# Tshivenda FAL Grade 12 Paper 2 May June 2017 Memo

> Grade 12 Tshivenda FAL Paper 2 memorandum from the May June 2017, 9 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2017-memo/939ceb00-7c98-4b49-8c8c-ac8bff8cf43d
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Tshivenda FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Tshivenda
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: May June
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 9

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Tshivenda FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/tshivenda-fal) › [Tshivenda FAL Grade 12 Paper 2 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2017-memo/939ceb00-7c98-4b49-8c8c-ac8bff8cf43d)

## About this document

Tshivenda Fal · Grade 12 · May June · 2017 · tshivenda. Memorandum, 9 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Tshivenda FAL P2 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2017/37a6c074-6975-447e-9194-260a7135b203) — QP · 2017 · Tshivenda

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

               SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

   TSHIVEN¶A LUAMBO LWA U ENGEDZA LWA U THOMA (FAL)

                          BAMMBIRI ·A VHUVHILI (P2)

                                        2017

                                 MEMORANDAMU

                                                                           MARAGA: 70

                         Memorandamu uyu u na masia¾ari a 9.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                 Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2     2                         DBE/2017
                                                SCE – Memorandamu

KHETHEKANYO YA A: NGANEA

U TSHILA NDI U VHONA – RN Maµadzhe

MBUDZISO 1

1.1      Ofisini ya Mpho.√                                                                       (1)

1.2      Musi Maria a tshi ambisa Mpho zwine zwi sumbedza u imba mutsho lune a
         zwo ngo µowelea musidzana a tshi ambisa munna.√√                                        (2)

1.3      Maria ndi musidzana mutswukutswuku nahone are na khundu dzo
         dinginaho sa ¼ibu.√√                                                                    (2)

1.4      ·i sumbedza uri Maria u khou ¾u¾uwedza Mpho uri vha funane hu si na
         zwine a ofha.√√                                                                         (2)

1.5      Ndi wa uri vhathu kha ri fulufhedzee kha vhafunwa vhashu.√√                             (2)

1.6      Mashudu o fhedza o zwi µivha uri Maria u vho funana na Mpho nge a
         vhudzwa nga Nda¾iso.√√                                                                  (2)

1.7      Mpho na Mashudu vho fhedza vho lwa zwa vhanga u luka maano a bulayo
         ¼a Mashudu nga Mpho zwo bva kha u sa fulufhedzea ha Maria.√√                            (2)

1.8      Ee, Nda¾iso ndi ene we a vhudza Mashudu uri Maria u vho funana na
         Mpho zwe zwa vhanga vhuswina vhuhulu vhukati ha Mashudu na
         Mpho.√√                                                                                 (2)

1.9      -  U londa mushumo nga u ita zwo teaho.√
         -  U sa µidzhenisa kha vhufarekano.√
         -  U tandulula thaidzo nga nµila yo teaho. √
         (Na dzi¿we phindulo dzi pfalaho.)                                                       (3)
                                                                                                 [18]

                                          NA

MBUDZISO 2

2.1      Khothe.√                                                                                (1)

2.2      U wanala ha tshinepe tsha Mashudu tshi na Dzwaini na Dugudzha zwo
         thusedza u bvisela vhu¾anzi khagala.√√                                                  (2)

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2      3                        DBE/2017
                                                SCE – Memorandamu

2.3      Ha ngo vha na mulalo nge a ima-ima na khothe nge ha wanala uri u na
         vhu¾umani na lufu lwa Mashudu.√√                                                        (2)

2.4      Vhuvhili havho vha a fhurea nahone vha funesa tshelede.√√                               (2)

2.5      B/kunda nge a sa wanale e na mulandu.√                                                  (1)

2.6      Ndi musi Mpho zwithu zwi tshi khou mu konµela vhukuma a tshi ima ima
         na khothe u lwisa u µi¾anzwa dzina kha vhukhakhi he a hwedzwa.√√                        (2)

