# Tshivenda FAL Grade 12 Paper 3 November 2012 Memo

> Grade 12 Tshivenda FAL Paper 3 memorandum from the November 2012, 14 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-nov-2012-memo/fe9002b6-5731-428c-8707-ae9b38fe124e
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Tshivenda FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Tshivenda
- Document type: Memorandum
- Year: 2012
- Exam period: November
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 14

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Tshivenda FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/tshivenda-fal) › [Tshivenda FAL Grade 12 Paper 3 November 2012 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-nov-2012-memo/fe9002b6-5731-428c-8707-ae9b38fe124e)

## About this document

Tshivenda Fal · Grade 12 · November · 2012 · tshivenda. Memorandum, 14 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Tshivenda FAL P3 Nov 2012](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-nov-2012/31bc9ede-263f-4274-8f1e-46687e399474) — QP · 2012 · Tshivenda

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

basic education

Department:
Basic Education
REPUBLIC OF SOUTH AFRICA

NATIONAL

SENIOR CERTIFICA'

GIREIDI 12

” TSHIVENDA LUAMBO LWA U ENGEDZALWAU 8
i THOMA (FAL) "
i BAMMBIRI LA VHURARU (P3) "
i ci
8 LARA 2012 "

* MEMORANDAMU | :

MARAGA: 100

Memorandamu uyu u na masiatari a 14.

Vhune ha khandiso ho vhaledzwa Tyant kha statari li tevhelaho

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com

OYRPUYA f] Lees eupp tardy

BMZpEfBYA OY osTPURIPY wy ot yA,

‘Pe7paUNy/fez payau
by ede vouRYyAy
“OULz,

B OLALLOIZAUI
eueyyeu vugind 7-
“BAN[O[CYAOP Noyos

“oyrezpaumy
renpu

eu eazpopoaq,
o8u vy eoureyae
“O}@AUIOWAUT
eurpnd

n ely oyeysny nya
Tzueinya eu ny y-

“OYE 37 PALUM YL

% auoyeu
oyrpouesugy omy
OUPoZpoyZuny oO
voUBRUl UZpayaaq
OMZ OWAUIOJVAUL
vury/eu vurnd -
“ETOTO'AOP

8 TIZpauy ‘oyeay
od ypu nyzuey

“oueozpauuny,
¥ quoyru ‘oyRysny
PB BSUREUT EZPayoAq,

OMZ OVIALIODAU
eueyyeu euvqnd py -

“oyzezpauumy
 ‘OURIZp

O BOURBUE PZpapaAq
OMZ OYAUIOJAVT

sorRezpoumy
B QuoYeU

‘aT @prys} oyempuny
0 voUBeUL BZpapoag
OMZ O}PALUOIOAUL
euesyeu eurjnd 7-
“RZPRYR} B

“OUESZ POU,

ev Tun yyy

BU Reyna Bu Is
B BOUEEUT UZpsyoaq
OMZ O}AAUIOVIAUT
eueyyeu euepnd ¢y-

(cs -VOWUVW)

od ‘emzpaduedy) | -epopoysop noyos omqumnynyy- vyarzpnya | wueyyereuemnd q- |p auoypu eyju ek “eaqnya o& (AN)
o& opnquinuyy- Lryzumy ‘euarpas jueuninyas | BU Te Fs u8u Bk “BOSTPUus} Tpu opnquinyyay- ouoyeu eAuoyol INVINEABA.
“euBzpoyzumy of omqumyrA oyezpex ypu ofquanyyA v } ‘oyezpeyer “BUENA. © y opnquanurAy- ‘ c
o8u omz BuLley B BYEYARUI fourysny | Tipu OPT Tpmyavanz “RSIPNYARMZ VN OWOON
B TYAN] eu oyoy) | osu omz v ‘yeBeyy | vu ny ‘omzauaayz ny oyoy) esasayd oYyoys esasayd oyous vsasayd oyou} Bsasayd REIMZ
BU TURYAT Iz OY PMZ B IMUEMZ | BS ppursuy Ip OAZ n ezpaquins BZ poaquins n ezpoquins n vzpaquans
 nwosu of iz- muOsU ar IM7- muedu ar xz | Taz nutosu ar yaz- | Iz nwosu ar w7- | imz nuo8u ox wz- | aus nuto8u 2a IN
KOO “ACEOL ASTET 6I-9T CCT ASC-ACE cE-9E
%6C-O %6E-0E %Ob-—OF %6S-0S %69-09 %®6L-0L %001-08
sey oyepuesuy oyeysny oyelzp ypu vsayju
EPPS Bs 0) BY TMSsNYA | OF op ysasny a | nya yopyraisny A | oy yppXyMsnyA | ey YopYyasny,a | ey yopyasny,
:] Npnopy ?Z HPNoyy] '§ Npnoyy 2p Npnowy :¢ Npnowpy ig Npnoyy :Z Npnoyy OCNOEDI

ELOZ EYTAC

(0S) VANVVW VIVA/VIOL 0 VA DIRISM °V VA OANV ISHED

TMUBPULIOWSIAY ~~ SN

(4

SAK TWD) PUIOY, 1 eM ezpasug n vay, query epuaARyS |

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com

oyepyaa? I] Ueleis eypy poe dy

BMZpapEYys oy osrpueypy ey atin A,

“esn[nzpes

nT BU EAMyEYA nN

By Izueynya reuoya
Ay P suoyeu ‘opepu
Bu RpeIpYA
esapep of]-

cayploys) eur

omz erviisnyzpas vu
pnunoys ‘eT>aeWNys L-
synpny vu

va7 o8t om & ydiew
eat ozpn—nsuvunyy
‘syloys? woyyeupy
OMZ BTPYA 1 BAXZ
eSiMz BU Ou

