# Tshivenda HL Grade 12 Paper 3 Feb March 2012 Question Paper

> Grade 12 Tshivenda HL Paper 3 question paper from the Feb March 2012, 6 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-feb-march-2012/f0b4d977-fb15-461a-a079-18453a2689e4
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Tshivenda HL
- Grade: Grade 12
- Language: Tshivenda
- Document type: Question paper
- Year: 2012
- Exam period: Feb March
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 6

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Tshivenda HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/tshivenda-hl) › [Tshivenda HL Grade 12 Paper 3 Feb March 2012 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-feb-march-2012/f0b4d977-fb15-461a-a079-18453a2689e4)

## About this document

Tshivenda Hl · Grade 12 · Feb March · 2012 · tshivenda. Question paper, 6 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Tshivenda HL P3 Feb March 2012 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-feb-march-2012-memo/8390d202-3b61-4c1a-9d1b-133e7a7d46cc) — Memo · 2012 · Tshivenda

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                     NATIONAL
                                 SENIOR CERTIFICATE

                                    GIREIDI YA 12

                   TSHIVEN¶A LUAMBO LWA HAYANI (HL)

                          BAMMBIRI ·A VHURARU (P3)

                           LUHUHI/¹HAFAMUHWE 2012

MARAGA : 100

TSHIFHINGA: awara 21/2

                             Bammbiri ili li na masiatari a 6.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                   Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenμa ·uambo lwa Hayani (HL)/P3      2                  DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2012
                                        NSC

PFESESANI

1.       He¼i bammbiri ¼i na KHETHEKANYO THARU:

         KHETHEKANYO YA A: Maanea                                                             (50)
         KHETHEKANYO YA B: Zwibveledzwa zwilapfu zwa vhudavhidzani                            (30)
         KHETHEKANYO YA C: Zwibveledzwa zwipfufhi zwa vhudavhidzani, zwa
                           tsumbedzi na zwa mafhungo.                                         (20)

2.       Fhindulani mbudziso NTHIHI u bva kha khethekanyo IºWE NA IºWE.

3.       ºwalani nga luambo lune na khou lingwa ngalwo.

4.       Thomani khethekanyo IºWE NA IºWE kha sia¾ari ¼ISWA.

5.       Ni fanela u pulana (tsumbo: mapa wa muhumbulo/nyolo/tshati ya nyelelo/
         maipfi a re khii, na zwi¿we), u vhalulula na u sedzulusa mushumo wa½u.
         Pulane ya½u i fanela u RANGELA maanea.

6        U pulana ho¾he hu tea u sumbedzwa nga u ralo. Ni eletshedzwa u thutha
         pulane yo¾he nga u tala mutalo u buμekanyaho khayo.

7.       Ni eletshedzwa lwa tsho¾he uri ni shumise minetse i re henefha kha 80 kha
         KHETHEKANYO YA A, ya 40 kha KHETHEKANYO YA B na 30 kha
         KHETHEKANYO YA C.

8.       Nomborani phindulo dza½u sa zwe ¾hoho dza nomboriswa zwone kha
         bammbiri ¼a mbudziso.

9.       ¸eani phindulo i¿we na i¿we ¾hoho yo i teaho.

         PFESESANI: Musi ni tshi vhala tshivhalo tsha maipfi, maipfi a re kha
                    ¾hoho ye na nanga ha tei u katelwa kha itsho tshivhalo.

10.      ºwalani nga vhudele nahone zwi no vhalea.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                               Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenμa ·uambo lwa Hayani (HL)/P3       3                  DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2012
                                         NSC

KHETHEKANYO YA A: MAANEA

MBUDZISO 1

Fhindulani mbudziso NTHIHI fhedzi kha dza malo dzi tevhelaho. Vhulapfu ha
phindulo ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha 400 u swika kha 450.

1.1      Tshikoloni tsha ha½u ho vhuya ha dzudzanywa lwendo lwa pfunzo. Lwendo
         ulwo lwo vha lwa n¾ha vhukuma. No tshenzhema zwinzhi zwe na vha ni sa
         zwi μivhi. Zwino ¿walani maanea nga ¾hoho ine ya ri:

         Lwendo lwa tshikolo lune nda sa μo lu hangwa                                          [50]

1.2      Musi mulingo wo ¿walwa a ri koni u rudza mbilu mvelelo dzi sa a thu u
         bva. Hezwi zwi kwama u bva kha mugudi ene mu½e, vhabebi, mashaka u
         swika na kha tshitshavha nga u angaredza. Zwino ¿walani maanea nga
         ¾hoho ine ya ri:

