# Tshivenda HL Grade 12 Paper 1 Feb March 2015 Memo

> Grade 12 Tshivenda HL Paper 1 memorandum from the Feb March 2015, 7 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-feb-march-2015-memo/27e6bc68-6970-4d97-b078-957ef1b2c856
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Tshivenda HL
- Grade: Grade 12
- Language: Tshivenda
- Document type: Memorandum
- Year: 2015
- Exam period: Feb March
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 7

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Tshivenda HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/tshivenda-hl) › [Tshivenda HL Grade 12 Paper 1 Feb March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-feb-march-2015-memo/27e6bc68-6970-4d97-b078-957ef1b2c856)

## About this document

Tshivenda Hl · Grade 12 · Feb March · 2015 · tshivenda. Memorandum, 7 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Tshivenda HL P1 Feb March 2015](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-feb-march-2015/f307e734-4c33-4655-9b99-1f85d949a8f2) — QP · 2015 · Tshivenda

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                    GRADE 12

                                     NATIONAL
                                 SENIOR CERTIFICATE

                                   GIREIDI YA 12

                   TSHIVEN¶A LUAMBO LWA HAYANI (HL)

                           BAMMBIRI ·A U THOMA (P1)

                           LUHUHI/¹HAFAMUHWE 2015

                                  MEMORANDAMU

MARAGA: 70

                         Memorandamu uyu u na masia¾ari a 7.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                 Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P1           2             DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2015
                                      NSC – Memorandamu

KHETHEKANYO YA A: THOLOKANYON¶IVHO (Maraga dza 30)

MBUDZISO YA 1

TSHIBVELEDZWA TSHA A

1.1      Vho tou µipiringedza vho fara bakete ¼a maµi.√                                          (1)

1.2      U swika ha mapholisa zwi khwa¾hisedza uri nangoho u wa havho o vha e
         ma¾udzi a zwe ¿wana wavho a ¾angana nazwo/ºwana wavho o mbo »i
         tswiwa, zwa vho nga u wa havho o vha ma¾udzi.√√                                         (2)

1.3      Tsho vha tshilidzi tsha Mudzimu uri mafobvu aya a ¾angane na khombo ya
         mo»oro/Ndi nge mafobvu e a vha o mu tswa a ¾angana na khombo ya goloi,
         nge a vha a sa »ivhi bada ye a vha a tshi khou reila khayo na u reila a sa
         koni.√√                                                                                 (2)

1.4      Vho vha vho tea vho mu ruma na mu¿we.√√                                                 (2)

1.5      D. Bele a tshi dzheniswa goloini, La¾ani ho ngo zwi limuwa uri atsina hu na
         zwi¿we.√                                                                                (1)

1.6      ·i ri »isela muhumbulo wa u dzhia nga khani/dzhavhula/tswa/homboka uri
         mafobvu vha tshi tswa muthu a vha na u vhavhalela/u pfela vhu¾ungu.√√                   (2)

1.7      - Mafobvu vho wana khombo ya goloi.√
         - Vho »o farwa.√
         - U dzumbululwa ha mi¿we milandu.√
         - Vho »o fhedzisela vho gwevhelwa u dzula dzhele lwa tsho¾he.√
          (Tharu fhedzi).                                                                        (3)

1.8      Mafobvu o vha a tshi tswa vhathu a vha rengisela seli,√ vha fhedza vho
         farwa vha gwevhiwa u dzula dzhele vhutshilo havho ho¾he.√ Ha vha u lifha
         milandu yavho.√                                                                         (3)

1.9      Ee, ngauri vha hone vhathu vha no ½ea vhana vhathu vhane vha si vha
         »ivhe, uri vha vha salele navho, vha vho fhedza vho tswiwa/u shavhiwa
         navho, sa zwe Malindi a ¾angana nazwo.√√                                                (2)