TNA
eASTYNZpas 1 RU
Banpnyeya Ip om?
ounu TpErpmys
PTB O}

“Ba} O8U assZ

v wresistyzpar eu
nono) epeiyys [-
“BAAZ Powys:

oas Ydreur ea
ozpnnsurunyy-
BABI

OZ BPRYA T BAZ

“BSTYNZPas

n vu eInynyeya

n Bu eYyA Ip

oy oyeu oURpeyA
ou Rpeipyaya

BU NYY
“oyzunpuayzimput
BZparys TAZ

ere yisiyzpar eu
nunoy) “eyo ys [-
‘Iseuy

BAN Fpur oqureny] BA
ozpnnsueunypy-
“ouod ETEpU

vSu emsmunys

o8u oz B oMUNY
ByeYs 1 GAZ BSIMZ
vu ‘eaqnya o3u
omy & oquuienry-
“nuayjas oy oquieny

“esnynzpos

neu PINE YA,

n vy nyeanur

e8u pppeypnya
Bu RYA Tp NEY
osumyeul Bé
oyous zp vapors
eu pueue Tp tz
ezpamsur n esu
nrelisnyzpor eu
mmoy) ‘vpsemys [-
“BYsty

vn ydrewu ea
ozpnynsueunyy-
oyeysny

TY Basrunys

OMZ USIMZ “ISU
was] [PU oquen’y-
“QUOY IMZ OqUIET]
EY BYyalzpnya BY

“esnynzpas

n bu ENRYA
ny MAYEN

R8u Rprypmys

BU THe TYzueyy-
‘osunygeut

ef oYoUp Fa} OMZ
erelisnyzpas vu
numo yp ‘epee iys,[-
“VAKZPaTaaqHis

vai om gdgeut ea
ozpnnsurunyy-
“RUA

PU IMZ PR nyzuny
BBYA N BAZ

eSimz Pu oquaieny-
“oquieny

ey eysrepnya vy
rzuesnya Bu np

“ounysnur

By eamnnpeys

neu BMSTYINZ PIs
ney nyemur

v8u RpUyNYya

Bu ny RyZunypy-
‘oSunygeut

ef oyoys 27

ODAZ VIEUSH]Z PII BU
nunoyy ‘vpwrys, [-
“prsnya

BAY[ BMAUESULA

om ry dreur

BAS OZpNyNSuUBUNYA]-
OPO UIBEUL
/fequreny BAT
oqureny esmuumys n
Rue A TEppeypya.
BU Ts ny eaAsTeEntys
OALZ UTEYA T BAZ
eSimz ‘oquuen’y-
‘oquien{

v& aulepu ey oyvizp
oy eyarzpnys

vouumysnu

ey BanyeyA

n vu eMsninzpas
nv nyeau

vsu Tynpmya

eu fepeuynys

By my y
‘odumyeu

vf oyoyh

ayjoys) BO} OMAZ
exelisnyzpar vu
nunoyg “epaRAys y-
“eu mpynys BAqIYyA
oz ‘drew

BAA SOUT BAY
OULMZpaqUURIA Bs
n ozpnpnsueunyay-
“ajaquaeeur
/Apaquaeny easy
Bsa EAL oqueny
esreanys ()-
“QUOAKZ

~SUOMZ Baastunys
OAAZ BTEYA TN BAZ
esis ‘oquieny-
“oquieny vA stiapu
mM oYepaquiopes
oy BYArZpnya,

(it ‘vovrvw)
(SLD
VSOTOAZCAS 1.
VN VIIVAIHS.L
‘OUMWvaAT

BSIMz BU OquIenq- RY eyalzpny,- | ByEUOYA n amsunMyy- eZpaquins - BzZpaqums 7-
AGO WAVY AGG £9 SAL AO-“8 ZI-OL
AUB PURIOLUSTA _ ISN
10g PVT & Ca/CTW A) Boy, B eay ezpasug n vay oqureny epusarys |

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com

OYPpaYyAs) TY Telers eupy raedsy

BMZpaleys oy osrpueypy wy oliny,,

“oyouy
e2Zp vpsepu vu eUuLTO
wz ydrew eys2

“esapeugnyynyd “esaqeynynyd opeyarysy/nydepmy,-
fosaydey pesaydey | way oy nydepmy,- ‘var oy nydepmy,- “oyeuRsey
counrcdur esi oy nydepny,- oy ndemnya- | ered nysa v eyes 1p “euRsueA OZ omy emleyy
n esoqeyygnyd ‘EseUy PY OEMS. epeyd Ip eupyy 8 eouRRU [Zpouy SUOYEY vapapayaoy omz vieydizp
sajdey | eippimz ereydizp | epesr omqunyrur ‘oaxuing vorppeuyy | vay oy ngdepnya- elim vireydizp “EZpRTRUTA
oy nydemya- WzpepewayA- Izpayy eaypeyy | Ip omz vaeydizp Tpyaraz vale ‘rzpereqyay- soyeuoypo} nya.
WEAN) ‘osumueur omz wreydizp IZPRPPNTAL oz ereydizp | -eyzunpueyzunpu IZpaquiopopny A,
WZ v ‘vuEsUTTYs | ey epeinyA vpyaar {2 pEPeyA- “BMZ POPPA OAAZ TzpepeyA- BUNTY ‘youl ey our
omz ereydizp n Upuoy e imz- “ouoY 1Zp auepu | BarzpaquIopopomz “eaazpayoaq oaz | “oeuvres od eTEpu | azpoyzunyoyeueray (9 -VOVUVIN)
TZpEpeUyA- “ayo euy ezp ounquizp vu ounqw | emzpaquiopopimz vs BMZpazaaq OAs, (L)
‘oyoys eu euey O- BAG [YS} B BIL E)- B2p aMUIZG- PZP OMUTZC]- BY RYZUNYA- 0 odngeyy- ompezpepaaqny- | OFPNOHAIS.L
“AIO z AC aS v ay as
MU pURIOWE|y — OSN,
Z10% BEV IAC ia EdhTya) POY n vay ezposuq n way oqueny epusarys |,

