# Tshivenda HL Grade 12 Paper 1 Feb March 2012 Memo

> Grade 12 Tshivenda HL Paper 1 memorandum from the Feb March 2012, 7 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-feb-march-2012-memo/22dc7424-c606-48e1-84d0-d88fcbeba9f5
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Tshivenda HL
- Grade: Grade 12
- Language: Tshivenda
- Document type: Memorandum
- Year: 2012
- Exam period: Feb March
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 7

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Tshivenda HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/tshivenda-hl) › [Tshivenda HL Grade 12 Paper 1 Feb March 2012 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-feb-march-2012-memo/22dc7424-c606-48e1-84d0-d88fcbeba9f5)

## About this document

Tshivenda Hl · Grade 12 · Feb March · 2012 · tshivenda. Memorandum, 7 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Tshivenda HL P1 Feb March 2012](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-feb-march-2012/30dbf094-8001-4e9c-93f2-7e124e4ac2aa) — QP · 2012 · Tshivenda

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                     NATIONAL
                                 SENIOR CERTIFICATE

                                    GIREIDI 12

                     TSHIVEN¶A LUAMBO LWA HAYANI (HL)

                             BAMMBIRI ·A U THOMA (P1)

                             LUHUHI/¹HAFAMUHWE 2012

                                  MEMORANDAMU

MARAGA: 70

                         Memorandamu uyu u na masia¾ari a 7.

Vhu½e ha khanμiso ho vhaledzwa                                 Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenμa Luambo lwa Hayani (HL)/P1           2            DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2012
                                      NSC – Memorandamu

KHETHEKANYO YA A: THOLOKANYON¶IVHO

MBUDZISO 1

TSHIBVELEDZWA TSHA 1: PHUROSA

1.1      Ndi zwiito zwa vhana vhavho vho lemalaho.                                              (1)

1.2      •   U pwasha miμi ya vha¿we.
         •   Wa u khakhisa vhasadzi na vhananyana.                                              (2)

         1.3.1      Vha ya u tha mufuvha.                                                       (1)
         1.3.2      U hwala dzembe ¼a mufakwa vha livha tshikovhani.                            (1)

1.4      Ndi ngauri vhana havha khotsi avho vha tshi vha kaidza mme avho vha a                  (2)
         vha lamulela.

1.5      Ndi wa u dinalea ha Vho-Mu½unzwu nga vhana vhavho musi vha tshi beba
         vhana vhanzhi-vhanzhi vha si na vhokhotsi vha vha ¾hogomelaho.                         (2)

1.6      Vhunde¿wa a vhu vhuedzi tshithu./A zwo ngo naka u pumetshedza tshi¿we
         na tshi¿we kha vhuloi./U lema hu fhira u lotshelwa. (Kana zwi¿we na
         zwi¿we zwi pfalaho.)                                                                   (2)

1.7      Uri vhana arali vha ita vhukhakhi vhufhio na vhufhio na iwe mubebi wavho
         zwi fhedza zwo u kwama.                                                                (2)

1.8      Hai, a vha μihudzi ngazwo, vha ita na u μisola uri ndi nga mini vho vha na
         vhana vhanzhi-vhanzhi.                                                                 (2)

1.9      B Minzhi                                                                               (1)

1.10     Vhu a tendisea sa izwi a tshi μidzhenisa kha u ½ea ngeletshedzo ya uri
         vhana havha vha tea u shanduka uri vha shandukise nyimele ye vha
         ¾angana nayo hayani havho.                                                             (2)

1.11     U sa lema vhana , na u ita uri ¿wana mu¿we a pfesese zwine nda amba
         muμini wanga. (Na mihumbulo mi¿we i pfalaho.)                                          (2)

TSHIBVELEDZWA TSHA 2: TSHIFANYISO

1.12     Vhahulisei- hu na thuthuthu dza mapholisa nga murahu.                                  (2)

Vhu½e ha khanμiso ho vhaledzwa                                 Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenμa Luambo lwa Hayani (HL)/P1           3           DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2012
                                      NSC – Memorandamu

1.13     Musi vha tshi kandekanywa nga goloi ya vhahulisei nga khole/luvhilo lwa
         goloi lwo kalulaho vhukati ha vhathu.                                                (2)

1.14     Vhushai.                                                                             (1)

1.15     Muμagasi na maμi.                                                                    (2)

1.16     D/A na C                                                                             (1)

1.17     Kha 1 mukalaha vha khou tambudzwa nga vhana ngeno kha 2 vhathu vha
         tshi khou tambula nga u shaya tshumelo.                                              (2)

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A:                        30

