# Tshivenda FAL Grade 12 Paper 1 May June 2017 Memo

> Grade 12 Tshivenda FAL Paper 1 memorandum from the May June 2017, 7 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-may-june-2017-memo/a84a86d5-4fe2-468f-9615-6137488f600c
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Tshivenda FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Tshivenda
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: May June
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 7

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Tshivenda FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/tshivenda-fal) › [Tshivenda FAL Grade 12 Paper 1 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-may-june-2017-memo/a84a86d5-4fe2-468f-9615-6137488f600c)

## About this document

Tshivenda Fal · Grade 12 · May June · 2017 · tshivenda. Memorandum, 7 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Tshivenda FAL P1 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-may-june-2017/52fbab5c-53ac-4421-b74b-ce69797c6d3b) — QP · 2017 · Tshivenda

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

               SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

   TSHIVEN¶A LUAMBO LWA U ENGEDZA LWA U THOMA (FAL)

                          BAMMBIRI ·A U THOMA (P1)

                                        2017

                                 MEMORANDAMU

                                                                             MARAGA: 80

                         Memorandamu uyu u na masia¾ari a 7.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                 Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1     2                   DBE/2017
                                                SCE – Memorandamu

KHETHEKANYO YA A: THOLOKANYON¶IVHO

MBUDZISO 1: PHUROSA

TSHIBVELEDZWA TSHA A

1.1      Ndi Tshirembe.√                                                               (1)

1.2      Ndi u tsireledza lushaka/ndaka kha mavemu.√√                                  (2)

1.3      Vho kundwiswa nga vhushai he vha vha vhe khaho.√√                             (2)

1.4      Nµala√ na tsiku√.                                                             (2)

1.5      Vho Thusani vho fha Vho Thikundwi goloi ngeno minisi¾a o vha wanela
         mushumo wa u gudisa vhaswa vhutsila.√√                                        (2)

1.6      Arali vhathu vha tshi khou thusana vha a bvelela mushumoni na
         vhutshiloni.√√                                                                (2)

1.7      Zwivhuya zwi wanwa nga u konµelela.√√                                         (2)

1.8      Vho phadzhiwa nga mavemu vhe mushumoni.√√                                     (2)

1.9      ·o vha ¼i tshi elana na zwiito/vhutshilo havho ngauri vho fhedza vho kunda
         nyimele ye ya vha i si yavhuµi mu¾ani wavho.√√                                (2)

1.10     A si zwone, vho bvelela vhutshiloni naho vho vha vha songo funzea.√√          (2)

1.11     D/U vhumba.√                                                                  (1)

1.12     Zwi a tendisea, vha hone vhafumakadzi vha songo funzeaho vhane ra wana
         vha tshi khou bvelela vhutshiloni.√√                                          (2)

1.13     Ndi nga vha eletshedza uri vha µithomele mabindu ma¾uku sa izwi hu na
         ndambedzo dzine vha nga dzi wana.√√
         (Na dzi¿we phindulo dzi pfalaho)                                              (2)

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1     3                         DBE/2017
                                                SCE – Memorandamu

TSHIBVELEDZWA TSHA B: TSHIFANYISO

1.14     Ndi u fara vhatshinyi/magevhenga.√√                                                     (2)

1.15     Vha¿we ndi mapholisa vha kha mushumo wa u fara√ ngeno vha¿we vhe
         vhatshinyi/magevhenga ane a khou farwa√.                                                (2)

1.16     Ee, ndi nga takalela u shuma uri shangoni hu vhe na vhudziki/Hai ndi nga
         si takalele u shuma ngauri mapholisa vha khou vhulawa nga vhunzhi.
         (Na zwi¿we zwi pfalaho)√√                                                               (2)

                                     ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A:                            30

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1     4                         DBE/2017
                                                SCE – Memorandamu

