# Tshivenda FAL Grade 12 Paper 2 NSC May June 2022 Memo

> Grade 12 Tshivenda FAL Paper 2 memorandum from the NSC May June 2022, 10 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2022-mg/ae1e43c9-efbd-46ef-9525-af5b4d07c376
- Updated: 2026-10-29
- Subject: Tshivenda FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Tshivenda
- Document type: Memorandum
- Year: 2022
- Exam period: NSC May June
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 10

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Tshivenda FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/tshivenda-fal) › [Tshivenda FAL Grade 12 Paper 2 NSC May June 2022 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2022-mg/ae1e43c9-efbd-46ef-9525-af5b4d07c376)

## About this document

Tshivenda Fal · Grade 12 · NSC May June · 2022 · tshivenda. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Tshivenda FAL P2 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2022/bb7c6ba2-8056-42b4-bf72-743dc426e32b) — QP · 2022 · Tshivenda

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

         SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
     NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

   TSHIVEN¶A LUAMBO LWA U ENGEDZA LWA U THOMA (FAL)

                          BAMMBIRI ·A VHUVHILI (P2)

                                         2022

                           TSUMBA¸DILA YA U MAKA

                                                                            MARAGA: 70

                     Tsumbanμila iyi ya u maka i na masia¾ari a 10.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                 Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2    2                            DBE/2022
                                          SC/NSC – Tsumbanḓila ya u maka

KHETHEKANYO YA A: NGANEA

U TSHILA NDI U VHONA – RN Maµadzhe

MBUDZISO 1

1.1      Mu»ini wa Vho ·iedza.√                                                                    (1)

1.2      Ndi khotsi√ na ¿wana√.                                                                    (2)

1.3      A mu ¾ana sa tshidakwa/A mu ¾ana sa muthu wa lunyadzo.√√                                  (2)

1.4      Ndi u gonya ha mafhungo/Ndi u bveledza mafhungo.√√                                        (2)

1.5      C/muongi.√                                                                                (1)

1.6      Ndi Mashudu√ ngauri ndi ene ane a khou pikisa muanewa dendele Mpho√.                      (2)

1.7      O vha o tevhelela mufumakadzi wawe.√√                                                     (2)

1.8      Vhathu kha vha fhulufhedzee kha vhafunwa vhavho.√√                                        (2)

1.9      O thoma u sa tsha londa Phophi mufumakadzi wawe na u »idzhenisa kha
         zwa mahalwa.√√                                                                            (2)

1.10     Ee, ndi ¼one, ¼o vhanga u farwa hawe ngauri u funana hawe na Maria zwo
         ita uri a vhulaise Mashudu mu¾hannga wa Maria a fhedza o farwa.√√                         (2)
                                                                                                   [18]

                                           NA

MBUDZISO 2

2.1      Ndi Mashudu.√                                                                             (1)

2.2      Ndi mu»ini wa Maria.√                                                                     (1)

2.3      Ndi ha u sinyuwa√ ngauri o rwiwa a dovha a pwashelwa goloi yawe.√                         (2)

2.4      Ndi ya nn»a√ ngauri hu na nndwa.√                                                         (2)

2.5      Dugudzha ha koni u kon»elela musi o khakha√ ngeno Dzwaini a tshi kona
         u kon»elela musi o khakha.√                                                               (2)

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2    3                            DBE/2022
                                          SC/NSC – Tsumbanḓila ya u maka

2.6      Ndi vhudakwa√ na u sa thetshelesa vha¿we vhathu vha tshi mu kaidza.√                      (2)

2.7      Ndi Mpho√ ngauri mafhungo o¾he a kwama ene√.                                              (2)

2.8      Ee ngauri sa dokotela o vha o tea a songo tshimbila a tshi rwa vhathu/U sa
         ¾hogomela vhalwadze musi e mushumoni.√√                                                   (2)

2.9      Ndo vha ndi »o mu eletshedza uri a songo tandulula thaidzo nga u tou rwa
         ngauri zwi a farisa√ na uri u rwa a zwi tandululi thaidzo. Nndwa i vhangela
         muthu maswina√. U tshi funa nndwa a u na mulalo√.
         (Na dzi¿we phindulo dzi pfalaho.)                                                         (3)
                                                                                                   [17]

                                          KANA

HO DINA ONE – S Mbedzi

MBUDZISO 3

3.1      Mavhengeleni a zwiambaro.√                                                                (1)

3.2      Ndi murathu√ na mukomana√.                                                                (2)

3.3      Sa mubvumbedzwa wa lunako√ ngauri o vha o imaho zwavhu»i a tshi
         fanelwa nga zwiambaro na mavhudzi awe o naka√.                                            (2)

