwenetisako                Lokusilele             Lokungaphumelelisi
 LOKUCUKETFWE,                             13–15                           10–12                        7–9                        4–6                          0–3
 KUHLELA NESAKHIWO            -Imphendvulo                     -Imphendvulo                  -Imphendvulo             -Imphendvulo lecatfutako     -Imphendvulo ayikhombisi
                              lengemalengiso                   lesecophelweni lelisetulu     leyenetisako,            lekhombisa lwati loluncane   nakancane kuba nelwati
 Imphendvulo nemibono         lababatekako.                    lekhombisa lwati              lekhombisa lwati         lweluhlobo lwetheksthi       lwetimphawu teluhlobo
 Kuhleleka kwemibono          -Imibono ivutsiwe,               lolusecophelweni lelisetulu   lweluhlobo lwetheksthi   lebhalwako.                  lwetheksthi lebhalwako.
 nakulungiselelwa kubhala     inekuhlakanipha,                 lweluhlobo lwetheksthi        lebhalwako.              -Umbhalo unekutsemeleta      -Inshokutsi iyanhlanhlatsa,
 Inhloso, tetsamelilwati,     lokukhombisa kucabanga           lebhalwako.                   -Umbhalo awukacondzi     lokunyenti.                  igcwele kutsemeleta
 timphawu/timiso,             lokujulile.                      -Umbhalo ucondze ngco,        ngco ngalokuphelele,     -Kubumbana kwemaphuzu        lokunyenti.
 nesimongcondvo               -Lwati lolungemalengiso          awutsemeleti.                 unekutsemeleta           alokucuketfwe kuncane        -Emaphuzu alokucuketfwe
                              lwetimphawu teluhlobo            -Lokucuketfwe kunemibono      lokutsite.               kakhulu.                     akakabumbani
 15 EMAMAKI                   lwetheksthi lebhalwako.          lebumbene ngelicophelo        -Emaphuzu                -Imbalwa imininingwane       nakancane.
                              -Umbhalo ucondze ngco.           lelisetulu.                   alokucuketfwe            leyesekela sihloko.          -Imbalwa kakhulu
                              -Lokucuketfwe kunemibono         -Imininingwane yetfulwe       abumbene                 -Imitsetfo netimiso          imininingwane leyesekela
                              lebumbene ngemalengiso.          ngelicophelo lelisetulu       ngalokwenetisako.        letibalulekile tesakhiwo     sihloko.
                              -Yonkhe imininingwane            kantsi yonkhe yesekela        -Leminye imininingwane   setheksthi atikalandzelwa    -Imitsetfo netimiso
                              icaciswe ngemalengiso            sihloko.                      iyasesekela sihloko.     ngalokufanele.               tesakhiwo setheksthi
                              kantsi futsi yesekela sihloko.   -Sakhiwo lesemukelekako       -Sakhiwo siyenetisa      -Kunyenti lokubalulekile     letibalulekile
                              -Sakhiwo lesifanele              lesinemaphutsa langasho       kodvwa sinemaphutsa      lokusilele.                  atikalandzelwa
                              lesingemalengiso                 lutfo.                        latsite.                                              nakancane.
                              nalesingenamaphutsa.
 LULWIMI, SITAYELA                          9–10                           7–8                          5–6                       3–4                          0–2
 NEKUHLUNGWA                  -Umoya, irejista, sitayela       -Umoya, irejista, sitayela    -Umoya, irejista,        -Umoya, irejista, sitayela   -Umoya, irejista, sitayela
 KWEMAPHUTSA                  nesilulumagama                   nesilulumagama                sitayela                 nesilulumagama               nesilulumagama
                              kuhambelana ngemalengiso         kuhambelana nenhloso,         nesilulumagama           akuhambelani kahle           akuhambelani nakancane
 Umoya, irejista, sitayela,   nenhloso, tetsamelilwati         tetsamelilwati                kuhambelana nenhloso,    nenhloso, tetsamelilwati     nenhloso, tetsamelilwati
 inhloso, tetsamelilwati      nesimongcondvo.                  nesimongcondvo                tetsamelilwati           nesimongcondvo.              nesimongcondvo.
 nesimongcondvo.              -Luhlelo alunamaphutsa           ngelicophelo lelisetulu.      nesimongcondvo           -Kunemaphutsa                -Kugcwele emaphutsa
 Timiso nekusetjentiswa       kantsi futsi icambeke kahle.     -Luhlelo luvame kungabi       ngalokwenetisako.        lamanyenti eluhlelo.         lamanyenti ladidanako.
 kwelulwimi                   -Esikhatsini lesinyenti          nemaphutsa kantsi futsi       -Kunemaphutsa latsite    -Silulumagama sincane        -Silulumagama
 Kukhetseka kwemagama         akunamaphutsa.                   umbhalo ucambeke              eluhlelo.                kakhulu.                     asihambisani nakancane
 Timphawu tekufundza                                           ngelicophelo lelisetulu.      -Silulumagama            -Inshokutsi                  nenhloso.
 nekubhala nesipelingi                                         -Silulumagama                 lesenetisako.            iyaphazamiseka.              -Inshokutsi
                                                               sisecophelweni lelisetulu.    -Emaphutsa                                            ihlangahlangene kakhulu.
 10 EMAMAKI                                                    -Emaphutsa ambalwa            akayiphazamisi
                                                               kakhulu.                      inshokutsi.
 KWEHLUKA                                22–25                            17–20                        12–15                     7–10                         0–5
 KWEMAMAKI

Emalungelo agodliwe

## Related documents

- [Siswati HL P1 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p1-nov-2021-mg/c6e46ea0-e72e-4328-a598-244c65ac6a6a) — siSwati HL · Memo · 2021 · siSwati
- [Siswati HL P2 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p2-nov-2021-mg/b6d81b0e-b51e-4d92-ab27-895a7acb7079) — siSwati HL · Memo · 2021 · siSwati
- [Siswati HL P3 May June 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p3-may-june-2021-mg/17f659ce-b66f-41b7-815f-269c2925fc3f) — siSwati HL · Memo · 2021 · siSwati
- [Siswati HL P3 Nov 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p3-nov-2023-mg/a6a6ac1f-c460-4360-8981-0e40e5219a67) — siSwati HL · Memo · 2023 · siSwati
- [Siswati HL P3 Nov 2022 MG](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p3-nov-2022-mg/317a0182-e1b9-447f-bc12-d0b386e10192) — siSwati HL · Memo · 2022 · siSwati
- [Siswati HL P3 Nov 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p3-nov-2020-memo/603e05a8-e11a-4ad7-8029-b880087a7e56) — siSwati HL · Memo · 2020 · siSwati

## More from Grade 12 siSwati HL

- [Gr 12 Siswati HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-siswati-hl-atp-2023-24/75f62113-da4b-45a7-9f01-44907b6280d9) — ATP
- [Siswati HL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-siswati/5504d3f6-d445-4b7c-890b-d33e9001ccbe) — QP · 2025 · siSwati
- [Siswati HL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-siswati/d7bb23ae-1e93-41b0-92fb-ec2dc10c6623) — QP · 2025 · siSwati
- [Siswati HL P3 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-siswati/854dd481-0f47-4c71-8c5d-4b094d44ab43) — QP · 2025 · siSwati
- [Siswati HL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p1-nov-2024/e5b6305a-16b7-4a24-9c06-9b2cd873944d) — QP · 2024 · siSwati
- [Siswati HL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/siswati-hl-p2-nov-2024/51e863f1-046b-46ab-9d80-e6b9d812a0b5) — QP · 2024 · siSwati

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
