# Tshivenda FAL Grade 12 Paper 1 November 2020 Memo

> Grade 12 Tshivenda FAL Paper 1 memorandum from the November 2020, 7 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2020-memo/54c737d5-1e7d-476e-93ff-1f10e223ed5b
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Tshivenda FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Tshivenda
- Document type: Memorandum
- Year: 2020
- Exam period: November
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 7

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Tshivenda FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/tshivenda-fal) › [Tshivenda FAL Grade 12 Paper 1 November 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2020-memo/54c737d5-1e7d-476e-93ff-1f10e223ed5b)

## About this document

Tshivenda Fal · Grade 12 · November · 2020 · tshivenda. Memorandum, 7 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Tshivenda FAL P1 Nov 2020](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2020/e46ed375-2431-47d4-af0e-94c30d998802) — QP · 2020 · Tshivenda

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                     GRADE 12

                            SENIOR CERTIFICATE/
                        NATIONAL SENIOR CERTIFICATE

                                   GIREIDI YA 12

   TSHIVEN¶A LUAMBO LWA U ENGEDZA LWA U THOMA (FAL)

                          BAMMBIRI ·A U THOMA (P1)

                                      LARA 2020

                           TSUMBAN¶ILA YA U MAKA

MARAGA: 80

                      Tsumbandila iyi ya u maka i na masia¾ari a 7.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                 Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    2                       DBE/Lara 2020
                                          SC/NSC – Tsumbanµila ya u maka

KHETHEKANYO YA A: THOLOKANYON¶IVHO

MBUDZISO 1: PHUROSA

TSHIBVELEDZWA TSHA A

1.1      U khou dinwa nga u sa tsireledzea ha vhathu.√                                             (1)

1.2      Ri tea u wana lufuno √ na u thusana.√                                                     (2)

1.3      Shango a ¼o ngo tsha lala ngauri vhuvhava ho hulela.√√                                    (2)

1.4      Vhathu vho fha¾a mbondo sa khura√ vha dzhenisa µara¾a ine ya vha na
         muµagasi.√                                                                                (2)

1.5      Mi½ango na mafasi¾ere zwo dzheniswa matsimbi a tsireledzo.√√                              (2)

1.6      Vhane vha µikona vho dzhenisa dzikhamera√, vhashayaho vha fulufhela u
         tsha ha¼o.√                                                                               (2)

1.7      Ho vha hu tshi ofhisa zwikokovhi.√√                                                       (2)

1.8      A/vha wana thundu hu si na.√                                                              (1)

1.9      Muhumbulo muhulwane ndi wa uri vhuvhava vhu bvelela vhusiku vhathu
         vho eµela.√√ (Phindulo i¿we na i¿we i pfalaho.)                                           (2)

1.10     Masiari √na vhusiku.√                                                                     (2)

1.11     Hai, ha zwi takaleli ngauri naho vho pfumbudziwa zwithu zwi khou µi
         tswiwa vha tshi khou linda.√√                                                             (2)

1.12     Ndi ngauri vhathu vho no neta a vha khou wana thuso kha mapholisa musi
         vho dzhenelwa nga magevhenga.√√                                                           (2)

1.13     - Ndi nga kwama mapholisa nga lu¾ingo kana nda µivhadza vhadzulatsini
           uri ndi wane thuso.

         - Ndi nga lwa nao u swika ndi tshi kunda.√√ (Na dziṅwe phindulo dzi
           pfalaho.)                                                                               (2)

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    3                       DBE/Lara 2020
                                          SC/NSC – Tsumbanµila ya u maka

TSHIBVELEDZWA TSHA B: TSHIFANYISO

1.14     Dokotela u khou ṱola mulwadze mutsiko wa malofha.√√                                       (2)

1.15     Hu na mulwadze√, zwi shumiswa zwa sibadela kana na dokotela.√(Zwivhili
         fhedzi.)                                                                                  (2)

1.16     Ndi nga mukhuthadza nga uri a songo vhilahela u ḓo fhola kha ise phanḓa
         na u tevhedza ndaela dza dokotela/Na u dzula a tshi ya u ṱoliwa nga
         dokotela. √√(Na dziṅwe phindulo dzi pfalaho.)                                             (2)

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A:                             30

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    4                       DBE/Lara 2020
                                          SC/NSC – Tsumbanµila ya u maka