Vhu½e ha khanμiso ho vhaledzwa                               Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenμa Luambo lwa Hayani (HL)/P1           4            DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2012
                                      NSC – Memorandamu

KHETHEKANYO YA B: MANWELEDZO/SAMARI

MBUDZISO 2

TSHIBVELEDZWA TSHA 3: PHUROSA

ADENDAMU YA SAMARI

•   U tea u dzudzanya tshifhinga tsha u vhala thero dzo fhambanaho.
•   U ¾oμa fhethu havhuμi ho fhumulaho.
•   U tea u fhiwa tshifhinga tshi sa khakhiswi.
•   U tea u¼a zwiliwa zwi sa kumedzisi.
•   U tea u ita nyonyoloso nga nμila yo teaho.
•   U tea u dzudzanya notsi dzawe zwavhuμi.
•   Muvhali u tea u vhudzisa vhadededzi na vha¿we ngae hune a si pfesese.
•   U tea u μi½ea tshifhinga tsha u eμela.
•   Ni songo rwela ngomani, pfesesani.

N»ila ya u maka manweledzo:

•   Manweledzo o ½ekedzwaho e kha mbonalo/tshivhumbeo tsho khakheaho ngeno
    tshi tsho randelwaho kha Tshitatamennde tsha Kharikhu¼amu ya Lushaka a a
    makiwa.

•   Zwi tou vhofha uri vhalingiwa vha sumbedze tshivhalo tsha maipfi nga n»ila i
    songo khakheaho.

•   Kha vha avhele maraga nga n»ila i tevhelaho:

    o    Maraga dza 7 ndi dza mbuno. (Mbuno i¿we na i¿we i na maraga nthihi)
    o    Maraga dza 3 ndi dza luambo.
    o    Maragagu¾e: 10

•   Maraga dza luambo dzi avhelwe nga n»ila i tevhelaho:

    o    Maraga nthihi musi ho bulwa mbuno 1–3 dzi re dzone.
    o    Maraga mbili musi ho bulwa mbuno 4–5 dzi re dzone.
    o    Maraga tharu musi ho bulwa mbuno dza 6–7 dzi re dzone.

•   Moderator pls check

    o    Ho khouthwa mafhungo a 1–3: a hu na nda¾iso.
    o    Ho khouthwa mafhungo a 4–5: kha vha ¾use maraga 1.
    o    Ho khouthwa mafhungo a 6–7: kha vha ¾use maraga 2.

Vhu½e ha khanμiso ho vhaledzwa                                Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenμa Luambo lwa Hayani (HL)/P1           5            DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2012
                                      NSC – Memorandamu

KHA VHA DZHIELE NZHELE:

•   Tshivhumbeo:
    Arali manweledzo o ½ekedzwa nga nμila i si yone a tea u avhelwa maraga.

•   Tshivhalo tsha maipfi
    o    Vha¾oli vha tea u khwa¾hisedza tshivhalo tsha maipfi o shumiswaho.
    o    Vha so ngo fhungudza maraga he vhagudi vha kundelwa u sumbedza
         tshivhalo tsha maipfi o shumiswaho kana tshivhalo tsha maipfi tsho
         sumbedzwa nga nμila i si yone.
    o    Arali tshivhalo tsha maipfi o randelwaho tsho fhira kha vha vhale u swika
         kha maipfi ma¾anu, vha litshe o¾he o salaho.
    o    Manweledzo ane a mapfufhi fhedzi a na mbuno dzo fhelelaho hu so ngo
         vha na nda¾iso.

                                        ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B:                       10

Vhu½e ha khanμiso ho vhaledzwa                                Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenμa Luambo lwa Hayani (HL)/P1           6           DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2012
                                      NSC – Memorandamu

KHETHEKANYO YA C: PHEN¶A NA KUSHUMISELWE KWA LUAMBO

MBUDZISO 3

TSHIBVELEDZWA TSHA 4: KHUNGEDZELO

3.1      Mitshini yashu yo zwi la¾isa.                                                        (1)

3.2      Vha a ¾oμa u khwinisa mbonalo yavho? Kana vha tou ¾oμa u fha¾a muvhili
         wavho? O vha a tshi itela u kunga vhathu.                                            (2)

3.3      B: Muthu mu¿we na mu¿we a tshi ¾oμa u bvelela kha zwine a khou ita.                  (1)

3.4      •   Malwadze a mbilu na mutsiko wa malofha na zwi¾irese
         •   U nona , mikhavha na mathaela khunduni.

