# Tourism Grade 12 NSC June 2023 Question Paper (Afrikaans)

> Grade 12 Tourism question paper from the NSC June Exam 2023 (Afrikaans), 28 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/tourism-may-june-2023-afr/361126f3-4c4a-40d9-b723-ba90a55aa82a
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Tourism
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2023
- Exam period: NSC June Exam
- Curriculum: CAPS
- Pages: 28

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Tourism](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/tourism) › [Tourism Grade 12 NSC June 2023 Question Paper (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/tourism-may-june-2023-afr/361126f3-4c4a-40d9-b723-ba90a55aa82a)

## About this document

Tourism · Grade 12 · NSC June Exam · 2023. Question paper, 28 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                 SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN/
            NASIONALE SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN

                                     TOERISME

                                         2023

                                                                    PUNTE: 200

                                                                     TYD: 3 uur

                       Hierdie vraestel bestaan uit 28 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                      2                                     DBE/2023
                                            SS/NSS

INSTRUKSIES EN INLIGTING

Lees die instruksies aandagtig voordat jy die vrae beantwoord.

1.         Hierdie vraestel bestaan uit VYF afdelings.

2.         Beantwoord AL die vrae.

3.         Begin ELKE vraag op 'n NUWE bladsy.

4.         Rond jou berekeninge by VRAAG 3 tot TWEE desimale plekke af.

5.         Toon ALLE berekeninge.

6.         Jy mag 'n nieprogrammeerbare sakrekenaar gebruik.

7.         Gebruik die puntetoekenning van elke vraag as 'n riglyn vir die lengte van jou
           antwoord.

8.         Skryf netjies en leesbaar.

9.         Die tabel hieronder is 'n riglyn om jou te help om jou tyd volgens elke afdeling
           in te deel.

AFDELING                          ONDERWERP                           PUNTE           TYD
                                                                                    (minute)
     A           Kortvrae                                               40              20

                 Kaartwerk en Toerbeplanning; Buitelandse
     B                                                                  50              50
                 Valutaverhandeling

                 Toerismebesienswaardighede; Kultuur- en
     C                                                                  50              50
                 Erfenistoerisme; Bemarking

                 Toerismesektore; Volhoubare en
     D                                                                  30              30
                 Verantwoordelike Toerisme

                 Plaaslike, Streeks- en Internasionale Toerisme;
     E                                                                  30              30
                 Kommunikasie en Kliëntediens

                                                         TOTAAL:        200            180

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                         3                                  DBE/2023
                                              SS/NSS

AFDELING A: KORTVRAE

VRAAG 1

1.1        Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae gegee.
           Kies die antwoord en skryf slegs die letter (A–D) langs die vraagnommers
           (1.1.1 tot 1.1.20) in die ANTWOORDEBOEK neer, bv. 1.1.21 D.

      1.1.1    Die prent hieronder toon ...

               A     seisoenale tyd.
               B     dagligbesparingstyd.
               C     lentebesparingstyd.
               D     huis-toe-gaan-tyd.

      1.1.2    Die internasionale datumlyn …

               A     is 180° vanaf die UTK geleë.
               B     lê op die 150°-oosbreedtelyn.
               C     loop deur Greenwich, 'n dorpie naby Londen.
               D     loop vanaf oos na wes.

      1.1.3    'n Visum is nodig om …

               A     in jou eie land te reis.
               B     vir 'n internasionale bestuurslisensie aansoek te doen.
               C     die Schengenlande binne te gaan.
               D     belastingvrye goedere te koop.

      1.1.4    'n Geskeduleerde toer sal … insluit.

               A     vertrektye wat nie gewaarborg is nie
               B     vertrektye wat deur die toeriste bepaal word
               C     slegs vertrektye voor sonsopkoms
               D     vasgestelde vertrektye

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                       4                                 DBE/2023
                                            SS/NSS

      1.1.5    'n Besigheidstoeris wat hoëspoed-vervoer vanaf OR Tambo
               Internasionale Lughawe na Sandton benodig, sal die … gebruik.

               A     Bloutrein
               B     Gautrain
               C     Rovos Rail
               D     Shosholoza Meyl

      1.1.6    Die Klaagmuur en die Rotskoepel is albei in … geleë.

               A     Mekka, Saoedi-Arabië
               B     Jerusalem, Israel
               C     Yucatan, Mexiko
               D     Agra, Indië

      1.1.7    Die provinsie waar die Richtersveld Kulturele en Botaniese
               Landskap geleë is:

               A     Gauteng
               B     Vrystaat
               C     Limpopo
               D     Noord-Kaap

      1.1.8    Hierdie prent word met die … Wêrelderfenisterrein verbind.

               A     iSimangaliso-vleilandpark
               B     ǂKhomani Kulturele Landskap
               C     Mapungubwe Kulturele Landskap
               D     Maloti-Drakensbergpark

      1.1.9    Die korrekte volgorde waarin die heffings vir bemarking
               ingesamel word:

               A     SAToerisme, TOMSA, Toeris, TBRSA
               B     Toeris, TBRSA, SAToerisme, TOMSA
               C     TOMSA, TBRSA, Toeris, SAToerisme
               D     Toeris, TOMSA, TBRSA, SAToerisme

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                        5                          DBE/2023
                                             SS/NSS