1.10     - Vhutsireledzi vhu tea u khwa¾hiswa√
         - Vhathu vha tea u tsivhudzwa na u funzwa nga ha tsireledzo ya vhana√
         - Muvhuso/Mulayo u tea u khwa¾hisa tshanµa u lwa na magevhenga
           haya.√
         (Na zwi¿we zwi pfalaho).
         (Zwivhili fhedzi).                                                                      (2)

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P1           3           DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2015
                                      NSC – Memorandamu

TSHIBVELEDZWA TSHA B

1.11     U bvisela khagala u tambudzwa ha vhana vha vhasidzana.√√                             (2)

1.12     Ndi vhaswa/vhagudi, ngauri vho ambara yunifomo ya tshikolo.√√                        (2)

1.13     Ndi pfa vhu¾ungu ngauri zwine zwa khou bvelela afho zwi a vhaisa, a zwi
         ¾anganedzei tshikoloni√, ngauri hu vha hu tshi khou kandekanywa pfanelo
         dza vha¿we vhathu.√√                                                                 (3)

1.14     Zwo¾he zwi bvukulula u kandekanywa ha pfanelo dza vhana/U tambudzwa
         ha vhana.√ Kha TSHIBVELEDZWA TSHA A hu khou tswiwa vhana vha
         tshi rengiselwa mashangoni a nn»a,√ ngeno kha TSHIBVELEDZWA TSHA
         B hu tshi khou vhonala musidzana a tshi khou tambudzwa nga
         vhatukana.√                                                                          (3)
                                                                                              [30]

                                        ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A:                       30

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                               Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P1           4                DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2015
                                      NSC – Memorandamu

KHETHEKANYO YA B: MANWELEDZO/SAMARI (Maraga dza 10)

MBUDZISO YA 2

NO.               KHOUTHESHENI                            NO.        MBUNO
1   'Mutambimakone washu o vha e khuvhabvu                1   Mutambimakone o vha o
    ye ya ½ewa mi¿wedzi ya rathi a sa tendelwi u              huvhala.
    tamba na u ita nyonyoloso nga dokotela wa
    thimu.'
2   'Tshi¿we tsho dinaho ndi mushumo wa                   2    Mupfumbudzi wa thimu
    mupfumbudzi wa thimu, nge nga itsho                        o vha a siho e kha zwa
    tshifhinga wa vha wo mu ruma Cape Town u                   mushumo wawe.
    gudela zwa mushumo wawe.'
3   'U sa vha hone ha mupfumbudzi vha¿we vha              3    Vhatambi vho vha tshi
    vhatambi vho vha tshi ita zwine vha funa nga               ita zwine vha funa
    tshifhinga tsha nyonyoloso.'                               mudavhini.
4   'Vha¿we vha vhatambi vho vha vha tshi µa              4    U µa u lenga na u
    mudavhini wa nyonyoloso vho lenga vha µi                   ¾avhanya u ¾uwa ha
    dovha vha ¾avhanya u ¾uwa tshifhinga tshi sa               vhatambi.
    athu u swika tsha u balangana ngatsho.'
5   'Thimu ye ra vha ri tshi khou tamba nayo, na          5    Lunyadzo lwa u nyadza
    yone yo vha yo nyadzea zwe mu¿we na                        thimu ine vha khou
    mu¿we a humbula uri ri µo i kunda vhunga                   tamba nayo.
    yo vha i sa athu u ri kunda na luthihi.'
6   'Tshi¿we tshe tsha dina ndi u sa thetshelesa          6    Vhatambi vhavhili vho
    malugwane, ha fhedza ho ½ewa vhatambi                      ½ewa gara¾a tswuku
    vhashu vhavhili gara¾a tswuku ra vho sala na               nga u sa pfa malugwane.
    vhatambi vha sa swikiho tshivhalo tsho
    teaho.'
7   'Vhatambi vha dovha vha sumbedza u sa vha             7    U sumbedza u sa
    na vhuµikumedzeli ha tsho¾he ngauri mu¿we                  µikumedzela ha
    na mu¿we o vha a tshi vho tambela ene                      vhatambi.
    mu½e.'

