# Tshivenda FAL Grade 12 Paper 1 Feb March 2017 Question Paper

> Grade 12 Tshivenda FAL Paper 1 question paper from the Feb March 2017, 12 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-feb-march-2017/b0084bb8-8024-42ed-b7df-14b6a1943864
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Tshivenda FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Tshivenda
- Document type: Question paper
- Year: 2017
- Exam period: Feb March
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 12

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Tshivenda FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/tshivenda-fal) › [Tshivenda FAL Grade 12 Paper 1 Feb March 2017 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-feb-march-2017/b0084bb8-8024-42ed-b7df-14b6a1943864)

## About this document

Tshivenda Fal · Grade 12 · Feb March · 2017 · tshivenda. Question paper, 12 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Tshivenda FAL P1 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-feb-march-2017-memo/ec3e0891-d88c-40af-ad53-230c6e6b1e5d) — Memo · 2017 · Tshivenda

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                    GRADE 12

                                 NATIONAL
                             SENIOR CERTIFICATE

                                 GIREIDI YA 12

 TSHIVEN¶A LUAMBO LWA U ENGEDZA LWA U THOMA (FAL)

                        BAMMBIRI ·A U THOMA (P1)

                        LUHUHI/¹HAFAMUHWE 2017

MARAGA: 80

TSHIFHINGA: Awara 2

                       Bammbiri i¼i ¼i na masia¾ari a 12.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                              Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    2    DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2017
                                                      NSC

NDAELA NA MAFHUNGOTHANGELI

1.       Bammbiri i¼i ¼i na KHETHEKANYO THARU:

         KHETHEKANYO YA A:            Tholokanyon»ivho            (30)
         KHETHEKANYO YA B:            Manweledzo/Samari           (10)
         KHETHEKANYO YA C:            Luambo                      (40)

2.       Fhindulani mbudziso DZO¹HE kha hedzi khethekanyo.

3.       Thomani khethekanyo IºWE na IºWE kha sia¾ari ·ISWA.

4.       Hune khethekanyo IºWE na IºWE ya fhelela hone ni talele.

5.       Nomborani phindulo dza½u zwi tshi anana na kunomborelwe kwa
         mbudziso.

6.       Ni tshi fhedza u fhindula mbudziso, ni pfuke mutala ni kone u ya kha
         i tevhelaho.

7.       Ni dzhiele nzhele zwiga zwa u vhala, mupele¾o, tswayo na khethekanyo ya
         maipfi.

8.       Ni eletshedzwa lwa tsho¾he uri ni shumise ndangatshifhinga iyi yo
         anganywaho:

         KHETHEKANYO YA A:            Henefha kha minetse ya 50
         KHETHEKANYO YA B:            Henefha kha minetse ya 30
         KHETHEKANYO YA C:            Henefha kha minetse ya 40

9.       ºwalani zwi no vhalea, nahone nga vhudele.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    3    DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2017
                                                      NSC

KHETHEKANYO YA A: THOLOKANYON¶IVHO

MBUDZISO 1: PHUROSA

Shumisani TSHIBVELEDZWA TSHA A na TSHA B kha u fhindula mbudziso dzo
»isendekaho khazwo.

TSHIBVELEDZWA TSHA A

                      VHO TOU ¶IVHONELA NGA AVHO MA¹O

1        Tshikhuwani ndi fhethu hu funwaho nga vhathu vhanzhi. Vha hu funela
         zwithu zwo fhambanaho sa u wanala ha mishumo, zwikolo zwavhuµi,
         tshumelo na zwi¿wevho.

2        JHB sa yone µorobo khulwane Afrika Tshipembe yo kunga vhathu vhanzhi
         na vha bvaho mashangoni a nnµa. Vhathu avha vha µela zwithu zwo 5
         fhambanaho.

3        Vha¿we vhathu vho kungwaho nga µorobo iyi ndi Sedzani na Fha¾uwani.
         Vha¾hannga avha vho vha vha tshi dzula Vuwani. Vho aluwa vho¾he
         nahone vhe vhadzulatsini. Nge vha vha vho no phasa ma¾iriki nahone vha
         si na tshelede ya u isa phanµa na pfunzo dzavho, vha humbula u ya 10
         muµimulilangoma u ¾oµa mushumo.