      1.1.10 'n Europese platform wat deur SAToerisme gebruik word om Suid-Afrika
             internasionaal te bemark:

               A     Getaway-skou
               B     ITB Berlyn
               C     Afrika se Reis-Indaba
               D     Knysna Oesterfees

      1.1.11 Die staatsdepartement verantwoordelik vir die publisering          en
             opgradering van die Wet op Basiese Diensvoorwaardes:

               A
                                                Basiese Onderwys

               B
                                                Binnelandse Sake

               C
                                                Arbeid

               D
                                                Vervoer

      1.1.12 Kommunikasie is 'n belangrike … om te hê wanneer uitstekende diens
             aan kliënte gelewer word.

               A     sagte vaardigheid
               B     sleutelwoord
               C     kleredragreël
               D     higiëniese praktyk

      1.1.13 'n Hotel gebruik ou bedlakens om linnesakke mee te maak. Dit is 'n
             voorbeeld van …

               A     herbedrading.
               B     herstel.
               C     hergebruik.
               D     ontspanning.

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                       6                                      DBE/2023
                                            SS/NSS

      1.1.14 Die bedrag wat deur 'n toeris aan 'n handwerkkunstenaar vir die
             handgemaakte item hieronder aangebied word:

               A     Bankkoers
               B     Billike prys
               C     BBP
               D     Inkomstebelasting

      1.1.15 'n Gedragskode dui aan              hoe    die   personeel   van    'n   motor-
             verhuringsmaatskappy …

               A     se salarisse betaal moet word.
               B     as 'n span moet saamwerk.
               C     'n minimum aantal ure moet werk.
               D     gekontrakteer moet word om kernpligte uit te voer.

      1.1.16 'n Vorm van betaling wat nie meer tydens internasionale reise gebruik
             word nie:

               A     Internetbetalings
               B     Kredietkaarte
               C     Reisigerstjeks
               D     Kontant

      1.1.17 Die vermenigvuldigereffek word met ... verbind.

               A     buitelandsevaluta-inkomste
               B     politieke onstabiliteit
               C     natuurrampe
               D     die uitbreek van 'n burgeroorlog

      1.1.18    'n Voorbeeld van 'n onvoorsiene gebeurtenis:

               A     Olimpiese Spele
               B     Tsunami
               C     Wimbledon-tennistoernooi
               D     COP27

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                        7                                 DBE/2023
                                             SS/NSS

      1.1.19 Om kliënte in staat te stel om webgebaseerde terugvoer aan 'n
             besigheid te gee, sal hulle … benodig.

                A    toegang tot die internet
                B    terugvoeringskaarte en 'n potlood
                C    'n landlyntelefoon
                D    'n harde kopie van 'n opnamevorm

      1.1.20     'n Voordeel om 'n gasheerland vir 'n wêreldsportgebeurtenis te wees:

                A    Buitelandsevaluta-inkomste
                B    Verbeter die stand van sy politiek
                C    Ruil handelsooreenkomste uit
                D    Negatiewe mondelinge reaksie                                (20 x 1)         (20)

1.2   Gee EEN woord/term vir ELK van die volgende beskrywings deur 'n woord/term
      uit die lys hieronder te kies. Skryf slegs die woord/term langs die vraagnommers
      (1.2.1 tot 1.2.5) in die ANTWOORDEBOEK neer, bv. 1.2.6 bankaankoopkoers.

              betaling;    slagspreuk;     verlof;    handelsmerk-produkverpakking;
                          verlies aan kultuur;     gedragskode vir toeriste;
                                 lewenstandaard;       groenwassery

      1.2.1     Hotelgaste kry komplimentêre (gratis) toiletware met die hotel se logo op
                in hulle kamers

      1.2.2     Die woord/frase wat met 'n toerismemaatskappy verbind word

      1.2.3     Die tydperk waarin personeel met               toestemming     van     die
                toerismebesigheid van die werk afwesig is

      1.2.4     Opheffingsprogramme het 'n positiewe invloed op die plaaslike
                gemeenskap deur hulle … te verbeter.

      1.2.5     Loop slegs op duidelik gemerkte paadjies en wandelpaaie           (5 x 1)         (5)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                      8                                  DBE/2023
                                           SS/NSS

1.3   Kies die korrekte woord(e) uit dié wat tussen hakies gegee word. Skryf
      slegs die woord(e) langs die vraagnommers (1.3.1 tot 1.3.5) in die
      ANTWOORDEBOEK neer, bv. 1.3.6 paspoort.

      1.3.1    Die deelname aan programme wat (indringerplante verwyder/wilde voëls
               in hokke sit) is uitstekende aktiwiteite vir omgewingsbewuste toeriste.

      1.3.2    Personeel van 'n reisagentskap wat 'n kinderhuis besoek om interaksie
               met die kinders te hê, is 'n voorbeeld van (finansiële/niefinansiële)
               ondersteuning.

      1.3.3    Om gaste by 'n akkommodasie-instelling na die beste van hulle vermoë
               te help, is die (diensfooi/optrede) wat van werknemers verwag word.

      1.3.4    Deur op jou voete te dink om 'n kliënt se klagte op te los, vereis
               (professionele oordeel/onbeskofte gedrag).

