# Tshivenda HL Grade 12 P3 NSC May June 2019 Question Paper

> Grade 12 Tshivenda HL Paper 3 question paper from the NSC May June 2019, 7 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-may-june-2019/6717a0f9-b2e7-4d7f-ade2-eb5b0b902b1d
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Tshivenda HL
- Grade: Grade 12
- Language: Tshivenda
- Document type: Question paper
- Year: 2019
- Exam period: NSC May June
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 7

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Tshivenda HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/tshivenda-hl) › [Tshivenda HL Grade 12 P3 NSC May June 2019 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-may-june-2019/6717a0f9-b2e7-4d7f-ade2-eb5b0b902b1d)

## About this document

Tshivenda Hl · Grade 12 · NSC May June · 2019 · tshivenda. Question paper, 7 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Tshivenda HL P3 May June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-may-june-2019-memo/645c1809-a006-44fd-a9ff-2177577f889b) — Memo · 2019 · Tshivenda

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                      GRAAD 12

         SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
     NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                 TSHIVEN¶A LUAMBO LWA HAYANI (HL)

                         BAMMBIRI ·A VHURARU (P3)

                                          2019

                                                                             MARAGA: 100

                                                                 TSHIFHINGA: Awara 2½

                             Bammbiri i¼i ¼i na masia¾ari a 7.

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa                                    Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3          2                                    DBE/2019
                                          SC/NSC

NDAELA NA MAFHUNGOTHANGELI

1.       He¼i bammbiri ¼i na KHETHEKANYO MBILI:

         KHETHEKANYO YA A: Maanea                                                  (50)
         KHETHEKANYO YA B: Zwibveledzwa zwa vhudavhidzani:                (2 x 25) (50)

2.       Ni lavhelelwa u fhindula mbudziso NTHIHI kha KHETHEKANYO YA A,
         na MBILI kha KHETHEKANYO YA B.

3.       ºwalani nga luambo lune na khou lingwa khalwo.

4.       Thomani KHETHEKANYO IºWE na IºWE kha sia¾ari ·ISWA.

5.       Ni fanela u pulana (sa tsumbo ni tshi shumisa mapa wa muhumbulo/nyolo/
         tshati ya nyelelo/maipfi a re khii), u vhalulula na u sedzulusa mushumo
         wa½u. Pulane i fanela u RANGELA phindulo ya½u.

6.       Vhupulani ho¾he vhu fanela u sumbedzwa zwi khagala. Ni tsivhudzwa u
         tala mutalo wo bu»aho vhukati ha vhupulani ho¾he.

7.       Ni tsivhudzwa nga n»ila yo khwa¾hisedzwaho vhukuma u shumisa
         tshifhinga tsha½u nga nµila i tevhelaho:

         KHETHEKANYO YA A:            U ya kha minetse ya 80
         KHETHEKANYO YA B:            U ya kha minetse ya (2 x 35) 70

8.       Nomborani phindulo dza½u zwi tshi anana na kunomborelwe kwa
         mbudziso kwo shumiswaho kha i¼i bammbiri ¼a mbudziso.

9.       ¹hoho i SONGO dzhielwa n¾ha musi ni tshi vhala tshivhalo tsha maipfi.

10.      ºwalani nga vhudele nahone zwi no vhalea.

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3          3                                    DBE/2019
                                          SC/NSC

KHETHEKANYO YA A: MAANEA

MBUDZISO YA 1

Fhindulani mbudziso NTHIHI fhedzi kha dza malo dzi tevhelaho. Vhulapfu ha
phindulo ya½u vhu vhe maipfi a u bva kha a 400 u swika kha a 450. ºwalani
NOMBORO na ¹HOHO ya maanea e na nanga.

