# Tshivenda FAL Grade 12 Paper 1 November 2021 Memo

> Grade 12 Tshivenda FAL Paper 1 memorandum from the November 2021, 7 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2021-mg/e6183d50-df81-454b-8700-d5e02d3c13c8
- Updated: 2026-10-29
- Subject: Tshivenda FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Tshivenda
- Document type: Memorandum
- Year: 2021
- Exam period: November
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 7

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Tshivenda FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/tshivenda-fal) › [Tshivenda FAL Grade 12 Paper 1 November 2021 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2021-mg/e6183d50-df81-454b-8700-d5e02d3c13c8)

## About this document

Tshivenda Fal · Grade 12 · November · 2021 · tshivenda. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Tshivenda FAL P1 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2021/19ae160a-42f9-41f2-84d5-bd484202b82c) — QP · 2021 · Tshivenda

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                     NATIONAL
                                 SENIOR CERTIFICATE

                                    GIREIDI 12

    TSHIVEN¶A LUAMBO LWA U ENGEDZA LWA U THOMA (FAL)

                           BAMMBIRI ·A U THOMA (P1)

                                       LARA 2021

                            TSUMBAN¶ILA YA U MAKA

MARAGA: 80

                      Tsumbanµila iyi ya u maka i na masia¾ari a 7.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                 Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1     2                    DBE/Lara 2021
                                                  NSC– Tsumban»ila ya u maka

KHETHEKANYO YA A: THOLOKANYON¶IVHO

MBUDZISO 1: PHUROSA

TSHIBVELEDZWA TSHA A

1.1      Ndi malume awe Vho ¶ala/Malume awe.√                                                     (1)

1.2      Nga u kona/thanya hawe siani ¼a pfunzo.√                                                 (1)

1.3      Ndi ¼a u µifoda nga lu¾ingokhwalwa lwawe a songo ambara.√ √                              (2)

1.4      - Vho mu kaidza.√
         - Vho mu shushedza nga u ri vha µo vhudza malume awe vha µa vha
           dzhia lu¾ingokhwalwa.√                                                                 (2)

1.5      Ndi u shumisesa lu¾ingokhwalwa sa vha¿we vhaswa vha musalauno/Ndi u
         lu shumisa kha feisibugu,isitagireme na thwitha.√ √                                      (2)

1.6      ·i bvisela khagala uri o vha a tshi dzula e nalwo hu¿we na hu¿we/ O vha a
         sa lu vhei fhasi.√ √                                                                     (2)

1.7       Ndi ngauri o vha o futelela kha bugu dzawe/O swika he a vha mushumi
         vhukuma kha u vhala/ vhu»ifhindueli kha u vhala.√ √                                      (2)

1.8      - Maµembe wa musi a sa athu u ya yunivesithi o vha a tshi funesa u
           shumisa lu¾ingokhwalwa.√
         - Maµembe wa musi o no vha yunivesithi o thupha zwa u shumisa
           lu¾ingokhwalwa.√                                                                       (2)

1.9      C/Ndifhedzo.√                                                                            (1)

1.10     Zwo bvukulula uri ndi muthu a songo khwa¾haho siani ¼a lufuno/A no dzhia
         sia a songo thoma a sedzulusa zwavhuµi/A sa hangweli. U na vhuµifari vhu
         si havhuµi (Tshithihi fhedzi)√ √                                                         (2)

1.11     Mulaedza ndi wa uri kha ri shumise ¾hingokhwalwa zwavhuµi.√ √                            (2)

1.12     Hai, a thi mu pfeli vhu¾ungu ngauri zwo bvelelaho khae o tou µivhangela
         musi a tshi µifoda a songo ambara a fhedza nga u zwi posa kha
         zwibveledzwa zwavhudavhidzani/Ndi a mu pfela vhu¾ungu ngauri zwe a ita
         a zwi eµani na u pfuvhiselwa munyanya.(Na dzi¿we phindulo dzi pfalaho.)
         √ √                                                                                      (2)

1.13     Ndo vha ndi tshi µo ya ha vhashumelavhapo u ¾oµa thuso.
         Ndo vha ndi tshi µo ya ha vhafunzi u ¾oµa ngeletshedzo na dzithabelo.
         Ndo vha ndi tshi µo ya u humbela pfarelo kha mu¾hannga wanga.
         (Na dzi¿we phindulo dzi pfalaho) √ √                                                     (3)

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                   Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    3                       DBE/Lara 2021
                                              NSC– Tsumban»ila ya u maka

TSHIBVELEDZWA TSHA B: TSHIFANYISO

1.14     - U khaµana nga u tou farana nga zwanµa.√
         - U sa ambara masiki/tshikelekete.√
         - U sa ¾hogomela tshikhala tsho teaho.√
         (Zwivhili fhedzi)                                                                         (2)