### Page 5

oyrayAar Tf ueyers eypy raed]

PMZpOTeYA OY OsTPUKYpy vy UMA,

Downloaded from hlayiso.com

‘oaquamysrysy

BZp oYRaI ozp
rapoy) emsnanys
o8u oy y-
‘TezpsuMy FYs) B
Ys BMZpepaqnys f,
ou,

B ovawolAu
eury/eu vueqnd 7-
“oyoul oyezpay)
Imz mpm nypnjianz
BM ZpOquUIOpopIarz
ques

Imz & opAquinyTU
vu niuosu ar

mz vpeyd vus. mz
eB TZUunY OUBAGUIR
baz ‘oyoul Ru
eur] n— FyPMU AQ -
“BAKZ PaTOAQEYS?

Bzp opoyl

eA OLATPU BU MY y-

Tpnyaraz
PMZPOUNy,

o8u oysi

B EMZPIPSACTUS |,
TYysTy

TAZ  OFVALTOIOALL
vuey/eu eueind 9-
“oyous oyezpayn
paz myn ia

BALZ poquUOPo PIMZ
“URI, RIS) LAZ Bi
Ez omquimyrur
pu mUos ar Mz-
“epeyd

BYs? IZ ® omUNY
ONfRANIquIe IMZ

vu ‘epeinya ezpax
n— yea Q-
“SUT,

BzZpaeys n

RU Ny ezpaqums T
nAn oumMYysAW eUpy
ames ompuryg
“BAZ PapaAQHys) eZp
vapoys vA isvug

eA oyarpu eu 9-

‘oyrpaueSury oys)
emzpapoagiys?
BZpapaaq

OMZ OLQALOWAUT
euvyyeu vuemnd
ney izuejny,-
“oyoul ezparyn Mz
BAZpaquIopopIMz
BMZ OMUIMZ
‘ourpauesuy

omy eure]

oaxz ofnqumytut
Bu nwost a1 LAz-
“BURL

Fs) lAaz Wa IZ
amMuny oleae
TMZ ‘wrens ezpax
Bn REAL -
“euayos oY equins
NYA ndén OUMysny
epnpuryy RUPE
amey epeiniy,a-
“Baz po[2aqrys)
ezp vapor)

8A oyppoursuy

od OYAIpU BU )-

BZp oye) Ozp
vapoy) RZpayaaq
A o~qumynur
“OUR SZ pay]

Tys} ‘oyrysny

TYys} BAZDo[DACTYS}
PZpapaagy

OMZ OFIAUIOJOALU
vuryyeu euppnd
ney rzuryny,-
“Oyo ezpayy) IMZ
BM ZPaqUio popimz
eMz

SAMUI SoyPysny

Tey pu esu euvayy
OAAZ o7Aquinyau
RU nUTO8U ed Taxz-
“ELDoX EM

8 Feparg ‘oor
wypy vuRAURAG

Ip 0 — PRRaU )-
“GANZ Pa[BAQLYS] UZ
vopoy) eA oyeysny
TP oyArpu eu Q-

‘oupeizp oO eppu
e8u oaquumyanys?
eA oveay of
osvprut esiumys O-
‘Tpmypavysy
‘OYBITpoUNDY (Ys?
BAZ PaPaAac[NYS)
Bzpajaaq OMZ
OlWALOJIALE PUY
feu vuernd 4-
“OYOY) BZpayN Laz
BMZPaquUIOpopLAZ
suoyru ‘vues
OMZ opnquamayfur
vu mos

oF IMZ EyZUNET-
cosumyeur

ed oo)

wy Mz
wrod no

n ouoyeu “epeinya
Prey a ByEAAU
“PMZPapoaqhys? eZP
vapoy}. ed oyvizp
o€ oyarpu eu 9-

“BLUNYNYA vIpTU

vagy OaqUUMYATys}
BA oyray od

OAUTIUL BstUMYS CQ-
pNyAeMZ oyemyeuy
oYs? BAZpayaaqnys)
ezpopaaq

OMZ OJIAWIOWAUI
euey/eu vuernd 9-
oyor}

BZPIYY Maz oyIoaz
RAIZPAqUIOpOpIMZ
ESTPRYARMZ
BaAZpoyarpury

Om oynquimytur

eu mou a1 maz-
‘osunyyeut ed yous
BUPT BAG N BU Is HY
‘QuOY-suoY EeInys
Uy PTqUITYS?. 9-
oueaqiys/oyequior
OAS BEM ion
“EMZPopVaqlys) Bzp
vopoys vA rpnyard
oyArpu eu 9-

‘oyeezpoumyy
2S) “TYE
BU TUIppeipMya Bu Is
TYS} BAZPIPaqys?
Vzpafaag oquu
BMZ ‘O}DAUIOIALE
BuBy/Pu
vuejnd n ey
iuejnya vu nee
sosunyyeut
vé Oyo)
BZPAN IMZ ayomz
BAAZpAqUIOpoplanz
‘oyloys) vuemy
omz opnquinyrur.
eu nuvo8u ad IANZ+/
o8tunyyeui
vd o1foyl:
BU] BAG D BITS MY
‘quoy-suey eye inyA
eUpy BENUIST y-