KHETHEKANYO YA B: MANWELEDZO/SAMARI

MBUDZISO 2

TSHIBVELEDZWA TSHA C

KHOTHESHENI                                     MBUNO

1    'Muthu u tea u vha na n»ivho kana          1    Muthu kha vhe na n»ivho kana
     vhukoni ha mushumo une a ¾o»a wone.'            vhukoni ha mushumo une a ¾o»a.
                                                     √
2    'U ita ¾ho»isiso ya mushumo uyo uri zwi    2    ¹ho»isiso i leludza kufhindulele
     leluwe u fhindula mbudziso.'                    kwa mbudziso.√
3    'Muthu a tshi fhindula mbudziso kha        3    U »ifhulufhela musi u tshi
     sumbedze u »ifhulufhela.'                       fhindula mbudziso ndi zwa
                                                     ndeme.√
4    'Ndango ya luambo lwa muvhili ndi ya       4    U langa luambo lwa muvhili ndi
     ndeme.'                                         zwa ndeme.√
5    'Kuambarele ndi kwa ndeme.'                5    Muthu kha ambare nga n»ila yo
                                                     teaho.√
6    'Muthu ha tei u sumbedza u »ivha           6    Muthu a songo »iita makone kha
     zwo¾he.'                                        zwo¾he.√
7    'U ¾an»avhudza phindulo na u ½ea           7    Muthu u tea u ¾an»avhudza
     tsumbo zwi ½ea ndeme ya phindulo kha            phindulo na u ½ea tsumbo.√
     mbudziso.'

N»ila ya u maka manweledzo/samari
Kha vha avhele maraga nga nµila i tevhelaho:

•    Kuavhelwe kwa maraga
     o Maraga dza 7 kha mbuno dza 7 (maraga 1 kha mbuno nthihi.)
     o Maraga 3 dza luambo.
     o ¹hanganyelo ya maraga: 10

•    Kuavhelwe kwa maraga dza luambo musi mulingiwa a songo tou kopolola zwo
     ralo:
     o Mbuno 1–3 hu si na vhukhakhi: maraga 1
     o Mbuno 4–5 hu si na vhukhakhi: maraga 2
     o Mbuno 6–7 hu si na vhukhakhi: maraga 3

•    Kuavhelwe kwa maraga dza luambo musi mulingiwa o tou kopolola zwo ralo:
     o Khothesheni dza 6–7: a hu na maraga dza luambo.
     o Khothesheni dza 1–5: maraga 1 ya luambo.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1     5                         DBE/2017
                                                SCE – Memorandamu

PFESESANI:
•   Tshivhalo tsha maipfi
    o Vha¾oli/Vhamaki vha tea u sedzulusa tshivhalo tsha maipfi o shumiswaho.
    o Vha songo ¾usa maraga arali mugudi/mulingiwa a songo sumbedza/¿wala
       tshivhalo tsha maipfi o shumiswaho naho hu na vhukhakhi kha tshivhalo
       tsha maipfi o shumiswaho. Arali tshivhalo tsha maipfi tsho pfukiswa, kha
       vha vhale u swika kha mutala wo tewaho wa u fhedzisa, vha si tsha µidina
       nga itsho tshipiµa tsho salaho tsha manweledzo/samari.

                                     ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B:                            10

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1     6                         DBE/2017
                                                SCE – Memorandamu

KHETHEKANYO YA C:                LUAMBO/PHEN¶A       NA    KUSHUMISELE             KWA
                                 LUAMBO

MBUDZISO 3: KHUNGEDZELO

TSHIBVELEDZWA TSHA D

3.1      Zwiambaro zwavhuµi zwi a elana na muambadzimakone.√√                                    (2)

3.2      Ndi ya u kunga.√√                                                                       (2)

3.3      O siedza hune vha Muambadzimakone vha wanala hone√ na uri vha nga
         kwamiswa hani√.                                                                         (2)

3.4      Ndi u kunga vhathu vhane vha tama u rungelwa zwiambaro uri vha µipfe sa
         vharu¿wa. √√                                                                            (2)

3.5      Ndi nga vha eletshedza uri kha vha ye kha vha Muambadzimakone vha vha
         rungele zwiambaro zwa vhu¾ambo zwine vha »o »i¾ongisa ngazwo.√√                         (2)
                                                                                                 [10]