Phara ya manweledzo:

Thimu yashu yo kundwa nge ya huvhalelwa nga mutambimakone ngeno
mupfumbudzi wa thimu o vha a siho e kha zwa mushumo wawe. Vhatambi na vhone
vho vha vha tshi ita zwine vha funa zwone, vha tshi lenga vha dovha vha ¾avhanya u
¾uwa musi vho µela nyonyoloso. Ho vha na u nyadza thimu ye vha vha vha tshi khou
tea u tamba nayo. U sa pfa ha vhatambi, vhavhili vhavho vha vho ½ewa gara¾a
tswuku. Zwi¿we ndi u sa µikumedzela ha vhatambi musi vha tshi tamba.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P1           5           DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2015
                                      NSC – Memorandamu

Maga a u ¾ola/maka manweledzo/samari

Manweledzo/Samari i tea u ¾olwa/makiwa nga n»ila i tevhelaho:

•   Kuavhelwe kwa maraga:

    o    Maraga dza 7 kha mbuno dza 7 (Maraga 1, mbuno nthihi)
    o    Maraga dza 3 dza luambo
    o    ¹hanganyelo ya maraga: 10

•   Kuavhelwe kwa maraga dza luambo musi mulingiwa a songo tou kopolola zwo
    ralo:

    o    Mbuno 1–3 hu si na vhukhakhi: Maraga 1
    o    Mbuno 4–5 hu si na vhukhakhi: Maraga 2
    o    Mbuno 6–7 hu si na vhukhakhi: Maraga 3

•   Kuavhelwe kwa maraga dza luambo musi mulingiwa o tou kopolola zwo ralo:

    o    Khouthesheni dza 6–7: a hu na maraga dza luambo.
    o    Khouthesheni dza 1–5: maraga 1 ya luambo.

PFESESANI:

•   Tshivhalo tsha maipfi:

    o   Vha¾oli vha tea u sedzulusa tshivhalo tsha maipfi o shumiswaho.
    o   Vha songo ¾usa maraga arali mugudi/mulingiwa a songo sumbedza/¿wala
        tshivhalo tsha maipfi o shumiswaho, naho zwaho hu na vhukhakhi kha
        tshivhalo tsha maipfi o shumiswaho. Arali tshivhalo tsha maipfi tsho
        pfukiswa, kha vha vhale u swika kha mutala wo tewaho wa u fhedzisa, vha si
        tsha »idina nga itsho tshipi»a tsho salaho tsha manweledezo/samari.

                                        ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B:                         10

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P1           6           DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2015
                                      NSC – Memorandamu

KHETHEKANYO YA C: PHEN¶A NA KUSHUMISELWE KWA LUAMBO

MBUDZISO YA 3

KHUNGEDZELO

3.1      Khepusheni i shuma sa ¾hoho/u kunga/dzina ¼a tshiimiswa.√√                            (2)

3.2      Ndi u eletshedza vhadali/vhaendelamashango, tshivhangalelwa hu u
         sumbedza uri a ¾o»aho zwivhuya u tea u ¾avhanya. √√                                   (2)

3.3      Ndi u ½ewa luafhulelo avho vho vhaledzaho fhedzi. Zwi amba uri vha songo
         vhaledzaho vha siwa nnµa/a vha wani tshithu.√√                                        (2)

3.4      Hu khou kunguwedzwa Vhugalaphukha ha Mopani.√                                         (1)

3.5      D. A na B √                                                                           (1)

3.6      Ee, ngauri mukungedzeli vho shumisa milayo yo¾he ya AIDA, sa
         khephusheni, fonto, luambo lwa u fhuredzela, nz. √√                                   (2)
                                                                                               [10]