4        Fha¾uwani o vha e na malume Vho Frans ngei Rietvlei. O µo humbela u
         swikela hone na khonani yawe. Malume wawe a vho ngo vha na thidza.
         Vho mu fhulufhedzisa na u mu ¾anganedza.

5        Vha¾hannga avha khofhe dzo vha dzi sa fari nga dakalo. Maµuvha a si 15
         mangana vha¾hannga avha vha dzhena lwendoni nga tshidimela. Nge lwa
         vha lu lwa u thoma u µiwana vhe tshidimelani, vho pfa vhe na
         mazhuluzhulu.

6        Musi vhe nµilani nga tshidimela, vho µo ¾angulwa nga mavemu, vha
         dzhielwa tshelede na ¾hingothendeleki. Izwi zwo vha shusha lwe vha vha 20
         tshi tou tetemela sa lu¾anga lu maµini. Vha¾hannga avha vho tama na u tou
         humela hayani Venµa.

7        ·o ri ¼i tshi tou bvisa mulomo, tshidimela tsha vha tsho swika JHB.
         Fha¾uwani na Sedzani vho tsa vha sokou livha livha vha sa µivhi hune vha
         nga ya. Izwi zwo ½a½isa nyofho nge vha vha vha sa vhoni malume Vho 25
         Frans. Hu sa athu u fhela tshifhinga, Vho Frans vha mbo µi swika. Vho
         ¾alutshedza Vho Frans zwe zwa bvelela tshidimelani. Vho Frans vho mbo µi
         vha namedza vha ya muµini wavho.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    4    DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2017
                                                      NSC

8        Vha¾hannga avha vho akhamala vha tshi vhona muµi wa malume u
         mukhukhu. Vho vha vha songo lavhelela nyimele ine vha khou i vhona. 30
         Vho µo dzula henefho vha tshi khou ¾oµa mushumo. Zwo konµa uri vha
         wane mushumo. Na afha hayani malume vho vha vha tshi vho ¾oµa
         tshelede ya zwi¼iwa.

9        Sedzani na Fha¾uwani vho bva vha ¾oµa zwikoropo. Na henengei zwithu
         zwo vha zwi songo leluwa, hu na maµuvha e vha vha vha tshi vhuya fhedzi. 35
         Vhutshilo ho vha hu tshi khou konµa lwe vha vha vha songo lavhelela uri
         zwithu zwo raloho zwi a bvelela tshikhuwani.

10       Naho zwo konµa ngauralo vho µo sengedza tshelede vha thoma bindu ¼a u
         rengisa miroho. Zwo vha zwi tshi khou konµa fhedzi vha konµelela.

11       Nga murahu ha mi¿wedzi ya rathi, vha renga mukhukhu wavho vha 40
         pfuluwa ha malume Vho Frans. Vho thoma u µiimisa nga vho¾he.
         Vho shuma vho khwa¾hisa vha vhuya vha renga veni ya u rengisa miroho.

12       A vho ngo shuma lungana veni iyi i songo tswiwa. Izwi zwo khakhisa
         kutshimbidzele kwa bindu. Vho kona u vhona uri makhuwani a hu dzulei.
         Goloi iyo yo wanala nga murahu ha vhege yo ¾omolwa malinga na dzi¿we 45
         tsimbi.

13       Ndi lunzhi he vha vha vha tshi¾angulwa na tshelede ye vha rengisa nga
         mavemu. Na hanengei mukhukhuni vho vha vha tshi khokhonyelwa vho
         eµela.

14       Nge vha vha vhathu vho huleleho mahayani nyimele hei yo vha shushedza 50
         vhukuma. Vha¾hannga avha vho vha vha tshi vho ¾wa vho nambatelana sa
         vhurukhu na bannda nga dzone nyofho.

15       Zwi¿we zwo konµelaho vha¾hannga avha ndi nyambo dzi ngaho Tshizulu
         na Tshisuthu dzi shumiswaho afho dze vha vha vha sa dzi pfi. Zwo kwama
         bindu ¼avho nga nµila i si yavhuµi. Vho vha vha sa pfani na vharengi.  55

16       Vha¾hannga avha naho nyimele yo vha i si yavhuµi, vho lingedza u tshila
         tshikhuwani zwa µi sea zwi tshi ¾anama.