“oupaqnya/oyequror |
OAT BPBAAUC)- |

“BMZpapaaqrys} ¥ZpP
vapoy) wf ayoys?
OUPIZP.OA OYAIPN

(0% VovavW)

(LAN)
OFMWNHAIASL
/ VN

AGO ALO A6-8 “ALTOL “AGI~Cl ASIF OG-9T
% 6-0 %6E-0E %6-OF %6S-OG %69-09 %6L-OL %00 1-08
Iseyy oyrjoursiuny oyeysny nya oyerzp eyiu esouu
PPPS BS | IP PYassnyA | oy pPpysny, | yopsmyA | oy pPFEpsy, | ey TEPAsNY A BY LPPDIAsny A,
‘T ppnow ¢ Mpnoyy ‘€ Hpnoyy *F Mpnoipy ‘S Hphoypy °9 npnowy ‘£ Apnowpy OACAOEDI

(0€) INVZCTHAVONHA VMZ Odd VILMZ VAZOVIEASIMZ VIVW/VIOL OVA DIRIGO “1 VA OANVYSELLAL DI

210 Bea

NWR PULIOLLDSIAY — SN

S

CACIVD PusoyL 1 vagy Bzpasug n way oquMry] epuoarys p

### Page 6

oyppayssy if selers ey ruvdy

BAZPATCYA OU osppueyy vy simy,,

"esnyNZzpas

n eu eEyNypeys p ey
nyeanwu e8u opepu
Bsa[ep OFF-
-oSunyyeu

vA oyoyl vu
yurpeyiquirysy coeur

“ESNINZpes
neu BrAyeys
neu veya Tp oy

oyeu ‘Tepeippnya
eyep oysy
PMZpapaqnys | -
ea) O81 Om

& vavjEsIyZpox eu

“esn(nzpos

neu eMNpEYA
n Ry THYRINU
e8u oyepeya
oy Rpreepaya
eu nye

“vo} oaaz TUNOY
BU BIBUSIYZpaI

“esnyNZpas

neu BrAyeya
ney nyeantg esu
FaZUNYA Is MyA
TUPTRUPINYA BU NY J
“oyrysny

ny ea} omz
naelistyzpor vu

“vay oy nydeny,-
“USTYTZ pos

TLE emMynye ya.

n BU AYBATT

“gat oy nydemya-
“esnzpas,
neu emynpeya

ney nyeanoey

psu RpEpYA,

“a orf nydemy, =

“BSTYNZPSS..|

oT ey ayes

e8u tynpnys vu
Epreepys vu ny ye
“aypioysr-eyjous2 va}
Oaz wreyisnyzZpad vu

Downloaded from hlayiso.com

IMZ v o8unyeud | MoU) ‘epaRINYs [- ‘ejowurysy- | Rmoy) “epaeyrys y- e8u nprerpynyas vu mye yZaNyy- | eyarpu “epoeyys p-"
oypzpouesue} Rocieatss “apauAur “ayeuutsu eu by B yzunpy “Ray omz TYZMY “gpotusu.
eya eu eu o8unygeur eu osumayeur eu o8unyyeu “BO) OMZ TYZUTRT wrelisnyzpar eu uuedeunipeny
OYAIPU ‘vpeIys p- oyezpoussue} oyezpaurdue} | oyezpouesuel eya wieyisryzpar eu funoup ‘epoeirys y- oyezpauesire}
“oyalpu BYA ‘OYATPU eYA ‘oYarpur “OYAIPU vLwAL] | TuMoUp “Epes f- “opauudu YA ‘opsrpu
| Io} FB SuoYeu ‘ouCY 19) | B ouoYeu ayjoys) 197 HS} Paz wysny BT ‘opounsu wu o8unyyeur syloys) vay of
qwz ostuejpu epol | aspen epolr | ye suoyeu seygt | ydyew ed oyarpn- bu o8unygeur oyezpouvsues | ydreur e€ oyarbN-
rydreur ef oyarpy- | ydeeur ek oysrpy- | drew ek OUAIDN- odumugen vx oyezpoursuei BRYA ‘OYAIpU waz eMZPPTIATN | (QT ayowNyW)
“eueSulya BapQPOYs? ~wuesuoyepeya oysjadu ystepretpy | eya ‘oyarpu waa o€ | of ydyern eA o1aTN- Buy au0c, ( § LD
OMZ OYRATEMU nepuoy |) oy ppreyymya vu nyse ouoy | ydreur ed oyalpN_- -auod eprpu eS eypu w8u ‘euneys vSaATOZaIs aA
OMZ auoyeu EIMZ ouoyeu TEL “oyRjauesiny oT NYA TOSPRAP|NLLA, “BOPRYA BTL ouoyeu “sums, EMZ QUOMZ-QUOME “ .
IseUy Rasy Barley Iseug ey vaaleug nor ompeaveyy | -oyeysny ny eaeyy | Epnyauaz uieuy pnyparaz varpeyy oaqunyaL VN WHV.LIHSL
os, ouYsNyAy- ons, OLUNYSTYAL- om oumysnyAy om. ounysnTA- om ounysnyy | oys) emzpapaqnys t- esunys ()- OPNVOT
RED ae ae aoe FO-9 GEL es
“awiapu
BAZ NUWMZ
ey eazpayes
neumy Zpag
“BMZPI[OAqIYS}
vys) ooquunyarys)
ezp vapor
Bat OYPRPUESUT O41,
“OYkoyeYyyy | om@unnyna eu Q- “OOCUINYATYS}
oA epEpu Bsu -oyeazpaumy vd oyver od oALTPU
ooquimyarys? vA is) auoyeu “WMZPoeaqnys? BSR N vUy
oseyfu vsnumnys (9) oypurre] os) | eys) oaqumyarysy 2SOUIU VALE BUOY Q-
nuUEpURIOUTATA] — DSN
elog wea 9 fd T yA) PUloY Ln easy vzpasug n vay oquieny] epusanys,f