2.7      Maria o olwa sa mulu¾anyi na u sa fulufhedzea kha mufunwa wawe ndi zwe
         zwa µisa nndwa kha Mpho na Maria.√√                                                     (2)

2.8      Hai, a nga si vhe tsumbo yavhuµi ngauri ha na vhuµifari havhuµi nahone ha
         ¾hogomeli mushumo wawe.√√                                                               (2)

2.9      Muthu ane a vha na mulandu kha wane tshigwevho tsho teaho ngauri u
         vhulaha a zwo ngo tendelwa.√√√                                                          (3)
                                                                                                 [17]

                                     ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A:                            35

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2      4                        DBE/2017
                                                SCE – Memorandamu

KHETHEKANYO YA B: ¶IRAMA

FINDINKODO – TT Mudau

MBUDZISO 3

3.1      Mathomele.√                                                                             (1)

3.2      Dzina muphuresidenthe/ndayotewa/dimokirasi/muvhuso.
         (Tshithihi fhedzi)√                                                                     (1)

3.3      Muthumukhulu u khou ¾oµa tshanduko ngeno De Wit a tshi khou lwa na
         tshanduko kana u vhusa ha vharema.√√                                                    (2)

3.4      Ma¿we mahoro ha khou ima na ·ihoro ·a                      Lushaka     nga     ha
         vhathusaphuresidenthe vhavhili, vha ¾oµa muthihi.√√                                     (2)

3.5      C/Muvhuso wa vhathu nga vhathu.√                                                        (1)

3.6      Zwi nga µurela muvhuso na u dovholola ha mishumo i sa µisi                              (2)
         mvelaphanµa.√√

3.7      Dendele ngauri ndi ene ane a khou lwa uri hu vhe na tshanduko kha
         kuvhusele.√√                                                                            (2)

3.8      Khuµano i khou vha hone ngauri vhatshena a vha khou funa vharema vha
         tshi vhusa na tshanduko.√√                                                              (2)

3.9      Ndi vha ·ihoro ¼a Lushaka, vha khou amba uri a vha tsha µo vhonala kha
         mushuso khathihi na u µivhiwa.√√                                                        (2)

3.10     Ee, ngauri wo vha u muvhuso une wa kandekanya pfanelo dza vhathu
         nahone vhathu vha si na vhupfiwa khawo.√√
         (Na dzi¿we phindulo dzi pfalaho)                                                        (2)
                                                                                                 [17] )

                                          NA

MBUDZISO 4

4.1      Ofisini ya Skiet.√                                                                      (1)

4.2      U khou vhenga De Wit ngauri u vho nga u khou µikonanya na vharema.√√                    (2)

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2      5                        DBE/2017
                                                SCE – Memorandamu

4.3      O hana ngauri o vha o bviswa kha u vha minista nga Muthumukhulu.√√                      (2)

4.4      O ya Khayelitsha uri a wane thikhedzo i no bva kha vharema.√√                           (2)

4.5      ·i bvisela khagala uri De Wit vharema a vha khou mu ¾anganedza.√√                       (2)

4.6      C/Polotiki.√                                                                            (1)

4.7      Ndi ngauri o vha a si na fulufhelo uri vhatshena vha µo kunda kha khetho
         dza masipala.√√                                                                         (2)

4.8      ·ihoro ¼a Lushaka na ¼a Madimokirati.√√                                                 (2)

4.9      I khou µiswa ngauri De Wit o µibvisa kha ·ihoro ¼a Lushaka/u vho konana
         na vharema.√√                                                                           (2)

4.10     I a bvelela, musi vhathu vha tshi khou ¾oµa u vhusa, vha konµisela ma¿we
         mahoro.√√                                                                               (2)
                                                                                                 [18]

                                     ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B:                            35

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2      6                        DBE/2017
                                                SCE – Memorandamu