17       Fha¾uwani na Sedzani vho mbo µi humela Venµa nge kutshilele kwa
         tshikhuwani kwa vha ku tshi khou vha konµela.

1.1      ¶orobo khulwane fhano Afrika Tshipembe ndi ifhio?                                       (1)

1.2      Ndi tshini tsho shushaho avha vha¾hannga musi vhe tshidimelani?                         (2)

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    5    DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2017
                                                      NSC

1.3      Tsho ¾u¾uwedzaho avha vha¾hannga u ¾anga lwendo lwa u ya tshikhuwani
         ndi mini?                                                                               (2)

1.4      Zwa u ya tshikhuwani zwo vha zwo fha¾ela mihumbuloni ya avha
         vha¾hannga. Khwa¾hisedzani fhungo i¼i.                                                  (2)

1.5      ¸eani ¾halutshedzo ya ¼ifurase ¼o swifhadzwaho mafhungoni e na vhala kha
         phara ya 7?                                                                             (2)

1.6      Sumbedzani zwe zwa akhamadza vha¾hannga avha muµini wa Vho Frans.                       (2)

1.7      Tshipikwa tsha fhungo ¼o talelwaho nga fhasi kha phara ya 12 ndi tshifhio?              (2)

1.8      Muhumbulo muhulwane une mu¿wali a tama u ri µivhadza kha phara ya
         12 ndi ufhio?                                                                           (2)

1.9      Ni vhona thuso yo ½ekedzwaho avha vha¾hannga nga Vho Frans yo vha
         vhuedza kha thaidzo ye vha vha vhe khayo naa? Tikedzani.                                (2)

1.10     Nangani phindulo yo teaho kha mutevhe wo ½ekedzwaho.

         Vha¾hannga vho shuma vho khwa¾hisa vha renga ...

         A   Thekhisi.
         B   Veni.
         C   Nnµu khulwane.
         D   Tshi¾oko.                                                                           (1)

1.11     U sa µivha nyambo dzi ngaho Tshizulu na Tshisuthu ha avha vha¾hannga
         zwo kwama hani bindu ¼avho? Tikedzani.                                                  (2)

1.12     Vha¾hannga avha vho sumbedza u konµelela. Tikedzani ¼ikumedzwa i¼i no
         µisendeka nga zwi re mafhungoni aya.                                                    (2)

1.13     Nga kuvhonele kwa½u, ni vhona hu zwifhio zwine zwa nga itwa uri
         µoroboni ya JHB hu vhe fhethu ho tsireledzeaho. Khwa¾hisedzani.                         (2)

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1      6       DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2017
                                                        NSC

¹alelani tshifanyiso uri ni µo kona u fhindula mbudziso dzi no tevhela.

TSHIBVELEDZWA TSHA B: TSHIFANYISO

                                                      [Zwi khou bva kha Magazine]

1.14     Vhathu vha re kha tshifanyiso itshi vha vhonala vhe ngafhi? Tikedzani.                        (2)

1.15     Ndi zwifhio zwi no sumbedza uri hu na thaidzo ya vhulanguli kha
         tshifanyiso itshi?                                                                            (2)

1.16     No sedza tshifanyiso itshi, ½eani vhu»i na vhuvhi ha lu¾ingothendeleki.                       (2)

                                       ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A:                                30

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                        Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    7    DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2017
                                                      NSC

KHETHEKANYO YA B: MANWELEDZO/SAMARI
MBUDZISO 2

Vhashumelavhapo vho dalela tshikolo tsha Masiagwala u tsivhudza vhagudiswa nga
ha nµila dzavhuµi dza kualutshele kwa vhana.
Vhalani mafhungo (TSHIBVELEDZWA TSHA C) afho fhasi ni kone u ¿wala
mbuno dza SUMBE nga ha nµila dzavhuµi dza kualutshele kwa vhana.