         ¶uvha ¼e nda ¾anganedza ripoto yanga ya u phasela kha gireidi 12                      [50]

1.3      Hu na mvelaphanμa khulu i no khou itwa siani ¼a mitambo. U fha¾iwa ha
         zwi¾ediamu hu thungo dzo¾he, mahayani na dziμoroboni. ºwalani maanea
         ni tshi buletshedza tshi¾ediamu tsho fha¾iwaho tsini na ha ha½u nga ¾hoho
         ine ya ri:

         Tshi¾ediamu tshe nda tshi vhona tsho fha¾iwaho vhuponi ha hashu                       [50]

1.4      Nga ¿waha wa 2010 ho vha na tshi¾ereke tsha vhashumeli vha muvhuso.
         Hu na vhathu vhe vha tshi tikedza, ha μi vhavho na vhe vha tshi sasaladza
         nga mbuno dzino na dzi¼a. Inwi ¿walani maanea ane ¾hoho yao ya ri:

         Vhu»i na vhuvhi ha tshi¾ereke tsha vhashumeli vha muvhuso                             [50]

1.5      Vhagudi vha hone vhane muya wa u vhala wa vha wo fha¾ela khavho. Ha μi
         vhavho na vhane vha vhala bugu nge ya randelwa tshikoloni. Vhuvhili ha
         vhathu avha vha fhambanywa nga nμivho, vhunga nμivho i tshi wanwa
         hone ma¿waloni. Zwino inwi ¿walani maanea nga ¾hoho ine ya ri:

         Zwine zwa nga itwa u ¾u¾ula dzangalelo ¼a u vhala kha vhaswa                          [50]

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenμa ·uambo lwa Hayani (HL)/P3       4                DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2012
                                         NSC

1.6      Muthu mu¿we na mu¿we o ½ewa mbofholowo ya u tshila a tshi ita zwine a
         funa. U nanga ha muthu hu¿we na hu¿we hu na masiandaitwa a hone. Inwi
         sa mugudi na inwi u nanga ho ni livhana. Zwino inwi ¿walani maanea nga
         ¾hoho ine ya ri:

         Ndi zwavhuμi u aluwa muthu a tshi tevhedza nμila ya Mudzimu/A si
         zwavhuμi u aluwa muthu a tshi tevhedza nμila ya Mudzimu                             [50]

1.7      ¹alelani zwifanyiso zwi tevhelaho nga vhuronwane. ¶inangeleni ¾hoho ine
         ya elana nazwo ni kone u ¿wala nga hayo. Nangani tshifanyiso
         TSHITHIHI fhedzi.

         1.7.1

                                                                                             [50]

         1.7.2

                                                                                             [50]

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A:                       50

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                              Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenμa ·uambo lwa Hayani (HL)/P3       5                 DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2012
                                         NSC

KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWILAPFU ZWA VHUDAVHIDZANI

MBUDZISO 2

Fhindulani mbudziso NTHIHI kha n½a dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo ya½u
vhu vhe maipfi a u bva kha 180 u swika 200.

2.1      VHURIFHI HA TSHIOFISI

         Tshikoloni tsha ha½u hu khou phakhiwa zwi¼iwa. Zwino ho no vha na
         mbilahelo dzo fhambanaho malugana na zwi¼iwa zwine zwa khou
         phakhelwa. Vhadededzi vha vhilahedzwa ngauri vha¿we vhagudi a vha ¼i
         hezwi zwi¼iwa nga u vhe a si zwavhuμi. Nga thungo vhagudi vha ri zwi khou
         tou sa bikwa zwavhuμi. Sa mudzulatshidulo wa Khoro ya Vhagudi, no ½ewa
         maanμa nga Khorombusi ya Tshikolo uri ni ¾oμe muthu ane a nga
         ¾u¾uwedza vhagudi u ¼a zwi¼iwa hezwi zwine muvhuso wa khou μidinela
         zwone. ºwalani vhurifhi ha u humbela muthu uyo.                                      [30]

2.2      NGANEAVHUTSHILO

         Ni na khonani ya½u o lovhaho nga mulandu wa vhulwadze vhu re na
         vhushaka na HIV/Aids. Inwi no humbelwa nga vha mu¾a uri ni thuse nga u
         ¿wala nganeavhutshilo yawe vhunga ni tshi mu μivhesa. Zwino ¿walani
         nganeavhutshilo iyo.                                                                 [30]