      1.3.5    Persoonlike higiëne sal (liggaamsreuke/geestesgesondheid) onder
               beheer hou.                                               (5 x 1)                 (5)

1.4   Kies 'n wêreldgebeurtenis uit KOLOM A wat by die beskrywing in KOLOM B pas.
      Skryf slegs die letter (A–G) langs die vraagnommers (1.4.1 tot 1.4.5) in die
      ANTWOORDEBOEK neer, bv. 1.4.6 H.

                 KOLOM A                                 KOLOM B
      1.4.1    Tour de France          A    wêreldberaad oor klimaatsverandering

      1.4.2    Formule 1               B    internasionale tennistoernooi

      1.4.3    Wimbledon               C    internasionale motorsportwedren

      1.4.4    Olimpiese Spele         D    wêreldfietsrygebeurtenis

      1.4.5    COP27                   E    multisport-wêreldgebeurtenis

               .                       F    internasionale gholftoernooi

                                       G    Wêreldbeker-netbaltoernooi
                                                                                  (5 x 1)          (5)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                    9                                    DBE/2023
                                         SS/NSS

1.5 Die horlosies hieronder toon die tye van verskillende stede regoor die wêreld. Dit
    is 12:00 in die middag in Londen.

     Pas die tye op die horlosies A tot E hieronder, by die stede wat 1.5.1 tot 1.5.5
     genommer is. Skryf slegs die letter langs die vraagnommer neer, bv. 1.5.6 F.

     LET WEL: Moenie DBT in ag neem nie.

                              TYE REGOOR DIE WÊRELD

                                       LONDEN

                                                            [Bron: Eksaminator se eie bron]

     1.5.1 Moskou (+3)

     1.5.2 Rio De Janeiro (-3)

     1.5.3 Johannesburg (+2)

     1.5.4 New York (-5)

     1.5.5 Sydney (+10)                                                           (5 x 1)        (5)

                                                             TOTAAL AFDELING A:                  40

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                       10                                      DBE/2023
                                            SS/NSS

AFDELING B:          KAARTWERK EN TOERBEPLANNING; BUITELANDSE
                     VALUTAVERHANDELING
VRAAG 2
Bestudeer die inligting hieronder en beantwoord die vrae wat volg.
             WÊRELD ONDER-20-BYEENKOMS – CALI, COLOMBIË – 2022
                               Atletiek Suid-Afrika (+2) het 'n span met 47 lede
                               na die Wêreld O/20-Atletiekbyeenkoms in Cali,
                               Colombië (-5) geneem. Die Suid-Afrikaanse
       SUID-                   span het van die land se opwindendste jong
       AFRIKA                  atlete in baan- en veldnommers ingesluit. Een
                               van hierdie opkomende sterre is Lythe Pillay,
                               wat die 400 m goud gewen het en die wêreld
                               juniorkampioen geword het. Die Suid-
                               Afrikaanse span het 'n totaal van 5 medaljes
                               huis toe gebring, wat hulle in die algehele 5de
                               posisie geplaas het. Daar is geen direkte
                 PILLAY        vlugte tussen Johannesburg en Cali, Colombië
                 CALI 22
                               nie.
                                                         [Aangepas uit www.worldathletics.org]

2.1   2.1.1    Voltooi die profiel van Lythe Pillay volgens die tabel hieronder.
               (a)    Nasionaliteit
               (b)    Ouderdomsgroep
               (c)    Spesiale belangstelling                                                        (3)
      2.1.2    Die atlete het reisdokumente vir die reis na die wêreldbyeenkoms nodig
               gehad.

               Noem DRIE dokumente wat hulle vir die besoek aan Colombië nodig
               gehad het.                                                                            (3)
      2.1.3    Gee EEN reisverwante toestand waaraan die atlete moontlik met hulle
               aankoms in Colombië gely het.                                                         (2)
      2.1.4    Gee 'n definisie vir die reisverwante toestand wat in VRAAG 2.1.3
               geïdentifiseer is.                                                                    (2)
      2.1.5    Die nagevolge van die reisverwante toestand wat in VRAAG 2.1.3
               geïdentifiseer is, kon tydens die vlug verminder word.

               Verduidelik EEN manier waarop die nagevolge verminder kon word.                       (2)
      2.1.6    Die span het advies oor gesondheid- en veiligheidsvoorsorgmaatreëls
               tydens hulle besoek aan Colombië ontvang.
               Gee:
               (a)    EEN gesondheidvoorsorgmaatreël                                                 (2)

               (b)    EEN veiligheidsvoorsorgmaatreël                                                (2)

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                  11                                 DBE/2023
                                       SS/NSS

2.2   Bestudeer die Wêreldtydsonekaart en die vluginligting hieronder en beantwoord
      die vrae wat volg.

                                            CALI, COLOMBIË

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                        12                              DBE/2023
                                             SS/NSS

       DIE ATLETE SE REIS VANAF JOHANNESBURG NA CALI VIA FRANKFURT

      Vertrek

      JOHANNESBURG, Suid-Afrika na FRANKFURT, Duitsland

      Tyd en datum in Johannesburg: 18:00 op 15 Julie 2022
      Vliegtyd: Johannesburg na Frankfurt: 11 ure
      Lugdiens: Lufthansa