NDAELA

1.    ºwalani mbuno dza SUMBE dzi kha mafhungo a pfalaho, tshivhalo tsha
      maipfi a½u TSHI SONGO PA¶A 70.
2.    Nomborani mafhungo a½u u bva kha 1 u ya kha 7.
3.    ºwalani mbuno NTHIHI kha fhungo ¼i¿we na ¼i¿we.
4.    Shumisani maipfi A¸U.
5.    Sumbedzani tshivhalo tsha maipfi e na a shumisa e zwitangeni mafheloni
      a manweledzo/samari ya½u.

TSHIBVELEDZWA TSHA C

                            NYALUWO YAVHU¶I YA VHANA

1        Vhana vha tea u aluwa zwavhuµi uri vha kone u vha na vhuµifhinduleli
         tshitshavhani.

2        Zwi thusaho vhana uri vha aluwe zwavhuµi ndi hezwi: Vhana vha tea u
         bvisela khagala vhupfiwa havho uri vha kone u wana ngeletshedzo zwi tshi
         kwama vhupfiwa honoho.

3        Vhana kha vha fhiwe mishumo mahayani vha sa salwi murahu. Izwi zwi
         fha¾a mikhwa yavhuµi kha vhana na u shumisa tshifhinga nga nµila yone.

4        Vhudavhidzani ndi ha ndeme kha u aluwa ha vhana. Vhana vha tea u
         bvisela khagala mihumbulo yavho kha vhabebi u itela u fhungudza u sa
         pfesesana vhathuni.

5        Vhana vha tea u ¾honifha vhathu vhahulwane uri vha fha¾ee. Ndaka na
         mupo zwi tea u ¾honifhiwa. Shango ¼i a vha ¼avhuµi arali ri tshi ¾honifha
         zwo¾he zwi re kha¼o.

6        Vhana vha tea u µinangela zwine vha ¾oµa zwone nga nnµa ha u
         kombetshedzwa. Vha bvelela vhutshiloni arali vho nanga masia vha songo
         kombetshedzwa.

7        U vhala zwi a thusa u fha¾a mikhwa ya vhana. Zwi pfumisa maluvhi,
         zwa fha¾a mikhwa na uri vha µivhe zwine zwa khou bvelela shangoni.
         Zwi dovha zwa thusa na kha u bvelela tshikoloni.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    8    DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2017
                                                      NSC

8        Nndwa na tsemano a zwi fha¾i, zwi thutha na u vilinganya mikhwa
         ya vhana. Thaidzo dzi tou ambiwa vhathu vha tendelana hu si na nndwa.
9
         Arali vhana vha tevhedza izwo zwo¾he, vha nga aluwa vhe na mikwa
         yavhuµi.
                                                                  [Zwi bva kha vhalingi]

                                       ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B:                          10

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1           9         DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2017
                                                             NSC

KHETHEKANYO YA C: LUAMBO

MBUDZISO 3: KHUNGEDZELO

¹alelani khungedzelo uri ni µo kona u fhindula mbudziso dzi no tevhela.

TSHIBVELEDZWA TSHA D

                           MASINDI MUKUNAKISI
                                       HAYA HO KUNAHO

                         R i ita mushumo wavhuµi vhone vho awe la. Ndi vho ne
                         fhe dzi vhane a vha athu u vhona vhuµi ha tshumelo yashu.
                         Vha songo fushea, ri a dovholola u swika vha t shi fushe a
                               t sho ¾ he . E nnyi a sa ¾ o µi m ufhe wavhuµi ?

                                                            Vha nga ri kwama
                                                            kha 078 333 1811/
                                                              011 902 1120

                                                           Masindi Mukunakisi

                                                           Luafhulelo lwa 20%
                                                             kha u kunakisa ha u
                                                           thoma na luafhulelo lwa
                                                            10% kha u kunakisa ha
                                                                  vhuvhili.

                                                            Zwishumiswa zwashu a
                                                            zwi tshikafhadzi mupo.