1.1      Ndi nge ndi si la¾e fulufhelo.                                                          [50]

1.2      Ndi vhonungo-dzi-mulomoni, a vha »alelwi nga mulambo.                                   [50]

1.3      ºwalani maanea ane a fhela nga maipfi haya:

         '... mbilu yanga i dzulela u nthovhedza nge nda ngalangadza vhumatshelo
         hanga.'                                                                                 [50]

1.4      Mamaga tshiko tsha nyaluwo ya ikonomi, tshira tsha mutakalo.                            [50]

1.5      Mu¾a, tshikulutedzi (tshi¾u¾uwedzi) tsha vhuvha ha muswa. ¹a¾ani.                       [50]

1.6      Zwifanyiso zwi tevhelaho zwi nga ¾okonya kana zwa vusa zwipfi zwa½u,
         kana zwa dzikusa kuvhonele kwa½u kwa zwithu. ¶inangeleni tshifanyiso
         ni kone u ¿wala maanea. ºwalani nomboro ya mbudziso ye na nanga
         (1.6.1, 1.6.2 kana 1.6.3), ni kone-ha u ½ea maanea a½u ¾hoho yo teaho.

         PFESESANI: Hu tea u vha na vhu¾umani vhu re khagala vhukati ha
                     maanea a½u na tshifanyiso tshe na nanga.

         1.6.1

                                                       [Zwi bva kha: www.google.images]          [50]

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa                                  Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3       4                                DBE/2019
                                       SC/NSC

         1.6.2

                                                 [Zwi bva kha: www.google.images]         [50]

         1.6.3

                                                 [Zwi bva kha: www.google.images]         [50]

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA A:                     50

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa                           Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3         5                                   DBE/2019
                                         SC/NSC

KHETHEKANYO YA B: ZWIBVELEDZWA ZWA VHUDAVHIDZANI

MBUDZISO YA 2

     Fhindulani mbudziso MBILI kha dzi tevhelaho.
     Vhulapfu ha mutumbu wa phindulo i¿we na i¿we vhu vhe maipfi a u bva kha
      a 180 u swika kha a 200.
     Dzhielani nzhele kha zwi tevhelaho:
       - Vha ¾anganedzaho mafhungo, redzhis¾ara, thouni na tshitaila.
       - Munanguludzo wa maipfi na tshivhumbeo tsha luambo.
       - Tshivhumbeo.
     ºwalani NOMBORO na ¹HOHO ya tshibveledzwa tshe na nanga, sa tsumbo

2.1       VHURIFHI HA TSHISHAKA (INIFOMA·A)

          No vhofhololwa vhuongeloni ha Tshedza he na vha no valelwa hone ni tshi
          khou lwala vhulwadze ha Ma¼aria. No ri u bva ni tshi swika hayani, na
          wana hu si na muthu ane a nga ni ¾hogomela. Inwi no elekanya u humbela
          muzwala wa½u uri ni vhe ni nae lwa vhege dzi si gathi uri a »e a ni
          ¾hogomele.

          ºwalelani muzwala wa½u vhurifhi ni tshi khou mu humbela uri a »e a ni
          ¾hogomele.                                                                           [25]

2.2       NGANEAVHUTSHILO YA MUFU

          Inwi no lovhelwa nga vhabebi vha½u ni tshee mu¾uku, na fhedza ni tshi
          aluswa nga khotsimunene wa½u. Zwino avha khotsimunene wa½u vho lovha
          nga murahu ha vhulwadze ha tshifhinga tshilapfu. Mu¾a wo ni humbela uri
          ni ¿wale nganeavhutshilo yavho ine ya »o vhalwa nga »uvha ¼a mbulungo.

          ºwalani iyo nganeavhutshilo ya khotsimunene wa½u.                                    [25]

2.3       ATHIKILI YA GURANN¶A

          Muvhunduni une na dzula khawo hu na ¾hahelelo ya ma»i. Inwi sa
          ramafhungo wa gurann»a ya ¶ivhani no humbula u ¿wala athikili ni tshi
          tsivhudza vhadzulapo nga ha kuvhulungelwe kwa ma»i.

          ºwalani athikili ya gurann»a iyo.                                                    [25]

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa                                Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3      6                                    DBE/2019
                                      SC/NSC

2.4      INTHAVIYU

         Vha Muhasho wa Vhulondamupo vho vha na dzangalelo ¼a u dalela vhupo
         ha ha½u nge vha pfa bvumo ¼a vhudele vhune vhadzulapo vha vha naho ha
         u kunakisa mupo. Inwi sa murangaphan»a wa Siviki vho ni humbela uri vha
         vhe na inthaviyu na inwi malugana na uri ni zwi konisa hani.