      VIA

      In transito

      FRANKFURT, Duitsland
      Aankomstyd in Frankfurt: 04:00
      Tyd in transito: 2 ure
      Vertrektyd: 06:00

      NA

      Aankoms

      CALI, Colombië
      Vliegtyd vanaf Frankfurt na Cali: 12 ure

      2.2.1     Bereken die tyd en datum in Frankfurt, Duitsland toe die span uit
                Suid-Afrika vertrek het.                                                       (4)

      2.2.2     Die span was in transito in Frankfurt.

                Verduidelik die term in transito.                                              (2)

      2.2.3     Bereken die tyd en datum van die span se aankoms in Cali, Colombië.            (4)

      2.2.4     Bereken die totale duur (in uur) van die span se reis vanaf
                Johannesburg na Cali.                                                          (2)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                      13                                   DBE/2023
                                           SS/NSS

2.3   Voor die span na Suid-Afrika terugkeer, het hulle 'n paar aandenkings by die
      belastingvrye winkels op die lughawe in Colombië gekoop. Van die items het die
      volgende ingesluit:

                              AANDENKINGS UIT COLOMBIË

              Colombiaanse koffie                     Plaaslike kunshandwerk

      Waarde:
      R30 000

           Goud-/Diamantjuweliersware         1 liter van die plaaslike nasionale drank,
                                                        bekend as Aguardiente
                                                             [Bron: www.gpsmycity.com]

      2.3.1    Verduidelik die term belastingvry.                                                 (2)

      2.3.2    Gee die doeanekanaal waardeur hulle moes beweeg met hulle aankoms
               in Suid-Afrika.                                                                    (2)

      2.3.3    Verduidelik EEN rede vir die span se keuse in VRAAG 2.3.2.                         (2)

2.4   Noem die regeringsdepartement wat vir Doeane en Aksyns op lughawens
      verantwoordelik is.                                                                         (2)
                                                                                                  [36]

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                     14                                      DBE/2023
                                          SS/NSS

VRAAG 3

Bestudeer die inligting hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                     LAASTE EERBETOON AAN DIE KONINGIN
Anne Mayer van Durban was vir baie jare 'n
aanhanger van koningin Elizabeth II. Toe sy die
nuus van die koningin se afsterwe hoor, het Anne
besluit om as 'n laaste eerbetoon na Londen te reis
Haar reis het vyf dae (vier nagte) geduur.
Sy het 'n totale begroting van R50 000 vir die reis
gehad:
 Retoervliegkaartjie: R11 905
 Treinvervoer in Londen: R185
 Akkommodasie per nag (slegs kamer): R1 060
                                                             [Bron: Eksaminator se eie bron]

3.1   3.1.1    Bereken, in rand, die totale koste van haar reis na Londen.                          (3)

      3.1.2    Gee EEN ander noodsaaklike item (iets waarsonder Anne nie kan
               oorleef nie) wat nie by die begroting hierbo ingesluit is nie.                       (2)

3.2   Bestudeer die buitelandsevalutakoers-tabel hieronder en beantwoord die vrae
      wat volg.

                         BUITELANDSEVALUTAKOERS-TABEL
          GELDEENHEID              BAK                                 BVK
      Euro                         17.01                               18.18
      Britse pond                  19.50                               20.69
      Australiese dollar           11.26                               12.40
                                                                  [Bron: www.nedbank.co.za]

      3.2.1    Gee die valutakodes vir die volgende:

               (a)   Euro
               (b)   Britse pond
               (c)   Australiese dollar                                                             (3)

      3.2.2    Anne het R30 000 op die OR Tambo Internasionale Lughawe omgeruil
               om vir haar ander uitgawes in Londen voorsiening te maak.

               Bereken die bedrag wat Anne ontvang het in die geldeenheid wat in
               Londen gebruik word.                                                                 (3)

      3.2.3    Toe Anne teruggekeer het huis toe, het sy £177 oorgehad wat sy by 'n
               plaaslike Suid-Afrikaanse bank omgeruil het.

               Bereken die bedrag wat sy in rand ontvang het.                                       (3)
                                                                                                    [14]

                                                                TOTAAL AFDELING B:                  50
Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                     15                                       DBE/2023
                                          SS/NSS

AFDELING C:          TOERISMEBESIENSWAARDIGHEDE; KULTUUR- EN
                     ERFENISTOERISME; BEMARKING

VRAAG 4

4.1   Verwys na die wêreldikone hieronder en beantwoord die vraag wat volg.

                                 IKONE VAN DIE WÊRELD
                 A                      B                                C

                        D                                        E

                                                                  [Bron: www.britannica.com]

      Identifiseer die wêreldikone wat A tot E in die tabel hierbo gemerk is.

      Skryf slegs die naam van die ikoon langs die letter in die ANTWOORDEBOEK
      neer, bv. F Groot Muur van China.                                                              (5)

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                    16                                    DBE/2023
                                         SS/NSS

4.2   Bestudeer die kaart hieronder en beantwoord die vraag wat volg.

                              LIGGING VAN WÊRELDIKONE

                                                       [Aangepas uit www.freeworldmaps.net]

      Verwys na die wêreldkaart hierbo en identifiseer die lande waar die wêreldikone
      in VRAAG 4.1 geleë is.

      Skryf die naam van die land onder die korrekte opskrif neer.