2.3      MUVHIGO

         No fara lwendo lwa tshikolo lwa u ya Durban. Ni henengei kha tshigwada
         tshe na vha ni khatsho ha vho bvelela zwine ni nga si vhuye na zwi hangwa
         na luthihi. Sa izwi no vha no ½ewa vhurangaphanμa ha tshigwada
         tshenetsho, no mbo μi humbelwa u ¿wala muvhigo wa zwo bvelelaho.                     [30]

2.4      ATHIKI·I YA MAGAZINI

         Hu na vhagudi vha sa ¾oμi u phakha zwi¼iwa zwine muvhuso wa khou
         ½ekedza nga mulandu wa u ¾onga. Hezwi zwi khou tambisa tshelede ya
         vhatheli. Inwi no ½ewa kho¼umu kha magazini ya 'Vuk'uzenzele' uri ni
         ¾u¾uwedze vhagudi u ¼a zwi¼iwa hezwo. Zwino ¿walani athiki¼i iyo.                    [30]

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B:                        30

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                               Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenμa ·uambo lwa Hayani (HL)/P3       6                DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2012
                                         NSC

KHETHEKANYO YA C:            ZWIBVELEDZWA ZWIPFUFHI ZWA VHUDAVHIDZANI,
                             ZWA TSUMBEDZI NA ZWA MAFHUNGO

MBUDZISO 3

Fhindulani mbudziso NTHIHI kha tharu dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo ya½u
vhu vhe maipfi a u bva kha 100 u ya 120.

3.1      KHUNGEDZELO

         Khotsi a½u ndi mudededzi makone wa thero ya Physical Sciences. Zwino
         vho elekanya u thoma zwa u funza vhagudi hayani u itela u vha thusa kha
         ngudo dza nyengedzedzo. Inwi vho ni humbela uri ni vha ¿walele
         khungedzelo ya tshumelo iyo. Zwino inwi ¿walani khungedzelo iyo.           [20]

3.2      GARA¹A YA POSWO

         Muzwala wa½u o tholiwa kha poswo khulwane ya u vha minidzhere ha
         masipala ¿wedzi wo fhelaho. Zwo tou vha tshimangadzo zwa dovha zwa
         »isa dakalo kha vha mu¾a na mashaka. Zwino inwi ¿walelani muzwala
         wa½u gara¾a ya poswo ni tshi mu tamela mashudu kha poswo yawe ntswa
         ye a i wana.                                                               [20]

3.3      NDAELA

          Inwi ni na vhukoni kha mi¿we ya mitambo i songo »oweleaho. Zwino hu
         na muhumbulo wa uri mitambo yo¾he i ¾u¾uwedziwe. ºwalani ndaela ya
         kutambele kwa mutambo uyo u songo μowelaho ine ya μo ni thusa musi ni
         tshi μo gudisa vha¿we.                                                     [20]

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C:              20
                                                         MARAGAGU¹E:                100

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa

## Related documents

- [Tshivenda HL P1 Feb March 2012](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-feb-march-2012/30dbf094-8001-4e9c-93f2-7e124e4ac2aa) — Tshivenda HL · QP · 2012 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P2 Feb March 2012](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p2-feb-march-2012/7efe473d-66b9-41c8-8851-dd13f0611e7b) — Tshivenda HL · QP · 2012 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Nov 2012](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2012/5aaeb946-e944-4ddc-93e2-d2434a385796) — Tshivenda HL · QP · 2012 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Feb March 2018](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-feb-march-2018/7895b64f-3a1c-4fac-9e19-5a1a091dfea0) — Tshivenda HL · QP · 2018 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-feb-march-2017/aadaab03-8322-42b3-bdea-0e8fb367183e) — Tshivenda HL · QP · 2017 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Feb March 2016](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-feb-march-2016/176777d0-f094-405f-a0b9-687924203828) — Tshivenda HL · QP · 2016 · Tshivenda

## More from Grade 12 Tshivenda HL

- [Gr 12 TshiVenda HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-tshivenda-hl-atp-2023-24/5b17bdea-b481-415f-9cf8-fe91e1610abd) — ATP
- [Tshivenda HL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p2-nov-2023/765f14da-8d93-457d-bdf2-55296068bdd4) — QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2023/dd2a3a30-9a9d-4a74-9dda-f56bbb8b2c7a) — QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC HL P2 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-hl-p2-memo-nov-2022/8c68daaa-b088-4026-9cec-7c9310ee6d86) — Memo · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC HL P3 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-hl-p3-memo-nov-2022/6a0cc494-fdd7-4700-8a5a-127eb97960d7) — Memo · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC HL P2 QP Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-hl-p2-qp-nov-2022/435f1bca-1fbe-477f-a292-b80a50be8042) — QP · 2022 · Tshivenda

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