         Ndi ngauri zwo swifhadziwa/zwo ¿walwa nga fonto yo swifhadzwaho.                     (2)

3.5
         •   Fonto ¾hukhu ndi ya u fhuredzela (Khasi¾hama tharu dza u thoma)
         •   Fonto khulwane ndi ya u kunga (FHETHU HA NYONYOLOSO
             NDELE)                                                                           (2)

3.6      Ndi kha u nona, mikhavha na mathaela khunduni. Ndi ngauri vhathu
         vhane vha kwamea a vha nga si ¾anganedze nμila ye zwa ambiwa ngayo.                  (2)
                                                                                              [10]

MBUDSISO 4

TSHIBVELEDZWA TSHA 5: KHATHUNI

4.1      Vha khou sumbedzana vhathu vho sala murahu muendelamashango o
         swikaho lwa u thoma.                                                                 (1)

4.2      Ndi ha u takalela muendelamashango o swikaho ngauri vha humbula uri a
         nga vha rengela zwine vha vha nazwo.                                                 (2)

4.3       ·i khou sumbedza u mangala.                                                         (1)

4.4      D/A na C                                                                             (1)

4.5      Vho mu fha μana ¼a dzirannda, μana ¼avho ndi nde¿wa.                                 (1)

4.6      Vhathu a vho ngo tsha wana zwe vha vha vho lavhelela zwone.                          (2)

4.7      Ndi muthu a si na vhulenda. Ha ngo kona u bvisela mushumi wawe khagala
         nga nμila ine a sala a tshi pfesesa.                                                 (2)
                                                                                              [10]

Vhu½e ha khanμiso ho vhaledzwa                               Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenμa Luambo lwa Hayani (HL)/P1           7           DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2012
                                      NSC – Memorandamu

MBUDZISO 5

TSHIBVELEDZWA TSHA 6: PHUROSA

5.1      ·i khou shuma u μadzisa nga u bula fhethu                                     (1)

5.2      ¸a¿waha Masindi u μo phasa, hafhu o μidina lu sa vhuyi fhano.                 (1)

5.3      U khou shumisa khanedzano u itela u khwa¾hisa uri a vho ngo eμela.            (2)

5.4      Khombo dzi vhangwa nga vhareili vho netaho dzibadani.                         (1)

5.5      D U bveledza nyito hu na ndivho.                                              (1)

5.6      Wa uri vhathu vha fanela u thanyela zwithu zwine zwa nga dzhenisa
         khakhathini vha sa sokou fhumula vha sedza.                                   (2)

5.7      Ndi musi mu¿wali a tshi sumbedza uri maμiraiva a thekhisi ha μivhalekani
         nga nμila ya u tou angaredza sa izwi hu tshi μi vha na vha¿we vhane vha
         μivhalekana.                                                                  (2)
                                                                                       [10]

                                        ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C:               30
                                                            MARAGAGU¹E                 70

Vhu½e ha khanμiso ho vhaledzwa

## Related documents

- [Tshivenda HL P2 Feb March 2012 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p2-feb-march-2012-memo/a5f0c949-bee1-43e7-90f7-bd645eddecd5) — Tshivenda HL · Memo · 2012 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Feb March 2012 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-feb-march-2012-memo/8390d202-3b61-4c1a-9d1b-133e7a7d46cc) — Tshivenda HL · Memo · 2012 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P1 Nov 2012 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-nov-2012-memo/cbd2ab6c-2b31-4a3d-9c75-e24be89fbb62) — Tshivenda HL · Memo · 2012 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P1 Feb March 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-feb-march-2018-memo/bf95afac-4275-4e8e-a53c-3c1eb217d363) — Tshivenda HL · Memo · 2018 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P1 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-feb-march-2017-memo/a9492585-549a-4420-9c49-f3dd299f7c4b) — Tshivenda HL · Memo · 2017 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P1 Feb March 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-feb-march-2016-memo/00707866-98d5-4bed-814e-5369ad7aa529) — Tshivenda HL · Memo · 2016 · Tshivenda

## More from Grade 12 Tshivenda HL

- [Gr 12 TshiVenda HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-tshivenda-hl-atp-2023-24/5b17bdea-b481-415f-9cf8-fe91e1610abd) — ATP
- [Tshivenda HL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-nov-2024/ce69b528-811a-4d54-abfb-e89036916d35) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p2-nov-2024/2a2b8011-3357-41cb-b326-b6b3d5a9b959) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2024/91841d76-1cf5-4d0f-be4c-762026ae6874) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p2-may-june-2023/66997fad-4a4d-44c2-ac44-808df2f8a494) — QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-may-june-2023/34e6dd9a-2daa-4771-8009-5aec7d40bf9e) — QP · 2023 · Tshivenda

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