             LIGGING OP DIE KAART                      NAAM VAN DIE LAND
                      A
                      B
                      C
                      D
                      E                                                                          (5)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                          17                                       DBE/2023
                                               SS/NSS

4.3   Verwys na die inligting oor die windmeulens hieronder en beantwoord die vrae
      wat volg.

                        KINDERDIJK – 'N UNESCO WÊRELDERFENISTERREIN

                                                            'n Windmeulkompleks, soos
                                                            Kinderdijk, word slegs in hierdie
                                                            streek in die wêreld aangetref.
                                                            Die terrein wys die kenmerke
                                                            wat aan hierdie tegnologie
                                                            gekoppel word – reservoirs
                                                            (opgaardamme), pompstasies,
                                                            dyke, administrasiegeboue en 'n
                                                            reeks windmeulens wat bewaar
                                                            is.

                                                            [Aangepas uit www.boatbiketours.com]

      4.3.1       Gee die naam van die land waar die windmeulens in Kinderdijk geleë is.                (2)

      4.3.2       Bespreek TWEE redes waarom hierdie attraksie as 'n wêreldikoon
                  beskou word.                                                                          (4)

4.4   Bestudeer die inligting hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                           RESENSIES OOR BESOEKE AAN KINDERDIJK
                             Dit was 'n wonderlike ervaring om die pragtige omgewing te
       Voorbeeld
                             bewonder.
         van 'n
        resensie

                              Baie   vriendelike,    hulpvaardige      personeel      in     die
        Resensie
                              geskenkwinkel en koffiewinkel.
             1                

                              Die roomys kos 1 euro per skep wat 'n goeie prys vir 'n
       Resensie
                              bederf-item by 'n toeriste-attraksie is. Volgende keer sal ons
             2                die hele gesin en 'n paar van ons vriende saambring.
                              

                              'n Heerlike gesinsuitstappie.
           Resensie           Dit het gehelp dat al die toerbote opritte vir rolstoelgebruikers
                              gehad het.
              3               Baie netjiese, goedversorgde en veilige plek.
                              
                                                           [Aangepas uit www.bbc.com/news/blogs]

      4.4.1       (a)    Identifiseer die resensienommer wat toeriste met spesiale
                         behoeftes sal aanmoedig om die attraksie te besoek.                            (1)

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                      18                                      DBE/2023
                                           SS/NSS

                  (b)   Gee EEN voorbeeld in die resensie om jou antwoord op
                        VRAAG 4.4.1(a) te staaf.                                                     (2)

      4.4.2       Noem DRIE ander faktore in die resensie wat tot die sukses van die
                  attraksie op die vorige bladsy bydra.                                              (3)

4.5    Verwys na die inligtingsgrafika hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                                 BESOEK AAN DIE WINDMEULENS

           A       Beste maande om die windmeulens by Kinderdijk te besoek
           Januarie      Februarie     Maart         April          Mei           Junie
               Julie     Augustus    September      Oktober     November        Desember

                   B

                                                    KINDERDIJK
           C
                                                    60 permanente inwoners

                                                    600 000 toeriste per jaar

                                                    1 : 10 000 #massatoerisme

                                                        [Aangepas uit www.besttime2travel.com]

       4.5.1      Gee EEN rede waarom April tot September in A die beste maande is
                  om Kinderdijk te besoek.                                                           (2)

       4.5.2      Verwys na B.

                  Stel tye voor wat toeriste die windmeulens moet besoek om oorvol
                  besoektye te vermy.                                                                (2)

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                   19                                 DBE/2023
                                        SS/NSS

       4.5.3   Identifiseer EEN eienskap uit C wat die sukses van die windmeulens as
               'n toeriste-attraksie aandui.                                                 (2)

       4.5.4   (a) Verduidelik die betekenis van 1 : 10 000 #massatoerisme                   (2)

               (b) Bespreek EEN negatiewe invloed op die inwoners van Kinderdijk
                   as gevolg van die konsep wat in VRAAG 4.5.4 (a) verduidelik is.           (2)
                                                                                             [32]

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
 Toerisme                                     20                                    DBE/2023
                                           SS/NSS

VRAAG 5

Bestudeer die inligting oor sommige van die Wêrelderfenisterreine in Suid-Afrika
hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                   WÊRELDERFENISTERREINE VAN SUID-AFRIKA
      'n Internasionale toeris het op UNESCO se webtuiste navorsing gedoen oor
            Wêrelderfenisterreine wat beide natuurlike en kulturele terreine is.