1.15     Vha ofisini ngauri hu na dzibugu,dzibu¼upheni na nzudzanyo ya fhethu
         afho i khwa¾hisa uri ndi ofisini.√ √                                                      (2)

1.16     Ee, ndi vhathu vha no sumbedza u vha na vhudele/
         Hai,ndi vhathu vha no funesa u ambara foma¼a ine ndi nga si i swikelele.
         √ √                                                                                       (2)

                                    ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A:                               30

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    4                       DBE/Lara 2021
                                              NSC– Tsumban»ila ya u maka

KHETHEKANYO YA B: MANWELEDZO/SAMARI

MBUDZISO 2
TSHIBVELEDZWA TSHA C

KHOTHESHENI                                      MBUNO

1    'Vhathu vha fanela u sa tsitsikana uri      1     Vhathu vha songo tsitsikana. √
     vhulwadze vhu si pfukele kha vha¿we.'
2    'U khaµana, u kuvhatedzana na u             2     Vhathu kha vha litshe u
     mamana zwo iledzwa.'                              khaµana,u kuvhatedzana na u
                                                       mamana.√
3    'Vhathu vha tea u lumelisana nga u          3     U lumelisana nga khuµavhavha
     kwamana nga khuµavhavha kana                      kana milenzhe zwo tendelwa.√
     milenzhe.'
4    'Zwanµa zwi fanela u ¾ambiwa tshifhinga     4     Zwanµa zwi fanela u ¾ambiwa lwa
     tsho¾he lwa mithethe ya 20.'                      mithethe ya 20.√
5    'Sanithaiza dza alcohol ya 70% na u ya      5     Kha hu shumiswe sanithaiza dza
     n¾ha dzi fanela u shumiswa.'                      alcohol ya 70% na u ya n¾ha.√
6    'Musi muthu a tshi ya vhathuni u fanela     6     Masiki i fanela u ambarwa u
     u ambara masiki u thivhaho mulomo na              thivhela u phaµalala ha zwitshili .
     ningo.'                                           √
7    'Thempharetsha dzi fanela u dzhiiwa         7     Vhathu kha vha dzhiiwe
     musi muthu a tshi ya fhethu ha vhathu             thempharetsha musi vha tshi
     vhanzhi/Zwishumiswa zwi ¾anzwiwe nga              dalela vha¿we/ Vhathu kha vha
     misgonga i vhulayaho zwitshili.'                  ¾anzwe zwishumiswa nga
                                                       mishonga i vhulayaho zwitshili.√

N»ila ya u maka manweledzo/samari
Kha vha avhele maraga nga nµila i tevhelaho:

    Kuavhelwe kwa maraga
     o Maraga dza 7 kha mbuno dza 7 (maraga 1 kha mbuno nthihi.)
     o Maraga 3 dza luambo.
     o ¹hanganyelo ya maraga: 10

    Kuavhelwe kwa maraga dza luambo musi mulingiwa a songo tou kopolola zwo
     ralo:
     o Mbuno 1–3 hu si na vhukhakhi: maraga 1
     o Mbuno 4–5 hu si na vhukhakhi: maraga 2
     o Mbuno 6–7 hu si na vhukhakhi: maraga 3

    Kuavhelwe kwa maraga dza luambo musi mulingiwa o tou kopolola zwo ralo:
     o Khothesheni dza 6–7: a hu na maraga dza luambo.
     o Khothesheni dza 1–5: maraga 1 ya luambo.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    5                       DBE/Lara 2021
                                              NSC– Tsumban»ila ya u maka

Mumbo (M) = 7
Luambo(L) = 3
            _
           10

PFESESANI:
   Tshivhalo tsha maipfi
    o Vha¾oli/Vhamaki vha tea u sedzulusa tshivhalo tsha maipfi o shumiswaho.
    o Vha songo ¾usa maraga arali mugudi/mulingiwa a songo sumbedza/¿wala
       tshivhalo tsha maipfi o shumiswaho naho hu na vhukhakhi kha tshivhalo
       tsha maipfi o shumiswaho. Arali tshivhalo tsha maipfi tsho pfukiswa, kha
       vha vhale u swika kha mutala wo tewaho wa u fhedzisa, vha si tsha µidina
       nga u maka itsho tshipiµa tsho salaho tsha manweledzo/samari.