KHETHEKANYO YA C: NGANEAPFUFHI

ZWA VHUTSHILO – NA Milubi na LL Mafenya

MBUDZISO 5: 'WO MU NONELA' – LL Mafenya

5.1      Lwendoni lwa u ya Isiraele√                                                             (1)

5.2      Thathani.√                                                                              (1)

5.3      Ndi musi Humbulani a tshi wanedza mufumakadzi wawe Thathani o eµela
         na mu¿we munna hodelani.√√                                                              (2)

5.4      Lwendo lwo vha lwone lwo vhangaho thaidzo vhukati ha Humbulani na
         Thathani.√√                                                                             (2)

5.5      O olwa sa mushumi wa biko a ¾hogomelaho mu¾a wawe./Munna a si na
         vivho ane a tendela mufumakadzi wawe a tshi fara lwendo e e¾he.√√                       (2)

5.6      Vho vha vho shona, vha tshi khou shoniswa nga zwe Thathani a vha a tshi
         khou ita zwa u funana na mu¿we munna ngeno o maliwa.√√                                  (2)

5.7      Ee. O tea, a ri sia muyani. A ri pfi nga zwo bvelelaho vhukati ha Humbulani
         na Thathani.√√                                                                          (2)

5.8      Ndi wa u iledza lufuno vhukati ha vhatshena na vharema.√√                               (2)

5.9      Ee yo tea, ngauri mufumakadzi wawe o vha a sa fhulufhedzei nahone zwi
         tsitsa tshirunzi tsha munna tshitshavhani. Nga mvelele a zwi tendeliwi
         mufumakadzi a tshi ita zwo itwaho nga Thathani.√√√                                      (3)
                                                                                                 [17]

                                          NA

MBUDZISO 6: 'NI KHOU PFUKA MULAYO' – NA Milubi

6.1      Muµini wa mukhuwa Janet.√                                                               (1)

6.2      Tsha musalau¼a/Tsha kale.√                                                              (1)

6.3      Tsha mathomele. Mafhungo a thoma u bvelela hone.√√                                      (2)

6.4      Ee. ·i a tshimbilelana na zwine a vha zwone ngauri o vha e dukana ¼a
         zwifhanga zwi no nga dzithavha na zwirumbi zwi re na misipha na khana
         yo kukumutshelaho nnµa.√√                                                               (2)

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2      7                        DBE/2017
                                                SCE – Memorandamu

6.5      Maµi o vha a tshi khou mu shela sa mvula sa i sa tshi.√√                                (2)

6.6      Yo vhangwa nge vhuvhili havho vha vha vha tshi khou funa maduka.√√                      (2)

6.7      A thi tendelani nazwo ngauri o vha a tshi khou funana na Maduka ane a
         vha murema.√√                                                                           (2)

6.8      C/Nomathemba.√                                                                          (1)

6.9      Ndi ngoho a lu na mukano vhunga Maduka wa murema wa mushumi o
         funana na Janet wa mutshena.√√                                                          (2)

6.10     Ee, zwo khakhea vhunga mushumi a sa tei u funana na mutholi wawe zwi
         tshi khakhisa siani ¼a mushumo.√√√
         Hai, muthu mu¿we na mu¿we u na ndugelo dza u funa muthu ane a funa.                     (3)
                                                                                                 [18]

                                     ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C:                            35

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2      8                        DBE/2017
                                                SCE – Memorandamu

KHETHEKANYO YA D: VHURENDI

MBUDZISO 7: Ro ¾angana – AC Bvumbi

7.1      Vhokhu¾he.√                                                                             (1)

7.2      Vese 18 (Ri ¼a ndilo nthihi).√√                                                         (2)

7.3      aaaaa.√√                                                                                (2)

7.4      Muhumbulo muhulwane ndi wa uri murendi a ¾angana na zwi si zwavhuµi
         mufunwa wawe u a mu thusa.√√                                                            (2)

7.5      Dzi bvisela khagala uri murendi na mufunwa wawe vha dzula vhe vho¾he
         nahone vha tshi ita zwi no fana.√√                                                      (2)

7.6      Murendi o takala ngauri u khou khoµa mufunwa wawe kha zwine a vha
         zwone na zwine a mu thusa ngazwo.√√                                                     (2)