                                                             [Aangepas uit www.pinterest.com]

5.1    Verwys na die kaart hierbo en identifiseer die Wêrelderfenisterrein wat al langs
       die grens van Suid-Afrika en 'n buurland strek.                                             (2)

5.2    Verduidelik waarom die terrein wat in VRAAG 5.1 geïdentifiseer is, verskillende
       tipes toeriste sal lok.                                                                     (2)

5.3    5.3.1    Behalwe vir die provinsie waarin die terrein in VRAAG 5.1 geleë is, stel
                EEN ander provinsie voor waar die toeris beide natuurlike en kulturele
                Wêrelderfenisterreine sal aantref.                                                 (2)

       5.3.2    Verduidelik EEN rede waarom die natuurlike terrein in die provinsie wat
                in VRAAG 5.3.1 geïdentifiseer is, Wêrelderfenisstatus het.                         (2)
                                                                                                   [8]
 Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                     21                                    DBE/2023
                                          SS/NSS

VRAAG 6

Verwys na die prent hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

               WÊRELDREISMARK/'WORLD TRAVEL MARKET' 2023

                                                                 [Aangepas uit www.wtm.com]

6.1   Identifiseer die stad waar die WTM Afrika in April 2023 gehou is.                           (2)

6.2   SAToerisme     gebruik     hierdie   gebeurtenis in Suid-Afrika  as    'n
      bemarkingsplatform. Die gebeurtenis berei SAToerisme voor op toekomstige
      bemarkingsinisiatiewe in ander lande.
      Stem jy met die stelling hierbo saam? (Ja/Nee)

      Gee EEN rede vir jou antwoord.                                                              (2)

6.3   Skryf 'n paragraaf en bespreek DRIE redes waarom hierdie gebeurtenis as 'n
      uitstekende geleentheid beskou word vir toerismeprodukeienaars om hulle
      teikenmarkte te vergroot.

      Jou bespreking moet DRIE van die vier kolpunte in die prent insluit.        (3 x 2)         (6)
                                                                                                  [10]

                                                               TOTAAL AFDELING C:                 50

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                               22                                          DBE/2023
                                                    SS/NSS

AFDELING D: TOERISMESEKTORE; VOLHOUBARE EN VERANTWOORDELIKE
           TOERISME
VRAAG 7
Bestudeer die lugdiensinligting hieronder en beantwoord die vrae wat volg.
                        WERK IN DIE LUGDIENSBEDRYF
Die lugdiensbedryf is 'n prettige werksplek, veral wanneer jy in jou twintigs is.
Lugdienste bied wonderlike reisgeleenthede, om die wêreld te sien en verskillende
kulture te ervaar.

      Werk volgens 'n                                Bemanningslede               'n Verpligte
                           'n Bemannings-                                      jaarlikse mediese
        maandelikse      vergadering voor 'n           kwalifiseer vir
       tydrooster. Jy                                lugdienskaartjies            ondersoek.
                              plaaslike of
       moet stiptelik    internasionale vlug.        teen afslagpryse.
           wees.
                                                 Opleiding                  Daar is
             Jy moet buigsaam                   word dwars-               jaarliks 'n
               wees en nuwe                     deur die jaar             teoretiese
                slaappatrone                      verskaf.               en praktiese
                   aanleer.                                               eksamen.

Om vriendelik te wees en passasiers met respek te behandel, is belangrik. Om hoflik,
behulpsaam en professioneel te wees, vorm deel daarvan om 'n bemanningslid te
wees.
                                                                          [Aangepas uit www.flysaa.com]

7.1      Gee EEN rede waarom die mense in die foto almal dieselfde uniform dra.                                (2)
7.2      7.2.1    Noem die dokument wat deur die lugdiens saamgestel word, waar die
                  basiese diensvoorwaardes oor pligte en stiptelikheid aan die
                  kajuitbemanning gegee word.                                                                  (2)
         7.2.2    Noem die kategorie in die dokument wat in VRAAG 7.2.1 gegee is, waar
                  lugdienskaartjies teen afslagpryse vir bemanningslede gebied word.                           (2)
7.3      7.3.1    Kies die korrekte frase tussen hakies.
                  Om passasiers professioneel te behandel, kan as (beëindiging van
                  diens/etiese diens) beskou word.                                                             (2)
         7.3.2    Verduidelik EEN rede vir jou antwoord op VRAAG 7.3.1.                                        (2)
7.4      Bespreek TWEE redes waarom daar van lugdienspersoneel vereis word om
         elke jaar werkverwante eksamens te slaag.                                                             (4)
                                                                                                               [14]
Kopiereg voorbehou                                                                        Blaai om asseblief

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                      23                                     DBE/2023
                                           SS/NSS

VRAAG 8

Lees die inligting hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                RHINO RIDGE LODGE EN ORGANIESE GROEN SPA
                     'N FTT-GESERTIFISEERDE BESIGHEID

Daar is 'n welstandsentrum by die lodge, die Organiese Groen Spa, waar gaste die
uitsig oor die Afrika-bosveld uit die behandelingskamers kan geniet. Renosters,
kameelperde, olifante of sebras kan tydens 'n behandeling gesien word.

Die spa gebruik slegs natuurlike bestanddele wat deur plaaslike gemeenskappe uit die
Afrikabos ge-oes word. Die professioneel opgeleide spaterapeute uit die plaaslike
gemeenskap bied verskillende behandelings terwyl gaste die uitsig en ervaring geniet.

Die Rhino Ridge lodge is toegewyd om groen te word.
                  Verwyder enkelgebruik plastiek. Dit sluit die vervanging van
                  plastiese waterbottels met herbruikbare glasbottels vir elke gas in.

                     Belê in groot sonenergieplase in die omgewing.

                     Skep mikro-ekonomieë in nabygeleë gemeenskappe om produkte
                     en dienste aan die lodge te verskaf.

                     Skenk kos aan voedingskemas by nabygeleë crèches (kleuterskole).

                     Bedien slegs seekos wat volhoubaar gevang word.

