# Tshivenda FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2023 Question Paper

> Grade 12 Tshivenda FAL Paper 3 question paper from the NSC June Exam 2023, 6 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-may-june-2023/bf5b2ee5-6f03-4a08-90c6-bd1004f68bb1
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Tshivenda FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Tshivenda
- Document type: Question paper
- Year: 2023
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 6

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Tshivenda FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/tshivenda-fal) › [Tshivenda FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2023 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-may-june-2023/bf5b2ee5-6f03-4a08-90c6-bd1004f68bb1)

## About this document

Tshivenda Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2023 · tshivenda. Question paper, 6 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Tshivenda FAL P3 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-may-june-2023-mg/c075edbe-3eb7-44fa-a198-b2a478d5c09d) — Memo · 2023 · Tshivenda

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

         SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
     NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

   TSHIVEN¶A LUAMBO LWA U ENGEDZA LWA U THOMA (FAL)

                          BAMMBIRI ·A VHURARU (P3)

                                          2023

                                                                             MARAGA: 100

                                                                 TSHIFHINGA: Awara 2½

                             Bammbiri i¼i ¼i na masia¾ari a 6.

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3      2                       DBE/2023
                                                      SC/NSC

NDAELA NA MAFHUNGOTHANGELI

1.       He¼i bammbiri ¼i na KHETHEKANYO THARU:

         KHETHEKANYO YA A: Maanea                                    (50)
         KHETHEKANYO YA B: Zwibveledzwa Zwilapfu zwa Vhudavhidzani (30)
         KHETHEKANYO YA C: Zwibveledzwa Zwipfufhi zwa Vhudavhidzani/
                           zwa Tsumbedzi/zwa Mafhungo                (20)

2.       Fhindulani mbudziso NTHIHI u bva kha khethekanyo IºWE na IºWE.

3.       ºwalani nga luambo lune na khou lingwa ngalwo.

4.       Thomani khethekanyo IºWE na IºWE kha sia¾ari ·ISWA.

5.       Ni fanela u pulana (tsumbo: mapa wa muhumbulo/nyolo/tshati ya nyelelo/
         maipfi a re khii), u vhalulula na u sedzulusa mushumo wa½u. Pulane ya½u i
         tea u RANGELA maanea.

6.       U pulana ho¾he hu tea u sumbedzwa nga u ralo. Ni eletshedzwa u thutha
         pulane yo¾he nga u tala mutalo u bu»ekanyaho khayo.

7.       Ni eletshedzwa lwa tsho¾he uri ni shumise ndangatshifhinga iyi yo
         anganywaho:

         KHETHEKANYO YA A:            Henefha kha minetse ya 80
         KHETHEKANYO YA B:            Henefha kha minetse ya 40
         KHETHEKANYO YA C:            Henefha kha minetse ya 30

8.       Nomborani phindulo dza½u sa zwe ¾hoho dza nomboriswa zwone kha
         bammbiri ¼a mbudziso.

9.       ¸eani phindulo IºWE na IºWE ¾hoho yo teaho.

10.      Musi ni tshi vhala tshivhalo tsha maipfi, maipfi a re kha ¾hoho ye na nanga
         ha tei u katelwa kha itsho tshivhalo.

11.      ºwalani nga vhudele nahone zwi no vhalea.

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa                                 Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3      3                         DBE/2023
                                                      SC/NSC

KHETHEKANYO YA A: MAANEA

MBUDZISO 1

Fhindulani mbudziso NTHIHI kha dza malo dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo
ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha 250 u ya kha 300.

1.1      Munyanya wa »uvha ¼a mabebo we wa ntakadzesa.                                            [50]

1.2      Afrika Tshipembe na zwivhuya zwa¼o.                                                      [50]

1.3      Vhu¾ali na mikhwa yavhuμi zwi µisa zwivhuya vhutshiloni.                                 [50]

1.4      He¼o »uvha ndo »isola uri ndo ¾utshela mini nae.                                         [50]

1.5      Gavhelo ¼a R350,00 ¼i tea u fheliswa kana a ¼o ngo tea u fheliswa. ¹a¾ani ni
         tshi tenda kana ni tshi hanedza.                                                         [50]

¹alelani zwifanyiso zwi tevhelaho nga vhuronwane uri ni µo kona u ¿wala maanea
ane a anana nazwo. Nangani tshithihi ni ¿wale ngatsho maanea a½u. Maanea a½u ni
a ½ee ¾hoho yo teaho:

1.6

                                                          [www.black and white images]            [50]

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa                                   Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3      4                          DBE/2023
                                                      SC/NSC

1.7

                                                         [www.black and white images]              [50]

1.8

                                                         [www.black and white images]              [50]

                                       ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A:                            50

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3      5                       DBE/2023
                                                      SC/NSC

KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWILAPFU ZWA VHUDAVHIDZANI

MBUDZISO 2

Fhindulani mbudziso NTHIHI kha n½a dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo ya½u
vhu vhe maipfi a u bva kha 120 u ya kha 150.

2.1      VHURIFHI HA TSHISHAKA

         Khonani ya½u ya mbiluni o vha mu¿we wa vha mashudu a wana mushumo
         muswa u badelaho tshelede i vhonalaho.