3.4      Ndi tsha mathomele√ ngauri ndi hone hune mu¿wali a »ivhadza vhaanewa
         vhahulwane na thaidzo dza muanewa dendele√.                                               (2)

3.5      B/Vho Maboho.√                                                                            (1)

3.6      Ndi Veronica √ ngauri ndi ene ane a khou pikisa muanewa dendele√.                         (2)

3.7      U khou ¾o»ou sumbedza Veronica uri ha tshisiwana na u sumbedza lufuno
         lwawe khae ngauri u a μikona.√√                                                           (2)

3.8      Mulaedza ndi wa uri pfunzo ndi ya ndeme kha muthu ngauri i a lamulela
         kha nyimele nnzhi.√√                                                                      (2)

3.9      Ngeletshedzo o vho thoma u lwa na mashaka ndivho i ya uri vha si
         dzhenele kha ifa ¼e a sielwa nga vhabebi.√√                                               (2)

3.10     Ee, ndi ¼one ngauri o ½eya magevhenga tsheke yo sainiwaho i songo ¿walwa
         tshelede zwine o funzeaho o vha a sa »o zwi ita.√√
         (Na dzi¿we phindulo dzi pfalaho.)                                                         (2)
                                                                                                   [18]

                                           NA

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2    4                            DBE/2022
                                          SC/NSC – Tsumbanḓila ya u maka

MBUDZISO 4

4.1      U khou amba lu¾ingothendeleki.√                                                           (1)

4.2      U khou amba na Veronica.√                                                                 (1)

4.3      O takala√ ngauri u khou holedza Ngeletshedzo nahone o wana zwe a vha a
         tshi khou ¾o»a√.                                                                          (2)

4.4      Ndi khu»ano ya nn»a√ ngauri hu khou semaniwa√.                                            (2)

4.5      Bra Zakes ndi muvhulayi√ ngeno Veronica o thanyela thungo nge a fhura
         Ngeletshedzo tshelede√.                                                                   (2)

4.6      Ndi vhunde¿wa he a vha e naho/ O vha a sa kho ¾o»a vha tshi dzhenelela
         kha mabindu a khotsi awe.√√                                                               (2)

4.7      Ndi Ngeletshedzo √ngauri mafhungo o¾he a bugu a khou kwama ene√.                          (2)

4.8      Ndi zwone, tshelede yo dzhenisa Ngeletshedzo khakhathini zwo itiswa na
         nga u vha a sa koni u i langa.√√                                                          (2)

4.9      Ndo vha ndi tshi »o mu eletshedza uri a vhe na lufuno lwa vhukuma kha
         mu¾hannga wawe√ nahone a mu ¾hogomele na u sa funela muthu zwine a
         vha nazwo√. A mu fune nga mbilu na muya√.
         (Na dzi¿we phindulo dzi pfalaho.)                                                         (3)
                                                                                                   [17]

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A:                             35

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2    5                            DBE/2022
                                          SC/NSC – Tsumbanḓila ya u maka

KHETHEKANYO YA B: ¶IRAMA

FINDINKODO – TT Mudau

MBUDZISO 5

5.1      Nga ¼ihoro ¼a Lushaka.√                                                                   (1)

5.2      Lwa Maafurikanere/Mavhuru.√                                                               (1)

5.3      Khu»ano i khou vhangwa nga po¼itiki ine ya vha hone Afrika Tshipembe.√√                   (2)

5.4      A khou bvelela kha tshifhinga tsha musalauno √ngauri na vharema vha vho
         »idzhenisa kha zwa po¼itiki√.                                                             (2)

5.5      C/Armsterdam.√                                                                            (1)

5.6      Ndi tshigwada tsha vharema.√√                                                             (2)

5.7      U khou sinyuswa nga uri ¼ihoro ¼a lushaka ¼o fa na vhathu vho
         balangana.√√                                                                              (2)

5.8      Mahoro a vharema o shandukisa po¼itiki ya Afrika Tshipembe nga u fhelisa
         muvhuso wa tshi¾alula.√√                                                                  (2)

5.9      Ndo vha ndi tshi »o dzhia sia ¼a vhane vha khou ima na tshanduko hu si
         tsha vha na tshi¾alula/Ndo vha ndi tshi »o ima na vhane vha khou ¾o»a
         Volkstaat. √√                                                                             (2)

5.10     Mafhungo a a bvelela kha mahoro hune ra wana tshanduko i tshi vha hone,
         mira»o ya ¼ihoro ya fhambana√. Ma¿we mahoro a fa ha dzhena ma¿we.√
         Phambano dza miraμo ya mahoro dzi a vha hone.√
         (Na dzi¿we phindulo dzi pfalaho.)                                                         (3)
                                                                                                   [18]