7.7      C/Mufunwa wawe na ene mu½e.√                                                            (1)

7.8      Ndi mbilu ya murendi na mbilu ya mufunwa wawe.√√                                        (2)

7.9      Hu si na mu¿we ane a wana o mu nakela/u pfa a tshi mu funa.√√                           (2)

7.10     Ndi guda uri vhathu vhane vha funana vha ita zwo¾he vhe vho¾he na u
         thusana vha a thusana ngauri ndi zwone zwine zwa khwa¾hisedza lufuno.√√                 (2)

                                                                                                 [18]

                                           NA

MBUDZISO 8: Bafanabafana LR – Ndlovu

8.1      ¸owagudu.√                                                                              (1)

8.2      Nga thimu ya bola ya milenzhe ya lushaka ya Afrika Tshipembe/
         Bafanabafana.√                                                                          (1)

8.3      Ndi wa u ¾avhanya ngauri murendi u khou khoµa Bafanabafana o takala.√√
                                                                                                 (2)

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2     9                      DBE/2017
                                                SCE – Memorandamu

8.4      ·ifanyisi, u khwa¾hisedza uri Bafanabafana i imesela dzina ¼a Afrika
         Tshipembe n¾ha.√√                                                                (2)

8.5      Ni si lwe nga tsha½u.√√                                                          (2)

8.6      Ndi µelwa nga muhumbulo wa uri murendi u vhona Bafanabafana tshi
         tshithu tshavhuµi u fana na musuku, mutoli na pfamo.√√                           (2)

8.7      Ndi ngwe½a kha dzhango ¼a Afrika ya vha luvhomba kha shango ¼a Afrika
         Tshipembe.√√                                                                     (2)

8.8      Nga tshifanyiso tsha uri Bafanabafana i a ofhiwa ¼ifhasini ¼o¾he.√√              (2)

8.9      A tshi ngo tea ngauri Bafanabafana a i khou shuma zwavhuµi nga tshino
         tshifhinga.

                                    KANA

         Tsho tea ngauri Bafanabafana i khou shuma zwavhuµi nga tshino
         tshifhinga.√√√                                                                   (3)
                                                                                          [17]

                                     ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA D:                     35
                                                         MARAGAGU¹E:                      70

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa

## Related documents

- [Tshivenda FAL P1 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-may-june-2017-memo/a84a86d5-4fe2-468f-9615-6137488f600c) — Tshivenda FAL · Memo · 2017 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P3 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-may-june-2017-memo/a6c31e8f-50ae-4887-b171-2a6e75bc140c) — Tshivenda FAL · Memo · 2017 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 Nov 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-nov-2017-memo/c75c0e73-1efb-4581-bf9c-7835cbcb30f0) — Tshivenda FAL · Memo · 2017 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2016-memo/330584a1-1693-4c37-821a-fd68334c5e5d) — Tshivenda FAL · Memo · 2016 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-may-june-2017/52fbab5c-53ac-4421-b74b-ce69797c6d3b) — Tshivenda FAL · QP · 2017 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P3 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-may-june-2017/e2311579-8f0d-4d13-b0a5-cce0e32c66c3) — Tshivenda FAL · QP · 2017 · Tshivenda

## More from Grade 12 Tshivenda FAL

- [Gr 12 Tshivenda FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-tshivenda-fal-atp-2023-24/ddc05dcf-51b6-4b1e-8f7d-29cc8de35f44) — ATP
- [Tshivenda FAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2024/caa6f4e1-e342-4c82-97ac-b3247a8c0f83) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-nov-2024/d1502493-80a0-4f32-b607-13d1d71f90bc) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-nov-2024/b0736f3b-751d-4f72-908b-75689a00bcf3) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-may-june-2023/6800e409-1bbd-446d-8a61-3c7f7905b100) — QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2023/dfe55500-e25a-491e-8cda-792352a13194) — QP · 2023 · Tshivenda

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