MBUDZISO 4: KHATHUNI

TSHIBVELEDZWA TSHA E

4.1      Vha khou amba vhe nµuni/ khishini√ ngauri hu khou vhonala tshi¾ofu na
         firidzhi.√                                                                              (2)

4.2      Ndi muthu wa 4√ ngauri u khou µivhalela gurannµa/mafhungo e a amba uri
         u khou sumba u µiimisa nga e¾he√.                                                       (2)

4.3      Zwi khwa¾hisedza uri muthu wa 1 u a bvafha√√.                                           (2)

4.4      Muthu wa u thoma a nga tambula√ ngauri ha thetshelesi vhabebi√.                         (2)

4.5      Ndo vha ndi tshi nga mu eletshedza u thetshelesa vhabebi na u vha
         ¾honifha.√√
         (Na zwi¿we zwi pfalaho.)                                                                (2)
                                                                                                 [10]

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1     7                    DBE/2017
                                                SCE – Memorandamu

MBUDZISO 5: PHUROSA

5.1      TSHIBVELEDZWA TSHA F

         5.1.1      Vhasidzana.√                                                        (1)

         5.1.2      Vha¼a.√                                                             (1)

         5.1.3      Tshikwara.√                                                         (1)

         5.1.4      Vhana vha¾uku vha funesa ma¼egere.√√                                (2)

         5.1.5      ·o kovhela/Hu na swiswi.√√                                          (2)

         5.1.6      Tshimange tsho lala fhasi ha ¾afula.√√                              (2)

         5.1.7      C/Tshivhudzisi (?)√                                                 (1)

         5.1.8      Milayo ya tshikolo yo vha yo tea u ofhiwa nga vhone.√√              (2)

         5.1.9      Dzinde¿wa ndi vhathu vho lemalaho.√√                                (2)

5.2      TSHIBVELEDZWA TSHA G: TSHIFANYISO

         5.2.1      Vhanna hu »alesa vhone nga n¾hani ha tseµa.√√                       (2)

         5.2.2      Vhanna/Na vha re na malwadze a no vhangwa nga mapfura√
                    ngauri ½ama yo gotshiwaho yo fhungudzea mapfura√.                   (2)

         5.2.3      - O mu thusa nga u mu kuvhela zwiambaro.√
                    - Makhulu vho ya u thusa ¿wana.√                                    (2)
                                                                                        [20]

                                     ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C:                   40
                                                        MARAGAGU¹E:                     80

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa

## Related documents

- [Tshivenda FAL P2 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2017-memo/939ceb00-7c98-4b49-8c8c-ac8bff8cf43d) — Tshivenda FAL · Memo · 2017 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P3 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-may-june-2017-memo/a6c31e8f-50ae-4887-b171-2a6e75bc140c) — Tshivenda FAL · Memo · 2017 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-feb-march-2017-memo/ec3e0891-d88c-40af-ad53-230c6e6b1e5d) — Tshivenda FAL · Memo · 2017 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2017-memo/524ff196-6c87-4381-9aec-8d70410a8334) — Tshivenda FAL · Memo · 2017 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-may-june-2016-memo/3d0abacd-a7b1-47b7-87ee-4423e743b364) — Tshivenda FAL · Memo · 2016 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2017/37a6c074-6975-447e-9194-260a7135b203) — Tshivenda FAL · QP · 2017 · Tshivenda

## More from Grade 12 Tshivenda FAL

- [Gr 12 Tshivenda FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-tshivenda-fal-atp-2023-24/ddc05dcf-51b6-4b1e-8f7d-29cc8de35f44) — ATP
- [Tshivenda FAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2024/caa6f4e1-e342-4c82-97ac-b3247a8c0f83) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-nov-2024/d1502493-80a0-4f32-b607-13d1d71f90bc) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-nov-2024/b0736f3b-751d-4f72-908b-75689a00bcf3) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-may-june-2023/6800e409-1bbd-446d-8a61-3c7f7905b100) — QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2023/dfe55500-e25a-491e-8cda-792352a13194) — QP · 2023 · Tshivenda

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