                                           NA

MBUDZISO 6

FINDINKODO – TT Mudau

6.1      Ndi Duma.√                                                                                (1)

6.2      Ndi mavhuru/Maafurikanere.√                                                               (1)

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2    6                            DBE/2022
                                          SC/NSC – Tsumbanḓila ya u maka

6.3      Ndi mudzulaphan»a wa ¼ihoro.√√                                                            (2)

6.4      U khou ¾o»ou ombedzela uri vhathu vha khou tea u shuma naho vhe
         dziofisini.√√                                                                             (2)

6.5      Ndi vharema nga murahu ha musi vha tshi khou kandeledzwa.√√                               (2)

6.6      Dzi bvukulula tshifhinga tsha zwino.√√                                                    (2)

6.7      Ndi musi ¼ihoro ¼a Madimokirati ¼i tshi dzhia muvhuso.√√                                  (2)

6.8      Ri guda uri mahoro a po¼itiki a a bva ha dzhena ma¿we.√√                                  (2)

6.9      Ndo vha ndi tshi do kon»elela u vhuswa nga vha ¼ihoro ¼a
         Madimokirati/√Zwo vha zwi tshi »o mmbaisa u vhuswa nga ¼ihoro ¼ine ndi
         si ¼i takalele√. Nda μo ¾anganedza ngauri tshi¿we na tshi¿we tshi na
         tshifhinga tshatsho.√
         (Na dzi¿we phindulo dzi pfalaho.)                                                         (3)
                                                                                                   [17]

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B:                             35

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2    7                            DBE/2022
                                          SC/NSC – Tsumbanḓila ya u maka

KHETHEKANYO YA C: NGANEAPFUFHI

ZWA VHUTSHILO – NA Milubi na LL Mafenya

MBUDZISO 7: 'AI, NDI MINI?' – LL Mafenya

7.1      Ndi munna√ na musadzi√.                                                                   (2)

7.2      Tsha u bveledza mafhungo.√√                                                               (2)

7.3      Ndi ya vivho√ musi Mangalani a tshi vho amba na Sofi.√                                    (2)

7.4      Ndi ngauri vho vha vho kambiwa vha vho e»ela.√√                                           (2)

7.5      Ee, zwi a fana. Vho¾he a vha fhulufhedzei kha zwa lufuno.√√                               (2)

7.6      Thero ndi ya uri vhathu kha vha fhulufhedzee kha vhafunwa vhavho.√√                       (2)

7.7      ·i »isa muhumbulo wa uri vhafunzi vha kale ndi vhone vha fhulufhedzeaho
         u fhirisa vha zwino.√√                                                                    (2)

7.8      Ndi a vha pfela vhu¾ungu ngauri vho mala mufumakadzi ane a si
         fhulufhedzee kha zwa lufuno. √√                                                           (2)

7.9      Hai, a zwi ¾anganedzi ngauri Mangalani ndi mufunzi a no »idzhenisa kha
         zwa vhudzekani na mufumakadzi wa mu¿we munna√ ngeno Avhaathu na
         ene a sa fhulufhedzei kha mukalaha wawe Vho Mathada√.                                     (2)
                                                                                                   [18]

                                           NA

MBUDZISO 8: 'VULANI MUFUNWA WANGA' – NA Milubi

8.1      ¸eani.√                                                                                   (1)

8.2      Musi a tshi timatima u vula vothi nga murahu ha musi Vho Dinani vhe
         nae.√                                                                                     (1)

8.3      Vho vha vha tshi khou ya u dalela mufumakadzi wavho.√√                                    (2)

8.4      Ndi mufumakadzi a sa fhulufhedzei kha zwa lufuno.√√                                       (2)

8.5      Ndi ¸eani√ ngauri ndi ene ane mafhungo a bugu o »isendeka khae√.                          (2)

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2    8                            DBE/2022
                                          SC/NSC – Tsumbanḓila ya u maka

8.6      Ndi ya uri naho ri kule na vhafunwa vhashu ri tea u »i¾honifha kha zwa
         lufuno ra si lingee sa musi zwi na masiandaitwa a si avhu»i.√√                            (2)

8.7      Ndi khu»ano ya nga ngomu ngauri ¸eani u khou »isola kha nyito dzawe a
         fhedza nga u lila hu si na zwe Vho Dinani vha mu ita.√√                                   (2)

8.8      A/Vho Dinani.√                                                                            (1)

8.9      Ndi musi vha tshi fhelelwa nga mahadzi vha kavhiwa na nga malwadze√                       (2)
         ngauri a huna ane a nga kon»elela nyimele idzi dzi vhavhaho√.