                                                           [Aangepas uit www.rhinoridge.co.za]

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 24

Downloaded from hlayiso.com
 Toerisme                                     24                                  DBE/2023
                                           SS/NSS

8.1    'n Gas betaal vir 'n behandeling by die welstandsentrum.

       Identifiseer die pilaar van volhoubare toerisme vir ELK van die volgende aspekte
       gedurende die behandeling:

       8.1.1    Slegs natuurlike bestanddele word vir die behandelings gebruik.                  (2)

       8.1.2    Die terapeute wat die behandeling aanbied, word uit die plaaslike
                gemeenskap in diens geneem.                                                      (2)

8.2    As deel van die Organiese Groen Spa se korporatiewe maatskaplike belegging
       (KMB), wil hulle graag aan die gemeenskap teruggee.

       Stel EEN KMB-inisiatief voor wat die spa aan die plaaslike gemeenskap kan                 (2)
       bied.

8.3    Stel TWEE maniere voor hoe die waterbottel-beleidstuk by die lodge tot
       volhoubare afvalbestuur kan bydra.                                                        (4)

8.4    Gebruik die inligting en gee EEN voorbeeld van die aankoop van plaaslike
       goedere by die lodge.                                                                     (2)

8.5    Bespreek EEN inisiatief van die lodge om die invloed van die huidige
       elektrisiteitskrisis te verminder.                                                        (2)

8.6    Volgens 'Fair Trade Tourism' (FTT) moet 'n gesertifiseerde toerismebesigheid
       soos Rhino Ridge Lodge, die FTT-beginsels toepas. Dit moet ook in hulle missie
       (geskrewe hoofdoel of doelwitte) sigbaar wees en deur hulle werknemers
       toegepas word.

       Ontwikkel 'n missie (van nie meer as een sin nie) vir die Rhino Ridge Lodge wat
       'Billike Seggenskap', een van die 6 FTT-beginsels, reflekteer.                            (2)
                                                                                                 [16]

                                                               TOTAAL AFDELING D:                30

 Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 25

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                    25                                      DBE/2023
                                         SS/NSS

AFDELING E: PLAASLIKE, STREEKS- EN INTERNASIONALE TOERISME;
            KOMMUNIKASIE EN KLIËNTEDIENS

VRAAG 9

9.1   Lees die inligting hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                      2023 WÊRELD-TAFELTENNISTOERNOOI FINAAL
                                DURBAN, SUID-AFRIKA

      Die wêreld het in Mei 2023 op die sonnige Durban, Suid-Afrika, toegesak.
      Hierdie stad het vanaf 22 tot 28 Mei 2023 gasheer gespeel vir die Wêreld-
      tafeltennistoernooi by die Durban Internasionale Konfensiesentrum. Dit was
      die eerste keer sedert 1939 dat die toernooi in Afrika aangebied is.

      Ongeveer 400 spelers uit 227 lande is deur verteenwoordigers van hulle
      onderskeie lande vergesel. Die toernooi het 'n groot invloed op die ekonomie
      van Durban, KwaZulu-Natal en Suid-Afrika as 'n geheel gehad.

      'Ons is meer as gereed om gasheer vir die wêreld te speel!' het e-Thekwini se
      uitvoerende burgermeester, Mxolisi Kaunda, in afwagting op die Wêreld-
      tafeltennistoernooi gesê.
                                                       [Aangepas uit www.tabletennis.co.za]

      9.1.1    Gee EEN rede waarom die Wêreld-tafeltennistoernooi                  as    'n
               wêreldgebeurtenis beskou kan word.                                                 (2)

      9.1.2    Verduidelik TWEE redes waarom Durban 'n ideale plek vir die toernooi
               was.                                                                               (4)

      9.1.3    Gee TWEE positiewe invloede wat die toernooi op Durban se ekonomie
               gehad het.                                                                         (4)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 26

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                     26                                     DBE/2023
                                          SS/NSS

9.2    Bestudeer die inligting hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                           ORKAAN IAN – SEPTEMBER 2022
                     VLOEDE VANAF FLORIDA TOT IN SUID-CAROLINA
                      Sanibel-eiland se deurgangsroete voor Orkaan Ian

       Deurgangsroete:
       Paaie en brûe wat die
       eilande met die vaste-
       land by Florida verbind

                       Sanibel-eiland se deurgangsroete ná Orkaan Ian
                       DIE LANG PAD NA HERSTEL VIR TOERISME
       Orkaan Ian was 'n dodelike en verwoestende orkaan wat wydverspreide skade
       regoor die Verenigde State van Amerika, veral in die state Florida en Suid-
       Carolina, veroorsaak het.
       Orkaan Ian het hoofsaaklik vloede, as gevolg van swaar reën en sterk winde
       van tot 250 km/h tot gevolg gehad. Miljoene mense is sonder elektrisiteit gelaat
       en baie was genoodsaak om op die dakke van hulle huise skuiling te soek.
       Sanibel-eiland, bekend vir unieke vakansie-ervarings, het onder erge vloede
       deurgeloop en hulle deurgangsroete het inmekaargestort, wat toegang tot die
       gemeenskap van 6 300 mense afgesny het. Al die hotelle en restaurante is
       heeltemal verwoes. Orkaan Ian word as die dodelikste storm beskou wat die
       VSA sedert 1935 getref het.
                                                        [Aangepas uit www.en.wikipedia.org]