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com

oYETayaan Tf ne)

els Bupy URAT

BaXZpaleyAa oy osrpueyy vy otiny,,

vstumys Osu OF]-
fla7poummy Tryst

® PAZPITAQIYS 1
“oy Iasz

B OJAWO WALT
feuetnd 9-
“oyoy) oyezpoyn
img myn mya
BASZP2q UO PO DIAZ
qUBpad 1Mz,

@ BAZpaTIAqIys)
BAZ ONG

Tl Iz y-

‘oyoy oyezpayyy
Iz MNEs

EAAZ POqUuLOpo DIMZ
“vuBsRy

no} O8ti OMmz

& BAXZPO[SACTYS?
eaaz opnquimyne
BU MRUOSU a3 LMZ-
“eyyjod

e& ozpaysmyeys
aauny ‘youd Bu
purer n rpn8nu

BaaZPopAquys?
ezpapeaq

OAK, ESNYNZpas

n vu vurqnd

n ey Izu yn, -
“oYoY BZpay) imz
PMZpaquIOpEplaz
BAZ OMUIAZ
‘oyepoue Suny

omy BuBIEy

om opnquunylur
Bu muwosu ar IAZ-
vaunyy eygod e.

Lys) PMZpayaaqrys?
ezpapaaq

OMZ BSNNZpas

vu euend

n ey rzueiny,-
‘OYOU} zpayy) wz
BANZ Paquie po pIMz
wa

DAAUTZ “OYBYSDy
NY BUBLey OMZ
opnqemyna eu
BAVZ PayPOAQNYS} BUD}
muro dir ay paxz-

OAGTEUT BsTunys O-
‘Tpnyarys}
‘oypazpauamy, rysy |
Baz popaaqrysy
OUP Zpapaaq -
OMAZ BShNZ pas,
n eu eugind ney
Izueynya, vu NEy-
“Oyo BZpay[LD
WAXZ TZU

BAMZDaqtUOpo pian?

“euRIey
omz omqumylur

“oyou) ezpasm
TAiz-atpiomz

“eMZpaqULopopraaz

(3 PAZ wueIy oar”
ames O/NGUINYTUL,
vu nurosu au TKy=
osurtigeu
ef oO) BU PURI
By ‘ouoy vp Inga

wey 1 rps

Rprepmya vu Is
Tas} eMZpopoaqtysy
PZpopoaq
OME OPVAUIOIIAUT
vueyyeu euejnd
By rzueinyA-
*  -eyous
PAPOYED WAZ OIOMZ
BMZPIqUOPOPIM7Z
suoyeu ‘aipjoysy
PUCTRT OME

amed opnquanyrun
eu nuto8u ar pwz-

eu NULOBU ar az ~ BRM > ozpaysynyeyp oyous “ezpareSue nj eu nue8u ax WAZ | - ourrzp/oyequiox “oyoul
“epex BT ryzuny “dueyosnya Bu vuRyn ypnsnur esu ozpaysmyeys “oyoys eu mynaaz, oY Tpeacumy A ~ BU NET] vy “ouOY
OZ peysmyeuy ereinyas ~ BIBALU f)- OSEPTEUPy Is BUBPOX/EULT M BU "eR -SUOLL epeinya (St WOVUVIAD
‘oyorpi ezpaquins “epeINyA ezporys OUT BpeINYA ny Souoy Benga Ney BTS NYA vaey 0 ppnsnur (LAN)
vu Burl n ipnsnur rndn oumrysnur Lompuryd-) ezpex Bn ipsa wieynypnsmu | ey oyprepe8ue oy | — oueizp/oyequior oF aw AHATHSL
— BTPMU - mp ompunyg- “EMZ PITAIYS? — brea ¢)- ~ BPAY (\- | eYarzpnya eure} 4- OY FERAL A - - -
“WMZPITOAGIUS} “RMZPIPOAGNys} ezp rapoy “BAZPaTaAClys} BANZPO[PANYS) | ~wazpaTaaqrys) ¥zp | “eazpafeaquys) ezp WN INVINdNHA
ezp Rapoy} eX ezp vapoy} vd vd oyepoursuy ezp Rapor} BA zp vapoy) e& | vapoyl ed esipnya | vapoy vA ayjoys) | OWWOON TY LMZ
oyalpu Bu mp y- | Iseyy eA oyAIBN- of oysipy- | oyrysny 1 oyarpy- | Oyerzp of oYyAIpN- eA OUAIBN- | oupIZp of oysrpN-
ACO oF FAS AL-AD os Ora6 e101
%6E-0 %6E-0F %61-OF %OS-O0S % 69-09 %6L~OL % 001-08
jseuy oyepuersuy oyeysny nya oyeizp wap esouyu
BPP ys es | RY TPOpyIMsnyA |. oy Topayasmy A, Tp yasny A, OY TPPYyMsAYA | BY yEpyLasmyA | Bl YSTeyLMsniyA,
=] Npnoyy 7] Npnoyy :¢ Npnoypy °p npnoyy :¢ ApNoyy, °9 Npnoipy LZ Mpnoipy NANOEDI

(0@) INVZCTHAVCOHA VMZ THANAdIMZ VMZCOFTSASLMZ WIVINVIOL AVA DIRILNE 2D VA OANWISILLLALDI

4

voundur esyaruy
n esopaygnyngd "es our
fesazdey onyz ~esapeugnygnyd | opeugnynydesazdey nya eya nopo}
~rydeyny,- esogdey omz- oy rydepny,- oy nydeyny,-
TUTE PUBIOUISTAT _ OSN
Z1OZ Bre*V ATC] Z CAAT) PUIOY N eay ezpoBurg a easy oquanrry epuaarys fp