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B:                             10

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1    6                       DBE/Lara 2021
                                              NSC– Tsumban»ila ya u maka

KHETHEKANYO YA C:                ZWIVHUMBEO NA MILAYO YA KUSHUMISELE
                                 KWA LUAMBO

MBUDZISO 3

TSHIBVELEDZWA TSHA D: KHUNGEDZELO

3.1      Ndi u kunga.√                                                                             (1)

3.2      Ndi vhalimi na vhane vha tama u vha na zwishumiswa zwa u lima/
         Na vhane vha takalela ngade.√ √                                                           (2)

3.3      Yo tsitswa nga mulandu wa Khovidi-19.√ √                                                  (2)

3.4      C/Renga zwishumiswa zwa u lima.√                                                          (1)

3.5      Hai. Vha shuma vhukati ha vhege fhedzi.√ √                                                (2)

3.6      Ee, Ndi zwa ndeme ngauri lupfumo lu mavuni nahone zwa u tou lima zwi
         na pfushi.
                                        KANA
         Hai, zwi a netisa,zwi ¾oµa muthu a re na nµivho na u konµelela, o zwi
                                                                                                   (2)
         gudela.√ √
                                                                                                   [10]

MBUDZISO 4

TSHIBVELEDZWA TSHA E: KHATHUNI

4.1      Khomphiyutha a i khou nndina.√ √                                                          (2)

4.2      Phaa! Gokoko ¼o µala ¼o tou phaa nga vhukhopfu.√ √                                        (2)

4.3      Mpho o ruµa ma¾o ngauri khomphiyutha i khou mu dina/Ha khou kona u
         fhedza mushumo nga tshifhinga/ U mangadzwa nga zwi no khou ambiwa
         nga Maria .√ √                                                                            (2)

4.4      Ee ndi a tendelana nawo ngauri u na mi¿waha mi¾anu a tshi khou shuma
         ngayo/U na mi¿waha ya tshan»a.√ √                                                         2)

4.5      Kuambele kwa Maria a kwo ngo tea ngauri ku sumbedza lunyadzo.

                                             KANA

         Kuambele kwo tea ngauri Maria u khou ¾oµa Mpho a tshi fhedza
         mushumo/Ndi kale a tshi khou shuma ngayo.(2)
                                                                                                   (2)
                                                                                                   [10]

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P1     7                    DBE/Lara 2021
                                                  NSC– Tsumban»ila ya u maka

MBUDZISO 5

5.1      TSHIBVELEDZWA TSHA F: PHUROSA

         5.1.1      ·a maitele.√                                                             (1)

         5.1.2      Lufhilo.√
                    Goloi ya Muru¿wa yo fhira nga luvhilo luhulu.√                           (2)

         5.1.3      Zwinepe.√
                    Kilasi yashu yo fodiwa zwinepe zwa u naka mulovha.√                      (2)

         5.1.4      Funesa.√
                    ·i shuma u sumbedza u kalula ha nyito.√                                  (2)

         5.1.5      Khuvhabvu yo fodwa nga pholisa.√                                         (2)

         5.1.6      Azwimpheleli o vhaisala mulenzhe.√
                    Tshifhiwa u dinwa nga mulenzhe mulapfu.                                  (2)

         5.1.7      B/holefhala.√                                                            (1)

         5.1.8      √                                                                        (2

5.2      TSHIBVELEDZWA TSHA G: TSHIFANYISO

         5.2.1      Uri.√
                    Ndi µo µa matshelo uri ri vhale ro¾he.√                                  (2)

         5.2.2      ºwana.√
                    ºwana wa Vho Vele o phasa zwavhuµi gireidi 12. √                         (2)

         5.2.3      Vha takala nga maanµa.√                                                  (2)
                                                                                             [20]
                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C:                       40
                                                         MARAGAGU¹E:                         80

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa

## Related documents

- [Tshivenda FAL P3 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-nov-2021-mg/ceeec5b6-8d4f-4104-bba0-240d3df54432) — Tshivenda FAL · Memo · 2021 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL NSC P1 May June 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-nsc-p1-may-june-2021-mg/364500f6-6c69-4950-a167-09244d4f2bc6) — Tshivenda FAL · Memo · 2021 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 Nov 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2020-memo/54c737d5-1e7d-476e-93ff-1f10e223ed5b) — Tshivenda FAL · Memo · 2020 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 Nov 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2019-memo/6d6c9da1-c2a0-43bd-87bd-8982614b0cf0) — Tshivenda FAL · Memo · 2019 · Tshivenda
- [Tshivenda-FAL-P1-Nov-2018-FINAL-Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2018-final-memo/c7e4f263-24d2-4792-88a1-ad5a6b24e9d8) — Tshivenda FAL · Memo · 2018 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2017-memo/524ff196-6c87-4381-9aec-8d70410a8334) — Tshivenda FAL · Memo · 2017 · Tshivenda

## More from Grade 12 Tshivenda FAL

- [Gr 12 Tshivenda FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-tshivenda-fal-atp-2023-24/ddc05dcf-51b6-4b1e-8f7d-29cc8de35f44) — ATP
- [Tshivenda FAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2024/caa6f4e1-e342-4c82-97ac-b3247a8c0f83) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-nov-2024/d1502493-80a0-4f32-b607-13d1d71f90bc) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-nov-2024/b0736f3b-751d-4f72-908b-75689a00bcf3) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-may-june-2023/6800e409-1bbd-446d-8a61-3c7f7905b100) — QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2023/dfe55500-e25a-491e-8cda-792352a13194) — QP · 2023 · Tshivenda

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
