# Tshivenda HL Grade 12 Paper 3 Feb March 2014 Question Paper

> Grade 12 Tshivenda HL Paper 3 question paper from the Feb March 2014, 7 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-feb-march-2014/723c9d37-eac3-4784-afcf-92cbc7d8076f
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Tshivenda HL
- Grade: Grade 12
- Language: Tshivenda
- Document type: Question paper
- Year: 2014
- Exam period: Feb March
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 7

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Tshivenda HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/tshivenda-hl) › [Tshivenda HL Grade 12 Paper 3 Feb March 2014 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-feb-march-2014/723c9d37-eac3-4784-afcf-92cbc7d8076f)

## About this document

Tshivenda Hl · Grade 12 · Feb March · 2014 · tshivenda. Question paper, 7 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Tshivenda HL P3 Feb March 2014 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-feb-march-2014-memo/d25c460c-55e5-452d-b698-cfedcd7b872d) — Memo · 2014 · Tshivenda

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                     NATIONAL
                                 SENIOR CERTIFICATE

                                    GIREIDI YA 12

                   TSHIVEN¶A LUAMBO LWA HAYANI (HL)

                           BAMMBIRI ·A VHURARU (P3)

                           LUHUHI/¹HAFAMUHWE 2013

MARAGA: 100

TSHIFHINGA: awara 21/ 2

                             Bammbiri i¼i ¼i na masia¾ari a 7.

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa                                   Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3         2              DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2014
                                           NSC

NDAELA NA MAFHUNGOTHANGELI

1.       Bammbiri he¼i ¼i na KHETHEKANYO THARU:

         KHETHEKANYO YA A:            Maanea                                    (50)
         KHETHEKANYO YA B:            Zwibveledzwa zwilapfu zwa vhudavhidzani (30)
         KHETHEKANYO YA C:            Zwibveledzwa zwipfufhi zwa vhudavhidzani/
                                      zwa tsumbedzi/zwa mafhungo                (20)

2.       Fhindulani mbudziso NTHIHI u bva kha khethekanyo IºWE na IºWE.

3.       ºwalani nga luambo lune na khou lingwa ngalwo.

4.       Thomani khethekanyo IºWE na IºWE kha sia¾ari ·ISWA.

5.       Ni fanela u pulana (tsumbo: mapa wa muhumbulo/nyolo/tshati ya nyelelo/
         maipfi a re khii, na zwi¿we), u vhalulula na u sedzulusa mushumo wa½u.
         Pulane ya½u i fanela u RANGELA maanea.

6.       U pulana ho¾he hu tea u sumbedzwa nga u ralo. Ni eletshedzwa u thutha
         pulane yo¾he nga u tala mutalo u buµekanyaho khayo.

7.       Kovhekanyani tshifhinga nga n»ila i tevhelaho:
         • KHETHEKANYO YA A: Minetse ya 80
         • KHETHEKANYO YA B: Minetse ya 40
         • KHETHEKANYO YA C: Minetse ya 30

8.       Nomborani phindulo dza½u sa zwe ¾hoho dza nomboriswa zwone kha
         bammbiri ¼a mbudziso.

9.       ¸eani phindulo i¿we na i¿we ¾hoho yo i teaho.
         PFESESANI: Musi ni tshi vhala tshivhalo tsha maipfi, maipfi a re kha
         ¾hoho ye na nanga HA TEI u katelwa kha itsho tshivhalo.

10.      ºwalani nga vhudele, nahone zwi no vhalea.

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                 Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3           3              DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2014
                                             NSC

KHETHEKANYO YA A: MAANEA

MBUDZISO 1

Fhindulani mbudziso NTHIHI kha dza malo dzi tevhelaho. Vhulapfu ha phindulo
ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha 400 u swika kha 450.