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com

oYepoysy Ff Lwiers eupy cesT,

BAZpapEYA oY osiBuvrpy ey alm A,

Tupyeypynys,

upep oysy
EMZPO[IACIYS, | -
‘oyous Bu
PUBlaTIquanys) 1Mz
8 WIELISRyZpar vu
funoy) ‘epaemMys-
TYRE eu oyArpu
#2} O8U OArZ B
auoyeu “eunymya

BMZPOPACTYS [~
89) 08 OMZ

& vavlisnyzpar eu
TuMoy) ‘VpeITyYs [-
“opouAu

eu osunugeur
oyezpaursue}
eYyA “oyslpu

lap Te auoyeu
‘aMUNY EMSTLUET]

eSu oyepeya

oy RpYpNYA
VZpIIey oys)
BAKZPOPOACEYS [-
sey BpOS} OAL
wivistyzpad eu
lunoy) “epeeyys y-
apa

eu ostumyyeurt

oyezpauesur} ey

esu LyZumyA

Is NYA EppayMYA
BU BYA Ip AYSI

ANZ De[BAQIUS, | -
“BYsny 1p B Iz
vavlistyzpar ea
Tunowp “eyaeyys y-
“gpoursa

eu oSunyew
oyezpoueSuel

“ESNINZ Pos:

neu emnmyeya

n BY NYPD

edu ryzumys

TUpyeUpynAYyA

Bu Tys? & TYStE

PAZ PIPACIYss L-
“ea) ome TYZUNY
wielispyzpar vu
Tunoy) “epaeMys | -

neu suend
heey nyenur
esu nppeypnya,
Bu ny’ FYZUNY

BAZ PI[OACHYS J -

“Ba} OMZ TYZUTIY.

ereysnyzpar eu.

nmMorp) “eae qys’y -
“apou A
eu o8unugen

“Taney epewys p-

“ppPIpMya eu. rs2,

8 emzpapaqnysy
sopousy Yap ia
erelignyzpor eu

“pound

eu o8trtyyew
oypzpauesue}
‘vya ‘ouparptr
apoysy Ray OA

oyppepeSue oy nepod 1 gdrew ‘oysrpu ayioys: | eYa ‘olparpu vo1 0 ‘ayaunAur oyezpouvSuey, ypdrew_ pd oyariay |
vaste Nn epol t vd OYAIPN- Pile suoyeu | ydreur vs ouarpy- vu ofumygew eye “oysipu |, “TATA eaeug (ZL -voWUIVW)
ydreur ev oystpN- PATA|IYAM ezpaeys o& ‘oSunygeut es oyezpaursury va} od ZUM, OAKZ UOYRU (SLD
“eUeSUITNIA OMZ Hepuoy ’ | ydprn vd oyalpN- OPPAU ISRPTEYPY | YA ‘oyarpu vay of | ydrew ed oyATPN- “BAAZPIT2aqhys? VSQVINZCAS
ouoyeu “euinynya | Az ouoyeu “Isvuy “ouPTeyA mya e auioy | ydreur vd oyarpN- ~ouod eppu esur rea | 9 YN VIVES
ouezpovys BAfOURZ Pars oy TUppeyMNYA vu | ar nya Npperpnry,, “BOPEYA B Lys} | auoleu PuoyNya 1 Bip] oqurent “ OFWVN'T .
seu ek eppu Teyrpu ny soypyauesury ‘oyrysny | ouoyvu “EpNyABAz Tpnyarmz BMZ QUOMZ-QUOME
vsu emjeyy oys3 | BSu eMjeuy ays) omy eajeyg ous} ny eatjeuy oys? eayeyy Oysy paver] oys) OO MUNATAIMZ
BMZP2Taaqlys | - PMZpapaaqrys T~ VAZPITAAqNYs J - BMZPIpBAQIYS L- BAZ PaTaAq Lys |~ BAMZpaTaAAqnys J ~ esRunys ()-
fu) KE. a bE ag ASS a)
“OUR SUDEUPT
of PTTpAT
BStt oaquumyarys? “RNY Tpnyard
vé odeyrur e[Epu eu oipeay od
esramys © - oaqumyarys) Bf
“Epnyazaz “BzpaRys OARTLUT BSTIMYS C-
GAKZ POUT mL OMUNTY VU “OYESZ PSU]
o8u oys) | my — oaquomyarysy “oaquamyanys} Tys) Fp ypaeaz
B BAKZPO[PA LYS f- vzp vapoul ezp vapoys oupavieyy ous
“OWAWOIIALT BM oyEpouesury eM oyvysny BMZPITaqnys? OaqUINYAns}
puny oa, oTAqununUt T opnqumynut ezpajeaq | BA oYwar oA ayjod
feu eaueynd Bu: esrumys O- OMZ OVALUO}BAUL | OAELFUL USTs C-
~oaquamyarys) vs oy oupu ‘eA ET “OUBSZPRUDY NYS} “oyBeZz pou, OoQLunYALYS] vueyjeu vuepd “olPazZpaumMy, Tys1