KHETHEKANYO YA B: MANWELEDZO/SAMARI

MBUDZISO 2

TSHIBVELEDZWA TSHA C

KHOTHESHENI                                      MBUNO

1    'Vha nga ḓivha uri vha naho nga u vhona     1     Muthu a na vhulwadze ha swigiri
     vha tshi sokou farwa nga ḓora tshifhinga          u farwa nga ḓora tshifhinga
     tsho¾he.'                                         tsho¾he.√
2    'Vhathu vha re na vhulwadze ha swigiri a    2     Muthu uyo ha lengi u farwa nga
     vha lengi u farwa nga nµala.'                     nµala.√
3    'Vhulwadze ha swigiri vhu ita uri muthu     3     Muthu a na vhulwade ha swigiri u
     a dzule nga u takuwa a tshi yo bvisa              dzulela u ya u bvisa maḓi
     maḓi'                                             tshifhinga tsho¾he.√
4    'Muthu a na vhulwadze ha swigiri u vha      4     Mulwadze wa swigiri u na thaidzo
     na thaidzo ya u vhona.'                           ya u vhona.√
5    'Muthu a na vhulwadze uvhu ha lengi u       5     Muthu wa hone u a ¾avhanya u
     neta.'                                            neta nga u shuma na u tshimbila.√
6    'Muthu a na hovhu vhulwadze u a onda        6     Mulwadze wa swigiri u a onda nga
     nga maanḓa'                                       maanµa.√
7    'Muthu wa vhulwadze ha swigiri a bviwa      7     Muthu uyo a bviwa nga tshilonda
     nga tshilonda tshi a lenga u fhola.'              a tshi ¾avhanyi u fhola.√

N»ila ya u maka manweledzo/samari
Kha vha avhele maraga nga nµila i tevhelaho:

    Kuavhelwe kwa maraga
     o Maraga dza 7 kha mbuno dza 7 (maraga 1 kha mbuno nthihi.)
     o Maraga 3 dza luambo.
     o ¹hanganyelo ya maraga: 10

    Kuavhelwe kwa maraga dza luambo musi mulingiwa a songo tou kopolola zwo
     ralo:
     o Mbuno 1–3 hu si na vhukhakhi: maraga 1
     o Mbuno 4–5 hu si na vhukhakhi: maraga 2
     o Mbuno 6–7 hu si na vhukhakhi: maraga 3

    Kuavhelwe kwa maraga dza luambo musi mulingiwa o tou kopolola zwo ralo:
     o Khothesheni dza 6–7: a hu na maraga dza luambo.
     o Khothesheni dza 1–5: maraga 1 ya luambo.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    5                       DBE/Lara 2020
                                          SC/NSC – Tsumbanµila ya u maka

PFESESANI:
   Tshivhalo tsha maipfi
    o Vha¾oli/Vhamaki vha tea u sedzulusa tshivhalo tsha maipfi o shumiswaho.
    o Vha songo ¾usa maraga arali mugudi/mulingiwa a songo sumbedza/¿wala
       tshivhalo tsha maipfi o shumiswaho naho hu na vhukhakhi kha tshivhalo
       tsha maipfi o shumiswaho. Arali tshivhalo tsha maipfi tsho pfukiswa, kha
       vha vhale u swika kha mutala wo tewaho wa u fhedzisa, vha si tsha µidina
       nga u maka itsho tshipiµa tsho salaho tsha manweledzo/samari.

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B:                             10

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    6                       DBE/Lara 2020
                                          SC/NSC – Tsumbanµila ya u maka

KHETHEKANYO YA C: ZWIVHUMBEO NA MILAYO YA KUSHUMISELE KWA
                  LUAMBO

MBUDZISO 3

TSHIBVELEDZWA TSHA D: KHUNGEDZELO

3.1      Dove.√                                                                                    (1)

3.2      U kunisa/U vhulaha zwitshili.√                                                            (1)

3.3      Vhathu vhane vha funa u ¾hogomela lukanda lwavho.√√                                       (2)

3.4      Ndi ya u fhura vhathu na u dzumbetshedza. √√                                              (2)

3.5      U khou ombedzela phambano ya tshisibe itsho na zwi¿we.√√                                  (2)

3.6      Ee, yo zwi kona vhavhali vha a sala vha tshi ḓivha nga tshibveledzwa
         itsho/Ee, yo kona u swikelela ṱhoḓea dza khungedzelo. √√                                  (2)
                                                                                                   [10]