                                                                 [Tshi bva kha Inthanethe]

3.1      Ndi zwifhio zwine zwa khou kungedzeliwa?                                                              (1)

3.2      Mukungedzeli o shumisa nµila ifhio u kunga vharengi?                                                  (1)

3.3      Zwishumiswa zwine Masindi Mukunakisi ya shumisa zwo tea naa?
         Tikedzani.                                                                                            (2)

3.4      Khungedzelo iyi yo livhiswa kha tshigwada tshifhio tsha vhathu?                                       (2)

3.5      Ndeme ya u shumisa mbudziso i sa ¾oµi phindulo kha khungedzelo iyi ndi
         ifhio?                                                                                                (2)

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                                Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    10   DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2017
                                                      NSC

3.6      Nga kuvhonele kwa½u ni vhona Masindi Mukunakisi i tshi fha tshumelo
         yavhuµi? Tikedzani muhumbulo wa½u.                                                       (2)
                                                                                                  [10]

MBUDZISO 4: KHATHUNI

¹alelani khathuni uri ni µo kona u fhindula mbudziso dzi no tevhela.

TSHIBVELEDZWA TSHA E

                                                             2. Mashudu, i
                                                             t o u µiyela kha
                                                             i nthanethe!

       1. Baba, kha vha
       nt huse nga
       t shu¿wahaya.

                                 Ts hu¿wahaya

                                                            [Zwi bva kha Inthanethe]

4.1      Vhathu vha re kha khathuni iyi vha ngafhi?                                               (1)

4.2      Ndi ufhio muthu a no sumbedza u vha o sinyuwa afho kha khathuni?                         (1)

4.3      Bulani vhushaka vhu re hone vhukati ha vhathu vha re kha khathuni.
         Tikedzani.                                                                               (2)

4.4      Khumbelo ya muthu wa 1 i a pfala naa? Ndi ngani ni tshi ralo?                            (2)

4.5      Tshipikwa tsha khathuni iyi ndi tshifhio?                                                (2)

4.6      Inwi ni vhona zwe mukalaha vha amba afha kha khathuni zwo tea?
         Tikedzani phindulo ya½u.                                                                 (2)
                                                                                                  [10]

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                   Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    11     DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2017
                                                      NSC

MBUDZISO 5: PHUROSA

5.1      Vhalani mafhungo (TSHIBVELEDZWA TSHA F) a tevhelaho uri ni »o
         kona u fhindula mbudziso dzo »isendekaho khao:

         TSHIBVELEDZWA TSHA F

         1       Ngoho vha¿we vhathu Mudzimu o vha sika a tshi zwi funa. Lunako lu
                 a ¾ahulelwa misi yo¾he. U naka ha vha¿we vhathu hu kombodza ma¾o
                 a mbeu dzo¾he. Vhunzhi havho ra vha sedza a ri tsha humisa ma¾o.
         2       Mudedekadzi Vho Masindi vho vha vha tshi ri funza mbalo. Musi hu
                 tshi tshifhinga tshavho, ro vha ri tshi vha ro lindela vhukuma. Nga
                 nnµani ha lunako na kha u funza vho vha vho ½ewa. Vho vha vha tshi
                 funza na dzinganµevhe ¼a zwi pfa.
         3       Thero yavho vhunzhi hashu ro vha ri tshi i phasa nga maraga dza
                 n¾ha. Na vha no ½enga pheriodo ya mbalo vho vha vha sa ½engi.
                 Zwi¿we zwe vha vha vha tshi takadza ngazwo ndi u pfesesa vhana vha
                 tshikolo na u sa fhela mbilu. Vho vha vha tshi ri ¾u¾uwedza u futelela
                 tshikolo.
         4       ºwaha mu¿we na mu¿we vha wana zwiphuga zwa u vha mudededzi
                 makone wa vunµu ¼ashu. ¸a¿waha vho fhiwa na pfufho nga minisi¾a
                 wa pfunzo Vho Mere. Vhunzhi hashu ro dzhia mabuµo a ngaho
                 vhudokotela, vhuinzhinara na ma¿we. Hezwi zwo¾he ndi nga n¾hani
                 ha mudedekadzi Vho Masindi.