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 27

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                    27                                       DBE/2023
                                         SS/NSS

      9.2.1    Identifiseer die soort onvoorsiene gebeurtenis in die inligting op die
               vorige bladsy.                                                                      (2)

      9.2.2    Noem die TWEE natuurkragte wat die meeste verwoesting aan
               toerisme-infrastruktuur in Florida en Suid-Carolina veroorsaak het.                 (2)

      9.2.3    Noem TWEE maniere hoe skade aan die deurpad 'n invloed op toerisme
               na die eilande kan hê.                                                              (4)

9.3   Bestudeer die grafiek hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

           HOOFDOEL VAN BESOEK VIR INTERNASIONALE TOERISTE-AANKOMSTE

                     Doel van besoek: 2020 in vergelyking met 2019

                         VFR        Vakansie       Inkopies       Besigheid        Ander
                        41,4%        20,9%          22,9%            6,4%           6,1%
                        41,1%        16,4%          24,4%            7,8%           8,3%

                                     [Bron: SAToerisme Prestasieverslag, Januarie-Desember 2020]

      9.3.1    Gee die hoogste persentasie inkomende internasionale toeriste na
               Suid-Afrika in die 2019/2020-tydperk.                                               (2)

      9.3.2    Afgesien van VFR, gee die doel van besoek wat die hoogste
               persentasie besoekers in 2020 ontvang het.                                          (2)

      9.3.3    Gee EEN rede waarom die doel van besoek wat in VRAAG 9.3.2
               geïdentifiseer is, so 'n hoë persentasie inkomende besoekers gehad het.             (2)
                                                                                                   [24]

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 28

Downloaded from hlayiso.com
Toerisme                                      28                                  DBE/2023
                                            SS/NSS

VRAAG 10

Bestudeer die inligting hieronder en beantwoord die vrae wat volg.

                              KLIËNTETERUGVOERING

                          Ek deel my
                       positiewe ervaring
                         by die hotel.

                                                                 [Bron: www.dreamstime.com]

10.1   Identifiseer die metode wat gebruik is om kliëntetevredenheid te deel.                 (2)

10.2   Noem TWEE maniere waarop die metode in VRAAG 10.1 'n positiewe invloed
       op die hotel sal hê.                                                                   (4)
                                                                                              [6]

                                                               TOTAAL AFDELING E:             30
                                                                   GROOTTOTAAL:               200

Kopiereg voorbehou

## Related documents

- [Tourism May-June 2023 Eng](https://www.hlayiso.com/library/tourism-may-june-2023-eng/b66512fe-6270-4b95-92f4-3a298af4d2ae) — Tourism · QP · 2023 · Eng
- [TOURISM GR12 QP SEPT 2023 English](https://www.hlayiso.com/library/tourism-gr12-qp-sept-2023-english/eef87206-3c0b-41cc-b5aa-3a485d2fe7d5) — Tourism · QP · 2023 · Eng
- [Tourism (English) QP](https://www.hlayiso.com/library/tourism-english-qp/96157cb2-f58b-4217-a433-dc87093997d9) — Tourism · QP · 2023 · Eng
- [Gr 12 Tourism P1 (English) June 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-tourism-p1-english-june-2024-question-paper/4afd17c7-8998-4f08-8a0f-983813a2422f) — Tourism · QP · 2024 · Eng
- [Tourism May June 2022 Afr](https://www.hlayiso.com/library/tourism-may-june-2022-afr/a0347674-b4e7-4ed0-844e-ff6dc0f7c919) — Tourism · QP · 2022 · Afr
- [Tourism May June 2022 Eng](https://www.hlayiso.com/library/tourism-may-june-2022-eng/2c8a97ea-1bff-4566-9426-44c394dea649) — Tourism · QP · 2022 · Eng

## More from Grade 12 Tourism

- [Gr 12 Tou ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-tou-atp-2023-24/4a3f87bb-0e9c-4318-ae42-69c3fd65355f) — ATP
- [Tourism Grade 12 MEMO March 2025 Eastern Cape](https://www.hlayiso.com/library/tourism-grade-12-memo-march-2025-eastern-cape/ee2b0f72-064f-44cd-9f61-f4f4c9b770a0) — Memo · 2025
- [Tourism May-June 2025 MG Eng](https://www.hlayiso.com/library/tourism-may-june-2025-mg-eng/ec771c5b-542a-4493-a34f-3fd64c21fc0c) — Memo · 2025 · Eng
- [TOURISM GR12 MEMO SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/tourism-gr12-memo-sept-2024-afrikaans/bb51a3e6-6506-479a-bff1-02b2b49c3ded) — Memo · 2024 · Afr
- [TOURISM GR12 MEMO SEPT 2023 Afrikaans final](https://www.hlayiso.com/library/tourism-gr12-memo-sept-2023-afrikaans-final/c7a5014e-71b8-4365-8270-65fe0d37bae2) — Memo · 2023 · Afr
- [TOURISM GR12 MEMO SEPT 2023 English final](https://www.hlayiso.com/library/tourism-gr12-memo-sept-2023-english-final/8bc745aa-0afb-4c61-8c31-7ba82b69d37d) — Memo · 2023 · Eng

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