MBUDZISO 4

TSHIBVELEDZWA TSHA E: KHATHUNI

4.1      Vhengeleni ḽa u rengisa zwi¼iwa√ ngauri o vhudziswa uri u khou ¾oµa
         zwi¼iwa zwifhio.√                                                                         (2)

4.2      Ndi Vho Denga√ ngauri murengisi o tou vha vhidza nga dzina.√                              (2)

4.3      Ndi Phophi √ngauri kha fureme 2 u khou sumbedza u tou humbulela musi
         a tshi fhindula.√                                                                         (2)

4.4      Ndi murengi/Vho Denga√, ri zwi vhona nga nḓila ine a khou vhidzelela
         ngayo murengisi.√                                                                         (2)

4.5      A zwo ngo tea, sa murengisi ha ngo tea u ṅalela vharengi.√√ (Na dzi¿we
         phindulo dzi pfalaho.)                                                                    (2)
                                                                                                   [10]

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    7                   DBE/Lara 2020
                                          SC/NSC – Tsumbanµila ya u maka

MBUDZISO 5

5.1      TSHIBVELEDZWA TSHA F: PHUROSA

         5.1.1      Afrika Tshipembe.√                                                     (1)

         5.1.2      ¹utshela.√                                                             (1)

         5.1.3      Vhatukana√, vhasidzana.√                                               (2)

         5.1.4      Ndi vhathu.√                                                           (1)

         5.1.5      Ṅwana o bata madzinganḓevhe a tshi ri ndi ṋemeṋeme.√
                    Vho Masindi vha na vhana vhavhili vha madzinganḓevhe.√                 (2)

         5.1.6      C/Ḽisala√                                                              (1)

         5.1.7      Maṱo o tswuka a tshi nga a dzwirigondo.√
                    Ḽifanyisi.√                                                            (2)

         5.1.8      Khoma√
                    Tshithoma√                                                             (2)

         5.1.9      U hoha mphasi√- U daha mbanzhe.√                                       (2)

5.2      TSHIBVELEDZWA TSHA G: TSHIFANYISO

         5.2.1      Vhasidzana ndi vhone vha no kona u vhala.√√                            (2)

         5.2.2      U ita zwithu na vhaṅwe/U shumisana/U thusana.√√                        (2)

         5.2.3      Vhathu vha khou litsha u vhala ngeno ḽaiburari dzi hone hune
                    vha dzula hone.√√                                                      (2)
                                                                                           [20]

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C:                     40
                                                         MARAGAGU¹E:                       80

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa

## Related documents

- [Tshivenda FAL P2 Nov 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-nov-2020-memo/bd06a16a-878c-4b64-beac-4b01063a0c01) — Tshivenda FAL · Memo · 2020 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P3 Nov 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-nov-2020-memo/1ec55820-0e4f-401f-addb-0a48fef63b2c) — Tshivenda FAL · Memo · 2020 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2021-mg/e6183d50-df81-454b-8700-d5e02d3c13c8) — Tshivenda FAL · Memo · 2021 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 Nov 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2019-memo/6d6c9da1-c2a0-43bd-87bd-8982614b0cf0) — Tshivenda FAL · Memo · 2019 · Tshivenda
- [Tshivenda-FAL-P1-Nov-2018-FINAL-Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2018-final-memo/c7e4f263-24d2-4792-88a1-ad5a6b24e9d8) — Tshivenda FAL · Memo · 2018 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2017-memo/524ff196-6c87-4381-9aec-8d70410a8334) — Tshivenda FAL · Memo · 2017 · Tshivenda

## More from Grade 12 Tshivenda FAL

- [Gr 12 Tshivenda FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-tshivenda-fal-atp-2023-24/ddc05dcf-51b6-4b1e-8f7d-29cc8de35f44) — ATP
- [Tshivenda FAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2024/caa6f4e1-e342-4c82-97ac-b3247a8c0f83) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-nov-2024/d1502493-80a0-4f32-b607-13d1d71f90bc) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-nov-2024/b0736f3b-751d-4f72-908b-75689a00bcf3) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-may-june-2023/6800e409-1bbd-446d-8a61-3c7f7905b100) — QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2023/dfe55500-e25a-491e-8cda-792352a13194) — QP · 2023 · Tshivenda

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