1.1      'Makhulu ro takala navho – mi¿waha ya 100!'                                              [50]

1.2      Lufherani lwa u lindela dokotela.                                                        [50]

1.3      Mufumakadzi tshawe ndi u bika. Kha ¼e½e¼i ¼a demokirasi? (Ni nga ima na,
         kana na hanedza muhumbulo uyu.)                                                          [50]

1.4      Zwi lugiswa nga zwi¾ereke, zwa tshinywa nga zwi¾ereke.                                   [50]

1.5      Pfunzo ndi dzilafho, vhana kha vha karuswe.                                              [50]

1.6      Ṅwalani maanea ane a fhela nga u ri: '... ndo tou nṱhu, nde fuke.'                       [50]

1.7      Zwifanyiso zwi tevhelaho zwi nga dzikusa vhupfiwa ha½u kana zwa
         ¾okonya kuhumbulele kwa½u. Zwi ¾aleleni nga vhuronwane.

         Nangani tshifanyiso TSHITHIHI ni ¿wale nga hatsho ni tshi bvisela
         vhupfiwa ha½u khagala. ºwalani nomboro ya mbudziso (1.7.1 kana 1.7.2)
         u ya nga he na nanga, ni ½ee maanea a½u ¾hoho yo teaho.

        PFESESANI: Hu tea u vha na vhu¾umani vhu re khagala vhukati ha
                   maanea a½u na tshifanyiso tshe na nanga.

         1.7.1

                                                        [Zwi bva kha magazini ya getaway]         [50]

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                   Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3       4           DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2014
                                         NSC

         1.7.2

                                                  [Zwi bva kha magazini ya getaway]        [50]

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A:                     50

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                            Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3         5                DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2014
                                           NSC

KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWILAPFU ZWA VHUDAVHIDZANI

MBUDZISO 2

•     Fhindulani mbudziso NTHIHI kha n½a dzi tevhelaho.
•     Vhulapfu ha phindulo ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha 180 u swika kha 200.
•     Ni dzhiele nzhele zwi tevhelaho:
      - Vha ¾anganedzaho mafhungo, redzhis¾ara, thouni na tshitaila.
      - Munanguludzo wa maipfi na zwivhumbeo zwa luambo.
      - Tshivhumbeo.
•     ºwalani NOMBORO na ¹HOHO ya tshibveledzwa tshe na nanga, sa:
      2.1 Vhurifhi.

2.1       VHURIFHI HA TSHIOFISI

          Tshikoloni tsha ha½u ho farwa mitambo yo fhambanaho yo lambedzwa nga
          ramabindu wa vhuponi honoho. Vhadzulapo vho µo wana dzimpho dzo
          fhambanaho lwe vhathu vha takala vhukuma.

          Inwi sa mu¿waleli wa khorwana ye ya dzudzanya uho vhu¾ambo, ¿walelani
          minidzhere wa i¼o bindu ni tshi mu fhululedza na u mu livhuwa kha u
          lambedza hawe uho vhu¾ambo.                                                            [30]

2.2       MUFHINDULANO

          Ho ri ¼i¿we µuvha tshikoloni nga bureki ha µo vuwa khani i sa takuwi
          vhukati ha½u na khonani ya½u Tshikonelo lwe vha¿we vhagudi vha vho
          sokou ima vho akhamala vha tshi vhona zwi iteaho. Tshikonelo o vha a tshi
          ri khuvha u ya zwikoloni zwa Mugivhela a hu na zwine zwa gudwa, fhedzi
          inwi na tou pfu!

          Zwino ¿walani mufhindulano we wa vha hone vhukati ha½u na Tshikonelo.                   [30]

2.3       ATHIKILI YA GURANN¶A

          Khuvha ma»uvha a Khushumusi o swika.

          Zwino inwi ¿walelani gurann»a ye na i ta athikili ni tshi tsivhudza vhareili
          na vhaendanga½ayo uri vha shumise magondo/bada nga n»ila yo
          tsireledzeaho.                                                                         [30]

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3       6               DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2014
                                         NSC

2.4      MUVHIGO

         Inwi ni muhulwane wa vhagudi tshikoloni tshine na dzhena khatsho. ·i¿we
         µuvha nga matsheloni ni tshi swika tshikoloni no wana khomphyutha dzo
         tswiwa. ¹hohoyatshikolo vho ni humbela uri ni ite ¾ho»isiso nga ha tshiwo
         itsho.