oyway 4 OARTRU

BAY OGUaeIyy

‘oyppauesuy] oys3

Tys3 ‘oueysny

vd oval of

ney uviny,-

ouayeU Typ My vu

Z10e ereryqga

NUWePURIOWIA — SN

8

Cd/V a) PUY, 0 way eZpEBUg Nn was] oquuEN’y EpuoaTys

### Page 9

oyepoyaes Hf telers eypl rudy

PMZpayeyA oy osTPueypy vy otiny,,

Downloaded from hlayiso.com

~esapeymynyd
fesozdey ~esopeupmyd
omz ~ nydepmypa- Pesaydey
vesnynzpas | oaaz — ngdepnyya- esapeumyyd ‘oyray
n vu vurrnd “BMSHENZ pas fesaqdey oy euA nopol
ney myesnu jeuemnd | ose — ngdepny,a- oy nydepnya- “Boy oy nydemy,-
vu epeseupy TL BU RYA YP OY “esnynzpas “esnpnzpas “esnnzpas
aa Popepu ; oueu ‘epperpmya n vu euemnd n vu vuepnd “gay oy nydepny,- n vu eugind

vu “eSTYZUTIYA

epep oys)

ney nyemur

ney myemmur

“e9} oy nydepmya-

“USRINZpIs:

ney nyemur esu

Z1Og Mreyzad

TE PUBIOWIaIAI — SN

6

edd Typ ewoy] n vay ezpadug n vay oquieny epusarys 7

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com

Tshivenda Luambo Iwa u Engedza lwa u Thoma (EAL/P3 10 DBE/Lara 2012
NSC ~ Memorandamu

KHETHEKANYO YA A: ZWIBVELEDZWA ZWA VHUSIKI (MAANEA)

MBUDZISO 1

(Vha so ngo shumisa adendamu iyi cha u maka, kha vha tou i shumisela u engedza
ndivho yavho)

1 Duvha le nda namela Gautrain

Mbuletshedzo

« Munwali u buletshedza tshithu nga vhudalo

¢ Munwali u ola tshifanyiso tsha zwine a khou amba nga hazwo
muhumbuloni wa muvhali

¢ Musiwali u shumisa tshifhinga tsha zwino

¢ Munwali u vha a tshi khou fwala nga ha Gautrain (hu si
zwittwevho lini) ;

e Uteauvha e muthu we ai namela (are na tshenzhemo):” ;

Neganetshelo

e Aya ndi maanea ane mufiwali a anetshela tshitori kana awiwo ZWO,
no bvelelaho ,
«® Zwi anetshelwaho zwi tea u kunga na u tendisea ok,
* Mafhungo a hone a riwalwa nga tshifhinga tsho fhelaho * oo
e Magumo a songo doweleaho nahone a fhedza tshitori zwavhudi
¢ Munwali u vha a tshi khou nwala nga ha Gautrain ‘
e U tea uvha e muthu we ai namela.

1.2 Budo line nda li funesa

Mbuletshedzo

¢ Munwali u buletshedza tshithu nga vhudalo

e Munwali u ola tshifanyiso tsha zwine a khou amba ngazwo
muhumbuloni wa muvhali

* Murwali u shumisa tshifhinga tsha zwino

® Maurwali u vha a tshi khou nwala nga budo lithihi li ne a fi funesa

« U tea uvhae muthu ane a divha zwidodombedzwa zwa ilo budo.

1.3 Zwi nkhumbadza baisigila yanga

e Murnwali u vhuisa mihumbulo ai nea vhodipfi na u nyanyuwa
hawe

e Murnwali ua dzhia sia

e Vhudipfi na u nyanyuwa ndi zwone zwi no dzhiehwa ntha

« Murwali u amba nga tshifhinga tsho fhelaho.

* Murwali u nwala zwe baisigila yawe ya vha i tshi mu itela.

Vhune ha khandiso ho vhaledzwa tyani kha siatari i tevhelaho

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com

Fshivenda Luambo Iwa u Engedza Iwa u Thoma (FAL)/P3 il DBB/Lara 2012
NSC - Memorandamu

14 U dzhena tshikolo tsho tanganelaho vhana vha vhatshena na
vharema ndi zwavhudi / U dzhena tshikolo tsho tanganelaho vhana
vha vhatshena na vharema a si zwavhudi.

e Afha muriwali u vha e na ndila yawe ine a vhona ngayo zwithu

e¢ Mihumbulo yawe i tea u vha khagala uw bva mathomoni u swika
magumoni

e Munwali u sumbedza u imelela lire sia

¢ Munwali u tikedza vhukuma sia line a khou toda li tshi tendiwa

¢ Muriwali u sumbedza vhukhwine ha fhungo line a khou li imelela

@ Munwali u shumisa tshithinga tsha zwino

e Murwali u vha a tshi khou imelela kana u hanedza thoho.

15 Vhudi na vhuvhi ha u dzhena tshikolo u tshi dzula hositele.

*# A dzhia masia mavhili a khani

e Mafhungo a tea u vha a tshi tanganedzea

¢ Mbuno dza u ima na u hanedzana na thoho dzi fanela u
linganyiswa

«© Maurwali ha dzhii sia

« Murwali a nga tahisa muhumbulo wawe magumoni

e U tea u riwala nga ha u dzhena tshikolo u tshi dzula tshikoloni (a
so ngo liana na thoho).

L.6 Tshifanyiso

e Musiwali a nga disa zwifanyiso zwine muvhali a zwi talela a kong
untwala maanea nga hazwo.

e« Afha hu nga da mihumbulo minzhi yo fhambanaho nga ha
zwifanyiso zwo hewaho. ‘ :

© Muriwali u bvisela khagala maimo na kuvhonele kwawe.

17 Tshifanyiso

« Muriwali a nga disa zwifanyiso zwine muvhali a zwi talela a kona
u fwala maanea nga hazwo.

e Afha hu nga da mihumbulo minzhi yo fhambanaho nga ha
zwifanyiso zwo jewaho
« Murnwali u bvisela khagala maimo na kuvhonele kwawe.