         ºwalani inthaviyu ye ya vha hone vhukati ha vha Muhasho wa
         Vhulondamupo na inwi sa murangaphan»a wa Siviki.                                    [25]

2.5      ADZHENDA NA MAAMBIWA A MU¹ANGANO

         Dzangano ¼a vhaswa ¼i vhulungaho zwa sialala ¼i wanalaho muvhunduni wa
         ha½u ¼o vha na mu¾angano wa u dzudzanyela mi¾a¾isano ya mitshino ya
         sialala ine ya »o farwa nga ¿wedzi wa Khubvumedzi tshitediamu tsha
         henefho vhuponi ha ha½u.

         ºwalani maambiwa a mu¾angano uyo ni tshi tevhedza adzhenda ye na
         ½etshedzwa afho fhasi.

                                      ADZHENDA

         1.  U vula:
         2.  U ¾anganedza vhathu:
         3.  Vhathu vho »aho na vho kundelwaho:
         4.  U vhalwa ha maambiwa a mu¾angano wo fhiraho:
         5.  U khakhululwa ha maambiwa:
         6.  U ¾anganedzwa ha maambiwa:
         7.  A bvaho kha maambiwa:
         8.  Maambiwa a »uvha:
             8.1 .............
             8.2 .............
             8.3 .............
             8.4 ..............
             8.5 ..............
         9. A¼a na a¼a:
         10. Datumu ya mu¾angano u tevhelaho:
         11. U vala:                                                                         [25]

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa                              Iyani kha sia¾ari ¼i tevhelaho

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Tshivenµa Luambo lwa Hayani (HL)/P3        7                               DBE/2019
                                        SC/NSC

2.6      VHURIFHI HA TSHIOFISI (FOMA·A)

         Vhunzhi ha vhareili dzibadani vha khou ¾angana na khaedu ine ya khou
         vhangwa nga vhoradzithekhisi vhane vha reila nga u sa londa, nga ngeno na
         vhaofisiri vha vhuendi vha tshi ndi bva vhubvo.

         ºwalani vhurifhi ha mbilaelo no vhu livhisa kha vha Muhasho wa
         Vhulangavhuendi ni tshi sumbedza u sola maitele ayo.                         [25]

                                      ¹HANGANYELO YA KHETHEKANYO YA B:                50
                                                         MARAGAGU¹E:                  100

Vhu½e ha khanµiso ho vhaledzwa

## Related documents

- [Tshivenda HL P1 May June 2019](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-may-june-2019/c849fe30-af1d-4a20-899a-0782cd5ca293) — Tshivenda HL · QP · 2019 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P2 May June 2019](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p2-may-june-2019/9e916767-2e5f-4dd8-bd25-139d840ef9f0) — Tshivenda HL · QP · 2019 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Nov 2019](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2019/2ee3d244-a29c-42db-97f5-610efab31505) — Tshivenda HL · QP · 2019 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-may-june-2022/715846c4-0c54-40a7-af72-279173957ab1) — Tshivenda HL · QP · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 May June 2018](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-may-june-2018/a0eae3dd-60ac-404e-b50d-66cb18085507) — Tshivenda HL · QP · 2018 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P1 May June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p1-may-june-2019-memo/d7198f2b-c566-44c6-89bc-28af3594579d) — Tshivenda HL · Memo · 2019 · Tshivenda

## More from Grade 12 Tshivenda HL

- [Gr 12 TshiVenda HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-tshivenda-hl-atp-2023-24/5b17bdea-b481-415f-9cf8-fe91e1610abd) — ATP
- [Tshivenda HL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p2-nov-2023/765f14da-8d93-457d-bdf2-55296068bdd4) — QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda HL P3 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-hl-p3-nov-2023/dd2a3a30-9a9d-4a74-9dda-f56bbb8b2c7a) — QP · 2023 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC HL P2 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-hl-p2-memo-nov-2022/8c68daaa-b088-4026-9cec-7c9310ee6d86) — Memo · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC HL P3 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-hl-p3-memo-nov-2022/6a0cc494-fdd7-4700-8a5a-127eb97960d7) — Memo · 2022 · Tshivenda
- [Tshivenda NSC HL P2 QP Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/tshivenda-nsc-hl-p2-qp-nov-2022/435f1bca-1fbe-477f-a292-b80a50be8042) — QP · 2022 · Tshivenda

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