         ºwalani muvhigo wa ¾ho»isiso ye na ita nga ha tshiwo itsho une na µo u
         ½ekedza ¾hohoyatshikolo.                                                             [30]

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B:                        30

Vhu½e ha khan»iso ho vhaledzwa                               Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3         7               DBE/Luhuhi–¹hafamuhwe 2014
                                           NSC

KHETHEKANYO YA C:                ZWIBVELEDZWA ZWIPFUFHI ZWA VHUDAVHIDZANI/
                                 ZWA TSUMBEDZI/ZWA MAFHUNGO

MBUDZISO 3

•     Fhindulani mbudziso NTHIHI kha tharu dze na vhudziswa.
•     Vhulapfu ha phindulo ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha 100 u ya kha 120.
•     Ni dzhiele nzhele zwi tevhelaho:
      - Vha ¾anganedzaho mafhungo, redzhis¾ara, thouni na tshitaila.
      - Munanguludzo wa maipfi na zwivhumbeo zwa luambo.
      - Tshivhumbeo.
•     ºwalani NOMBORO na ¹HOHO ya tshibveledzwa tshe na nanga, sa:
      3.1 Phosi¾ara

3.1       GARA¹A YA THAMBO

          Muµini wa ha½u hu khou ya u vha na mushumo wa u tibula matombo. Hu
          khou lavhelelwa u vha na vhueni vhunzhi nga µuvha he¼o.

          Inwi ¿walani gara¾a ya thambo ni tshi ramba vhathu vhane vha tea u vha
          hone vhu¾amboni uho.                                                           [20]

3.2       GARA¹A YA POSWO

          Tshikoloni tsha ha½u hu na mugudi o wanaho pfufho ya u ya u guda seli ha
          malwanzhe nge a fhira vhagudi vho¾he kha Saintsi na Mbalo.

          ºwalani gara¾a ya poswo ni tshi mu fhululedza kha gundo i¼o ¼e a ¼i wana.      [20]

3.3       MASIA

          Muvhunduni wa ha½u hu khou ya u vha na mu¾angano muhulu wa u vula
          bindu ¼a garatshi. Ni na khonani ane a khou takalela u vha muraµo wa
          bindu i¼o a sa µivhi fhethu afho.

          Zwino inwi ¿walani masia o¾he a hune a µo kanda u bva hune a µo tsa hone
          u swika holoni hune mu¾angano wa khou »o farelwa hone.                         [20]

                                       ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA C:                  20
                                                          MARAGAGU¹E:                    100

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa

## Related documents

- [Tshivenda HL P2 Feb March 2014](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p2-feb-march-2014/e04b919d-43d8-4844-bcdd-81eca318609a) — Tshivenda HL · QP · 2014 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Nov 2014](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2014/ea0cad7a-9667-4af7-9d52-326db0bf0b2e) — Tshivenda HL · QP · 2014 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Feb March 2018](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-feb-march-2018/7895b64f-3a1c-4fac-9e19-5a1a091dfea0) — Tshivenda HL · QP · 2018 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-feb-march-2017/aadaab03-8322-42b3-bdea-0e8fb367183e) — Tshivenda HL · QP · 2017 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Feb March 2016](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-feb-march-2016/176777d0-f094-405f-a0b9-687924203828) — Tshivenda HL · QP · 2016 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Feb March 2015](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-feb-march-2015/6e9e9250-40b7-455c-8139-8235be9a7568) — Tshivenda HL · QP · 2015 · Tshivenda

## More from Grade 12 Tshivenda HL

- [Gr 12 TshiVenda HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-tshivenda-hl-atp-2023-24/5b17bdea-b481-415f-9cf8-fe91e1610abd) — ATP
- [Tshivenda HL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p2-nov-2023/765f14da-8d93-457d-bdf2-55296068bdd4) — QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2023/dd2a3a30-9a9d-4a74-9dda-f56bbb8b2c7a) — QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC HL P2 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-hl-p2-memo-nov-2022/8c68daaa-b088-4026-9cec-7c9310ee6d86) — Memo · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC HL P3 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-hl-p3-memo-nov-2022/6a0cc494-fdd7-4700-8a5a-127eb97960d7) — Memo · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC HL P2 QP Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-hl-p2-qp-nov-2022/435f1bca-1fbe-477f-a292-b80a50be8042) — QP · 2022 · Tshivenda

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