8.10     Ndo vha ndi tshi »o mu eletshedza uri a vhe na lufuno kha munna wawe√ a
         dovhe a humbele pfarelo kha zwe a ita√.
         (Na dzi¿we phindulo dzo teaho.)                                                           (2)
                                                                                                   [17]

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C:                             35

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2    9                            DBE/2022
                                          SC/NSC – Tsumbanḓila ya u maka

KHETHEKANYO YA D: VHURENDI

MBUDZISO 9

'SA MUSADZI' – TK Mkansi

9.1      Ya tshisadzini.√                                                                          (1)

9.2      Vhana/Vhaaluwa/Shango/Vhathu vho¾he. √√
         (Zwivhili fhedzi.)                                                                        (2)

9.3      Yo imela »uvha.√√                                                                         (2)

9.4      ·ifanyisi√ ngauri musadzi u khou fanyiswa na vhathu vho lovhaho√.                         (2)

9.5      Musuku√ na Mudzi.√                                                                        (2)

9.6      abcde.√√                                                                                  (2)

9.7      D/balaho u mu½iwa nga mutshenzhe.√                                                        (1)

9.8      Vhumatshelo ha fhela nga u shaeya ha musadzi.√√                                           (2)

9.9      Ndivho ndi mishumo ya vhu»i/mivhuya ine vhasadzi vha »isa kha
         lushaka.√√                                                                                (2)

9.10     Ndi wa ndeme ngauri vhasadzi vha sa vha hone shangoni zwithu zwinzhi
         zwi nga tshinyala√. Mi¾a minzhi yo »itika nga vhasadzi√.
         (Na dzi¿we phindulo dzi pfalaho.)                                                         (2)
                                                                                                   [18]

                                           NA

MBUDZISO 10

'MBINGANO' – TN Pholi

10.1     Zwitshimbili.√                                                                            (1)

10.2     Munna√ na musadzi√.                                                                       (2)

10.3     Ndi zwiseo/maseo.√√                                                                       (2)

10.4     Lufuno√ na u konμelelana√.                                                                (2)

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P2    10                  DBE/2022
                                          SC/NSC – Tsumbanḓila ya u maka

10.5     Vho vhinganaho vha thusana u lwa na ane a khou pwasha mbingano.√√            (2)

10.6     U »isa muhumbulo wa uri dakalo ¼anga a ¼i fheleli ni siho.√√                 (2)

10.7     Ndi vhathu vha thetshelesaho zwitshele.√√                                    (2)

10.8     Mulaedza ndi wa u eletshedza vhathu uri mbingano a si mutambo nahone i
         ¾o»a lufuno.√√                                                               (2)

10.9     Ndo vha ndi tshi »o mu eletshedza uri a thetshelese vhahulwane kha
         ndayo√, u tea u vha na lufuno lwo fhelelaho u »ivhulungela mbingano√.
         (Na dzi¿we phindulo dzi pfalaho.)                                            (2)
                                                                                      [17]

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA D:                35
                                                          MARAGAGU¹E:                 70

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa

## Related documents

- [Tshivenda FAL P2 May June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2019-memo/2e58bbcd-afde-4062-97af-23ac9bde1928) — Tshivenda FAL · Memo · 2019 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 May June 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2018-memo/871dc932-0c1b-4e99-b552-92ee45cdf493) — Tshivenda FAL · Memo · 2018 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-may-june-2022/4e6d75d1-f8b9-4b11-a37d-32fc467d1267) — Tshivenda FAL · QP · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P3 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-may-june-2022/79e49fe3-6667-4bad-bc89-ecd57dfbf003) — Tshivenda FAL · QP · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC FAL P2 QP Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-fal-p2-qp-nov-2022/ea17d25c-23f5-4d42-ac46-53d9ddb9a0f6) — Tshivenda FAL · QP · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL NSC P2 May June 2021](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-nsc-p2-may-june-2021/69c3e373-4a02-4f1c-a86d-c35c9a98c82e) — Tshivenda FAL · QP · 2021 · Tshivenda

## More from Grade 12 Tshivenda FAL

- [Gr 12 Tshivenda FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-tshivenda-fal-atp-2023-24/ddc05dcf-51b6-4b1e-8f7d-29cc8de35f44) — ATP
- [Tshivenda FAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2024/caa6f4e1-e342-4c82-97ac-b3247a8c0f83) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-nov-2024/d1502493-80a0-4f32-b607-13d1d71f90bc) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-nov-2024/b0736f3b-751d-4f72-908b-75689a00bcf3) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-may-june-2023/6800e409-1bbd-446d-8a61-3c7f7905b100) — QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2023/dfe55500-e25a-491e-8cda-792352a13194) — QP · 2023 · Tshivenda

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