         Inwi mu ¿waleleni vhurifhi ni tshi khou mu fhululedza na u mu tamela
         mashudu kha mushumo wawe muswa.                                                        [30]

2.2      KHARIKHU·AMU VITHAE

         Ndi ¿waha no ¿wala gireidi ya 12 na i phasa. No sokou dzula hayani ngauri
         masheleni a u isa phanµa na pfunzo e ndi bva vhubvo. Ni tshi khou vhala
         gurannµa ya Mbofho, no wana ho kungedzelwa zwikhala zwa u
         pfumbudziwa ha vhathu uri vha vhe mapholisa a zwa vhuendi.

         ºwalani kharikhu¼amu vithae na vhurifhi ha khumbelo ya mushumo uyo
         vhufheletshedzaho iyo kharikhu¼amu vithae.                                             [30]

2.3      MUVHIGO

         Vhaswa vha muvhundu wa ha½u vha khou litsha tshikolo vha songo phasa
         gireidi ya 12. Inwi sa muhulwane wa dzangano ¼a vhaswa muvhunduni wa
         ha½u no ita ¾hoμisiso nga tshivhangi tsha thaidzo iyo.

         ºwalani muvhigo wa zwe na wana.                                                        [30]

2.4      TSHIPITSHI

         Vhamusanda vha shango ¼ine na dzula kha¼o vho humbela mapholisa uri a
         µe u kaidza zwiito zwa u kwasha na u tswa zwine zwa khou itwa nga
         vhaswa vha i¼o shango. Inwi sa mudzulatshidulo wa siviki no humbelwa u
         dzudzanya tshipitshi tshine na µo tshi vhala musi hu tshi khou kaidzwa ayo
         maitele mavhi.

         ºwalani tshipitshi itsho.                                                              [30]

                                       ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B:                         30

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa                                 Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Tshiven»a Luambo lwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3      6               DBE/2023
                                                      SC/NSC

KHETHEKANYO YA C:            ZWIBVELEDZWA ZWIPFUFHI ZWA VHUDAVHIDZANI/
                             ZWA TSUMBEDZI/ZWA MAFHUNGO

MBUDZISO 3

Fhindulani mbudziso NTHIHI kha tharu dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo ya½u
vhu tea u vha maipfi a u bva kha 80 u ya kha 100.

3.1      FU·AYASI
         Hu na kholidzhi ine ya khou ¾oμa vhaswa uri vha gude mabuμo o
         fhambanaho a mishumo. Inwi samusi ni kha sia ¼a vhudavhidzani
         kholidzhini iyo, vhalangi vha kholidzhi iyo vho ni humbela uri ni ¿wale
         fulayasi nga ha mabuμo ayo ane vha a ½ekedza.

         Inwi ¿walani fulayisi iyo.                                                 [20]

3.2      WATSAAPU

         Mme a½u vho tambelwa tshi¾okofela vha wana tshelede i si na vhukono.
         Vho ni ruma u ya u vhea tshelede yeneyo banngani ya FNB. Inwi ni tshi
         swika banngani na wana uri no hangwa nomboro ya akhaunthu ye vha ni
         ¿walela hayani.

         Inwi ¿walelani mme a½u Watsaapu ni tshi khou humbela u rumelwa
         nomboro ya akhaunthu.
                                                                                    [20]

3.3      NDAELA

         U tshikafhadzwa ha phakha ya vhupo ha ha½u nga vhadzulapo a zwi khou
         ni fara zwavhuμi.

         ºwalani maga a no µo shuma sa ndaela dzine vhadzulapo vha µo dzi
         tevhela, ndivho i ya u lwa na u tshikafhadzwa ha phakha iyo.               [20]

                                       ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C:             20
                                                          MARAGAGU¹E:               100

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa

## Related documents

- [Tshivenda FAL P3 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-nov-2023/c39cba64-bf2d-4052-8a52-77c4e5a624a8) — Tshivenda FAL · QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-may-june-2023-mg/55543523-9bb4-4d32-a543-0792f36a23bf) — Tshivenda FAL · Memo · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2023-mg/a0685314-549d-4153-9250-94e4f2dc385a) — Tshivenda FAL · Memo · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-nov-2023/144a6bf1-932b-48d2-9d4c-b72f491ba320) — Tshivenda FAL · QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC FAL P3 QP Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-fal-p3-qp-nov-2022/4d0b6f38-c028-4fc5-9fe7-058e4be163b1) — Tshivenda FAL · QP · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P3 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-may-june-2022/79e49fe3-6667-4bad-bc89-ecd57dfbf003) — Tshivenda FAL · QP · 2022 · Tshivenda

## More from Grade 12 Tshivenda FAL

- [Gr 12 Tshivenda FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-tshivenda-fal-atp-2023-24/ddc05dcf-51b6-4b1e-8f7d-29cc8de35f44) — ATP
- [Tshivenda FAL P1 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2024-mg/22933e51-2e80-4985-b05e-248ee22c0fdf) — Memo · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC FAL P1 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-fal-p1-memo-nov-2022/0977c62b-ea6e-4a65-9989-96c980080e39) — Memo · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC FAL P2 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-fal-p2-memo-nov-2022/49b3346f-bbef-463b-ab39-38e1e22ebe2c) — Memo · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC FAL P3 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-fal-p3-memo-nov-2022/3bebebf2-1af6-4360-9ce2-c8c0192ca7bc) — Memo · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC FAL P1 QP Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-fal-p1-qp-nov-2022/435bd976-6517-4942-ac38-4b1d139b65fa) — QP · 2022 · Tshivenda

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