MBUDZISO YA 4

KHATHUNI

4.1      Muoli wa khathuni iyi u khou ¾o»ou bvisela khagala uri vhubindudzi ha
         zwidzidzivhadzi a vhu tendelwi/ndi mulandu fhano kha ¼a hashu.√√                      (2)

4.2      SAA=South African Airways.√√                                                          (2)

4.3      'Mmbwa' ndi tshiga tsha tsireledzo. O i dzhenisela uri i shume u fembedza
         zwidzidzivhadzi, ngauri hu na vhathu vhane vha dzhena na
         zwidzidzivhadzi mabufhoni.√√ (Na mi¿we mihumbulo i pfadzaho).                         (2)

4.4      B. Luvhengelambiluni.√                                                                (1)

4.5      Vhareili vha mabufho ndi vhone vhane ra fhulufhela vhone uri vhutshinyi
         ha vhuvhambadzi ha zwidzidzivhadzi vha nga si vhuye vha fanywa vho
         µidzhenisa khaho.√√ Fhedziha atsina a zwo ngo ralo, vha vho vha vhone
         vhaiti vhazwo.√ (Kana zwi¿we zwi pfalaho).                                            (3)
                                                                                               [10]

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenḓa Luambo lwa Hayani (HL)/P1           7            DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2015
                                      NSC – Memorandamu

MBUDZISO 5

PHUROSA

5.1      Dziholodeni√ >holodeni: Ḓuvha ḽa mbofholowo ndi holodeni khulwane.√            (2)

5.2      Ndi nnyi ane a sa fune zwivhuya?√                                              (1)

5.3      Vhabebi vha tea u gudisa vhana vhavho kufarele kwa tshelede vha si tsha
         vha vha¾uku.√                                                                  (1)

5.4      Zwe muthu a zwi bvela biko√ > Zwine muthu a µo zwi bvela biko.√                (2)

5.5      Nga luvhilo √– Goloi dza vhatukana dzi gidima nga luvhilo luhulu.√             (2)

5.6      Mme a Lusani vha tshi laya vhana vhavho vha ri vha√ tea u »igudisa u
         vhulunga masheleni avho√.                                                      (2)
                                                                                        [10]

                                        ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C:                30
                                                           MARAGAGU¹E:                  70

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa

## Related documents

- [Tshivenda HL P2 Feb March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p2-feb-march-2015-memo/15ed6623-6f2a-430d-aa08-a7dea6262b67) — Tshivenda HL · Memo · 2015 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Feb March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-feb-march-2015-memo/8b50714f-905e-4016-a4d9-af3c73d512d6) — Tshivenda HL · Memo · 2015 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P1 Feb March 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-feb-march-2018-memo/bf95afac-4275-4e8e-a53c-3c1eb217d363) — Tshivenda HL · Memo · 2018 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P1 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-feb-march-2017-memo/a9492585-549a-4420-9c49-f3dd299f7c4b) — Tshivenda HL · Memo · 2017 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P1 Feb March 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-feb-march-2016-memo/00707866-98d5-4bed-814e-5369ad7aa529) — Tshivenda HL · Memo · 2016 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P1 Feb March 2012 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-feb-march-2012-memo/22dc7424-c606-48e1-84d0-d88fcbeba9f5) — Tshivenda HL · Memo · 2012 · Tshivenda

## More from Grade 12 Tshivenda HL

- [Gr 12 TshiVenda HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-tshivenda-hl-atp-2023-24/5b17bdea-b481-415f-9cf8-fe91e1610abd) — ATP
- [Tshivenda HL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-nov-2024/ce69b528-811a-4d54-abfb-e89036916d35) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p2-nov-2024/2a2b8011-3357-41cb-b326-b6b3d5a9b959) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2024/91841d76-1cf5-4d0f-be4c-762026ae6874) — QP · 2024 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p2-may-june-2023/66997fad-4a4d-44c2-ac44-808df2f8a494) — QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-may-june-2023/34e6dd9a-2daa-4771-8009-5aec7d40bf9e) — QP · 2023 · Tshivenda

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