         5.1.1        Topolani dzina vhukuma kha phara ya 1.                                       (1)

         5.1.2        ¸eani ¼ifhambanyi ¼a dzina mudedekadzi ni dovhe ni vhumbe
                      fhungo nga¼o.                                                                (2)

         5.1.3        ¹alutshedzani ¼iambele ¼o swifhadzwaho kha phara ya u thoma.                 (2)

         5.1.4        Nangani phindulo i re yone kha mutevhe u re afho fhasi:
                      Fhungo ¼i tevhelaho ndi ¼imudi ¼a lushaka lufhio? Vha tshi ri
                      funza mbalo.
                     A   Tsumbo
                     B   Thendelo
                     C   Tshitevheli
                     D   Ndaela                                                                (1)

         5.1.5        Sumbedzani mushumo wa tshithoma na khoma zwo shumiswaho
                      mafhungoni a re afho n¾ha.                                                   (2)

         5.1.6        Shandukisani fhungo ¼i tevhelaho ¼i vhe ¼iambaitwa: Vhunzhi
                      hashu ro dzhia mabuµo a ngaho sa vhudokotela, vhuinzhiniara
                      na ma¿we.                                                                    (2)

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    12   DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2017
                                                      NSC

         5.1.7      Isani fhungo ¼o talelwaho nga fhasi kha khanedza.                     (2)

         5.1.8      Vhumbani pho¼isemi nga ipfi: Ma¾o.                                    (2)

5.2      ¹alelani tshifanyiso, ni vhale na mafhungo o »isendekaho khatsho, ni kone
         u fhindula mbudziso dzi no tevhela.

         TSHIBVELEDZWA TSHA G

         Khombo dza badani dzi vhangwa nga zwithu zwo fhambanaho. Tshi¿we
         tsha zwivhangi ndi u reila u khou shumisa lu¾ingothendeleki. Hu nga vha
         u rumela mulaedza, u founela na u vhala mulaedza, zwo¾he zwo iledzwa
         musi muthu a tshi khou reila. Vhunzhi ha vhareili a vha zwi dzhieli n¾ha
         ngauri ri µi wana vha khou reila vha tshi khou shumisa lu¾ingothendeleki.
         Nga mulandu wa zwenezwo u wana khombo khulu na khuvhabvu dzo
         anda. Kha ri lingedze u tevhedza milayo musi ri tshi reila ri litshe u
         konyolela matanda nµevheni.
                                                               [Zwi bva kha Inthanethe]

         5.2.1      Topolani ¼i¾aluli ni dovhe ni vhumbe fhungo nga¼o.                    (2)

         5.2.2      Kha mafhungo a re afho n¾ha topolani ¼isala ¼a vhunzhi ni
                    vhumbe fhungo nga¼o.                                                  (2)

         5.2.3      ¹alutshedzani ¼ikateli ¼o swifhadzwaho afho mafhungoni.               (2)
                                                                                          [20]

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C:                    40
                                                         MARAGAGU¹E:                      80

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa

## Related documents

- [Tshivenda FAL P3 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-feb-march-2017/ac749f55-b62d-478f-9739-bc2d2e08a507) — Tshivenda FAL · QP · 2017 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-may-june-2017/52fbab5c-53ac-4421-b74b-ce69797c6d3b) — Tshivenda FAL · QP · 2017 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 Nov 2017](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2017/0c058fc6-49fc-47ab-82ba-cf946178c94f) — Tshivenda FAL · QP · 2017 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 Feb March 2014](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-feb-march-2014/c86d1b0d-ec87-42ae-811a-f3a5e68c6358) — Tshivenda FAL · QP · 2014 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 Feb March 2013](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-feb-march-2013/2af06223-ded2-4f00-9a51-ecc8fa30c811) — Tshivenda FAL · QP · 2013 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 Feb March 2012](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-feb-march-2012/9836bd22-07e1-47f3-ac2c-2e5d9406ec5f) — Tshivenda FAL · QP · 2012 · Tshivenda

## More from Grade 12 Tshivenda FAL

- [Gr 12 Tshivenda FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-tshivenda-fal-atp-2023-24/ddc05dcf-51b6-4b1e-8f7d-29cc8de35f44) — ATP
- [Tshivenda FAL P1 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2024-mg/22933e51-2e80-4985-b05e-248ee22c0fdf) — Memo · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-may-june-2023-mg/55543523-9bb4-4d32-a543-0792f36a23bf) — Memo · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2023-mg/a0685314-549d-4153-9250-94e4f2dc385a) — Memo · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P3 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-may-june-2023-mg/c075edbe-3eb7-44fa-a198-b2a478d5c09d) — Memo · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2023/069f5cd2-bed9-4ed7-9ce9-c7b48e179840) — QP · 2023 · Tshivenda

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