1.8 Tshifanyiso

¢ Munwali a nga disa zwifanyiso zwine muvhali a zwi talela a kona
u nwala maanea nga hazwo

e Afha hu nga da mihumbulo minzhi yo fhambanaho nga ha
zwifanyiso zwo newaho
© Murwali u bvisela khagala maimo na kuvhonele kwawe.

THANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A: 50

Vhune ha khandiso ho vhaledzwa lyani Icha siatari ]i tevhelaho

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com

Tshivenda Luambo bwa u Engedza lwa u Thoma (PALY/P3 12

DBE/Lara 2012

NSC — Memorandamu

KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWA VHUDAVHIDZANI

ZWIPFUFHI
MBUDZISO 2
2.1 VHURIFHI HA TSHIOFISI
Thodea:

¢ ~ Vhurifhi ha tshiofisi vhu na diresi mbili

e¢ = Vhurifhi ha tshiofisi vhu na theshano

s  Vhurifhi ha tshiofisi vhu na mathomele

* Vhu tea u vha na mutumbu

e =Vhu tea u vha na magumo

e Hu tea u vha na ndunzhendunzhe ya

mathomoni u swika magumoni.
2.2 TSHIPITSHI
Thodea/ Tshivhumbeo:

Thoho
Theshano
Mvulatswinga
Mutumbu
Phendelo.

2.3 MUFHINDULANO

Thodea/ Tshivhumbeo:

®  Mathomo/madzheno
® Theshano

e =6Mvulatswinga

* Mutumbu

e  Phendelo/magumo.

Vhane ha khandiso ho vhaledzwa

mafhungo u_ bva

lyani kha siatari [i tevhelaho

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com

Tshivenda Luambo wa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 13 DBE/Lara 2012
NSC — Memorandamu

2.4 MEMORANDAMU
Thodea/ Tshivhumbeo:

¢ =Dzina fa feme, dzangano kana tshiimiswa

e Vhubvo
e Vhuyo
e Duvha

e Thoho ya mafhungo

¢  Fhungo/Mulaedza

© = Zwiitisi

¢ Tsiangane/Siangane

e Themendelo

¢ = Tsaino na duvha/datumu.

THANGANYELO YA KHETHEKANYO YAB: 30

Vhune ha khandiso ho vhaledzwa fyani kha siatari li tevhelaho

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com

Tshivenda Luambo Iwa u Engedza lwa u Thoma (FAL)/P3 14 DBE/Lara 2012
NSC ~ Memorandamu

KHETHEKANYO YAC: ZWIBVELEDZWA ZWIPFUFHI ZWA
VHUDAVHIDZANI

MBUDZISO 3
3.1 GARATA YA THAMBO

Tshivhumbeo/ Thodea:

e Garata ya thambo ndi inwe ndila ine ra i shumisa kha u
divhadza vhathu uri vha de zwimimani zwine ra khou vha ramba
khazwo

* Dzina madzina a vharambiwa

e Datumu ya duvha la tshimima

e Tshifhinga tsha u thoma mushumo

*  Phethu hune tshimima tsha khou ya u vha hone.

*  Vhukwamani u itela u khwathisedza uvha hone/ u sa vha hone

3.2 POSIKARATA

Tshivhumbeo/ Thodea:

Kha i vhe pfuthi

Mulaedza u vhe wa ndeme

Vhubve

Vhuyo

Luambo lu tea u pfesesea

tea u sumbedza uri ndi ya lushakade nga nnda.

e 6© 8 ¢@€ @ @

3.3 MASIA
Thodea:

Hune ha khou takuwiwa hone

Fhethu hune ha khou iwa

Matshimbilele

Hu vhonala nga mini

Maipfi a thaluso ~ vhukovhela, murahu kana phanda/tsini na,
nz.

eo e@e@e &6 @

THANGANYELO YA KHETHEKANYO YAC: 20
MARAGAGUTE: — 100

Vhune ha Ishandiso ho vhaledzwa

## Related documents

- [Tshivenda FAL P1 Nov 2012 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2012-memo/79a7c41c-4cac-4228-a68a-bff671fa815f) — Tshivenda FAL · Memo · 2012 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P3 Feb March 2012 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-feb-march-2012-memo/41c6b425-41fb-4dd4-acba-cf55b3ad74dc) — Tshivenda FAL · Memo · 2012 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC FAL P3 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-fal-p3-memo-nov-2022/3bebebf2-1af6-4360-9ce2-c8c0192ca7bc) — Tshivenda FAL · Memo · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P3 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-nov-2021-mg/ceeec5b6-8d4f-4104-bba0-240d3df54432) — Tshivenda FAL · Memo · 2021 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P3 Nov 2020 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-nov-2020-memo/1ec55820-0e4f-401f-addb-0a48fef63b2c) — Tshivenda FAL · Memo · 2020 · Tshivenda
- [Tshivenda-FAL-P3-Nov-2018-FINAL-Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-nov-2018-final-memo/f87ca04d-8480-40ec-b47e-7d7f282c143e) — Tshivenda FAL · Memo · 2018 · Tshivenda

## More from Grade 12 Tshivenda FAL

- [Gr 12 Tshivenda FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-tshivenda-fal-atp-2023-24/ddc05dcf-51b6-4b1e-8f7d-29cc8de35f44) — ATP
- [Tshivenda FAL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-nov-2024/caa6f4e1-e342-4c82-97ac-b3247a8c0f83) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-nov-2024/d1502493-80a0-4f32-b607-13d1d71f90bc) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p3-nov-2024/b0736f3b-751d-4f72-908b-75689a00bcf3) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p1-may-june-2023/6800e409-1bbd-446d-8a61-3c7f7905b100) — QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-fal-p2-may-june-2023/dfe55500-e25a-491e-8cda-792352a13194) — QP · 2023 · Tshivenda

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
